THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI CÔNG TÁC GIÁM ĐỊNH BỒI THƯỜNG
NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM TNDS CỦA CHỦ XE CƠ GIỚI ĐỐI VỚI NGƯỜI
THỨ BA TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM PJICO
I. Vài nét về công ty bảo hiểm PJICO:
1. Quá trình hình thành và phát triển:
Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO) là doanh nghiệp cổ phần
được thành lập theo Giấy phép số 1873/GP-UB ngày 8 tháng 6 năm 1995 do
Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội cấp với thời gian hoạt động là 25
năm. Vốn điều lệ ban đầu của công ty là 55 tỷ đồng. Công ty được cấp Giấy
chứng nhận đủ tiêu chuẩn và điều kiện hoạt động kinh doanh bảo hiểm số
06/TC/GCN ngày 27 tháng 5 năm 1995 của Bộ Tài chính. Ngày 15 tháng 4 năm
2004, PJICO nhận Giấy phép điều chỉnh số 06/GPĐC12/KDBH của Bộ Tài
Chính cho phép Công ty bổ sung vốn điều lệ lên 70 tỷ đồng. Ngày 26 tháng 04
năm 2007, PJICO nhận Giấy phép điều chỉnh số 06/GPĐC19/KDBH của Bộ Tài
chính cho phép Công ty bổ sung vốn điều lệ lên 140 tỷ đồng.
PJICO hoạt động theo Luật Kinh doanh Bảo hiểm và Điều lệ hoạt động đã
được Đại Hội đồng Cổ đông thông qua. Doanh nghiệp được Sở Kế hoạch và
Đầu tư thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ngày
15/06/1995 và Đăng ký kinh doanh thay đổi lần 4 số 060256 ngày 21/12/2006.
Lĩnh vực hoạt động kinh doanh chính của PJICO gồm Kinh doanh bảo hiểm phi
nhân thọ, tái bảo hiểm và đầu tư tài chính
PJICO là công ty cổ phần bảo hiểm đầu tiên tại Việt Nam, do các tổng
công ty lớn như Tổng Công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Ngân hàng
Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Tống Công ty Thép Việt Nam (VSC),
Công ty Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam (Vinare), Công ty Vật tư và Thiết bị
Toàn bộ (Matexim), Công ty Điện tử Hà Nội (Hanel), Công ty Thiết bị An toàn
AT (AT) thành lập từ năm 1995. Với kết quả hoạt động kinh doanh xuất sắc,
PJICO đã được bầu chọn Giải thưởng Sao đỏ năm 2003 và Giải thưởng Sao
Vàng Đất Việt năm 2004. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển đến nay,
PJICO đã xây dựng cho mình một thương hiệu mạnh và chiếm một thị phần
đáng kể trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam. Trải qua hơn 10 năm
+ Bảo hiểm máy móc
+ Bảo hiểm trách nhiệm
+ Bảo hiểm hỗn hợp tài sản cho thuê
■ Nghiệp vụ tái bảo hiểm: nhận và nhượng tái bảo hiểm tất cả các nghiệp
vụ bảo hiểm
■ Hoạt động đấu tư vốn (Theo luật kinh doanh bảo hiểm ngày 09/12/2000)
■ Các dịch vụ: Giám định, điều tra, tính toán phân bổ tổn thất, đại lý giám
định, xét giải quyết bồi thường và đòi người thứ ba;
■ Cho thuê văn phòng;
■ Dịch vụ mua bán, sửa chữa, cứu hộ và kinh doanh phụ tùng ôtô;
■ Mua bán, bảo dưỡng xe có động cơ và mô tô, xe máy, phụ tùng cho xe có
động cơ, xăng, dầu, mỡ;
■ Kinh doanh dịch vụ, khách sạn, nhà hàng, du lịch;
■ Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và các hoạt động liên quan đến bất động
sản;
■ Mua bán hàng hoá, thương mại và đại lý môi giới, đấu giá.
