NGUYỄN NGỌC CƯỜNG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ
CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH TẾ
LUẬT KINH TẾ

PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO
TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TỪ THỰC TIỄN THU
HỒI ĐẤT DỰ ÁN TRUNG SƠN TẠI HUYỆN VÂN HỒ,
TỈNH SƠN LA

NGUYỄN NGỌC CƯỜNG

2017 - 2019

HÀ NỘI – 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ

PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO
TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TỪ THỰC TIỄN THU
HỒI ĐẤT DỰ ÁN TRUNG SƠN TẠI HUYỆN VÂN HỒ,
TỈNH SƠN LA
NGUYỄN NGỌC CƯỜNG

sự đồng ý của giảng viên hướng dẫn PGS.TS. Doãn Hồng Nhung về đề tài luận văn:
“Pháp luật giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thu hồi
đất dự án Trung Sơn tại huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La”. Để hoàn thành được luận văn
này, tôi xin trân thành cảm ơn đến Ban Giám hiệu, các khoa và quý thầy, cô giáo
Trường Đại học Mở Hà Nội, những người đã tận tình và tạo điều kiện giúp đỡ cho tôi
trong quá trình học tập. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng và sâu sắc đến cô
PGS.TS Doãn Hồng Nhung, người đã trực tiếp hướng dẫn luận văn cho tôi với tất cả
lòng nhiệt tình và sự quan tâm sâu sắc.
Tôi xin trân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức
Thanh tra huyện, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất
huyện Vân Hồ và các bạn bè, đồng nghiệp đã hỗ trợ, tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong
quá trình học tập và hoàn thành luận văn của mình.
Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng, nỗ lực trong quá trình nghiên cứu nhưng luận
văn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý
thầy, cô và bạn bè.
Tôi xin trân thành cảm ơn!
Tác giả luận văn

Nguyễn Ngọc Cường

ii


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỞ ĐẦU .........................................................................................................................1
Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO
TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI ...................................................................................8
1.1. Khái niệm về khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai.............8
1.1.1. Khái niệm về khiếu nại ..........................................................................................8

2.1.2. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai ............................................36
2.1.3. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai .....................................41
2.2. Thực trạng thi hành pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo tại dự án Trung
Sơn huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.................................................................................42
2.2.1. Tổng quan dự án Trung Sơn ................................................................................42
2.2.2. Thực trạng khiếu nại, tố cáo tại dự án Trung Sơn ..............................................49
2.3. Đánh giá thực trạng về giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với dự án Trung Sơn
tại huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La ...................................................................................53
2.3.1. Đánh giá thành tựu đạt được qua công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo ............53
2.3.2. Những tồn tại hạn chế, yếu kém trong giải quyết khiếu nại, tố cáo tại dự án điện
Trung Sơn ......................................................................................................................57
2.3.3. Nguyên nhân của tồn tại hạn chế, yếu kém trong giải quyết khiếu nại, tố cáo tại
dự án Trung Sơn ............................................................................................................61
Chương 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ
CÁO TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI QUA THỰC TIỄN THI HÀNH THU HỒI
ĐẤT DỰ ÁN TRUNG SƠN TẠI HUYỆN VÂN HỒ, TỈNH SƠN LA ...................71
3.1. Quan điểm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về
giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai qua thực tiễn thu hồi đất dự án
Trung Sơn .....................................................................................................................71

iv


3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về
giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai qua thực tiễn thu hồi đất dự án
Trung Sơn .....................................................................................................................74
3.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật ...........................................................................74
3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo
trong lĩnh vực đất đai qua thực tiễn thu hồi đất dự án Trung Sơn tại huyện Vân Hồ,
tỉnh Sơn La .....................................................................................................................79


47

10 năm 2010
Bảng 2.3

Tình hình tiếp công dân thuộc dự án thủy điện Trung Sơn

49

Bảng 2.4

Tình hình tiếp nhận và xử lý đơn thư thuộc dự án Trung Sơn

50

vi


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài luận văn
Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển
đất nước, được quản lý theo pháp luật; đất đai là tư liệu sản xuất không gì c thể
thay thế được đối với hoạt động sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy
sản; đất đai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, n không là hàng h a thông
thường mà là một tư liệu sản xuất đặc biệt trong sản xuất và đời sống. Đất đai là tài
sản c giá trị cao và đồng thời tham gia các giao dịch trên thị trường nên tranh chấp,
khiếu kiện, vướng mắc về đất đai là không thể tránh khỏi. Việc tìm ra các giải pháp,
cơ chế để giải quyết, đảm bảo ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và cân
bằng lợi ích của các chủ thể liên quan đến đất đai, quản lý và sử dụng đất đai hiệu

