ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ HỒNG VÂN

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG
DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN BA BỂ, TỈNH BẮC KẠN
THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ HỒNG VÂN

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG
DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN BA BỂ, TỈNH BẮC KẠN
THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114

trình giáo dục phổ thông” tác giả đã nhận được sự động viên, khích lệ và tạo
điều kiện giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, của các thầy giáo, cô giáo, anh
chị em, bạn bè đồng nghiệp và gia đình.
Với tình cảm chân thành tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy
giáo, cô giáo Khoa Tâm lý - Giáo dục, Phòng Đào tạo bộ phận sau đại học của
trường Đại học sư phạm Thái Nguyên đã nhiệt tình giảng dạy và tư vấn giúp đỡ
tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu thực hiện luận văn.
Tác giả bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với TS. Nguyễn Thị
Ngọc, cô giáo hướng dẫn đã tận tình định hướng, chỉ dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện
cho tác giả vượt qua những khó khăn trong suốt quá trình hoàn thành luận văn.
Tác giả xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, cán bộ chuyên viên Sở GD&ĐT
Bắc Kạn, Phòng GD&ĐT huyện Ba Bể, Ban Giám hiệu và giáo viên, học sinh
trường PTDTNT Ba Bể, PTDTBT THCS Cao Thượng huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn;
các bạn đồng nghiệp cùng gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ, đóng góp ý kiến
và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luận văn này.
Mặc dù đã nỗ lực, cố gắng rất nhiều trong việc nghiên cứu, song do thời gian
và kinh nghiệm thực tiễn của bản thân còn hạn chế, đề tài không tránh khỏi những
thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô, các bạn đồng
nghiệp và các nhà khoa học để luận văn của tác giả được hoàn chỉnh hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 18 tháng 11 năm 2019
Tác giả
Nguyễn Thị Hồng Vân

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




MỤC LỤC

1.3.1. Các mức độ biểu hiện hành vi vi phạm pháp luật chủ yếu của học sinh
trường PTDT nội trú, bán trú ...................................................................... 19
1.3.2. Tầm quan trọng của hoạt động giáo dục pháp luật đối với học sinh
trường PTDT nội trú, bán trú ...................................................................... 20
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




1.3.3. Mục tiêu của giáo dục pháp luật cho HSPTDT nội trú, bán trú theo
định hướng đổi mới ..................................................................................... 23
1.3.4. Vai trò của người giáo viên trong quá trình giáo dục pháp luật cho học
sinh ở trường PTDT nội trú, bán trú theo định hướng đổi mới chương
trình giáo dục phổ thông ............................................................................... 25
1.3.5. Nội dung giáo dục pháp luật cho học sinh trường PTDT nội trú, bán
trú theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông .................. 26
1.3.6. Phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinh trường PTDT nội trú,
bán trú theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ........... 28
1.3.7. Hình thức giáo dục pháp luật cho học sinh trường PTDT nội trú, bán
trú theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông .................. 30
1.3.8. Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh
trường PTDT nội trú, bán trú theo định hướng đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông ...................................................................................... 31
1.4. Quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh PTDT nội trú, bán
trú theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông .................. 32
1.4.1. Vị trí, vai trò quản lý của Hiệu trưởng trong quản lý hoạt động giáo
dục pháp luật cho học sinh PTDT nội trú, bán trú theo định hướng đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông ......................................................... 32
1.4.2. Mục tiêu quản lí hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh PTDT nội
trú, bán trú theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ......... 33

2.1.2. Khái quát về trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh
Bắc Kạn ....................................................................................................... 45
2.2. Khái quát chung về khảo sát thực trạng ...................................................... 47
2.2.1. Mục đích khảo sát ........................................................................................ 47
2.2.2. Nội dung khảo sát ........................................................................................ 47
2.2.3. Đối tượng khảo sát ....................................................................................... 47
2.2.4. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu ................................... 47
2.3. Kết quả khảo sát thực trạng ......................................................................... 49
2.3.2. Thực trạng quản lí giáo dục pháp luật cho học sinh ở trường phổ thông
dân tộc nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn theo định hướng đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông ......................................................... 59
2.3.3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động GDPL cho HS phổ
thông dân tộc nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn .......................... 71
Tiểu kết chương 2 .................................................................................................. 74
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
CHO HỌC SINH TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ, BÁN
TRÚ HUYỆN BA BỂ, TỈNH BẮC KẠN THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI
MỚI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG .................................. 76

