Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại
Thanh tra thành phố Huế

PHẦN MỞ ĐẦU
Đất đai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc
biệt, vừa là đối tượng lao động và tư liệu lao động. Xây dựng nhà cửa và cơ sở để
chế biến các hệ sinh thái, yếu tố hàng đầu của môi trường sống. Ngoài ra đất đai
là tư liệu sản xuất chính không thể thay thế được của một số ngành sản xuất như:
nông nghiệp, lâm nghiệp. Lịch sử phát triển nông, lâm nghiệp của loài người
cũng như lịch sử khai thác và bảo vệ đất đai ngày càng hiệu quả
Cùng với sự chuyển đổi cơ cấu cây trồng và đô thị hóa là nguyên nhân dẫn
đến giá trị đất đai ngày càng tăng cao. Người dân ngày càng nhận thức được đất
đai là tài sản quý giá và tìm hiểu về pháp luật đất đai nhiều hơn. Từ đó trong quá
trình sử dụng đất không thể tránh khỏi những mâu thuẫn bất đồng buộc các cơ
quan có thẩm quyền phải vận dụng Luật Đất đai và các văn bản pháp luật có liên
quan để giải quyết.
Qua nghiên cứu nhận thấy: Công tác thanh tra giải quyết khiếu nại – tố cáo
về đất đai của công dân tại Thanh tra thành phố Huế đã được sự quan tâm cũng
như sự hướng dẫn kịp thời từ phía Trung ương và của UBND tỉnh Thừa Thiên –
Huế đã tạo điều kiện cho công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo về đất đai của
công dân ngày càng đạt hiệu quả cao cả về số lượng cũng như chất lượng.
Trong quá trình giải quyết các khiếu nại – tố cáo về đất đai Thanh tra thành
phố Huế đã dựa trên cơ sở của Luật Đất đai, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo… và
các văn bản có liên quan. Bên cạnh đó cũng còn những khó khăn trong công tác
thanh tra giải quyết khiếu nại – tố cáo dẫn đến lượng đơn tồn đọng không giải
quyết dứt điểm như: Người sử sụng đất cho mượn, cho thuê, cầm cố, chuyển
nhượng… đều giao dịch bằng miệng (thiếu hồ sơ pháp lý).
Việc chọn đề tài “Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Thanh
tra thành phố Huế trong lĩnh vực đất đai” nhằm phản ánh phần nào tình hình thực
tế cũng như đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu
nại, tố cáo trên địa bàn. Trong điều kiện thời gian có hạn, bên cạnh khả năng

biên chế và công tác của Ủy ban nhân dân thành phố mà trực tiếp là Chủ tịch Ủy
ban nhân dân thành phố, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về công
tác chuyên môn, nghiệp vụ của Thanh tra tỉnh.
Hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thanh tra thành phố Huế có vai
trò quan trọng đối với công tác quản lý nhà nước trên địa bàn thành phố. Từ khi
Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998 (được sửa đổi, bổ sung năm 2004, 2005) và
Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo năm 2011 được Quốc hội ban hành đã giúp công tác
giải quyết khiếu nại, tố cáo được hiệu quả hơn. Trong quá trình thực hiện công
tác giải quyết khiếu nại, tố cáo tại địa phương có những thuận lợi, khó khăn cũng
như những vướng mắc cần phải giải quyết đúng theo quy định của pháp luật mà
vẫn phù hợp với đặc thù của địa phương.
Hiện nay Thanh tra thành phố Huế gồm có Chánh thanh tra, Phó Chánh
thanh tra và 07 thanh tra viên. Với đội ngũ cán bộ, công chức như vậy là còn rất
thiếu so với yêu cầu, đòi hỏi của việc giải quyết khối lượng công tác nghiệp vụ
tại địa bàn thành phố. Hướng đi của Thanh tra thành phố trong thời gian tới là đi
SVTH: Trần Thành Nguyên

2


Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại
Thanh tra thành phố Huế
đôi với việc đảm bảo công tác chuyên môn, đơn vị tiếp tục củng cố, nâng cao
chất lượng hoạt động của ngành thanh tra, phối hợp với các ngành có liên quan
đẩy mạnh công tác bồi dưỡng và đào tạo nghiệp vụ chuyên môn nhằm chuẩn hoá
đội ngũ cán bộ, thanh tra viên để đáp ứng được các yêu cầu đổi mới trong giai
đoạn hiện nay và nâng cao chất lượng trong giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng như
thanh tra kinh tế − xã hội trên địa bàn.

