ĐẶT VẤN ĐỀ
Mở khí quản (MKQ) là mở một lỗ ở ống khí quản (đoạn cổ) và đặt một ống
thông làm cho đường hô hấp thông ra ngoài da, người bệnh thở qua lỗ này. Lúc đầu
mở khí quản được chỉ định trong Tai Mũi Họng cho những trường hợp bít tắc đường
hô hấp trên, nhưng sau đó, nhờ những kết quả khả quan thu lượm được nên mở khí
quản được chỉ định rộng rãi hơn trong các chuyên khoa khác như: nội khoa, ngoại
khoa, nhi khoa, truyền nhiễm, hồi sức cấp cứu... Mở khí quản là một thủ thuật được
thực hiện bởi các bác sỹ giàu kinh nghiệm trong chuyên ngành. Mở khí quản qua da
là thủ thuật thường áp dụng ở những người bệnh có chỉ định. Thông thường, việc
chỉ định mở khí quản thường tiến hành sớm ngay khi cân nhắc lợi ích và tai biến có
thể xảy ra, sau khi xem xét chỉ định và chống chỉ định mở khí quản trên người bệnh
cụ thể [3].
Mở khí quản có nhiều ưu điểm như: giảm 50% “khoảng không khí chết”, tăng lưu
lượng không khí vào phổi, dễ dàng trong việc hút chất xuất tiết ở phổi, đưa oxy trực
tiếp vào phổi, đưa thuốc trực tiếp vào khí phế quản qua lỗ mở khí quản v.v [4][9].
Tuy vậy mở khí quản cũng có những bất lợi như: loại bỏ đường hô hấp trên ra
khỏi hệ thống hô hấp làm mất các chức năng bảo vệ của đường hô hấp trên như: làm
ấm, làm ẩm, làm sạch không khí trước khi vào phổi. Mở khí quản là một phẫu thuật ở
vùng cổ nên cũng dễ gây ra một số biến chứng nhất định như: chảy máu, tràn khí dưới
da, nhiễm trùng vết mổ, hẹp thanh khí quản v.v [9][10].
Có những biến chứng buộc người bệnh phải nằm điều trị lâu ngày ảnh hưởng đến
sức khỏe, kinh tế và sinh hoạt của người bệnh. Điều dưỡng là người trực tiếp chăm sóc
cho người bệnh nên cần phải biết những biến chứng của mở khí quản để phòng tránh
và xử trí kịp thời. Tuy nhiên, hiện tại nghiên cứu về chăm sóc điều dưỡng cho người
bệnh mở khí quản tại Việt Nam còn thiếu do đó để tìm hiểu chỉ định của mở khí quản
và các biến chứng sớm có thể xảy ra trên người bệnh mở khí quản đang điều trị tại
phòng cấp cứu, khoa Thần Kinh, Bệnh viện Bạch Mai, chúng tôi tiến hành nghiên cứu
đề tài: “Đánh giá hiệu quả chăm sóc người bệnh mở khí quản tại phòng cấp cứu
thần kinh Khoa Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai” với hai mục tiêu sau:
1. Nêu đặc điểm lâm sàng của người bệnh được mở khí quản điều trị tại Phòng
cấp cứu, khoa Thần Kinh, Bệnh viện Bạch Mai