Nguyên tắc trong xây dựng biện pháp quản lý giáo dục pháp luật cho
học sinh phổ thông ...................................................................................... 76
3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu ................................................................................. 76
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa ................................................................ 76
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và toàn diện ......................................... 76
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn .............................................................. 77
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả .............................................................. 77
3.1.6. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ................................................................. 77
3.1.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

PHỤ LỤC
3.2.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Viết tắt

Nguyên nghĩa
CBCC
Cán bộ công chức
CBQL
Cán bộ quản lý
CSVC
Cơ sở vật chất
CTGDPT
Chương trình giáo dục phổ thông
DH
Dạy học
DTTS
Dân tộc thiểu số
GD
Giáo dục
GD&ĐT
Giáo dục và đào tạo
GDCD
Giáo dục công dân

QPPL
Quy phạm pháp luật
SL, TL
Số lượng, tỉ lệ
TB
Trung bình
THCS
Trung học cơ sở
THPT
Trung học phổ thông
TS
Tiến sĩ
XHCN
Xã hội chủ nghĩa

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng:
Bảng 2.1.
Bảng 2.2.

Bảng 2.3.
Bảng 2.4.

Bảng 2.5.


Thực trạng mức độ tham gia vào các hoạt động tìm hiểu pháp
luật của học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú
huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn ............................................................ 55
Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục pháp luật ở trường
phổ thông dân tộc nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn ...........58
Thực trạng nhận thức của GV về khái niệm quản lí giáo dục pháp
luật theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông .........59
Thực trạng nội dung quản lí hoạt động GDPL cho học sinh ở
trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc
Kạn theo đánh giá của GV.............................................................. 61
Thực trạng quản lý hoạt động soạn giáo án và lập kế hoạch tổ
chức GDPL theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục
phổ thông theo đánh giá của GV .................................................... 63
Thực trạng quản lý phương pháp, hình thức tổ chức GDPL theo
định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông theo đánh
giá của GV ...................................................................................... 66
Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả GDPL
theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông theo
đánh giá của GV ............................................................................. 68

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Bảng 2.14.

Bảng 3.1.
Bảng 3.2.


hội khi mọi người có ý thức tôn trọng, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật.
Thực tế cho thấy, tại các trường học, công tác giáo dục pháp luật cho học
sinh, sinh viên giữ vị trí, vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình giáo dục và
đào tạo. Vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo dục pháp luật, rèn
luyện đạo đức, lối sống thể hiện trong các Văn kiện của Đảng ta như: Văn kiện
Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ XI (năm 2011), Chiến lược phát triển
kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 được thông qua tại Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XI chỉ rõ nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo: “Chú trọng xây dựng
nhân cách con người Việt Nam về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất,
lòng tự tôn dân tộc, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là trong
thế hệ trẻ; Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện
nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ
hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội
ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt. Tập trung nâng cao chất lượng
giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng
thực hành, khả năng lập nghiệp… xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết
hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội”.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Hiện nay, tại các trường học đã quan tâm, chú trọng đến hoạt động giáo dục
đạo đức pháp luật cho học sinh, tuy nhiên, hiệu quả của công tác giáo dục đạo đức
pháp luật cho học sinh chưa cao, sự hiểu biết pháp luật của học sinh, còn nhiều
hạn chế. Và điều đặc biệt, hiện nay nước ta đang trong qúa trình phát triển và hội
nhập quốc tế, nền kinh tế thị trường, cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đang hằng
ngày tác động đến mỗi con người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ nước ta. Bên
cạnh những thành tựu kinh tế, xã hội đã đạt được thì mặt trái của thời kỳ mở cửa

