Lâm h c

M TS
C I M C U TRÚC THEO NHÓM G VÀ C P KÍNH C A
R NG LÁ R NG TH
NG XANH T I V
N QU C GIA TAM
O
T NH V NH PHÚC
Ph m Th H nh1, Nguy n Th Y n2, Ph m Ti n D ng3
Tr ng i h c Lâm nghi p
Vi n Khoa h c Lâm nghi p

1,2
3

TÓM T T
Nghiên c u đ c th c hi n t i V n qu c gia Tam o - huy n Tam o - t nh V nh Phúc, d a vào các tiêu
chí phân chia r ng theo thông t 34/2009/TT-BNN&PTNT đã phân chia r ng lá r ng th ng xanh đây thành
4 tr ng thái r ng: r ng g t nhiên núi đ t lá r ng th ng xanh r t giàu, r ng g t nhiên núi đ t lá r ng
th ng xanh giàu, r ng g t nhiên núi đ t lá r ng th ng xanh trung bình và r ng g t nhiên núi đ t lá r ng
th ng xanh ph c h i. Ti n hành l p ô tiêu chu n đi u tra trên các tr ng thái thu đ c k t qu v c u trúc theo
nhóm g và c p kính: s l ng cây theo c p kính có s bi n đ i rõ r t. i v i c p kính nh t 6 - 15 cm, m t
đ l n nh t t i tr ng thái r ng ph c h i và th p nh t t i tr ng thái r ng r t giàu; đ i v i các c p kính l n h n s
bi n đ i m t đ hoàn toàn ng c l i. Khi phân chia theo nhóm g , k t qu cho th y t ng s cây đ ng t p trung
l n nh t nhóm g 8 đ i v i r ng ph c h i và t p trung l n nh t nhóm g 5, 6 đ i v i 3 tr ng thái r ng còn
l i. C ng t ng t nh v y v i t ng ti t di n ngang và tr l ng, tr tr ng thái r ng r t giàu có tr l ng
nhóm 3, 4 khá l n còn l i các tr ng thái khác có th th y các giá tr này đ u r t th p nhóm các nhóm g 1, 2,
3, 4. K t qu c a nghiên c u này là m t trong nh ng c s quan tr ng cho vi c đ xu t các ph ng án b o t n
và phát tri n r ng b n v ng t i V n Qu c gia Tam o.
T khóa: C p kính, nhóm g , r ng lá r ng th ng xanh, Tam o.

V nh Phúc là khu v c có di n tích r ng l n
nh t c a V n Qu c gia Tam
o. R ng t
nhiên thu c huy n Tam
o có nh ng nét r t
đ c tr ng c a h th c v t r ng nhi t đ i m.
Di n tích ki u r ng kín th ng xanh m a m
nhi t đ i nguyên sinh còn l i r t ít, đa ph n đã
b tàn phá làm c u trúc t thành loài và t ng
th thay đ i r t nhi u. Qu n h th c v t ki u
r ng này ch y u g m nhi u t ng, tán kín r m
v i nh ng loài cây lá r ng th ng xanh h p
thành. Thành ph n loài t i khu v c ch y u là
nh ng cây thu c nhóm g 5, 6, 7, nh ng loài
thu c nhóm g quý hi m nhóm 1, 2 còn l i r t
ít. M t khác, thành ph n loài cây có s chênh
l ch gi a các tr ng thái khác nhau và gi a các
c p kính trong cùng m t tr ng thái. Do đó,
nghiên c u m t s đ c đi m c u trúc theo
nhóm g và c p kính c a r ng lá r ng th ng
xanh t i huy n Tam o là c s khoa h c c n
thi t đ đ xu t các gi i pháp k thu t lâm sinh
nh m thúc đ y quá trình ph c h i r ng.