Gồm 16 - 20 vòng sụn hình chữ C, nối với nhau bằng các dây chằng
vòng. Khoảng hở phía sau các sụn được đóng kín bằng các cơ trơn khí quản,
tạo nên thành màng.
Mặt trong được lót bởi niêm mạc. Niêm mạc ở thành sau của khí quản có các
nếp dọc được tạo nên bởi các sợi chun.
Dưới niêm mạc là tấm dưới niêm mạc được tạo bởi tổ chức liên kết, bên
trong có nhiều sợi chun, tuyến, các mạch máu, bạch mạch và thần kinh.
Nhìn vào trong lòng, ở nơi phân đôi của khí quản nổi gờ lên ở giữa, gọi là
cựa khí quản. Nhìn từ trên xuống, cựa khí quản hơi lệch sang bên trái.
1.1.3. Liên quan
Khí quản dài 15cm, ở người lớn đường kính khoảng 1,2cm, di động dễ và có
2 phần: phần cổ và phần ngực.Khí quản có thể bị thắt do tuyến giáp ở đầu trên, cung
động mạch chủ ở đầu dưới và thân cánh tay đầu ở bên phải khí quản, sau xương ức.
Chiều dài khí quản ở nam giới là 12 cm, ở nữ giới là 11 cm. Đoạn khí quản cổ dài
6-7 cm, đoạn khí quản ngực dài 5-6 cm. Khí quản có thể thay đổi chiều dài khi
thanh quản đưa lên cao hoặc ngữa đầu ra sau hoặc ngược lại. Sự khác biệt giữa lúc
khí quản dài nhất và lúc nó ngắn nhất có thể là 3-4 cm (bằng ¼ chiều dài lúc bình
thường). Độ dài của khí quản thay đổi theo tuổi.

3


Hình 1.2: Các cơ vùng cổ [11]

4


1.1.3.1. Phần cổ
Nằm trên đường giữa, nông.
- Phía trước: từ nông vào sâu gồm có da, tổ chức dưới da, mạc nông, lá nông

kinh quặt ngược thanh quản.

Hình 1.3: Mạch máu và thần kinh khí quản [11]
1.2. Sinh lý khí quản
Khí quản thuộc đường dẫn khí, là một hệ thống ống đi từ ngoài vào trong
gồm: mũi, họng, thanh quản, khí quản và phế quản. Ngoài chức năng dẫn khí, khí
quản còn có các chức năng khác: điều hòa lượng không khí đi vào phổi, làm tăng
tốc độ trao đổi khí ở phổi, bảo vệ phổi[3]. Những đặc điểm chung là:
- Niêm mạc khí quản: lòng khí quản được phủ bởi lớp biểu mô hô hấp có các
tế bào biểu bì trụ xen kẽ tuyến ống dưới niêm mạc và các tế bào dài. Các lông
chuyển dao động hơn 1.000 lần/phút để vận chuyển dịch nhày bên trên với vận tốc
1-1,5 cm/phút .
- Niêm mạc có hệ thống mao mạch phong phú để sưởi ấm cho luồng
không khí đi vào, đồng thời có nhiều tuyến tiết dịch để bão hòa hơi nước cho
không khí đi vào.
6


- Sau khi đi qua niêm mạc mũi, không khí được sưởi ấm tới 37ºC và độ ẩm
tăng lên 95% (độ ẩm này thay đổi theo thời tiết).
- Không khí được làm ẩm và sưởi ấm nên tốc độ trao đổi khí ở phổi tăng lên
1.3. Mở khí quản
1.3.1. Chỉ định và chống chỉ địnhmở khí quản
1.3.1.1. Chỉ định cổ điển
Đó là các chỉ định nhằm tạo một đường thở không có không khí đi qua mũi
họng thanh quản, nơi gây ra cản trở thông khí do các bệnh tại thanh quản hoặc
ngoài thanh quản gây nên. Chỉ định MKQ cổ điển gồm các trường hợp cụ thể sau
[3,6,7,8,10]:
- Viêm nhiễm gây phù nề chít hẹp thanh quản
- Dị vật: Đặc biệt là những dị vật di động trong khí quản, người bệnh quá bé,