trên đất nông nghiệp, lâm nghiệp diễn ra rất phức tạp, với nhiều vụ việc n ng, chưa
được xử lý dứt điểm. Chính quyền huyện Vân Hồ thường xuyên quan tâm và có
nhiều đổi mới, từng bước hoàn thiện cơ chế chính sách, pháp luật để giải quyết thỏa
đáng, đúng pháp luật các vụ việc phức tạp, nổi cộm, nóng, nhằm phát huy dân chủ,
bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ
chức g p phần ổn định kinh tế - xã hội, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội là
yếu tố đặc biệt cần thiết trên địa bàn huyện Vân Hồ n i riêng và g p phần tăng
cường pháp chế xã hội chủ nghĩa nói chung.
Nhưng bên cạnh những thành quả đã đạt được thì công tác giải quyết khiếu
nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Vân Hồ vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế,
yếu kém, còn nhiều vụ việc tồn đọng, kéo dài, gây bức xúc trong dư luận xã hội,
nhất là các vụ việc khiếu nại, tố cáo về công tác thu hồi đất để triển khai thực hiện
dự án Thủy điện Trung Sơn tại huyện Vân Hồ.
Xuất phát từ những vấn đề trên, tác giả chọn đề tài: “Pháp luật giải quyết
khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thu hồi đất dự án Trung Sơn tại
huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La” làm đề tài Luận văn Thạc sĩ Luật Kinh tế.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận văn

2


Trong những năm qua, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai là
đề tài nóng thu hút sự quan tâm, chú ý của nhiều nhà nghiên cứu về khoa học pháp
lý, với nhiều công trình nghiên cứu, viết và in thành sách giáo khoa, sách chuyên
khảo, giáo trình..., tất cả đề được trình bày và đưa ra dưới g c độ lý luận cũng như
thực tiễn, cụ thể:
- Tiến sĩ Doãn Hồng Nhung và Nguyễn Ngọc Hà, Sách chuyên khảo (2013),
“Pháp luật về định giá đất trong bồi thường và giải phóng mặt bằng ở Việt Nam”,
Nxb Tư pháp; Tiến sĩ Doãn Hồng Nhung (chủ biên), Nguyễn Lan Anh, Sách chuyên
khảo (2013), “Pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật đất đai ở Việt

sâu nghiên cứu về từng vấn đề trong khiếu nại, tố cáo mà chưa khái quát h a từ mặt
lý luận đến đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo,
chưa đề cập đến một dạng khiếu nại, tố cáo trong một lĩnh vực thu hồi đất thực hiện
dự án tại một địa bàn miền núi như huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La; đồng thời, chưa
tổng kết được các nguyên nhân, mấu chốt, đặc điểm tập quán dân tộc dẫn đến tình
trạng khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai để đưa ra các giải pháp, biện pháp khắc
phục, hạn chế, yếu kém để hoàn thiện pháp luật cũng như công tác giải quyết khiếu
nại, tố cáo. Từ những thành công, thành quả nghiên cứu của các công trình nghiên
cứu, đề tài, sách, báo, bài viết trên, Luận văn tiếp tục kế thừa và đi sâu tìm hiểu một
cách bài bản, hệ thống, khái quát toàn diện về khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu
nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai. Bên cạnh đ , một yếu tố không thể thiếu để Luận
văn đi sâu nghiên cứu đ chính là đặc điểm, đặc thù riêng về tài nguyên, đất đai
cũng như tình hình và thực trạng quản lý, sử dụng đất đai, tập quán, truyền thống
của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. Từ đ đánh
giá thực trạng, tình hình việc thực hiện pháp luật và nguyên nhân dẫn đến tình trạng
khiếu nại, tố cáo kéo dài, phức tạp trong những năm qua và đưa ra những giải pháp,
biện pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và đảm bảo thực hiện pháp luật về giải quyết
khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai nhất là vấn đề giải quyết khiếu nại, tố cáo
khi thu hồi đất để thực hiện dự án trên địa bàn huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