T P CHÍ KHOA H C VÀ CÔNG NGH LÂM NGHI P S

1-2018

29


B ng 2.1. S OTC theo đ a đi m và tr ng thái t i khu v c nghiên c u
Tr ng thái r ng
R ng g t
R ng g t
R ng g t
R ng g t
a đi m
nhiên núi
nhiên núi
nhiên núi
nhiên núi
đ t LRTX
đ t LRTX
đ t LRTX
đ t LRTX
r t giàu
giàu
TB
ph c h i
i ình
7
7
4
2
o Trù
3
3
3
4
H S n

5 m x 5 m các góc ô tiêu chu n. Trong các ô
ph ti n hành đi u tra các cây tái sinh có
đ ng kính d i 6 cm, bao g m: tên cây, chi u
cao vút ng n.
30

b n đ và s li u đi u tra hi n tr ng c a V n
Qu c gia Tam o n m 2015.
* Ph ng pháp ngo i nghi p
Bài báo s d ng 40 ô tiêu chu n (OTC) t i 4
tr ng thái r ng lá r ng th ng xanh t i khu
v c, bao g m: r ng r t giàu (10 OTC), r ng
giàu (10 OTC), r ng trung bình (10 OTC) và
r ng ph c h i (10 OTC). Các ô tiêu chu n
đ c phân b ng u nhiên t i khu v c d a vào
b n đ hi n tr ng r ng và ph n m m ArcGIS.
T a đ c th t ng ô đo đ m s đ c xu t tr c
ti p t b n đ trên máy tính và chuy n vào
máy đ nh v GPS, làm c s cho vi c xác đ nh
v trí và đi u tra thu th p t i th c đ a. Th ng kê
phân b s OTC theo đ a đi m và tr ng thái t i
khu v c t i b ng 2.1.

T ng

20
13
1
1
5

Ch tiêu
M t đ (cây/ha)
S loài (loài/ha)

S loài u th
(10 loài)

M t đ (cây/ha)
S loài (loài/ha)

S loài u th
(10 loài)

M t đ (cây/ha)
S loài (loài/ha)

S loài u th
(10 loài)

M t đ (cây/ha)
S loài (loài/ha)

S loài u th
(10 loài)

t m th i các lo i g s d ng trong c n c.
III. K T QU NGHIÊN C U, TH O LU N
3.1. Thành ph n loài cây t i khu v c
K t qu nghiên c u m t đ và thành ph n
loài cây t i khu v c đ c t ng h p t i b ng 3.1.

Th ng m c,
ng nh, Thanh
Ngát, Re, Sung,
Thành ng nh,
th t, Côm,
Dung gi y, Côm
L ng bàng,
Re, Th u t u,
Nh c, S ng
Sung, Trâm tía
t ng, Nh i
Côm
R ng g t nhiên núi đ t lá r ng th ng xanh giàu (TXG)
765
371
273
90
84
66
59
33
Kháo, D ,
Dung, Th ng
m c, Ngát,
Re, Côm, C t
ng a, Trâm,
Nh i

Kháo, D ,
Th ng m c,

D , Kháo, Xoan
Ngát, Sung,
Sung, Re, Máu
D Xoan đào,
đào, Côm, Máu
Re, Máu
chó, Trâm,
Sung, Re, Ch o, chó, B đ , Lá
chó,Trám,
Th ng m c,
S i, Tr ng
n n, Tr ng
Ch o, Trâm
Trám, Th r ng sâng, Vàng anh
sâng, Sòi tía
tía, Th ng
m c
R ng g t nhiên núi đ t lá r ng th ng xanh Ph c h i (TXP)
990
801
180
9
117
110
54
8
Kháo, D ,
Kháo, S ng,
Kháo, D , Sung,
D , Thành

Nh i, Máu
chó, G i tía,
Ba soi
31
14
D , Kháo,
Vàng anh,
Tr ng sâng,
Sâng, Xoan
đào, C t ng a,
Sp1, Tr ng
sâng, Ngát
10
9
G i, D , Xoan
đào, Côm,
S i, Kháo
vàng, Trám,
Côm , D tía,
Thành ng nh