3.2 Kết quả kinh doanh của PJICO giai đoạn 2003-2007:
a, Hoạt động kinh doanh bảo hiểm gốc:
Kết quả kinh doanh bảo hiểm gốc của PJICO trong thời gian qua thể hiện
như sau:
Bảng 2.1: Doanh thu phí bảo hiểm gốc của PJICO giai đoạn
2003- 2007
TT Năm 2003 2004 2005 2006 2007
Doanh Tỷ Doanh Tỷ Doanh Tỷ Doanh Tỷ Doanh Tỷ
thu trọng thu trọng thu trọng thu trọng thu trọng
1
BH
hàng
hoá
58.564 11,96 75.830 12,68 92.518 12,73 82.466 12,35 90.262 10,24
Từ kết quả kinh doanh bảo hiểm gốc trên của PJICO ta thấy:
- Về doanh thu phí bảo hiểm gốc: doanh thu phí bảo hiểm gốc của công ty
không ngừng tăng lên trong các năm. Nếu ở đầu giai đoạn ( tức năm 2003 )
doanh thu phí bảo hiểm gốc là: 489.864 triệu đồng thì vào năm 2007 doanh thu
phí bảo hiểm tăng lên tới 881.489 triệu đồng. Như vậy doanh thu phí bảo hiểm
gốc trong cả giai đoạn tăng 79,95%. Tuy nhiên trong giai đoạn cũng có những
thời điểm doanh thu phí bảo hiểm gốc giảm đáng kể. Cụ thể: năm 2006 doanh
thu phí bảo hiểm gốc toàn công ty đạt được là 667.377 triệu đồng, giảm 8,14%
so với năm 2005, sự sụt giảm này được giải thích là do: “ năm 2006, nghiệp vụ
bảo hiểm xe cơ giới có doanh thu sụt giảm so với các năm 2005 vì năm 2006 do
một số chính sách của Nhà nước thay đổi như không bắt buộc các chủ xe máy
mới khi đăng ký kinh doanh phải mua bảo hiểm, do vậy làm cho doanh thu bảo
hiểm xe máy năm 2006 giảm 44,78 tỷ đồng dẫn đến doanh thu nghiệp vụ bảo
hiểm cơ giới của PJICO giảm so với năm 2005 kéo theo tổng doanh thu bảo
hiểm gốc của PJICO năm 2006 giảm so với năm 2005”.
Tuy có sự sụt giảm về doanh thu phí ở năm 2006 tuy nhiên trong toàn giai
đoạn thì doanh thu phí vẫn tăng đáng kể. Theo lãnh đạo PJICO thì đây vẫn là
giai đoạn thành công của PJICO trong việc khai thác chiếm lĩnh thị trường,
nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty. Sở dĩ có sự thành công đó là do
những giải pháp đồng bộ và phù hợp của công ty trong công tác điều hành và
quản lý, đội ngũ cán bộ của PJICO hàng năm được tập huấn, trau dồi và bổ sung
kiến thức kịp thời nắm bắt được thị trường. Bên cạnh đó, công ty có chiến lược
đưa ra các đợt khuyến mại lớn khuyến khích khách hàng tham gia mua bảo
hiểm tại PJICO, đồng thời công ty có những tính toán phù hợp đưa ra những sản
phẩm phù hợp với nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.
- Về tỷ trọng doanh thu từng nghiệp vụ trong tổng doanh thu phí bảo hiểm
gốc: quan sát kết quả kinh doanh trong giai đoạn 2003-2007 ta thấy doanh thu
phí nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới luôn chiếm tỷ trọng gần 50% phí bảo hiểm
gốc toàn công ty. Đây là nghiệp vụ luôn đươc công ty xác định là mũi nhọn và
tập trung và phát triển nghiệp vụ này. Ngoài ra, các nghiệp vụ bảo hiểm khác
- Các tập đoàn bảo hiểm lớn của thế giới như SWISS RE; MUNICH RE;
AON BROKE; ALLIANZ SA, MITSUMITOMO RE; KOREAN RE, ...
Trong những năm qua hoạt động nhượng tái bảo hiểm đã góp phần ổn định
tình hình tài chính của PJICO thông qua việc nhượng tái bảo hiểm .Trong năm
2007, các hợp đồng tái bảo hiểm cố định của PJICO với điều kiện khá rộng đã
đáp ứng được hầu hết các dịch vụ mà PJICO đã khai thác, đảm bảo tốt nhất cho
hoạt động khai thác bảo hiểm gốc.