2.

chủ yếu phản ánh về cấp giấy chứng nhận QSDĐ, QSHN và tài sản gắn liền với
đất, tranh chấp đất, Bồi thường Hỗ trợ và Tái định cư,.... Cụ thể:
− Tranh chấp đất và tài sản gắn liền với đất: 11 vụ.
− Tố cáo vi phạm pháp luật trong quản lý nhà đất, xây dựng, cấp giấy

chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác
gắn liền với đất…: 04 vụ.
− Khiếu nại, phản ánh liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất: 09 vụ.
− Khiếu nại quyết định hành chính: 02 vụ.
− Phản ánh, kiến nghị liên quan đến nhà đất, bồi thường hỗ trợ và tái
định cư,…: 19 vụ.
Kết quả phân loại, xử lý qua tiếp công dân:
Đối với những khiếu nại, kiến nghị, phản ánh không thuộc thẩm quyền, đã
hướng dẫn công dân gửi đơn đến đúng cơ quan có thẩm quyền và kiến nghị lãnh
đạo thụ lý vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND thành phố.
2.1.2. Tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo
Tiếp nhận:
Trong năm 2013, UBND thành phố đã tiếp nhận 94 đơn các loại (đơn tiếp
nhận trong kỳ: 94, đơn chưa được xử lý kỳ trước chuyển sang: 0), đã chuyển trả
đơn không đúng thẩm quyền, hướng dẫn công dân đến các cơ quan chức năng và
phường giải quyết. Đồng thời thụ lý giải quyết các đơn thuộc thẩm quyền.
Phân loại đơn:
− Theo loại đơn:

Khiếu nại: 18 đơn.
Tố cáo: 04 đơn.
Tranh chấp, phản ánh, kiến nghị 72 đơn.
− Theo thẩm quyền:


Số vụ việc giải quyết lần 1: 16 vụ.
Kết quả giải quyết: số vụ việc khiếu nại sai: 16 vụ.

Giải quyết đơn tố cáo thuộc thẩm quyền:
− Tổng số: 04 đơn tố cáo;
− Vụ việc thuộc thẩm quyền: 04 vụ;
− Số vụ việc đã giải quyết: 03 vụ.

Kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài theo kế
hoạch 1130/KH-TTCP ngày 10/5/2012 của Thanh tra Chính phủ.
− Tổng số vụ việc đã kiểm tra, rà soát và giải quyết: 04 vụ.
− Kết quả giải quyết: số vụ việc đã ban hành văn bản giải quyết: 03 vụ; số

vụ việc đang giải quyết: 01 vụ ( 01 vụ đang xin ý kiến UBND tỉnh).
2.2. Ưu điểm, khuyết điểm trong thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân, xử lý đơn
thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo

SVTH: Trần Thành Nguyên

5


Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại
Thanh tra thành phố Huế
Ưu điểm:
Công tác tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo được lãnh đạo UBND
thành phố, thủ trưởng các phòng ban chuyên môn và UBND các phường thường
xuyên quan tâm đúng mức. Qua tiếp công dân để nắm bắt được những tâm tư
nguyện vọng của nhân dân trong các mối quan hệ xã hội, quan hệ của người dân
với Đảng, với nhà nước nhằm tăng cường cũng cố xây dựng Đảng. Khắc phục

chung nhất đối với việc tiếp công dân mà không đưa ra một trình tự, thủ tục chi
tiết về hoạt động này. Do đó, nhìn chung không có một khuôn mẫu cứng nhắc và
cố định cho mọi trường hợp, mà tuỳ từng điều kiện, hoàn cảnh, đối tượng cụ thể
người tiếp công dân, cán bộ tiếp dân có cách tiếp công dân thích hợp. Tất nhiên
việc tiếp công dân đó phải dựa trên cơ sở các nguyên tắc và đạt được mục đích
mà pháp luật đề ra. Chính vì vậy, để hoàn thành được chức trách, nhiệm vụ của
mình, người tiếp công dân, cán bộ tiếp dân phải thành thạo về chuyên môn,
nghiệp vụ và có kiến thức tương đối sâu sắc và toàn diện về nhiều lĩnh vực từ
chính sách pháp luật, công tác quản lý, cho đến văn hóa ứng xử, nghệ thuật giao
tiếp và tâm lý học.
Như vậy, có thể khẳng định, trong thực tế việc tiếp công dân là hết sức đa
dạng và phong phú về mặt biểu hiện và phương pháp, cách thức. Tuy nhiên, trên
cơ sở các quy trình của pháp luật, có thể minh họa quy trình tiếp công dân nói
chung theo mô hình tổng quát sau:

QUY TRÌNH TIẾP CÔNG DÂN

Công dân đến
khiếu nại, tố cáo,
kiến nghị, phản
ánh.

Những kiến nghị, thỉnh
cầu, góp ý xây dựng
chính sách, pháp luật thì
hướng dẫn hoặc chuyển
đến cơ quan có thẩm
quyền giải quyết.

SVTH: Trần Thành Nguyên

thì hướng dẫn
người được tiếp
đến cơ quan có
thẩm quyền giải
quyết.

Những vụ việc thuộc thẩm
quyền thì tiếp nhận tài liệu,
hồ sơ và viết giấy biên
nhận.

Vụ việc cấp bách
thì đề xuất biện
pháp ngăn chặn
hậu quả xấu có
thể xảy ra.

Lưu trữ, quản lý hồ
sơ, tài liệu tiếp
công dân để phục
vụ công tác giải
quyết khiếu nại, tố
cáo.

3.2. Quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo:
Những năm gần đây khiếu nại, tố cáo diễn biến phức tạp và là vấn đề được
toàn xã hội quan tâm. Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản về khiếu
nại, tố cáo như: Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998 đã được sửa đổi bổ sung các
năm 2004 và năm 2005, Chỉ thị 09/CT-TW ngày 06/3/2002 của Ban Bí thư về
một số vấn đề cấp bách cần thực hiện trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện

QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO

Nhận và xử lý đơn

Xử lý đơn

Thông báo thụ lý đơn

Phê duyệt xử lý
đơn

SVTH: Trần Thành Nguyên

9


Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại
Thanh tra thành phố Huế

Thông báo trả đơn

Đưa vào thụ lý

Mời bổ sung hồ sơ

Ký quyết định thụ lý
đơn

Kiểm tra, xác minh


10


Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại
Thanh tra thành phố Huế

−

−

−

−

−

−

dân chủ trực tiếp của nhân dân nhằm tập hợp trí tuệ của nhân dân xây dựng đất
nước trong thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Thực hiện tốt những điều ấy
sẽ là điều kiện quan trọng để quyền khiếu nại, tố cáo thật sự là quyền dân chủ của
công dân được ghi nhận trong Hiến pháp nước ta, hạn chế đến mức thấp nhất các
phát sinh khiếu nại, tố cáo.
Cần phải nhận thức được tầm quan trọng của công tác tiếp công dân và giải quyết
khiếu nại, tố cáo: đó là các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể phải quan tâm
đến công tác tiếp công dân, giải quyết đúng, kịp thời các đơn thư khiếu nại, tố
cáo của dân, phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ cương, ngăn ngừa và
khắc phục tình trạng khiếu nại, tố cáo vượt cấp. Thường vụ các cấp uỷ đảng phải
chỉ đạo công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, trực tiếp đối thoại
với dân, kiểm tra đôn đốc các cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo



Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại
Thanh tra thành phố Huế
−

−

−
−

−

−

Thực hiện chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng thoả đáng cho người dân, xây
dựng khu tái định cư hợp lý trong các công trình, dự án, đầu tư xây dựng cơ sở
hạ tầng của Nhà nước tại địa phương.
Cần có những quy định, xử lý nghiêm minh đối với vụ việc liên quan đến tranh
chấp đất đai của người dân, đẩy mạnh công tác hoà giải giữa người dân với nhau
và có sự phối hợp giải quyết giữa những cơ quan chức năng có liên quan trong
việc xử lý tranh chấp, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Cần có cơ chế giải quyết khiếu nại, tố cáo độc lập và nếu giao thẩm quyền cho cơ
quan hành chính thì không cần Toà án tham gia giải quyết.
Thực hiện đều đặn công tác thống kê, tổng hợp, báo cáo, tham mưu giúp UBND
thành phố nắm bắt được tình hình khiếu nại, tố cáo diễn ra trên địa bàn và qua đó
sắp xếp, bố trí việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp của công
dân. Mẫu hoá các loại văn bản chuyên môn, tạo điều kiện thuận lợi trong việc
giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo.
Thường xuyên tổ chức các buổi hội thảo về pháp luật nhằm nâng cao hơn nữa