1-2018

0
0

31


Lâm h c

tr ng thái r ng giàu (84 loài/ha). S loài cây t i
các c p kính có s bi n đ i t ng t nh đ i
v i m t đ . Tr ng thái r ng ph c h i có s loài
đ t giá tr l n nh t t i c p kính 6 - 15 cm (110
loài/ha) và th p nh t t i các c p kính còn l i.
Trong khi đó, tr ng thái r ng r t giàu đ t giá tr
th p nh t t i c p kính 6 - 15 cm (62 loài/ha) và
l n nh t t i các c p kính 30 - 45 cm, > 45 cm.
i v i c p kính t 15 - 30 cm s loài đ t giá
tr l n nh t t i tr ng thái r ng trung bình (71
loài/ha).
Các loài u th trong các tr ng thái r ng
không có s khác nhau rõ r t gi a các tr ng
thái c ng nh gi a các c p kính trong cùng
m t tr ng thái. Nh ng loài chi m t l cao
trong lâm ph n là Kháo xanh (Cinnadenia
paniculate), D (Castanopsis indica), Re
(Cinnamomum parthenoxylum), Th ng m c (
Wrightia tomentosa), Ngát (Gironniera
subaequalis). Nh ng cây g quý hi m thu c
nhóm 1, 2 nh S n m t (Madhuca pasquieri),
inh (Markhmia stipulate) hi n còn l i r t ít và
không xu t hi n trong các công th c t thành.
3.2. S cây tái sinh theo nhóm g
T l cây tái sinh quy t đ nh đ n t thành
t ng cây cao trong t ng lai. Vì v y, nghiên
c u v cây tái sinh có th d đoán đ c di n
th trong t ng lai c a lâm ph n. S cây tái
sinh theo nhóm g đ c trình bày t i b ng 3.2:


(%)

N
(cây/ha)

T l
(%)

N
(cây/ha)

T l
(%)

1

190

3,4

50

1,1

0

0,0

10


20

0,4

30

0,7

80

1,9

10

0,3

35

0,8

4

100

1,8

80

1,8


1238

27,2

6

1510

27,2

1630

36,5

1680

38,9

940

24,5

1440

31,7

7

1150


11,6

1140

29,8

697

15,4

T ng

5560

100,0

4460

100,0

4320

100,0

3830

100,0

4543


3.3. M t đ cây theo nhóm g và c p kính
M t đ s cây theo nhóm g và c p kính
đ c trình bày t i b ng 3.3 và 3.4.

B ng 3.3. M t đ
TXRG
TXG
N
N
%
(cây/ha)
(cây/ha)
2
0,2
4
9
1,1
13
16
1,9
4
12
1,4
14
216
25,8
176
238
28,4
256

0,5
32
1,8
14
23
174
33,5
347
14,4
173
24,6
351
100
1105

TXP
N
(cây/ha)
2
28
41
6
229
263
166
255
990

%
0,5

N
(cây/ha)

%

N
(cây/ha)

%

N
(cây/ha)

%

N
(cây/ha)

%

6 < D1.3 < 15 cm

331

39,5

371

48,5


9

18,2
0,9

D1.3 > 45 cm

43

5,1

31

4,1

10

0,9

0

0

T ng

837

100

765

l n l t là 30,6%, 35,7% và 30,0%). Trong khi
đó t i c p kính 15 - 30 cm, s cây đ ng đ t giá
tr l n nh t t i nhóm g 8 là 36,5%.
S cây đ ng t i tr ng thái r ng ph c h i
c p kính 6 - 15 cm đ t giá tr cao nh t t i nhóm

T P CHÍ KHOA H C VÀ CÔNG NGH LÂM NGHI P S

1-2018

33


Lâm h c
g 6 (28,1%), c p kính 15 - 30 cm, 30 - 45
cm đ t giá tr l n nh t t i nhóm g 8 (chi m t
l l n l t là 30% và 66,7%), không có cây nào
trong c kính trên 45 cm.
Nhìn chung, s cây đ ng t i h u h t các
tr ng thái và c p kính t p trung nhi u nh t t i
nhóm g 5, 6, 7, 8 và th p h n t i các nhóm g

1, 2, 3, 4.
i v i c p kính trên 45 cm, s cây
t i các nhóm g 1, 2, 3, 4 h u nh không có.
3.4. Ti t di n ngang theo nhóm g và c p
kính
T ng ti t di n ngang theo nhóm g và c p
kính đ c trình bày c th t i hình 3.1 và 3.2.