Hoạt động nhận tái bảo hiểm:
Hoạt động nhận tái bảo hiểm của PJICO trong giai đoạn vừa qua có kết quả
như sau:
Bảng 2.3:Tình hình nhận tái bảo hiểm 2004- 2006
Đơn vị: Triệu đồng
Năm
Chỉ tiêu
Năm 2004 Năm 2005 Năm 2006 Năm 2007
- Doanh thu 38.994 38.647 41.341 51.726
- Bồi thường 12.018 19.063 20.503 22.460
% Bồi thường/doanh thu 30,82% 49,32% 49,59% 43,42%
Nguồn: Công ty cổ phần bảo hiểm PTROLIMEX
Hoạt động nhận tái bảo hiểm tại PJICO không ngừng tăng lên qua các năm.
Đây là một nguồn thu không nhỏ đóng góp vào tổng doanh thu hoạt động kinh
doanh của PJICO trong thời gian vừa qua. Sự tăng lên này cũng thể hiện được
sự tin tưởng của các đối tác vào khả năng bồi thường cũng như năng lực tài
chính của PJICO.
c, Hoạt động đầu tư tài chính:
Hoạt động đầu tư của PJICO trong những năm qua phát triển theo hướng
ngày càng chuyên nghiệp hơn. PJICO đã thực hiện việc quản lý dòng tiền đầu tư
nhằm sử dụng hiệu quả tiền nhàn rỗi, huy động tối đa tiền vào đầu tư đồng thời
vẫn đảm bảo nhu cầu chi tiêu thường xuyên của các đơn vị trong toàn Công ty.
Danh mục đầu tư của PJICO đã được đa dạng hoá, PJICO đã đầu tư vào hầu
đối với người thứ ba nói riêng tăng trưởng lâu dài. Quyết định số 23/2007/QĐ-
BTC ngày 9/4/2007 của Bộ tài chính ban hành quy tắc, điều khoản, biểu phí bảo
hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba chính
thức có hiệu lực thi hành từ ngày 12/06/2007. Trong đó có điểm đáng chú ý nhất
là thời hạn bảo hiểm băt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới tối thiểu là
1 năm, khuyến khích chủ xe mua bảo hiểm nhiều hơn một năm với chế độ giảm
phí. Việc mở rộng phạm vi bảo hiểm và nâng mức trách nhiệm, phí trách nhiệm
dân sự bắt buộc đối với người thứ ba được nâng lên 50% với tỷ lệ phí tăng lên
1,5 lần… giúp số phí thu tăng lên đáng kể. Nghị quyết 32 của chính phủ về
công tác trật tự an toàn giao thông trong đó có chương trình đội mũ bảo hiểm là
cơ hội để các doanh nghiệp bán bảo hiểm xe máy kết hợp với các chương trình
này. Thông tư liên tịch số 16 của Bộ Công an- Bộ tài chính được ban hành tạo
thuận lợi cho việc giám định tai nạn, giải quyết quyền lợi bảo hiểm cho khách
hàng và hỗ trợ khai thác bảo hiểm. Trong quy chế điều tra tai nạn đã có nội
dung cung cấp hồ sơ cho doanh nghiệp bảo hiểm. Do vậy, sự cộng tác giữa hai
nghành đã chặt chẽ hơn trong quy trình giải quyết tai nạn và khai thác bảo hiểm.
Ngoài ra, chính sách giảm thuế nhập khẩu xe ôtô( cả xe mơi và cũ ) đã khiến
lượng xe nhập tăng vọt cũng là một thuận lợi nổi bật đối với nghiệp vụ bảo
hiểm đầy tiềm năng này.
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm
TNDS chủ xe cớ giới đối với người thứ ba đối với các công ty trên thị trường
cũng gặp không ít những khó khăn. Tính đến hết năm 2007, trên toàn thị trường
có 22 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ thì có tới 14 doanh nghiệp kinh
doanh nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới trong đó có nghiệp vụ bảo hiểm TNDS
chủ xe cơ giới đối với người thứ ba. Con số đó sẽ không dừng trong năm nay.