4


3.1. Mục đích
Luận văn phân tích, khái quát và đánh giá thực trạng tình hình việc thực hiện
pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo, để chỉ ra những hạn chế, kh khăn, vướng
mắc; đồng thời làm rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng khiếu nại, tố cáo kéo dài,
phức tạp, nóng bỏng, bức xúc của dư luận xã hội trong những năm qua từ dự án
Trung Sơn trên địa bàn huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. Từ đ đề xuất những giải pháp,

hướng dẫn thi hành có liên quan.
Tình hình, thực trạng thực hiện pháp luật về khiếu nại, tố cáo và giải quyết
khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai, thu hồi đất thực hiện dự án trên địa bàn
huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Phương pháp luận nghiên cứu khoa học duy vật biện chứng và duy vật lịch
sử của Chủ nghĩa Mác - Lê Nin.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích, phương pháp lịch sử, phương pháp đối chiếu được
sử dụng tại Chương 1 khi nghiên cứu những vấn đề lý luận pháp luật về khiếu nại tố
cáo.
- Phương pháp thống kê, phương pháp tổng hợp, phương pháp đánh giá,
phương pháp so sánh được sử dụng tại Chương 2 khi nghiên cứu thực trạng pháp
luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thu hồi đất
thực hiện dự án Trung Sơn trên địa bàn huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.
- Phương pháp bình luận, phương pháp quy nạp, phương pháp diễn giải
được sử dụng tại Chương 3 khi nghiên cứu giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật
và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh
vực đất đai tại huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.

6


6. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của công trình nghiên cứu
Từ những kết quả nghiên cứu, phân tích, đánh giá đề tài sẽ góp phần xây
dựng cho nghiên cứu khoa học ở những mặt cụ thể:
Thứ nhất, luận giải chuyên sâu các vấn đề về khiếu nại, tố cáo; đồng thời
tổng hợp và hệ thống hóa các quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo và giải quyết
khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai.

Latinh: “Complant” c nghĩa là sự phàn nàn, phản ứng, bất bình của người nào đ
về vấn đề c liên quan đến lợi ích của mình [26, tr.11].
Theo Từ điển tiếng Việt, khiếu nại được hiểu là đề nghị cơ quan c thẩm
quyền xét một việc làm mà mình không đồng ý, cho là trái phép hay không hợp lý
[25, tr.17]. Theo Đại Từ điển tiếng Việt, khiếu nại là thắc mắc, đề nghị xem xét lại
những kết luận, quyết định do cấp c thẩm quyền đã làm [26, tr.11].
Thuật ngữ khiếu nại được đề cập đến trong khoa học pháp lý như là sự phản
ứng của các chủ thể trong xã hội đối với quyết định của các cơ quan nhà nước (cơ
quan lập pháp, cơ quan hành pháp, cơ quan tư pháp) hoặc hành vi của cán bộ, công
chức, người làm việc trong cơ quan nhà nước khi họ cho rằng các quyết định, hành
vi đ xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Mặc dù c nhiều định
nghĩa khác nhau về khiếu nại nhưng nhìn chung, quan niệm về khiếu nại đều được
hiểu như vậy. Theo sách Thuật ngữ pháp lý phổ thông “Khiếu nại là việc yêu cầu
cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội hoặc người có chức vụ giải quyết việc vi phạm
các quyền hoặc lợi ích hợp pháp của bản thân người khiếu nại hay người khác”
[37, tr.14].
Trong lịch sử lập pháp của nước Việt Nam, kể từ khi ban hành Sắc lệnh số
64-SL ngày 23/11/1945 về thành lập Ban Thanh tra đặc biệt thì thuật ngữ khiếu nại
lần đầu tiên được sử dụng trong văn bản chính thức của Nhà nước Việt Nam. Điều

8


II của Sắc lệnh quy định: “… Ban Thanh tra đặc biệt có toàn quyền: Nhận các đơn
khiếu nại của nhân dân...” [37, tr.16]. Tinh thần và nội dung của bản Sắc lệnh cho
thấy khiếu nại ở đây chỉ sự khiếu nại của nhân dân đối với chính quyền mà hiện nay
chúng ta quan niệm đ chính là khiếu nại đối với hoạt động công chức, công vụ hay
thi hành công vụ trong các cơ quan hành chính nhà nước, đ chính là khiếu nại
hành chính. Tại Điều I, Sắc lệnh cũng đã xác định: “Chính phủ sẽ lập ngay một Ban
Thanh tra đặc biệt, có uỷ nhiệm là đi giám sát tất cả các công việc và các nhân viên