hiểu và tôn trọng pháp luật, sống và làm việc theo pháp luật. Vì vậy, nghiên cứu lý
luận và thực tiễn để đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục pháp luật cho học sinh
dân tộc nội trú, bán trú theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
là hết sức quan trọng và cần thiết.
Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Ba Bể, Phổ thông Dân tộc bán trú Trung
học cơ sở Cao Thượng, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn là trường chuyên biệt được
Nhà nước thành lập cho con em dân tộc thiểu số, con em gia đình các dân tộc định
cư lâu dài trên địa bàn huyện nhằm góp phần tạo nguồn đào tạo cán bộ và nguồn
nhân lực có chất lượng cho huyện. Đối tượng học sinh trong độ tuổi từ 11 đến 15
tuổi với nhiều dân tộc khác nhau đến từ các thôn trên địa bàn xã, các xã trên địa
bàn huyện. Mỗi dân tộc có phong tục tập quán riêng nhưng có đặc thù là cùng ăn,
cùng ở, sinh hoạt và học tập trong một khuôn viên nhà trường vì thế dễ nảy sinh
nhiều vấn đề phức tạp. Trường đóng trên địa bàn trung tâm của xã, của huyện nên
các em học sinh có điều kiện tiếp xúc với nhiều luồng văn hóa cả tích cực và tiêu
cực từ xã hội, cùng với đó là xuất phát từ sự khác nhau về bản sắc văn hóa, phong
tục tập quán từng dân tộc nên các em có nhiều vấn đề va chạm trong cuộc sống. Bên
cạnh đó, mục tiêu và nhiệm vụ chính trị của nhà trường là “đào tạo nguồn cán bộ và
nguồn nhân lực có chất lượng cho huyện, tỉnh để phục vụ công tác cán bộ tại địa
phương” nên ngoài việc đào tạo kiến thức văn hóa còn cần giáo dục và tuyên truyền
về ý thức thực hiện pháp luật của nhà nước cho học sinh và nhân dân địa phương.
Do đó ngoài việc tăng cường chất lượng trong giảng dạy thì một vấn đề đặt ra đối
với đội ngũ giáo viên của trường là giáo dục các em đoàn kết, thực hiện tốt mọi nội
quy của nhà trường, thực hiện tốt các quy định của pháp luật.
Xuất phát từ lý do trên tác giả chọn đề tài "Quản lý hoạt động giáo dục
pháp luật cho học sinh các trường Phổ thông Dân tộc nội trú huyện Ba Bể,
tỉnh Bắc Kạn theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông” làm
đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đề xuất các biện pháp
quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh, nhằm góp phần thực hiện tốt

sinh PTDT nội trú, bán trú theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.
- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh
trường PTDT nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn theo định hướng đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông.
- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh
trường PTDT nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn theo định hướng đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của luận văn
6.1. Phạm vi thời gian: Từ tháng 10/2018 đến tháng 8/2019
6.2. Phạm vi không gian: Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Ba Bể, Phổ thông
dân tộc bán trú Trung học cơ sở Cao Thượng, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn.
6.3. Đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh.
6.4. Giới hạn nội dung nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu tập trung vào các biện
pháp quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh trường PTDT nội trú, bán
trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn dựa trên việc quản lí hoạt động dạy học các môn
học có ưu thế và các hoạt động giáo dục trong nhà trường theo định hướng đổi
mới của chương trình giáo dục phổ thông.
7. Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng các phương pháp: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát
hóa... trong quá trình tham khảo các nguồn tài liệu về hoạt động giáo dục pháp
luật và quản lí hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh ở trường PTDT nội trú,
bán trú để xác định cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.1.1. Phương pháp phỏng vấn sâu
- Nhằm thu thập thông tin từ đội ngũ cán bộ quản lý của trường PTDT nội

trường PTDT nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn theo định hướng đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh
trường PTDT nội trú, bán trú huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn theo định hướng đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
CHO HỌC SINH TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ, BÁN TRÚ
THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC
PHỔ THÔNG
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Việc quản lí HĐGD nói chung và nâng cao chất lượng quản lí HĐGD pháp
luật nói riêng là một vấn đề được nhiều tác giả trên thế giới cũng như ở Việt Nam
quan tâm nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau. Thực tế cho thấy có khá nhiều
công trình nghiên cứu về vấn đề này, cụ thể như sau:
1.1.1. Trên thế giới
Giáo dục pháp luật là một trong những nội dung quan trọng của khoa học Lý
luận về Nhà nước và pháp luật nên nhận được sự quan tâm nghiên cứu của các nhà
khoa học, tác giả tại các nước trên thế giới, đặc biệt là tại Liên Xô trước đây và Liên
bang Nga hiện nay. Có thể kể ra đây một số công trình tiêu biểu:
N. I. Matuzova, A. V. Malưko, Lý luận nhà nước và pháp luật [27]. Trong
cuốn giáo trình này, trong số 34 chuyên đề bàn sâu về các vấn đề lý luận nhà nước
và pháp luật, các tác giả cuốn sách dành chuyên đề số 28 để luận bàn, phân tích về
vấn đề ý thức pháp luật và GDPL. Theo các tác giả, GDPL là hoạt động có chủ đích