−

−

−

−

−

−

có những nghiệp vụ về chuyên môn, về pháp luật, cái tâm đối với giải quyết
công việc mà còn phải am hiểu những phong tục tập quán nơi mình làm việc.
Vì vậy, đòi hỏi người cán bộ tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo luôn phải
trau dồi kiến thức, đồng thời phải bám sát địa bàn, sát dân mới có thể hoàn
thành tốt nhiệm vụ.
Nghiên cứu từng bước ứng dụng hệ thống quản lý ISO 9001:2000 trong công tác
tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Ứng dụng khoa học công nghệ
thông tin vào hoạt động lưu trữ và quản lý hồ sơ, đơn thư khiếu nại, tố cáo. Sử
dụng thành thạo phần mềm tiếp dân và các phần mềm chuyên dụng trong ngành
Thanh tra, trong công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Lập sổ theo dõi, cập nhật đơn thư và bố trí cán bộ có trách nhiệm ghi chép
thường xuyên, đầy đủ. Cuốn sổ này phải được xây dựng một cách khoa học và
thể hiện đầy đủ các tiêu thức phản ánh chính xác tình hình tiếp nhận và xử lý
đơn thư.
Kiến nghị UBND thành phố quan tâm trong việc tăng biên chế và tạo điều kiện
làm việc cho hoạt động của Thanh tra thành phố, vì sau khi Pháp lệnh phòng
chống tham nhũng có hiệu lực thi hành, Thanh tra kiêm thêm chức năng là cơ quan
thường trực phòng chống tham nhũng. Với lực lượng cán bộ thanh tra ít, điều kiện

giải quyết khiếu nại – tố cáo đất đai của công dân, nhiều cấp đã kịp thời chấn
chỉnh và uốn nắn những sai phạm, yếu kém trong quản lý đất đai. Đồng thời bổ
sung, sửa đổi các quy định pháp luật đất đai sát với thực tiễn cuộc sống, giữ vững
kỷ cương pháp luật, nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước về đất đai, củng cố
niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc giải quyết khiếu nại – tố cáo đất đai
cũng còn nhiều bất cập đó là đơn thư khiếu nại – tố cáo còn nhiều, đơn gửi vượt
cấp có chiều hướng gia tăng, việc giải quyết còn chậm trễ và chưa nghiêm minh.
Một số vấn đề khó khăn là những khiếu nại – tố cáo liên quan đến đất đai tồn tại
do lịch sử để lại chưa thể giải quyết dứt điểm trong một thời gian ngắn. Cùng với
số lượng đơn thư khiếu nại – tố cáo về đất đai quá lớn, nội dung có nhiều
tình tiết phức tạp, việc giải quyết khiếu nại – tố cáo về đất đai gặp rất nhiều
khó khăn. Vì vậy, thanh tra giải quyết khiếu nại – tố cáo đất đai là một nhiệm
vụ trọng tâm và cấp bách, giải quyết có hiệu quả các trường hợp khiếu nại về
đất đai là góp phần ổn định tình hình chính trị, phát triển kinh tế xã hội. Để
làm được như vậy thì trước hết phải làm cho mọi người hiểu được pháp luật
và thi hành theo pháp luật một cách nghiêm minh, nhưng bản thân các văn
bản pháp luật phải có tính khả thi, cán bộ thanh tra giải quyết khiếu nại – tố
cáo phải có trình độ chuyên môn cao, phải có trách nhiệm, xử lý cương
quyết, kịp thời trong việc giải quyết của mình.

SVTH: Trần Thành Nguyên

14


Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại
Thanh tra thành phố Huế

DANH MỤC TÀI LIỆU SƯU TẦM

14. Thông báo số 220/TB-CTUB của Chủ tịch UBND thành phố Huế
ngày 29/11/2013;

SVTH: Trần Thành Nguyên

15


Thực trạng công tác giải quyết khiếu nại – tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại
Thanh tra thành phố Huế

MỤC LỤC

SVTH: Trần Thành Nguyên

16