hành chính hoặc là đề nghị của cán bộ, công chức chịu sự tác động trực tiếp của
quyết định kỷ luật đối với cơ quan, tổ chức hoặc người c thẩm quyền giải quyết
khiếu nại [13, tr.543, 544].
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Luật khiếu nại năm 2011 thì khiếu nại là
việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này
quy định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân c thẩm quyền xem xét lại quyết định
hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người c
thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ,
công chức khi c căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đ là trái pháp luật, xâm
phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình [16, tr.5].
Như vậy, khiếu nại quy định trong Luật khiếu nại năm 2011 được hiểu là
khiếu nại hành chính, đ là khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành
hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người c thẩm quyền trong cơ
quan hành chính nhà nước và quyết định kỷ luật cán bộ, công chức; khái niệm này
chỉ giới hạn đối với những khiếu nại phát sinh trong lĩnh vực quản lý của các cơ
quan hành chính nhà nước [26, tr.11].
1.1.2. Khái niệm về khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
Khiếu nại về đất đai là từ ngữ được sử dụng phổ biến, tuy nhiên pháp luật
không quy định thế nào là khiếu nại về đất đai. Tuy nhiên, căn cứ theo Khoản 1
Điều 2 Luật Khiếu nại 2011 và Khoản 1 Điều 204 Luật Đất đai năm 2013 “Người
sử dụng đất, người c quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất c quyền
khiếu nại quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai” [20,
tr.241] thì khiếu nại về đất đai hay khiếu nại trong lĩnh vực đất đai được hiểu là

10


việc các cơ quan, tổ chức, công dân đề nghị cơ quan nhà nước c thẩm quyền xem
xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý đất đai khi c căn
cứ cho rằng các quyết định, hành vi đ xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp

chính nhà nước cần phải thực hiện quy trình xác minh, xem xét, đánh giá và kết luận
đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý, sử dụng
đất đai c đúng pháp luật hay không, từ đ đưa ra các giải pháp xử lý phù hợp theo
đúng quy định của pháp luật.
1.2. Khái niệm về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai
1.2.1. Khái niệm về tố cáo
Theo từ điển Tiếng Việt, tố cáo là “Báo cho mọi người hoặc cơ quan c
thẩm quyền biết người hoặc hành động phạm pháp nào đ ”; “Vạch trần hành động
xấu xa, phạm pháp hay tội ác trước cơ quan c thẩm quyền hoặc trước dư luận”.
Như vậy, tố cáo chính là sự phản hồi, tác động, tương tác, dư luận của xã hội đối
với những hành vi vi phạm pháp luật nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ
chức và cá nhân; g p phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Tố cáo
là nguồn tin, kênh thông tin quan trọng để cơ quan nhà nước, người c thẩm quyền
kịp thời đưa ra những giải pháp ngăn chặn và xử lý những hành vi vi phạm pháp
luật; đồng thời khuyến khích và vận động sự chung tay, đồng lòng của cả xã hội để
ngăn chặn, đẩy lùi các hành vi vi phạm pháp luật.
Để hiểu đúng bản chất của tố cáo, chúng ta cần phải xem xét dưới các khía
cạnh như chủ thể, đối tượng, mục đích tố cáo và cơ quan c thẩm quyền giải quyết
tố cáo. Tố cáo trước hết thể hiện ý thức đấu tranh, bảo vệ sự nghiêm minh của pháp
luật đối với các hành vi vi phạm, người tố cáo không chỉ nhằm bảo vệ quyền và lợi
ích hợp pháp của mình mà còn vì lợi ích của nhà nước, của cộng đồng. Như vậy,
chỉ khi công dân c được ý thức pháp luật, c tinh thần đấu tranh vì sự công bằng,
vì sự nghiêm minh của pháp luật thì mới c thể thực hiện việc tố cáo [27, tr.7].
Về g c độ xã hội, tố cáo là vạch rõ hành vi vi phạm pháp luật, đạo đức xã
hội của chủ thể khác, nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của xã hội, của công dân
hoặc các chủ thể khác [11, tr.11].