án với tiêu đề “Khía cạnh tổ chức GDPL trong xã hội Nga đương đại” gồm 4 tiết
được dành để bàn về 1) Hệ thống xã hội hóa GDPL trong xã hội Nga đương đại;
2) GDPL trong tiếp cận với các nhóm xã hội khác nhau; 3) GDPL trong hệ thống
định hướng nghề nghiệp cho các luật gia hiện nay; 4) Nội dung, hình thức, phương
pháp giáo dục lại về pháp luật. Theo tác giả, giáo dục lại về pháp luật là một quá
trình phức tạp hơn, bởi nó hướng tới khắc phục những phán đoán, đánh giá sai lầm
của cá nhân, nhắm tới sữa chữa các hành vi xử sự tiêu cực, ảnh hưởng bất lợi đối
với con người.
Inpeng Younkham, Giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh
Bolykhamsay, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào [33]. Cơ cấu dân tộc của nước
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào có 68 bộ tộc, chia làm 3 hệ chính là Lào Lùm
chiếm 65% dân số; Lào Thâng chiếm 22% và Lào Xủng chiếm 13% dân số; ngôn
ngữ Lào gồm 04 nhóm ngôn ngữ... Từ thực tế đó, tác giả khẳng định việc GDPL cho
đồng bào các DTTS, trong đó có các DTTS ở tỉnh Bolikhamsay, là công việc có vai
trò rất quan trọng nhằm trang bị cho đồng bào các DTTS của Lào những kiến thức,
hiểu biết pháp luật, hình thành ý thức chấp hành pháp luật. Luận văn đã tập trung
phân tích cơ sở lý luận về GDPL cho đồng bào DTTS của Lào; đánh giá những
thành tựu, hạn chế của công tác GDPL cho đồng bào DTTS ở tỉnh Bolikhamsay, nêu
lên các quan điểm và lập luận những giải pháp bảo đảm nâng cao hiệu quả GDPL
cho đồng bào DTTS ở tỉnh Bolikhamsay, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Ngoài ra, có thể kể thêm một số công trình nghiên cứu có cùng chủ đề
GDPL, như: Babaieva V.K., Tập bài giảng Lý luận chung về pháp luật[31];
Krưgina I.A., Văn hóa pháp luật, giáo dục pháp luật và quản lý quá trình giáo dục
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




pháp luật trong xã hội Nga hiện nay[32]; Pochtar T.M., Giáo dục pháp luật trong
các trường đại học sư phạm: những vấn đề phương pháp luận và phương


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




số những giải pháp đó là phải tăng cường công tác GDPL cho các tầng lớp xã hội,
bao gồm cả đội ngũ CBCC nhà nước và các tầng lớp nhân dân.
Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý, Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo
dục pháp luật trong công cuộc đổi mới [25]. Theo các tác giả, công cuộc đổi mới
toàn diện các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, xây dựng Nhà nước pháp
quyền XHCN đã và đang đặt ra những yêu cầu phải tăng cường công tác tổng kết lý
luận và thực tiễn trên các lĩnh vực phục vụ công cuộc đổi mới. Công tác GDPL ở
nước ta cũng không nằm ngoài yêu cầu trên.
Tác giả Nguyễn Đình Lộc với công trình; Ý thức pháp luật và giáo dục ý thức
pháp luật ở Việt Nam [13]. Trong công trình này, tác giả đã tập trung vào lý giải những
vấn đề lý luận về ý thức pháp luật, như khái niệm, đặc điểm và cấu trúc của ý thức
pháp luật; đồng thời, tác giả tập trung khảo sát tình hình giáo dục ý thức pháp luật ở
Việt Nam, chỉ ra những điểm tích cực cũng như hạn chế trong công tác giáo dục ý thức
pháp luật; từ đó, đề xuất những giải pháp cho công tác GDPL tại Việt Nam.
Trần Ngọc Đường với nghiên cứu, Giáo dục pháp luật cho người lao động
trong điều kiện đổi mới của Việt Nam [6]. Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết quản lý xã
hội bằng pháp luật, công tác GDPL cho cán bộ và nhân dân cần phải được chú trọng
theo tinh thần Đại hội VII của Đảng: “Coi trọng công tác giáo dục, tuyên truyền, giải
thích pháp luật... Cần sử dụng nhiều hình thức và biện pháp để giáo dục, nâng cao ý
thức pháp luật và làm tư vấn pháp luật cho nhân dân” [1].
Dương Thanh Mai, Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp - hình thức
đặc thù của giáo dục pháp luật [14]. Luận án tập trung bàn luận sâu về hình thức
GDPL đặc thù là GDPL thông qua hoạt động tư pháp, dựa trên thực tiễn hoạt động
tranh tụng tại phiên tòa.

