KỸ THUẬT CHẾ BIẾN ĐỒ HỘP CÁ THỊT
I. KỸ THUẬT CHẾ BIẾN ĐỒ HỘP CÁ SAUCE CÀ
1. Qui trình tổng quát
Cá Cà chua
Xử lý sơ bộ Xử lý sơ bộ
Ngâm giấm Đun nóng
Ngâm dung dịch muốiChà
Phối chế
HấpCô đặc
Cho vào hộp Ghép nắp Tiệt trùng Làm nguội
Dán nhãn, đóng thùng
Thành phẩm
Hình 9.1. Qui trình chế biến cá sauce cà chua
2. Thuyết minh
2.1. Chuẩn bị cá
- Tiếp nhận cá
Nguyên liệu cá tiếp nhận phải tươi, đồng đều về kích thước, khối lượng và màu sắc,
mùi đặc trưng, thịt cá còn chắc, nguyên vẹn không bị tổn thương, mắt tươi trong
và có trong lượng khoảng 60 đến 100g/con.
- Xử lý sơ bộ
Cá được rửa sạch, đánh vảy, cắt đầu, chặt đuôi, mổ bụng lấy sạch nội tạng, sau đó
rửa sạch cho hết máu, nhớt, bẩn trong khoang bụng và trên cá, cần chú ý thao tác
trong công đoạn này phải nhanh nhằm tránh lây nhiễm vi sinh vật vào sản phẩm.
- Ngâm giấm
Mục đích: Trong cá biển có nhiều Trimethylamin oxyd gây mùi tanh khó chịu, hợp
chất này cá tính bazơ nên dùng acid acetic để loại chúng. Ngoài ra, nồng độ
H+ có tác dụng ức chế vi sinh vật. Khi pH = 6 thì vi khuẩn thối rửa bị khống chế,
pH = 4.5 vi khuẩn ngừng sinh sản, và khi pH = 3 thì các enzyme bị kìm hãm. Khi ngâm
giấm, protein bề mặt bị biến tính, thịt cá trở nên rắn chắc hơn.
- Ngâm dung dịch muối
Thành phần gồm: muối 15%, đường, bột ngọt, hành. Tác dụng của việc ngâm dung

thì tốc độ thẩm thấu mạnh, cá mỏng thì tốc độ thẩm thấu mạnh hơn cá dày, cá nhỏ thì tốc
độ thẩm thấu mạnh hơn cá to, cá béo thì tốc
độ thẩm thấu kém hơn cá gầy.
Những biến đổi của cá trong quá trình ướp dung dịch muối:  Khối lượng cá giảm
do nước thoát ra ngoài nhiều gấp 3 lần lượng muối thấn vào, lượng nước thoát ra phụ thuộc
vào phương pháp muối, nồng độ muối va thời
gian muối...
 Hao hụt chất dinh dưỡng: chất béo hao hụt ít, protein hao hụt nhiều, do hàm
lượng Nitơ hoà tan khuếch tán ra dung dịch muối, lượng protein trong nước tăng. Sự hao
hụt protein phụ thuộc vào phương pháp muối (phương pháp khuấy đảo bị hao
hụt nhiều protein hơn phương pháp không khuấy đảo).
- Hấp
Cá sau khi cắt khúc và xử lý được tiến hành hấp ở nhiệt độ 950C đến 1000C
Mục đích của quá trình hấp:
 Ngừng quá trình sinh hoá, giữ độ tươi của cá
 Làm biến tính protein, tách loại nước nhằm ổn định sản phẩm (lượng nước còn
lại khoảng 60-70%)
 Đuổi khí trong nguyên liệu tránh phồng hộp khi tiệt trùng - Xếp hộp
Cá sau khi hấp được đem xếp hộp và cho nước sauce cà chua vào, nước sauce cà
chua được chuẩn bị như sau :
2.2Chuẩn bị sauce cà chua
- Nguyên liệu
Chọn cà còn tươi, màu đỏ sáng, không quá chín, không sâu bệnh,dập nát. - Xử lý:
rửa cà trong nước sạch nhằm loại bỏ tạp chất, đất, cát. Loại bỏ những
quả bị thối, không đủ quy cách chế biến.
- Đun nóng
 Mục đích: vô hoạt enzyme pectinase để giữ cho sản phẩm không bị tách nước.
Bên cạch đó, enzyme oxy hoá cũng bị vô hoạt. Ngoài ra, đun nóng làm cho cấu
trúc mềm hơn nhằm tăng hiệu suất thu hồi dịch quả.
 Nhiệt độ đun nóng: 85 0C

ngày.
II. QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT ĐỒ HỘP THỊT
1. Cơ sở chung
1.1. Nguyên liệu
Nguyên liệu thịt dùng trong chế biến phải đảm bảo yêu cầu chất lượng, không dùng
thịt bị bệnh. Trong sản xuất sản phẩm đồ hộp thịt thường dùng thịt heo, gan heo,
gia cầm, thịt bò…
1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm
- Ảnh hưởng của protein nguyên liệu
Sự hình thành nhũ tương có liên quan đến tính tan của protein. Nồng độ protein và
sự tạo thành nhũ tương có mối quan hệ với nhau. Chúng sẽ gia tăng cùng với sự gia
tăng nồng độ protein ở mức giới hạn.
Để nhũ tương được hình thành, tác nhân hoạt động bề mặt là protein sẽ hoà tan
trong môi trường phân tán.