Đánh giá kết quả học tập phân môn Lịch sử lớp 4 bằng ph ơng pháp trắc
nghiệm khách quan
iểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh là một khâu tất
yếu của quá trình dạy học nói chung và của quá trình dạy học
phân môn lịch sử ở tiểu học nói riêng . Để kiểm tra đánh giá
kết quả học tập phân môn lịch sử của học sinh tiểu học, ngời ta sử dụng một hệ thống các
phơng pháp trắc nghiệm, trong đó có phơng pháp trắc nghiệm khách quan .
K
Phơng pháp trắc nghiệm khách quan là phơng pháp đánh giá kết quả học tập của học
sinh thông qua các bài kiểm tra trắc nghiệm khách quan. Đây là phơng pháp đánh giá có
nhiều u điểm hơn so với phơng pháp đánh giá tự luận .
Trong trắc nghiệm tự luận với một khoảng thời gian xác định chỉ có thể trả lời đợc một
số ít câu hỏi. Các câu hỏi đó bao trùm một phạm vi kiến thức rất nhỏ. Đối với trắc nghiệm
khách quan các câu hỏi đợc trả lời nhanh hơn cho nên trong cùng một khoảng thời gian, số
lợng câu hỏi đợc trả lời lớn hơn rất nhiều so với trắc nghiệm tự luận. Hệ thống câu hỏi lớn
sẽ tạo điều kiện cho bài trắc nghiệm bao quát đợc phạm vi nội dung đánh giá rộng lớn .
Nhờ vậy, tính chính xác trong đánh giá đợc nâng lên. Do đề kiểm tra bao quát toàn bộ môn
học nên học sinh không thể học tủ, học lệch. Số câu hỏi nhiều, khoảng thời gian làm bài có
giới hạn nên học sinh phải tập trung làm bài với tốc độ cao. Nhờ vậy giảm đợc các tiêu cực
trong thi cử .
Mặt khác, việc chấm điểm bài trắc nghiệm khách quan nhanh, đảm bảo tính khách
quan cao, phản ánh chính xác kết quả làm bài của học sinh chứ không phụ thuộc vào chủ
quan của ngời chấm nh trắc nghiệm tự luận. Nhờ việc chấm bài nhanh nên giáo viên nhanh
chóng thu đợc thông tin phản hồi từ phía học sinh để kịp thời có kế hoạch điều chỉnh cách
dạy, bổ sung các lỗ hổng kiến thức cho học sinh. Tạo điều kiện cho học sinh tự đánh giá
thông qua việc giáo viên công bố đáp án trả lời và thang đánh giáLà giáo viên chuyên
trực tiếp giảng dạy lớp 4, phụ trách chuyên môn của khối 4, có một vài kinh nghiệm trong
soạn câu hỏi trắc nghiệm khách quan, trên cơ sở đề tài Đánh giá KQHT bằng trắc nghiệm
khách quan trong Toán 4 mà tôi đã trình bày năm 2007, qua quá trình hai năm tìm tòi và
áp dụng cho phân môn Lịch sử lớp 4, tôi mạnh dạn chọn viết đề tài: "Đánh giá kết quả học
tập phân môn Lịch sử lớp 4 bằng phơng pháp trắc nghiệm khách quan ".

luận thời gian 40 phút . Mỗi bài đợc chấm 3 lần với 3 giáo viên khác nhau đối chiếu kết
quả chấm để kiểm tra tính khách quan chính xác trong chấm điểm Sử dụng phiếu điều tra
và quan sát để kiểm tra mức độ hứng thú của học sinh ), nhận đợc kết quả nh sau:
Tổng
số học
sinh
Tính khách quan và độ
chính xác trong chấm điểm
Mức độ hứng thú của học sinh
ổn định
Không ổn định
(lệch 1- 3 đ)
Rất thích Bình thờng Không thích
SL Tỉ lệ SL Tỉ lệ SL Tỉ lệ SL Tỉ lệ SL Tỉ lệ
35 5
14.3 %
30 85.7% 8 22.8% 17 48.6% 10 28.6%
Các giải pháp
Để sử dụng tốt Phơng pháp trắc nghiệm khách quan trong đánh giá kết quả học tập
phân môn Lịch sử lớp 4, theo tôi đầu tiên giáo viên phải nắm chắc một số lí luận về Phơng
pháp trắc nghiệm khách quan. Việc nắm chắc lí luận này là cơ sở chủ yếu để xây dựng
các câu hỏi trắc nghiệm khách quan sau này. Nh đề tài Đánh giá KQHT bằng trắc nghiệm
Ngời thực hiện: Cao Thị Thuý Tr ờng Tiểu học Châu
Đình
2
Đánh giá kết quả học tập phân môn Lịch sử lớp 4 bằng ph ơng pháp trắc
nghiệm khách quan
khách quan trong Toán 4 mà tôi đã trình bày năm 2007, cơ sở lí luận của đề tài này gồm
những vấn đề sau:
1. Cấu trúc một bài trắc nghiệm khách quan :

bảo nguyên tắc cụ thể hoá trong dạy học. , đề tài này tôi cũng xác định độ khó của câu hỏi
bằng công thức sau:
Ngời thực hiện: Cao Thị Thuý Tr ờng Tiểu học Châu
Đình
3
Đánh giá kết quả học tập phân môn Lịch sử lớp 4 bằng ph ơng pháp trắc
nghiệm khách quan
( D : độ khó)
Nếu câu hỏi có từ 70 % đến 100% học sinh trả lời đúng là câu hỏi dễ, có từ 30 % - 70
% học sinh trả lời đúng là câu hỏi trung bình còn dới 30 % học sinh trả lời đúng thì đó là
câu hỏi khó. Ngời soạn cần nắm vững công thức tính độ khó của câu hỏi nhằm phân loại
câu hỏi theo mức độ dễ, trung bình , khó phục vụ cho công việc thiết kế đề cho phù hợp
với đối tợng học sinh và mục đích của bài kiểm tra.
* Ngoài ra câu hỏi còn phải đảm bảo khả năng phân biệt nhóm học sinh ,phải phân
loại đợc trình độ học sinh theo nhóm khá và kém .
Để xác định độ phân biệt của câu hỏi chúng tôi sử dụng công thức sau:

( DB : độ phân biệt )
Nếu độ phân biệt bằng 0 hoặc âm thì câu hỏi đó chúng ta không nên sử dụng , chỉ sử
dụng những câu hỏi mà tỉ lệ học sinh nhóm khá trả lời đợc nhiều hơn nhóm kém .
4. Các bớc soạn thảo câu hỏi trắc nghiệm khách quan phân môn Lịch sử lớp 4:
Bớc 1: Xác định mục đích câu hỏi:
Để soạn thảo đợc câu hỏi trắc nghiệm khách quan trớc hết chúng ta cần xác định đợc
mục đích câu hỏi trên cả 3 phơng diện:
- Chuẩn kiến thức câu hỏi cần kiểm tra .
- Cấp độ kiến thức (nhớ, hiểu, vận dụng) câu hỏi cần kiểm tra.
- Đối tợng học sinh (khá, giỏi , trung bình) câu hỏi cần hớng tới.
Đây là bớc rất quan trọng, nó có tác dụng định hớng tạo cơ sở để thực hiện tốt các bớc
tiếp theo.
Bớc 2: Soạn các câu hỏi Trắc nghiệm khách quan ở dạng thô:

- Giáo viên ớc lợng tổng số câu hỏi của đề kiểm tra phù hợp với vùng miền và đối tợng
học sinh. (Vùng tôi khoảng 15 - 20 câu hỏi). Căn cứ vào mức độ quan trọng của từng nội
dung đánh giá và tổng câu hỏi của đề kiểm tra mà định lợng số câu hỏi và lựa chọn loại
câu hỏi cho từng nội dung đánh giá sao cho hợp lí và hiệu quả nhất . Sau đó giáo viên tính
toán lại câu hỏi dễ và câu hỏi khó trong bài kiểm tra. Chúng ta có thể tham khảo bảng
khung đề kiểm tra ở dạng tổng quát sau:
( các số cụ thể trong bảng là giả định)
Loại câu hỏi
Tổng số
câu hỏi
Nội dung đánh giá
A B C D E
Lồng
ghép
CH nhiều lựa chọn
8 2 3 2 1 0 0
CH ghép đôi
2 0 0 0 0 0 2
CH đúng sai
4 0 0 1 1 2
CH điền khuyết
4 0
0 0 1 2 1
CH sắp xếp thứ tự phù hợp
2 0 1 0 1 0
20
2/16/2
2 4 3 4 4 3
Ngời thực hiện: Cao Thị Thuý Tr ờng Tiểu học Châu
Đình

Trớc khi học sinh tiến hành làm bài cần phổ biến rõ cách thức làm bài cơ bản cho học
sinh nh:
+ Đánh dấu vào ( ở bài làm ) tơng ứng với câu trả lời mà học sinh cho là đúng ( ở
đề thi)
+ Nếu học sinh cha thoả mãn với đáp án vừa chọn có thể chọn lại bằng cách khoanh
tròn dấu x vừa đánh và chọn lại . Không đợc chọn quá 3 lần.
+ Công bố hình phạt điểm ( nếu có ) và thang chấm điểm cụ thể cho học sinh .
Bớc 7 : Chấm bài và lập bảng điểm :
Ngời thực hiện: Cao Thị Thuý Tr ờng Tiểu học Châu
Đình
6
Đánh giá kết quả học tập phân môn Lịch sử lớp 4 bằng ph ơng pháp trắc
nghiệm khách quan
Hình thức chấm bài là đếm số câu trả lời đúng chiếu theo thiết kế đáp án để cho điểm
(theo thang điểm 10).
Sau khi chấm bài cần lập bảng điểm chi tiết từng câu ghi đúng hay sai theo quy ớc
riêng và coi đây là một dữ liệu quan trọng để thu thập phân tích và xử lí kết quả kiểm tra
thu đợc, trên cơ sở đó mà điều chỉnh cách dạy bổ sung những lỗ hổng kiến thức cho học
sinh.
Tóm lại : Quy trình thiết kế 1 đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan gồm 7 bớc cơ bản.
Trong quá trình thiết kế cần đi đúng tuần tự các bớc trên . Việc bỏ qua một số bớc hoặc
đảo lộn trình tự các bớc sẽ ảnh hởng không tốt đến chất lợng bài kiểm tra .
6. Thiết kế đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan phân môn Lịch sử lớp 4
Với quy trình thiết kế một bài kiểm tra trắc nghiệm khách quan nh đã trình bày ở trên
chúng tôi đã thiết kế đề kiểm tra Lịch sử 4 của cả 2 lần kiểm tra trong một năm học. Và
đây là quy trình thiết kế đề kiểm tra định kì cuối học kì I:
Bớc 1 : Mục đích của đề kiểm tra :
Đề kiểm tra này nhằm khảo sát chất lợng đại trà phân môn Lịch sử lớp 4 cuối HK I.
Bớc 2 : Lập danh mục các nội dung cần đánh giá :
Bài kiểm tra nhằm đánh giá kết quả học tập phân môn Lịch sử học kì I của học sinh lớp

thời Trần
Lồng ghép
các nội
dung
Ngời thực hiện: Cao Thị Thuý Tr ờng Tiểu học Châu
Đình
7
Đánh giá kết quả học tập phân môn Lịch sử lớp 4 bằng ph ơng pháp trắc
nghiệm khách quan
Câu hỏi
nhiều lựa chọn
8 2 3 2 1 0 0
Câu hỏi
ghép đôi
2 0 0 0 0 0 2
Câu hỏi
đúng sai
4 0 0 1 1 2
Câu hỏi
điền khuyết
4 0
0 0 1 2 1
Chỏi sắp xếp
thứ tự phù hợp
2 0 1 0 1 0
20
2/16/2
2 4 3 4 4 3
Bớc 4 : Soạn các câu hỏi trắc nghiệm khách quan:
Khi soạn thảo câu hỏi chúng tôi đã chú ý đến độ khó của câu hỏi để sắp xếp cho phù