sở, trung học phổ thông trong các gia đình tại tỉnh Quảng Ninh thông qua nghiên cứu
nhận thức của các bậc cha mẹ.
Những nghiên cứu vấn đề lý luận chung về giáo dục pháp luật, gồm khái
niệm, mục đích, đối tượng, nội dung, hình thức của giáo dục pháp luật, như: "Một
số vấn đề giáo dục pháp luật ở miền núi và vùng dân tộc thiểu số", Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 1996; "Giáo dục pháp luật trong các trường đại học, trung học
chuyên nghiệp và dạy nghề (không chuyên luật) ở nước ta hiện nay", Luận án tiến
sĩ Luật học của Đinh Xuân Thảo, 1996 [26], Luận án này đã đi sâu nghiên cứu,
làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về GDPL trong các trường đại học, trung
học chuyên nghiệp và dạy nghề từ góc độ đánh giá, phân tích thực trạng, rút ra
những bài học kinh nghiệm làm cơ sở cho việc đề xuất các phương hướng và giải
pháp nhằm thực hiện tốt hơn công tác này
Ngoài ra, có thể kể thêm công trình nghiên cứu khác, như: Nguyễn Duy Lãm,
Một số vấn đề về phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay [12]; Sở Tư
pháp Hà Nội, Nghiên cứu tác động của gia đình đối với giáo dục pháp luật cho trẻ
em ở Hà Nội [19]; Hồ Quốc Dũng, Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật ở nước
ta - thực trạng và giải pháp [4]; Trần Văn Trầm, Giáo dục pháp luật cho cán bộ công

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




chức trên địa bàn tỉnh Bình Định - Thực trạng và giải pháp [21]; Bùi Thị Diễm
Trang, Hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật đối với đoàn viên, thanh niên trên địa
bàn thành phố Hà Nội trong tiến trình hội nhập phát triển của đất nước [22];…
Những bài viết, công trình nghiên cứu trên, ở mức độ nào đó đã có những
đóng góp quan trọng vào việc làm sáng tỏ những nội dung cơ bản về thực hiện
chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật. Tuy nhiên, vấn đề thực hiện chính sách
giáo dục pháp luật đối với học sinh trường Phổ thông Dân tộc nội trú, Phổ thông


Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: Hoạt động
quản lý là: “Tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người
quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) - trong một tổ chức - nhằm làm
cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [3].
Như vậy, có thể thấy bản chất chung của khái niệm quản lý là một quá trình
tác động có ý thức, có định hướng và có tổ chức của chủ thể quản lý đến khách thể
quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra một cách hiệu quả nhất trong điều kiện
biến động của môi trường.
Quản lý có các chức năng cụ thể như: Chức năng lập kế hoạch; Chức năng
tổ chức; Chức năng chỉ đạo và kiểm tra. Các chức năng này có mối quan hệ mật
thiết với nhau tạo thành một chu trình quản lý khép kín, tạo hiệu quả trong quá
trình quản lý.
Từ những phân tích trên có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có ý thức, có
mục đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu
đã đề ra.
1.2.1.2. Quản lý giáo dục
Giáo dục là một hoạt động đặc trưng của con người, có sự tham gia của
nhiều thành tố khác nhau nhằm hướng tới một mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ cho đất
nước. Dưới góc độ coi giáo dục là một hoạt động chuyên biệt thì QLGD là quản lý
tất cả các hoạt động của một cơ sở giáo dục như trường học, các đơn vị phục vụ
đào tạo, là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đạt được mục tiêu đào
tạo. Dưới góc độ xã hội, QLGD là quản lý mọi hoạt động giáo dục trong xã hội.
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “QLGD là những hệ thống tác động có
mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm
cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được
các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là
quá trình Dạy - Học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến
lên trạng thái mới về chất” [16].
Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “QLGD là sự tác động liên tục, có tổ chức, có

- Giáo dục học sinh về chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà
nước; bản sắc văn hóa và truyền thống tốt đẹp của các dân tộc Việt Nam; ý thức
tham gia phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở vùng khó khăn sau khi tốt nghiệp.
- Giáo dục kỹ năng sống và kỹ năng hoạt động xã hội phù hợp với học sinh
PTDT nội trú, bán trú.
- Giáo dục lao động, hướng nghiệp và dạy nghề truyền thống phù hợp với
năng lực của học sinh và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
- Theo dõi, thống kê số lượng học sinh đã tốt nghiệp hằng năm của nhà
trường tiếp tục học ở cấp học, trình độ cao hơn hoặc trở về địa phương tham gia
công tác, lao động sản xuất nhằm đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu
quả giáo dục.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN