BÀI GIẢNG
BÀI GIẢNG
PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
Giảng dạy theo phương pháp
cùng tham gia. Người học bước
đầu nắm được các tri thức cơ
bản về các phương pháp điều
tra xã hội học, các bước của
một cuộc điều tra xã hội học, có
kỹ năng vận dụng các phương
pháp, các quy trình điều tra xã
hội học vào nghiên cứu thực
tiễn xã hội tại địa phương.
Giảng dạy theo phương pháp
cùng tham gia. Người học bước
đầu nắm được các tri thức cơ
bản về các phương pháp điều
tra xã hội học, các bước của
một cuộc điều tra xã hội học, có
kỹ năng vận dụng các phương
pháp, các quy trình điều tra xã
hội học vào nghiên cứu thực
tiễn xã hội tại địa phương.
Yªu cÇu
Trang bị cho học viên hệ
thống tri thức cơ bản về
phương pháp điều tra xã
hội học, quy trình của một
cuộc điều tra xã hội học,

Chọn mẫu điều tra
Chọn mẫu điều tra
Xây dựng bảng
câu hỏi điều tra
Xây dựng bảng
câu hỏi điều tra
Kết thúc công
tác chuẩn bị
Kết thúc công
tác chuẩn bị
Xã hội hoá kết
quả nghiên cứu
Xã hội hoá kết
quả nghiên cứu
Trình bày báo cáo
kết quả nghiên cứu
Trình bày báo cáo
kết quả nghiên cứu
Kiểm định giả
thuyết nghiên cứu
Kiểm định giả
thuyết nghiên cứu
Tập hợp tài liệu
xử lý và phân tích
Tập hợp tài liệu
xử lý và phân tích
Xử lý và phân
tích thông tin
Xử lý và phân
tích thông tin

khi niệm
Đặt giả thuyết
Nghiên cứu
Khái quát
thông tin
Xử lý &
phân tích TT
ĐIỀU TRA
THỰC TẾ
Đặt câu hỏi
QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
XÃ HỘI HỌC
Logic
quy
nạp
Logic
diễn
dịch
Choïn maãu
Phương pháp
quan sát
quan sát
Phương pháp
quan sát
quan sát
Phương pháp
phân tích tài
phân tích tài
liệu
liệu

Chuyên gia
Chuyên gia
Phương pháp
Chuyên gia
Chuyên gia
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP
ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP
ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
A.
A.
Phương pháp quan sát
Phương pháp quan sát
“Là phương pháp thu thập thông tin xã hội về đối tượng nghiên cứu
thông qua tri giác trực tiếp và ghi chép trung thực những nhân tố có
liên quan để đi đến kết luận về bản chất của chúng”.
1. Kh¸i niÖm
2. C¸c lo¹i ph­¬ng ph¸p quan s¸t
Quan sát trực tiếp / gián tiếp
Quan sát tổng hợp / lựa chọn
Quan sát có chuẩn mực / không CM
Quan sát 1 lần / n lần
Quan sát có tham gia / không tham gia

Bước 7: Kiểm tra việc thực hiện các quan sát.
Bước 8: Báo cáo.
Bước 8: Báo cáo.
A.
A.
Phương pháp quan sát
Phương pháp quan sát
3. Yêu cầu khi thực hiện quan
sát(5W)
Xác định
được thời
gian, địa
điểm tiến
hành quan
sát
Xác định
được thời
gian, địa
điểm tiến
hành quan
sát
2
Xác định
khách thể,
mục tiêu,
nhiệm vụ,
đối tượng
quan sát
Xác định
khách thể,

dữ liệu,
viết báo
cáo
Phân tích
dữ liệu,
viết báo
cáo
5
4. Ưu nhược điểm của phương pháp quan sát
Thông tin có đặc tính mô tả, cụ thể, khách quan, chân thực.
Thông tin thu được một cách trực tiếp ghi lại những biến đổi
khác nhau của đối tượng từ các thời điểm khác nhau.
Tốn nhiều thời gian, công sức.
Nghiên cứu những sự kiện đang diễn ra.
Sự có mặt của nhà nghiên cứu ảnh hưởng tới thông tin
Ưu điểm
Ưu điểm
:
:
Nhược điểm:
Nhược điểm:
A. Ph­¬ng ph¸p quan s¸t
A. Ph­¬ng ph¸p quan s¸t
B.
B.
Phương pháp phân tích tài liệu
Phương pháp phân tích tài liệu
“Là phương pháp thu thập thông tin xã hội dựa trên sự phân tích nội
dung những tài liệu đã có sẵn”.
1. Khái niệm