tr l n (đ t giá tr l n l t là 9,56 m2/ha và 6,29
m2/ha). C p kính trên 45 cm có giá tr nh nh t
(1,98 m2/ha).
i v i tr ng thái r ng ph c h i, t ng ti t
di n ngang cây đ ng t p trung ch y u t i
nhóm g 8 (6,23 m2/ha). T ng ti t di n ngang

T P CHÍ KHOA H C VÀ CÔNG NGH LÂM NGHI P S

1-2018


Lâm h c
s cây t i các nhóm g 1, 2 chi m t l r t nh .
T ng ti t di n ngang cây đ ng t i c p kính 6 –
15 cm có giá tr l n nh t (6,23 m2/ha). Các c p
kính trên 30 cm có giá tr t ng ti t di n ngang

không đáng k .
3.5. Tr l ng theo nhóm g và c p kính
Tr l ng các tr ng thái phân theo nhóm g
và c p kính đ c th hi n t i hình 3.3 và 3.4.

Hình 3.3. Tr l

ng các tr ng thái r ng phân theo nhóm g

Hình 3.4. Tr l

ng các tr ng thái r ng phân theo c p kính

IV. K T LU N
Nghiên c u v c u trúc r ng theo nhóm g
và c p kính c a r ng lá r ng th ng xanh t i
V n Qu c gia Tam o, t nh V nh Phúc thu

T P CHÍ KHOA H C VÀ CÔNG NGH LÂM NGHI P S

1-2018

35


Lâm h c
đ c k t qu nh sau: M t đ trung bình c a 4
tr ng thái nghiên c u bi n đ ng trong kho ng
t 765 - 1105 cây/ha. Tr ng thái r ng trung
bình có m t đ l n nh t (1105 cây/ha), m t đ
nh nh t t i tr ng thái r ng giàu (765 cây/ha).
i v i c p kính nh t 6 - 15 cm, m t đ s
cây l n nh t t i tr ng thái r ng ph c h i (801
cây/ha), th p nh t t i tr ng thái r ng r t giàu
(331 cây/ha).
i v i các c p kính l n h n (15
- 30 cm, 30 - 45 cm, trên 45 cm) s bi n đ i s
cây hoàn toàn ng c l i. S loài cây t i các c p
kính có s bi n đ i t ng t nh đ i v i m t
đ . c 4 tr ng thái r ng t ng s cây đ u t p
trung nhi u nh t g nhóm 6 và chi m t l
r t th p các nhóm 1, 2, 3, 4.
T ng ti t di n ngang c a tr ng thái r ng r t

4. Quy t đ nh s 2198/CNR-BLN ngày 26/11/1977
c a B Lâm nghi p v ban hành b ng phân lo i t m th i
các lo i g s d ng trong c n c.

STUDY ON SOME STRUCTURAL CHARACTERISTICS BY TIMBER
CLASS AND DIAMETER CLASS OF EVERGREEN BROADLEAF
FORESTS IN TAM DAO NATIONAL PARK, VINH PHUC PROVINCE
Pham Thi Hanh1, Nguyen Thi Yen2, Pham Tien Dung3
1,2

Vietnam National University of Forestry
3
Vietnam Academy of Forestry Science

SUMMARY
The study was conducted in Tam Dao National Park, Tam Dao district, Vinh Phuc province. According to
Circular 34 issued by Ministry of Agriculture & Rural Development in 2009, evergreen broadleaf forests were
divided to 4 statuses: very rich forests, rich forests, medium forests and regenerated forests. Using 40 sample
plots of different forest statuses, this study analyzes some structural characterisics (composition and density) of
the forests by timber class and diameter classes. The density of trees by diameter classes varies among the
forest statuses. The highest density is in the regenerated forest and the lowest in the rich forest status in
diameter class from 6 - 15 cm. The density of higher diameter classes is reversing. The results show that the
total number of trees is the highest in timber class 8 at the regenerated forests. However, this figure is the
higest in timber class 5 and 6 at the other forest statuses. Similarly, the very rich forests have high volumes
in timber class 3 and 4. And those other status are lowly in timber class 1; 2; 3 and 4. The results of this study
are one of the important foundations for predicting the succession of forest structures in Tam Dao National Park.
Keywords: Diameter class, evergreen broadleaf forest, structural characteristics, Tam Dao national
park, timber class.

36