12





phạm pháp luật gây thiệt hại mà còn bao gồm cả những hành vi vi phạm pháp luật
đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân [13, tr. 545, 546].
* Phân biệt giữa tố cáo với tin báo, tố giác tội phạm
Ở đây, cần phân biệt giữa tố cáo khác với tin báo, tố giác tội phạm. Theo quy
định của Luật tố cáo, chủ thể của tố cáo là đối tượng được xác định cụ thể, đ là cá
nhân và khi tố cáo, họ phải chịu trách nhiệm về thông tin do mình cung cấp đối với
hành vi vi phạm pháp luật của đối tượng nhất định. Mặt khác khi công dân thực
hiện quyền tố cáo đã phát sinh quan hệ pháp luật về tố cáo, trên cơ sở đ , cơ quan
Nhà nước c thẩm quyền c nghĩa vụ giải quyết và trả lời cho người tố cáo biết.
Theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự, “tố giác về tội phạm là những thông
tin về hành vi c dấu hiệu tội phạm do cá nhân c danh tính, địa chỉ rõ ràng cung
cấp cho cơ quan, cá nhân c trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết” “Tin báo về tội
phạm là những thông tin về hành vi c dấu hiệu tội phạm trên các phương tiện
thông tin đại chúng hoặc do cơ quan, tổ chức cung cấp cho cơ quan, cá nhân c
trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết”. Như vậy, theo quy định của pháp luật tố tụng
hình sự đối với tin báo, tố giác về tội phạm, chủ thể c thể xác định hoặc không xác
định, c thể là cá nhân, c thể là cơ quan, tổ chức. Đối tượng tố cáo là mọi hành vi
vi phạm pháp luật, c thể là tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, công
chức, viên chức trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ hoặc cũng c thể là tố cáo hành
vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực, còn tố giác và tin báo
về tội phạm thì đối tượng chỉ bao gồm tội phạm, hành vi vi phạm pháp luật có tính
nguy hiểm cao và được quy định trong Bộ luật hình sự [27, tr.7, 8].
Như vậy, đối với tố giác, tin báo về tội phạm, được thực hiện theo quy định
của Bộ Luật tố tụng hình sự; tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của người c thẩm
quyền tiến hành tố tụng hình sự trong quá trình tiến hành tố tụng hình sự được thực
hiện theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự. Tố cáo về hành vi vi phạm pháp
luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ (không phải là hành vi tố tụng) thì được
thực hiện theo quy định của pháp luật về tố cáo; tố cáo hành vi vi phạm pháp luật

1.2.3. Khái niệm về giải quyết tố cáo

15


Theo quy định tại Khoản 7 Điều 2 Luật Tố cáo năm 2011: “Giải quyết tố cáo
là việc tiếp nhận, xác minh, kết luận về nội dung tố cáo và việc xử lý tố cáo của
người giải quyết tố cáo” [17, tr.29].
Từ quy định nêu trên, thì giải quyết tố cáo c thể hiểu là theo quy trình, thủ
tục của luật định cơ quan nhà nước c thẩm quyền thực hiện tiếp nhận, thụ lý, phân
loại và xử lý đơn, tài liệu, thông tin về tố cáo; triển khai xác minh, kết luận nội
dung tố cáo (đúng, sai đối với nội dung tố cáo); trên cơ sở kết luận nội dung tố cáo
thì cơ quan c thẩm quyền (người giải quyết tố cáo) xử lý các nội dung liên quan
đến tố cáo và công khai kết luận nội dung tố cáo, quyết định xử lý hành vi vi phạm
bị tố cáo theo quy định.
1.2.4. Khái niệm về giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai
Căn cứ theo quy định tại Khoản 7 Điều 2 Luật Tố cáo năm 2011: “Giải
quyết tố cáo là việc tiếp nhận, xác minh, kết luận về nội dung tố cáo và việc xử lý
tố cáo của người giải quyết tố cáo” [17, tr.29] và Khoản 2, Điều 205 Luật Đất đai
năm 2013: “Việc giải quyết tố cáo vi phạm pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai
thực hiện theo quy định của pháp luật về tố cáo” [20, tr.242].
Từ quy định nêu trên, thì giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai là một dạng
giải quyết tố cáo; được hiểu là theo quy trình, thủ tục của luật định cơ quan nhà
nước c thẩm quyền thực hiện tiếp nhận, thụ lý, phân loại và xử lý đơn, tài liệu,
thông tin tố cáo về đất đai (quản lý và sử dụng đất đai); triển khai xác minh, kết
luận nội dung tố cáo (đúng, sai đối với nội dung tố cáo) về đất đai; trên cơ sở kết
luận nội dung tố cáo thì cơ quan c thẩm quyền (người giải quyết tố cáo) xử lý các
nội dung liên quan đến tố cáo và công khai kết luận nội dung tố cáo, quyết định xử
lý hành vi vi phạm bị tố cáo trong lĩnh vực quản lý và sử dụng đất đai theo quy định
của pháp luật.

Nhân dân nên đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu,
đại diện và thay mặt cho nhân dân thực hiện thống nhất hoạt động quản lý đất đai
để đảm bảo cho đất đai được sử dụng hiệu quả, đúng mục đích, đảm bảo quyền, lợi
ích hợp pháp của công dân, của người sử dụng đất đối với đất đai thuộc lãnh thổ

17