BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
TÀI LIỆU TẬP HUẤN
GIẢNG VIÊN CỐT CÁN CẤP TỈNH VỀ
GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG QUA MÔN
GDCD Ở THCS
Hà Nội, tháng 8 - 2010
BÀI MỞ ĐẦU
I. MỤC TIÊU TẬP HUẤN
Sau khi được tập huấn bài này HV có khả năng:
- Hiểu được mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn
- Có ý thức tham gia xây dựng nội quy lớp tập huấn và cam kết thực
hiện bản nội quy đã được xây dựng.
- Có thái độ thân thiện, cởi mở, hợp tác với GV và các HV khác trong
lớp tập huấn
II. PHƯƠNG TIỆN TẬP HUẤN
- Giấy A4, các phiếu giấy nhỏ, bút viết
- Giấy A0, bút dạ, băng dính, kéo
- Máy chiếu đa năng
- File trình chiếu mục tiêu, nội dung và phương pháp tập huấn
III. CÁC HOẠT ĐỘNG TẬP HUẤN
Hoạt động 1: Giới thiệu làm quen
* Mục tiêu:
- Giúp các HV trong lớp làm quen với nhau và với GV
- Tạo không khí thân thiện, cởi mở, thoải mái trong lớp học
* Phương pháp tập huấn: Chia sẻ theo nhóm đôi sau đó theo lớp
* Sản phẩm cần đạt:
- HV biết tự giới thiệu về mình và giới thiệu về bạn mình với lớp.
- Bước đầu biết được tên một số thành viên trong lớp.
* Cách tiến hành:
- HV trao đổi theo nhóm đôi, tìm hiểu các thông tin về người bạn cùng

Hoạt động 3: Giới thiệu mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn
* Mục tiêu: Giúp HV nắm được mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn
* Phương pháp tập huấn: Thuyết trình
* Sản phẩm cần đạt: File trình chiếu về mục tiêu, nội dung và phương pháp
tập huấn
* Cách tiến hành
- GV giới thiệu mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn (bằng lời kết hợp
với sử dụng File trình chiếu).
- Hướng dẫn HV so sánh, đối chiếu mục tiêu, nội dung, phương pháp tập
huấn (vừa được nghe GV trình bày) với nhu cầu, mong đợi của cả lớp, xem
nhu cầu nào đã được đáp ứng, nhu cầu nào chưa.
Lưu ý: HV có thể có nhu cầu được học những nội dung nằm ngoài khuôn khổ
khóa tập huấn, hoặc đòi hỏi những đ/k tập huấn vượt quá khả năng cho phép.
Trong những trường hợp này, GV cần phải giải thích rõ phạm vi nội dung tập
huấn hoặc điều kiện thực tế của lớp tập huấn để HV hiểu và chấp nhận.
Hoạt động 4: Xây dựng Nội quy lớp tập huấn
* Mục tiêu: Tạo cơ hội cho HV tham gia vào việc xây dựng Nội quy lớp tập
huấn và cam kết thực hiện bản Nội quy
* Phương pháp tập huấn: Động não
* Sản phẩm cần đạt: Bản Nội quy lớp tập huấn do HV xây dựng
* Cách tiến hành:
- GV nêu câu hỏi: Để lớp tập huấn đạt kết quả tốt, mỗi người (HV, GV, Ban
tổ chức) nên và không nên làm gì?
- Yêu cầu HV suy nghĩ nhanh, lân lượt mỗi người nêu 1 ý kiến ngắn gọn,
hoặc là đối với HV, hoặc đối với GV hay Ban tổ chức lớp học. Lưu ý: ý kiến
người sau không được trùng với ý kiến người trước đã nêu.
GV hoặc 2 HV ghi nhanh các ý kiến vào giấy A0 theo mẫu:
Yêu cầu đ/v học viên Yêu cầu đ/v giảng viên Yêu cầu đ/v BTC
-… -…
4

Phụ lục 1.2:
NỘI DUNG TẬP HUẤN
Bài mở đầu: Giới thiệu mục tiêu, nội dung, phương pháp tập
huấn
Bài 1: Quan niệm về kĩ năng sống
Bài 2: Mục tiêu, nguyên tắc, nội dung giáo dục KNS cho HS
phổ thông
Bài 3: Phương pháp giáo dục KNS cho HS phổ thông
Bài 4: Giáo dục KNS cho HS qua môn …………./HĐGDNGLL
Bài 5: Thực hành soạn bài và giảng thử
Bài tổng kết và giải đáp thắc mắc
Phụ lục 1.3:
PHƯƠNG PHÁP TẬP HUẤN
6
Lớp tập huấn sẽ được tiến hành theo phương pháp cùng
tham gia. Điều đó có nghĩa là trong quá trình tập huấn, HV sẽ
được tạo cơ hội tham gia tích cực vào các hoạt động tập huấn,
cùng chia sẻ những suy nghĩ, ý kiến, kinh nghiệm về KNS và
GD KNS của bản thân,… để thông qua đó, HV sẽ cùng nhau
xây dựng và chiếm lĩnh được các nội dung tập huấn dưới sự
hướng dẫn, giúp đỡ của GV.
Lợi ích của phương pháp tập huấn cùng tham gia :
- HV sẽ tích cực, tự giác, hứng thú học tập hơn
- Tăng cường sự tương tác giữa HV với HV, HV với GV
- HV sẽ dễ tiếp thu, nhớ lâu và vận dụng được những điều
đã được học