Thu được thông tin đa dạng, nhiều mặt; giúp nhà nghiên cứu tìm
hiểu những đối tượng trong quá khứ, hiện tại.
Tài liệu ít được phân chia theo dấu hiệu mà ta mong muốn.
Thông tin dễ bị ảnh hưởng bởi quan điểm, tư tưởng của tác giả.
Tổng hợp thông tin rất khó, có những tài liệu đòi hỏi phải có
chuyên gia có trình độ cao, nhiều tài liệu bảo mật cản trở việc
nghiên cứu.
Ưu điểm:
Ưu điểm:
Nhược điểm:
Nhược điểm:
B
B
. Phương pháp phân tích tài liệu
. Phương pháp phân tích tài liệu
C. Phương pháp phỏng vấn
C. Phương pháp phỏng vấn
“Là phương pháp thu thập thông tin xã hội thông qua đối thoại theo
một chủ đề, một trật tự nhất định giữa nhà nghiên cứu với khách thể
nghiên cứu”.
1. Khái niệm
3. Các loại phỏng vấn
Phỏng vấn tự do
Phỏng vấn trực tiếp / gián tiếp
Phỏng vấn nhóm / cá nhân
2. Yêu cầu thực hiện phỏng vấn
Nghệ thuật đặt câu hỏi tại sao.

những điều quan trọng, trong hoàn cảnh của mình.
những điều quan trọng, trong hoàn cảnh của mình.

Phỏng vấn có thể chuyển tiếp thông tin về số liệu thực tế như
Phỏng vấn có thể chuyển tiếp thông tin về số liệu thực tế như
cấu trúc hộ gia đình, phân công lao động và cách làm ăn sinh
cấu trúc hộ gia đình, phân công lao động và cách làm ăn sinh
sống. Phỏng vấn cũng có thể sử dụng để tìm hiểu về quan niệm,
sống. Phỏng vấn cũng có thể sử dụng để tìm hiểu về quan niệm,
giá trị và cách ứng xử của con người.
giá trị và cách ứng xử của con người.
4. Ưu nhược điểm của phương pháp phỏng vấn
Thu được thông tin trực tiếp, bổ ích, lọi bỏ được các sai số trung gian.
Nhà nghiên cứu có thể kiểm tra thăm dò đối tượng khi thấy thông tin
chưa đủ độ tin cậy.
Phỏng vấn thu được thông tin nhiều mặt.
Tốn thời gian, công sức, kinh phí (xử lý tốn kém, phức tạp).
Thái độ của người phỏng vấn có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy
của thông tin.
Ưu điểm:
Ưu điểm:
Nhược điểm:
Nhược điểm:
B
B
. Phương pháp phỏng vấn
. Phương pháp phỏng vấn
D. Phương pháp ANkets – trưng cầu ý kiến
D. Phương pháp ANkets – trưng cầu ý kiến
“Là phương pháp thu thập thông tin xã hội gián tiếp dựa trên bảng

thu thập thông tin xã hội thông
qua việc kiểm tra giả thuyết
này hay giả thuyết khác, để có
những tri thức mới có giá trị lý
luận hoặc thực tiễn.
Thực nghiệm là phương pháp
thu thập thông tin xã hội thông
qua việc kiểm tra giả thuyết
này hay giả thuyết khác, để có
những tri thức mới có giá trị lý
luận hoặc thực tiễn.
Thực nghiệm là phương pháp
thu nhận và phân tích các tài
liệu kinh nghiệm nhằm kiểm tra
giả thuyết về những mối quan
hệ nhân quả giữa các hiện
tượng và các quá trình xã hội.
Thực nghiệm là phương pháp
thu nhận và phân tích các tài
liệu kinh nghiệm nhằm kiểm tra
giả thuyết về những mối quan
hệ nhân quả giữa các hiện
tượng và các quá trình xã hội.
2. Các loại thực nghiệm cơ bản
Thực nghiệm ở hiện trường / trong phòng thí nghiệm
Thực nghiệm kiểm tra
Thực nghiệm tự nhiên
1. Khái niệm