Theo cam kết WTO, các doanh nghiệp bảo hiểm có vốn nước ngoài sẽ được
bình đẳng với các doanh nghiệp trong nước trong việc khai thác các nghiệp vụ
bảo hiểm bắt buộc do vậy việc cạnh tranh trên thị trường đối với nghiệp vụ này
sẽ trở nên rất gay gắt. Hơn nữa, tình trạnh giảm phí, trục lợi bảo hiểm tiếp tục là
mối quan ngại của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan chức năng. Các
Số xe thực tế lưu
hành:
Ôtô
- Xe máy
Xe
11.752.222 13.026.742 14.083.476 15.567.149 17.544.398
655.992 705.192 735.606 776.303 865.412
10.273.000 12.321.550 13.347.875 14.790.846 16.678.986
Số xe tham gia
bảo hiểm:
- Ôtô
- Xe máy
Xe
546.426 782.291 808.851 703.426 1.419.296
120.385 135.410 141.457 131.814 162.500
426.041 646.881 667.394 517.612 1.256.796
Tỷ lệ tham gia:
- Ôtô
- Xe máy
%
4,65 6,01 5,74 4,51 8,08
18,35 19,20 19,23 16,97 18,77
3,84 5,25 5,00 3,50 7,53
Tốc độ tăng số
xe tham gia:
%
- 43,16 3,39 - 13,03 101,76
- 12,48 4,46 - 6,81 23,27
- Ôtô
- Xe máy
hiểm TNDS tại PJICO tăng lên đáng kể, số lượng xe ôtô tham gia tăng so với
năm 2006 là 23,27%, về số tuyệt đối tăng 30.686 xe. Lượng xe ôtô tham gia bảo
hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại PJICO tăng nhanh là do
năm 2007 thị trường ôtô phát triển mạnh, chính sách giảm thuế nhập khẩu của
nhà nước làm lượng ôtô bán ra khoảng 80.000 chiếc( nguồn VAMA) tăng 97%
so với năm 2006, cộng với sự lớn mạnh về thương hiệu PJICO và mạng lưới chi
nhánh trên toàn quốc, PJICO đã thu hút được một lượng lớn số xe ôtô tham gia
bảo hiểm TNDS như trên.
Về kết quả doanh thu phí nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với
người thứ ba tại PJICO trong những năm qua được phản ánh như sau:
Bảng 2.5: doanh thu phí bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba
tại công ty bảo hiểm PJICO giai đoạn 2003 – 2007:
Chỉ tiêu
Đơn
vị 2003 2004 2005 2006 2007
Doanh thu phí
BHTNDS chủ xe cơ
giới đối với người thứ
ba
Triệu
đồng
65.567,01 87.034,26 91.167,62 81.034,28 165.486,48
Tốc độ tăng doanh
thu %
- 32,74 4,75 -11,12 104,22
Doanh thu toàn
nghiệp vụ BH xe cơ
giới
Triệu
đồng
phí bảo hiểm gốc toàn công ty thì nghiệp vụ này chiếm trung bình từ 11- 15% ,
riêng năm 2007 con số này lên tới 18,80% phí bảo hiểm gốc toàn công ty. Chỉ
tiêu này thể hiện được tầm quan trọng của nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ
giới đối với người thứ ba trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm gốc của PJICO.
Trong thời gian tới lãnh đạo công ty cần có những biện pháp để phát huy những
tiềm năng vốn có của nghiệp vụ này.
III. Công tác giám định và bồi thường tổn thất nghiệp vụ bảo hiểm
TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại PJICO:
1. Qui trình giám định - bồi thường tổn thất:
Như đã nêu ở trên, công tác giám định bồi thường đóng một vai trò tối quan
trọng tới sự thành công của việc triển khai một nghiệp vụ bảo hiểm. Trong
nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, hàng năm
phòng giám định bồi thường thường xuyên nghiên cứu và bổ sung quy trình
giám định- bồi thường cho phù hợp với điều kiện thực tế triển khai nghiệp vụ.
Công việc này được đặt dưới sự giám sát và quản lý của lãnh đạo công ty nhằm
đảm bảo tính chặt chẽ và thoả mãn tiêu chuẩn chất lượng quy định của PJICO.
1.1 Qui trình giám định tổn thất:
1.1.1.Các qui định chung:
a. Các nguyên tắc giám định tổn thất::
PJICO quy định các nguyên tắc về giám định tổn thất như sau:
- Việc giám định tổn thất phải tiến hành sớm nhất ngay sau khi nhận được thông
báo tai nạn, tối đa không quá 24 giờ. Trong trường hợp nếu có chậm trễ xảy ra
thì phải có lý do hợp lý.