Một số phương pháp tập huấn cụ thể : Động não, nghiên cứu
tài liệu, thảo luận nhóm/lớp, thuyết trình, thực hành, trò chơi,
….

- Kết luận: Có nhiều quan niệm về KNS. Bản chất của KNS là khả năng
làm chủ bản thân, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác,
8
với xã hội và khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của
cuộc sống.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự cần thiết phải giáo dục KNS cho HS phổ
thông
* Mục tiêu: HV giải thích được sự cần thiết phải giáo dục KNS cho HS phổ
thông
* Phương pháp tập huấn: Thảo luận nhóm
* Sản phẩm cần đạt: Kết quả thảo luận của các nhóm về sự cần thiết phải
GD KNS cho HS phổ thông
* Cách tiến hành:
- GV chia HV thành các nhóm và yêu cầu các nhóm thảo luận về sự cần
thiết phải giáo dục KNS cho HS phổ thông.
- HV làm việc theo nhóm và ghi kết quả ra giấy A0
- Đại diện từng nhóm trình bày.
- Trao đổi chung cả lớp:
+ Điều gì sẽ xảy ra nếu một người thiếu KNS?
+ Điều gì sẽ xảy ra nếu nhiều người trong XH thiếu KNS?
- Kết luận: Giáo dục KNS cho HS phổ thông là rất cần thiết vì:
+ KNS góp phần thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội.
+ Đặc điểm lứa tuổi HS phổ thông
+ Bối cảnh hội nhập quốc tế và nền kinh tế thị trường
+ Yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
+ Giáo dục KNS cho HS trong nhà trường phổ thông là xu thế chung của
nhiều nước trên thế giới.
Bài 2
9
MỤC TIÊU, NGUYÊN TẮC, NỘI DUNG GD KNS CHO HỌC SINH

cho nhau thắc mắc (nếu có), thống nhất với nhau ý chính của bài/phần đọc.
- HV nêu câu hỏi để GV giải đáp (nếu có).
* Kết luận:
a/ Mục tiêu GD KNS :
- Trang bị cho HS những kiến thức, giá trị, thái độ và kĩ năng phù hợp. Trên
cơ sở đó hình thành cho HS những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực;
loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình
huống và hoạt động hàng ngày
- Tạo cơ hội thuận lợi để HS thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình và phát
triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức
b/ 5 nguyên tắc GD KNS :
- Tương tác: KNS không thể được hình thành qua việc nghe giảng & tự đọc
tài liệu. Cần tổ chức cho HS tham gia các HĐ, tương tác với GV và với nhau
trong quá trình GD
- Trải nghiệm: Người học cần được đặt vào các tình huống để trải nghiệm &
thực hành
- Tiến trình: GD KNS không thể hình thành trong “ngày một, ngày hai” mà
đòi hỏi phải có cả quá trình: nhận thứcàhình thành thái độà thay đổi hành
vi.
- Thay đổi hành vi: Mức độ cao nhất của GD KNS là giúp người học thay
đổi hành vi theo hướng tích cực.
11
- Thời gian: GD KNS cần thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc và thực hiện càng
sớm càng tốt đối với trẻ em.
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung GD KNS cho HS
* Mục tiêu: Học viên xác định được nội dung GD KNS cho HS trong
trường phổ thông
* Phương pháp tập huấn: thảo luận nhóm
* Sản phẩm cần đạt: Kết quả thảo luận về nội dung GD KNS cần hình
thành ở HS

Giải quyết vấn đề
Kiên định
Quản lí thời gian
Đảm nhận trách nhiệm
Đặt mục tiêu
Tìm kiếm và xử lí thông tin
- Nội dung GDKNS ở trong từng bậc học có các biểu hiện khác nhau
thay đổi theo lứa tuổi, theo kinh nghiệm xã hội, theo trình độ học vấn của
từng cá nhân người học. Mỗi KNS có những cách thức hình thành và phát
triển chuyên biệt khác nhau
- Các KNS có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và hỗ trợ nhau phát triển
tuy rằng khác nhau: hướng nội, hướng ngoại. Khi người học đã giải quyết
một vấn đề nào đó thì họ cũng tự nhận thức về bản thân rõ hơn, đa dạng hơn
13