- MKQ phòng ngừa: Trong suy thở mạn, mà phải phẫu thuật lớn kéo dài, đặc
biệt là mổ lồng ngực; các phẫu thuật mạch máu lớn vùng bụng (nối TM chủ-cửa,
lách-thận; các phẫu thuật hố não sau vì có nhiều xuất tiết và rối loạn nuốt lạc chỗ.
- MKQ sau phẫu thuật: Đôi khi được tiến hành do người bệnh đã có tiền sử
suy thở mạn sau phẫu thuật kéo dài, đã đặt nội khí quản nhiều lần gây tổn thương
niêm mạc khí quản dẫn tới xuất tiết, liệt và ùn tắc phế quản...
- MKQ trong các phẫu thuật lớn ngoại khoa: lồng ngực, ổ bụng, chấn thương
lồng ngực. Phòng ngừa suy hô hấp xẩy ra và nếu suy thở cấp xảy ra thì chỉ định
MKQ là cần thiết.
1.3.1.3. Chống chỉ định của mở khí quản
- Các bệnh lý đông máu.
Tiểu cầu < 100.000.
APTT > 40.
I NR > 2,0.
- Suy thận cấp: chống chỉ định tương đối.
- Phẫu thuật cổ trước đó.
- Gãy cột sống cổ không ổn định.
- Nhiễm trùng tại chỗ....
1.3.2. Ưu điểm và khuyết điểm của mở khí quản
1.3.2.1. Ưu điểm của mở khí quản
Mở khí quản có các ưu điểm sau [3]
- Làm giảm khoảng chết trong bộ máy hô hấp. Trao đổi khí với máu chỉ
xảy ra ở phế nang, thể tích không khí từ mũi đến phế nang chỉ là một ống dẫn là
8


khoảng không có tác dụng, gọi là “khoảng chết”. Việc MKQ làm cho không khí
ngoài trời chuẩn bị vào trao đổi, được đổi mới một cách dễ dàng với các động tác
thở không phải gắng sức lắm [2,7].Đặc biệt MKQ sẽ giảm được khoảng chết gồm
không khí ở đoạn mũi, miệng, họng, thanh quản. Sự thông khí ở phế nang tăng lên

- Làm tăng hiệu quả của việc hút đờm dãi.
- MKQ còn là biện pháp đưa thuốc, oxy trực tiếp xuống đường hô hấp dưới
một cách tốt hơn.
- Có canyun sẽ thuận tiện cho việc hô hấp hỗ trợ, giảm sức cản đường thở,
đảm bảo thể tích khí lưu thông.
- MKQ làm giảm ứ trệ tuần hoàn máu trong hệ thống tĩnh mạch
1.3.2.2. Nhược điểm của mở khí quản:
Mở khí quản có các nhược điểm sau [3]
- Loại bỏ khỏi bộ máy hô hấp toàn bộ đường hô hấp trên có chức năng quan
trọng bảo vệ đường hô hấp dưới như chức năng làm ấm, làm ẩm, làm sạch.
- Khi MKQ, không khí khô và lạnh trực tiếp vào phổi gây tác hại đến niêm
mạc đường hô hấp dưới. Các tế bào này bị kích thích gây bài tiết nhiều dễ dẩn đến
teo đét. Không khí hít vào không được thanh lọc vi khuẩn, bụi, dễ dẫn đến nhiễm
khuẩn đường thở.
- Khí quản tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài, nên dễ bị nhiễm khuẩn.
- Hiện tượng không phối hợp nhịp nhàng giữa đường hô hấp trên và đường
hô hấp dưới nếu đeo ống càng lâu càng nặng nề.
- Canyun tồn tại trong khí quản như một dị vật do vậy gây chấn thương trực
tiếp với khí quản.
- Mép trên của khí quản bị đẩy ra sau vào lòng khí quản tạo nên cựa khí quản
gây hẹp lòng khí quản.
- Tổn thương khí quản do hiện tượng viêm nhiễm do khí quản tiếp xúc trực
tiếp với môi trường bên ngoài, canuyn như một dị vật kích thích niêm mạc khí quản
gây hiện tượng viêm loét, phù nề.
10


1.3.3. Các loại canuyn mở khí quản
Có hai loại: canuyn kim loại và canuyn nhựa.
Canuyn nhựa có 2 loại: có bóng (cuff) và không có bóng (cuff). Bộ canuyn

Khi muốn tập nói, chỉ cần đặt nòng trong có cửa sổ vào, nòng trong và ngoài
sẽ khớp nhau tạo nên cửa sổ ở mặt lưng, đây chính là đường dẫn khí hợp với sinh lý
con người. Người bệnh chỉ cần gắng sức phát âm, luồng khí từ phổi sẽ đi qua cửa sổ
lên dây thanh giúp người bệnh nói được. Lưu ý, khi tập nói thì người bệnh sẽ cần
bịt lại đầu khí ra của canuyn, để dòng khí đi trực tiếp theo đường hợp sinh lý lên
dây thanh. Thời gian đầu chỉ bịt khi tập nói, dần dần sẽ bịt lại được đầu canuyn và
11


tự thở, tập nói theo đường sinh lý. Việc bịt đầu canuyn là an toàn vì đã có đường
thông khí sinh lý đi qua cửa sổ canuyn.

Hình 1.5: Người bệnh mở khí quản (www.tracheostomy.com)
1.3.4. Sơ lược các kỹ thuật mở khí quản
MKQ cao: khoảng đốt sụn 1-2, trên eo tuyến giáp; ưu điểm mở nhanh, do khí
quản ở nông, nhưng khó rút ống sau này. (Có thể chỉ định trong cấp cứu)
MKQ trung bình: khoảng sụn 2-3 hoặc 3-4, ưu điểm khí quản không quá sâu, quá
nông mở dễ nhưng gặp eo tuyến giáp, phải vén lên hoặc kéo xuống, cặp cắt rời...
(thường MKQ cấp cứu hiện nay).
MKQ thấp khoảng đốt sụn 4-5 hoặc 5-6, dưới eo tuyến giáp; ưu điểm có thể
mở vĩnh viễn, nhưng chỉ thực hiện trong trường hợp mở chủ động, mở đoạn thấp,
phẫu thuật đoạn cao...
1.3.4.1. Mở khí quản qua da
Đây là phẫu thuật MKQ được Toye và Weinstein mô tả đầu tiên vào năm
1969. Kỹ thuật tiến hành nhằm tạo một đường tiếp cận với khí quản bằng cách đặt
ống nội khí quản hoặc canuyn vào khí quản qua vòng sụn 1-2 hoặc qua màng nhẫn
giáp. Phương pháp này đường rạch da nhỏ chủ yếu dùng kỹ thuật bóc tách hơn là
cắt tổ chức [10,13].
1.3.4.2. Mở khí quản qua màng nhẫn giáp
Trong các tình huống thật sự tối khẩn cấp khi đặt nội khí quản không thành

những trường hợp người bệnh thở tự nhiên, có ứ đọng dịch khí, phế quản mà hút
thông qua ống thông mũi, miệng không hiệu quả [10,13].
1.3.5. Các tai biến sau mở khí quản
1.3.5.1. Tụt canuyn

13


Tuột canuyn hẳn ra ngoài hoặc chỉ tuột khỏi khí quản còn nằm trong tổ chức
trước khí quản. Do người bệnh ho bắn canuyn ra ngoài, hoặc do buộc canuyn quá
lỏng lẻo, buộc kiểu giải rút, canuyn ngắn, tổ chức trước khí quản dày khi MKQ
thấp... Nếu xảy ra trong 2-3 ngày đầu sau đặt thì rất nguy hiểm vì lỗ mở chưa tạo
đường hầm. Nên khi người bệnh hít vào thì vết thương khít lại không cho không khí
vào nhưng khi thở ra thì vết thương mở ra nên người bệnh thở rít, cố gắng thở.
Trường hợp trên điều dưỡng dùng kềm banh rộng vết thương nơi MKQ, cho thở
oxy, gọi người đến giúp. Chuẩn bị bộ MKQ và phụ giúp bác sĩ đặt lại MKQ. Theo
dõi sát hô hấp sau khi đặt lại [6,10,13].
1.3.5.2. Chảy máu thứ phát
Có thể chảy máu ra bên ngoài ai cũng nhìn thấy, cũng có thể chảy máu theo
canuyn vào lòng khí quản, khi ho có máu và gây khó thở. Điều dưỡng nên quan sát
và thăm khám để phát hiện chảy máu, thường có nguy cơ chảy máu trong những giờ
đầu sau mổ. Theo dõi số lượng máu chảy và báo bác sĩ. Có 2 loại: (1) Chảy máu
sớm: thường do cầm máu không kỹ khi MKQ, chỉ một tĩnh mạch bị giãn hoặc eo
tuyến đã cắt, chảy máu nhẹ, việc cầm máu lại không khó khăn...(2) Chảy máu
muộn: xảy ra sau ngày thứ 5, có khi vài tuần sau MKQ, tỷ lệ biến chứng từ 0,5-2%;
với một số nguyên nhân thường gặp:
- Do viêm loét khí quản và tổ chức lân cận lan ra tổn thương động mạch
- Do canuyn kích thích ở ngay miệng lỗ MKQ
- Do lưng canuyn ấn thực quản tỳ vào cột sống gây dò khí thực quản
- Bờ dưới của canuyn kích thích chạm vào thành trước khí quản...các nguyên

đau đớn khi người bệnh nuốt. Cần lưu ý dò khí thực quản: phòng ngừa bằng cách
theo dõi áp lực bóng chèn, thay ống MKQ định kỳ. Biểu hiện dò nơi MKQ là người
bệnh ăn sặc, thở khó [18].
1.3.5.6. Nhiễm trùng
Có thể chỉ nhiễm trùng tại chỗ MKQ hoặc có thể lan rộng gây viêm khí phế
quản phổi, xẹp phổi, áp xe phổi...
- Nhiễm trùng chân MKQ: nhận thấy vùng chung quanh chân nơi MKQ đỏ,
sưng, đau phù nề, tiết dịch. Điều dưỡng rửa sạch vết thương và thay băng khi ẩm
ướt, cấy mủ, thực hiện kháng sinh, theo dõi viêm phổi.
- Viêm phổi: hút đờm, bảo đảm hệ thống hút đờm vô trùng, hướng dẫn người
bệnh hít thở sâu, vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Thay định kỳ ống MKQ hay khi ống bị
nghẹt. Nghe phổi mỗi 2 giờ, theo dõi nhiệt độ người bệnh thường xuyên.

15


Vì vậy việc MKQ không khó nhưng săn sóc sau mổ là điều khó hơn nhiều,
phụ thuộc vào điều kiện chăm sóc; thay băng, kháng sinh, dinh dưỡng của phòng
hậu phẫu...[14,15,18]
1.3.5.7. Sẹo hẹp khí quản
Do viêm loét vết mổ, đeo ống canuyn và đặt NKQ quá lâu ngày mới được
MKQ, viêm loét KQ gây tiêu sụn, sẹo xơ gây chít hẹp... thường xuất hiện ở người
bệnh đặt canuyn lâu ngày, sẹo co sau khi rút ống MKQ ở trẻ em. Biểu hiện người
bệnh thở khó, nói khó, thở có tiếng rít [10].
1.3.6.8. Khó rút ống
Người bệnh quen thở với canuyn, khi rút ống người bệnh lên cơn khó thở do
hẹp thanh khí quản bởi một số lý do sau:
- MKQ quá cao kích thích niêm mạc vùng hạ thanh môn, niêm mạc phát
triển làm hẹp thanh môn vốn đã rất hẹp ở trẻ em.
- Đường rạch vào khí quản nham nhở, canuyn trở thành dị vật kích thích tạo

nhiễm trùng, mủ, phù nề, nhiệt độ, bạch cầu, máu lắng.

• Nhận định tình trạng viêm phổi, rối loạn nhịp thở, dấu hiệu ho, đau ngực,
mạch nhanh, dấu hiệu khó thở, tri giác, huyết áp.
1.4.2. Chẩn đoán và can thiệp điều dưỡng
1.4.2.1. Người bệnh mở khí quản có bóng chèn
MKQ có bóng chèn được chỉ định trong thở máy và bảo vệ đường thở, giúp
thông thương giữa đường thở trên và dưới, giúp chất tiết, thức ăn không lọt vào khí
quản nhưng nó không tham gia giữ ống MKQ. Khi bơm bóng chèn sẽ kín sự thông
thương giữa ống ngoài canuyn và thành khí quản. Áp lực trong bóng chèn không
vượt quá 20cm H2O. Cần theo dõi tình trạng chèn ép thiếu máu nuôi tại thành khí
quản [4,6,14,15,17,18].
1.4.2.2. Kiểm tra bóng chèn
Thực hiện kiểm tra thể tích (1 lượng khí đủ để bóng chèn áp sát vào n/m khí
quản) được làm sau khi đặt canuyn và bất cứ khi nào nghe thấy tiếng “lic” (leak)
khi bóp bóng, làm 1 lần/1ca chăm sóc. Phép đo áp lực không chính xác và không
tương quan với áp lực đè lên niêm mạc của bóng chèn, phép đo này là 1 phương
tiện hỗ trợ chỉ khi nghi ngờ bóng chèn không đảm bảo được chức năng. [14,17]
1.4.2.2. Suy giảm khả năng trao đổi khí
Nguyên nhân: (1) Hít máu vào đường thở, đờm dãi ở vùng hầu họng, hít chất
nôn (2) Tăng tiết đờm dãi ở khí phế quản (3) Mất khả năng ho và hít thở sâu (4)
Hạn chế giãn nở lồng ngực từ sự bất động (5) Do những nguyên nhân khác: béo phì,
mất nước, viêm phổi, tràn khí
Can thiệp điều dưỡng: Ngay sau khi MKQ điều dưỡng phải hút đờm dãi
thường xuyên. Nên hút 5-10 lần trong 3-4 giờ đầu. Lượng giá nồng độ oxy trong
máu qua khí máu động mạch, SpO2. Đánh giá tình trạng tắc nghẽn đờm dãi như dấu
17


hiệu khó thở, tím tái,… Nghe phổi trước và sau khi hút đờm. Cần xác định tình


1.4.2.4. Tình trạng nhiễm trùng phổi do lỗ mở khí quản ra da
Nguyên nhân: do hút đờm không đảm bảo vô khuẩn, viêm nhiễm chung
quanh chân da dưới ống MKQ do ẩm ướt, do thay băng không vô khuẩn, do quá
nhiều đờm dãi.
Can thiệp điều dưỡng: theo dõi dấu hiệu sinh tồn, nhận định màu sắc đờm,
theo dõi choáng, chảy máu, suy hô hấp, biến chứng của MKQ. Lượng giá vết
thương trong suốt mỗi phiên trực; và ghi hồ sơ cẩn thận về chảy máu, mủ, tình trạng
mô chung quanh, quan sát da dưới canuyn. Chăm sóc canuyn mỗi khi ẩm ướt hay
mỗi phiên trực, rửa vết thương khi ẩm ướt, rửa nòng trong mỗi 4 giờ. Bảo đảm vô
khuẩn khi hút đờm.
Chăm sóc sau khi đặt: quan sát chảy máu hay mạch đập ở canuyn. Tránh
dùng bình phun, bột phấn, che gạc hoặc giấy mỏng có chứa cotton tránh người bệnh
hít ngoại vật vào đường thở. Cẩn thận khi cạo râu hay cắt tóc cho người bệnh tránh
lông tóc rớt vào khí quản. Gạc dùng che chân MKQ nên cắt trước hay dùng gạc
không bị tưa chỉ.
1.4.2.5. Nguy cơ tuột canuyn do tuột dây cố định
Buộc dây có nút thắt, độ căng của nút thắt vừa đủ để được 2 ngón tay cách
giữa da và dây buộc. Tránh để nút thắt ở vùng động mạch cảnh hay gáy người bệnh.
Quan sát da có bị dị ứng dây, dấu dây tì đè vào cổ. Lưu ý là khi thay dây cần buộc
an toàn dây mới trước khi cắt dây cũ.
Trong trường hợp tuột canuyn: điều dưỡng nên gọi người đến giúp nhưng
đồng thời dùng kềm banh rộng lỗ mở, cho thở oxy hỗ trợ trước khi có người đến đặt
lại canuyn mới.
1.4.2.6. Lo lắng do không giao tiếp bằng lời, do sợ lỗ mở trên cổ
Lượng giá mức độ lo lắng người bệnh, giải thích cách hút đờm tạo sự tự tin
cho người bệnh. Do người bệnh không giao tiếp bằng lời được nên cung cấp cho
người bệnh các dụng cụ giao tiếp: giấy, bút, phấn, bảng, chuông gọi. Có thể giao
tiếp qua dấu hiệu, người bệnh cần được học tập điệu bộ trước mổ.
Chăm sóc hồi phục: hướng dẫn người bệnh dùng tay che canuyn để nói

thở hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng khi che lỗ MKQ lại, cách khạc đờm,
cách ho. Cung cấp thông tin cho người bệnh: sau khi rút người bệnh sẽ được băng
kín vết thương nơi lỗ MKQ, nhưng nếu người bệnh có khó thở hay nhiều đờm dãi
thì vẫn có thể mở ra để thở. Người bệnh sẽ lành vết thương sau 1-2 tuần nếu chăm
sóc và dinh dưỡng tốt. Kiểm tra lại và chắc chắn người bệnh thực hành được chăm
sóc và an tâm sau khi rút.

20


Chuẩn bị dụng cụ cấp cứu hô hấp, hút đờm dãi thật kỹ, tháo dây cố định an
toàn, rút canuyn nhanh. Có thể hút đờm qua lỗ mở, cho người bệnh thở oxy, nằm tư
thế Fowler hay ngồi dậy.
Công tác tư tưởng cho người bệnh như hướng dẫn người bệnh thở đều không
hoảng sợ.
Theo dõi hô hấp người bệnh sau rút 3-6 giờ. Theo dõi sát hô hấp cho đến khi
người bệnh tự thở đều và không còn dấu hiệu khó thở, mức độ tăng tiết đờm dãi,
đánh giá lại tâm lý người bệnh, nên có mặt thường xuyên bên cạnh người bệnh để
người bệnh không lo lắng, vì yếu tố tâm lý cũng ảnh hưởng đến hô hấp người bệnh.
Băng lại lỗ mở, kiểm tra và thay băng mỗi ngày, quan sát các dấu hiệu nhiễm
trùng. Có thể thực hiện cho người bệnh thở oxy qua mũi.
Điều dưỡng và nhân viên y tế thăm khám người bệnh lại để điều chỉnh kế
hoạch điều trị và chăm sóc

21


CHƯƠNG II
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng nghiên cứu

Nhận xét:
Nhóm nghiên cứu có tỷ lệ nam/nữ là
3.1.2. Theo nhóm tuổi
2,75.
Biểu đồ 3.2. Phân bố đối tượng theo nhóm tuổi Nam giới chiếm ưu thế hơn nữ giới.
Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê
với p< 0,001

Nhận xét: Tuổi của nhóm nghiên cứu từ 17 tới 82, tuổi trung bình là 59,87 +15,177. Nhóm tuổi 35-65 chiếm tỷ lệ cao nhất (53,33%), tiếp theo là nhóm tuổi >65
(40%) và nhóm tuổi
3,33

Điện Biên

2

6,37

Sơn La

1

3,33

Bắc Giang

1

3,33

Hà Nội

8

26,67

Tỉnh

Biểu đồ 3.3. Phân bố đối tượng theo địa chỉ


Biên, Thanh Hóa, Hậu Giang, Hà Nam, Hải Dương: mỗi tỉnh chiếm tỷ lệ 3,33%.

24


3.1.4. Theo nghề nghiệp
Biểu đồ 3.4 Phân bố đối tượng nghiên cứu theo nghề nghiệp
Nhận xét:
3.1.5. Theo lý do vào viện

Nhóm hưu trí có tỷ lệ cao
Bảng 3.2. Phân bố đối tượng theo lý donhất:
vào viện
36,7%

Triệu chứng
Rối loạn ý thức
Hôn mê
Liệt tứ chi
Liệt ½ người trái
Liệt ½ người phải
Yếu tứ chi
Đau đầu chóng mặt
Co giật
Khó thở, nuốt khó

Số lượng người bệnh
12
2
1