- Mọi thiệt hại về tài sản đều phải tiến hành giám định.
- Trường hợp đặc biệt không giám định được thì phải có lý do chính đáng, mức
độ thiệt hại sẽ căn cứ vào Biên bản của cơ quan chức năng, ảnh chụp, hiện vật
thu hồi, kết quả điều tra, thẩm định của PJICO để xác định.
- Quá trình giám định phải có mặt và ký xác nhận của các bên liên quan tới tai
nạn gồm: đại diện chủ xe, chủ tài sản bị thiệt hại.
b, Tiêu chuẩn cán bộ giám định:
1.1.2 Quy trình giám định tổn thất của PJICO:
Quy trình thực hiện giám định tổn thất nghiệp vụ bảo hiểm này được thực
hiện như sau
Bảng 2.6: Quy trình giám định tổn thất nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới tại
PJICO
Trách nhiệm Tiến trình
- Cán bộ tiếp nhận
- Giám định viên.
- Giám định viên.
- Trưởng BPGĐ
- Giám định viên.
- Giám định độc lập
- Giám định viên.
- Trưởng BPGĐ
- Giám định viên.
- Trưởng BPGĐ
- Giám đốc đơn vị.
- Giám định viên.
- Trưởng BPGĐ.
- Giám đốc đơn vị
(Nguồn: phòng bảo hiểm xe cơ giới PJICO)
Nhận thông tin
tổn thất
Xử lý thông tin
tai nạn
Lựa chọn phương án
khắc phục thiệt hại
Thông báo
Tái bảo hiểm
Thuê giám
Bước 2: Xử lý thông tin tai nạn.
● Bộ phận nhận thông tin tai nạn sau khi nhận được thông tin tai nạn, nhận
đinh sơ bộ về phạm vi bảo hiểm theo các loại hình bảo hiểm mà chủ xe đã/hoặc
có thể tham giam thuộc phạm vi bảo hiểm để xử lý hoặc hướng dẫn khách
hàng xử lý ngay một hay nhiều công việc như sau:
- Nhanh chóng cứu hộ đưa nạn nhân đi cấp cứu ( nếu có ).
- Bảo vệ hiện trường, thông báo cho cơ quan Công an giao thông nơi gần nhất về
tai nạn để lập hồ sơ tại nạn, chụp ảnh hiện trường.
- Bảo vệ tài sản, hạn chế các thiệt hại phát sinh thêm sau tai nạn.
- Thống nhất với chủ xe hoặc đại diện hợp pháp của chủ xe về thời gian, địa điểm
giám định.
- Hướng dẫn chủ xe/lái xe hoặc người uỷ quyền hợp pháp kê khai bằng văn bản
vào mẫu thông báo tổn thất và yêu cầu bồi thường. Trường hợp nhận thông tin
qua điện thoại phải yêu cầu phía chủ xe hoàn thiện văn bản này và gửi cho
PJICO chậm nhất 5 ngày kể từ ngày xảy ra tai nạn.
● Lãnh đạo Phòng Nghiệp vụ, Phòng Giám đinh - Bồi thường sau khi nhận
được thông tai nạn có trách nhiệm:
- Phân công cán bộ giám định theo quy định của PJICO.
- Chỉ đạo, phối hợp với các chi nhánh PJICO nơi gần nhất trong các vụ đề nghị
giám định hộ.
- Đối với các vụ việc có tính chất phức tạp hay tai nạn có tính nghiêm trọng phải
báo cac lãnh đạo ngay ( lãnh đạo Phòng hoặc lãnh đạo Công ty ) để có chỉ đạo,
phối hợp xử lý và tổ chức phân công giám định kịp thời. Thông báo cho Chi
nhánh PJICO nơi gần nhất với hiện trường tai nạn phối hợp để giám định.
● Thời gian thực hiện giai đoạn này là trong vòng 1 ngày.
Bước3: Tiến hành giám định và lập biên bản giám định:
a, Đối với giám định tai nạn:
■ Trường hợp tai nạn có Cảnh sát giao thông giải quyết:
Tuỳ thuộc vào mức độ tai nạn, Lãnh đạo đơn vị cử cán bộ giám địn tham
gia phối hợp giám định tại hiện trường. Giám định viên phải có nhiệm vụ: