Thực trạng của hoạt động tự doanh chứng khoán tại VNDIRECT
I. Quá trình phát triển của công ty
1. Khái quát chung
Tên giao dịch tiếng việt: Công ty Cổ phần Chứng khoán VNDIRECT
Tên giao dịch tiếng anh: VNDIRECT SECURITIES
CORPORATION
Địa chỉ: Số 1 Nguyễn Thượng Hiền- Quận Hai Bà Trưng- Hà Nội
Điện thoại: (84-4) 972 4568
Fax: (84-4) 972 4600
Email: [email protected]
Website: www.VNDirect.com.vn
Tổng giám đốc/Giám đốc: Nguyễn Ngọc Thanh hiện tại là bà: Phạm Minh
Hương
Số giấy phép hoạt động: 22/UBCK-GPHĐKD
Ngày cấp: 16/11/2006
Vốn điều lệ: 50.000.000.000 đồng , hiện tại là:300 tỷ đồng
Hình thức sở hữu vốn: công ty cổ phần
Lĩnh vực kinh doanh: Công ty thực hiện các hoạt động kinh doanh trong lĩnh
vực chứng khoán.
Tổng số nhân viên : 178 người trong đó nhân viên quản lý: 31 người.
VNDirect là công ty thành viên của Tập đoàn Đầu tư IPA, một tập đoàn hoạt
động trong lĩnh vực dịch vụ tài vụ kinh doanh, bao gồm hoạt động môi giới,
lưu ký chứng khoán, tư vấn tài chính doanh nghiệp, tự doanh, bảo lãnh phát
hành và quản lý danh mục đầu tư. Công ty được thành lập và điều hành bởi
một nhóm các chuyên gia tài chính và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp giàu
kinh nghiệm trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Với số vốn điều lệ 300 tỷ đồng,
hệ thống hạ tầng công nghệ hiện đại, mạng lưới chi nhánh và đại lý nhận lệnh
1
trên toàn quốc, cùng với đội ngũ cán bộ điều hành và hơn 180 chuyên viên có
nền tảng kiến thức tài chính chuyên sâu, bề dày kinh nghiệm về môi trường
kinh doanh chính và đầu tư bất động sản. Công ty hoạt động theo giấy phép
GĐ KHỐI
Phòng nghiệp vụ Trưởng phòng
Phòng Nguồn Trưởng phòng
KHỐI IT - BS
GĐ KHỐI
Software Develop. Trưởng phòng
IT Infrastructure Trưởng phòng
Business solution Trưởng phòng
TT GIAO DỊCH NTH
GĐ Giao Dịch
Môi giới Trưởng phòng
Kế toánGiao dịch và Back office
Tele Sales
TT GIAO DỊCH LTT
GĐ Trung Tâm
CHI NHÁNH Tp. HCM
GĐ Chi Nhánh
3
3. Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty những năm gần đây:
Trong năm 2008, VNDirect đã không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ và
đưa ra các sản phẩm mới để phục vụ Quý khách hàng. Những kết quả mà
VNDirect đã đạt được trong năm vừa qua bao gồm:
Về công nghệ và dịch vụ :
• Tháng 3 năm 2008, VNDirect đã hoàn tất đầu tư và đưa vào hoạt động
trung tâm dữ liệu (Data Center). Với trung tâm dữ liệu hiện đại vào bậc
nhất của Việt nam hiện nay, VNDirect đã khẳng định rõ ràng chất lượng
dịch vụ, bảo đảm hệ thống hoạt động với sự ổn định tuyệt đối (99,9%) và
độ an toàn cao cho các nhà đầu tư giao dịch trực tuyến với công ty.
• Triển khai thành công giao dịch từ xa với HOSE, và HASTC. Qua
đó,VNDirect đã có thể tăng được số lương đại diện sàn cần thiết để nhập
các tỉnh và thành phố lớn.
• VNDirect đã xây dựng quan hệ hợp tác chiến lược với rất nhiều Ngân
hàng bao gồm BIDV,Ngân hàng Nông Nghiệp, Việt Á, VP bank, Liên
Việt để kết hợp cung cấp giải pháp hỗ trợ vốn đầu tư và dịch vụ tài chính
trọn gói cho nhà đầu tư bao gồm: dịch vụ uỷ thác đầu tư có hỗ trợ vốn
cho các đợt đấu giá IPO, dịch vụ cầm cố các cổ phiếu niêm yêt với lãi
suất hợp lý và tỷ lệ hỗ trợ cao, dịch vụ repo cho một số cổ phiếu chưa
niêm yết.
Về đội ngũ cán bộ :
• Ban lãnh đạo VNDirect là một đội ngũ chuyên gia gắn bó và tận tâm vì
quyền lợi của khách hàng, luôn sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn thử
thách để xứng đáng với sự tin cậy của các nhà đầu tư sử dụng dịch vụ
của công ty.
5
• Công ty đã không ngừng xây dựng và phát triển đội ngũ chuyên viên
môi giới với những kiến thức chuyên sâu về thị trường để hỗ trợ nhà đầu
tư có thêm thông tin và nhận định khi đưa ra các quyết định đầu tư.
• Nhóm chuyên gia nghiên cứu và phân tích thị trường của VNDirect
cũng rất thành công trong việc đưa ra các báo cáo ngày, báo cáo giới
thiệu về các cổ phiếu đáng được quan tâm và có những buổi thảo luận
trực tiếp với nhà đầu tư về diễn biến cũng như xu hướng của thị trường.
• Với đội ngũ nhân viên trên 120 người, VNDiect sẽ tiếp tục cam kết
không ngừng cải tiến và nâng cao trình độ tri thức để xứng đáng với sự
tin cậy của Quý Khách hàng. Sau hai năm hoạt động, với số vốn chủ sở
hữu 300 tỷ đồng VNDirect đã khẳng định là một trong những công ty
chứng khoán có uy tín nhất hiện nay trên thị trường. 2008 là một năm
khó khăn cho thị trường tài chính Việt nam. VNDirect cũng không thể
tránh khỏi những rủi ro biến động bất thường của thị trường.
Cụ thể kết quả kinh doanh của công ty trong những năm qua được thể hiện
như sau:
2008.
Các chỉ tiêu tài chính cơ bản:
STT Chỉ tiêu Đơn vị
tính
(%)
Năm
2007
Năm 2008
1 Cơ cấu tài sản %
- Tài sản dài hạn/Tổng TS % 17.54% 16.36%
TS ngắn hạn/ Tổng TS % 82.31% 83,84%
7
2 Cơ cấu vốn %
- Nợ phải trả/ Tổng nguồn vốn % 76% 41.60%
Nguồn vốn CSH/ Tổng nguồn vốn % 54% 58.40%
3 Khả năng thanh toán Lần
- Khả năng thanh toán nhanh Lần 1.01 0.81
-Khả năng thanh toán hiện hành Lần 1.01 2.101
4 Tỷ suất lợi nhuận %
-Tỷ suất lợi nhuận sau thuế/Tổng tài
sản
% 23% -13.99%
-Tỷ suất lợi nhuận sau thuế/ DT
thuần
% 27% -42.61%
Tỷ suất lợi nhuận sau thuế/ Nguồn
vốn CSH
% 32% -24%
Nguồn: Báo cáo tài chính VNDIRECT
Ta có thể sự biến động về lợi nhuận trong năm 2008. Trong năm 2007 lợi
thành lô chẵn để niêm yết và có thể bán lại trên Trung tâm giao dịch chứng
khoán,
Tác dụng của hoạt động tự doanh:
- Khối lượng mua bán chứng khoán tăng lên tạo điều kiện cho thị trường
sôi động
- Tăng tính thanh khoản cho thị trường: Tiêu cực của hoạt động tự doanh
là các công ty chứng khoán có thể sử dụng các hoạt động bị cấm như
thao túng thị trường thông đồng với nhau nhằm tăng giá hoặc giảm giá
chứng khoán để kiếm chênh lệch giá, gây tổn hại cho đông đảo các nhà
đầu tư nhỏ.
9
1.2. Yêu cầu của hoạt động tự doanh
Đối với công ty chứng khoán, yêu cầu khi thực hiện nghiệp vụ tự doanh là:
- Tách biệt quản lý: Khi công ty chứng khoán đồng thời thực hiện cả 2
nghiệp vụ môi giới và tự doanh thì phải tách biệt quản lý để đảm bảo tính
minh bạch trong hoạt động, bao gồm tách bạch về yếu tố con người, quy trình
nghiệp vụ, vốn và tài sản. Nhân viên làm nghiệp vụ tự doanh không quan hệ
với bộ phận môi giới, không trao đổi với các khu vực làm việc khác.
- Ưu tiên khách hàng: Công ty chứng khoán phải ưu tiên thực hiện lệnh của
khách hàng trước lệnh của chính mình. Điều này đảm bảo tính công bằng
trong giao dịch chứng khoán khi mà các công ty chứng khoán có nhiều lợi thế
hơn khách hàng về tìm kiếm thông tin và phân tích thị trường.
- Góp phần bình ổn thị trường: Để góp phần bình ổn thị trường, công ty
chứng khoán phải thực hiện giao dịch theo luật định trong giới hạn cho phép,
tức mua vào bán ra chứng khoán trong giới hạn quy định của luật pháp nhằm
góp phần bình ổn thị trường. Công ty chứng khoán phải đảm bảo có đủ tiền và
chứng khoán để thanh toán các lệnh giao dịch cho tài khoản của chính mình.
- Hoạt động tạo ra thị trường: Các công ty chứng khoán thực hiện tự doanh
đối với chứng khoán mới phát hành và chưa có thị trường giao dịch nhằm tạo
ra thị trường cấp hai cho chúng.
2. Quy trình thực hiện đầu tư chứng khoán thông qua nghiệp vụ tự doanh tại
VNDIRECT
* VNDIRECT thực hiện đầu tư chứng khoán theo quy trình sau:
11
Xác định mục tiêu đầu tư
Phân tích cơ hội đầu tư
Thực hiện phân bổ tài và xây dựng danh mục đầu tư
Quản lý và đánh giá danh mục đầu tư
Điều chỉnh danh mục đầu tư
2.1 Xác định mục tiêu đầu tư
Đối với VNDIRECT thì Hội đồng đầu tư sẽ là người đề ra mục tiêu hoạt
động tự doanh và phòng tự doanh có trách nhiệm thực hiện mục tiêu đó. Tùy
vào từng thời điểm và tùy vào tình hình thực tế của thị trường chứng khoán
mà công ty VNDIRECT có thể sử dụng kết hợp các mục tiêu như sau:
• Quyết định đầu tư hay thanh lý được căn cứ vào những đánh giá về rủi ro đầu
tư, chiến lược thoát vốn và khả năng sinh lợi;
• Đầu tư vào các doanh nghiệp có lợi nhuận cao trong những ngành tiềm năng
với kỳ vọng đạt được sự tăng trưởng mạnh trong định giá và cổ tức hàng năm;
• Đầu tư và các công ty có thương hiệu mạnh;
12
• Đầu tư vào các doanh nghiệp cổ phần hóa có qui mô lớn;
• Đầu tư và các chứng khoán có chọn lọc với tính thanh khoản cao;
• Các quỹ đầu tư của VNDIRECT sẽ ưu tiên cho việc đầu tư vào các công ty
mà VNDIRECT đã tư vấn về việc cổ phần hóa, tái cấu trúc, quản lý tài chính,
niêm yết, v.v;
• Bảo toàn số vốn so với số lượng vốn ban đầu và sức mua của nó không thay
đổi nếu thị trường có biến động
• Phải đảm bảo cắt lỗ giá một chứng khoán nào giảm theo tỷ lệ là 15% so với
giá mua bình quân
Trong năm 2007 công ty VNDIRECT thường đầu tư vào các chứng khoán có
Phân tích tài chính của công ty như chỉ tiêu về khả năng thanh toán, chỉ tiêu
về cơ cấu vốn, chỉ tiêu về năng lực hoạt động, chỉ tiêu về khả năng sinh lời.
Đánh giá chung về công ty, điểm mạnh điểm yếu, cơ hội và thách thức
Công tác tổ chức phân tích và xử lý số liệu:
VNDIRECT thực hiện theo quy trình sau:
Bước1: Nhân viên phòng phân tích đầu tư thu thập só liệu, đảm nhận việc
phân tích một công ty cụ thể theo yêu cầu của khách hàng nội bộ hoặc khách
hàng bên ngoài.
Bước 2: Nhân viên phân tích tổng hợp số liệu bằng phương pháp tổng hợp,
tóm lược sau đó đánh giá xem số liệu có chính xác và đầy đủ không. Ở giai
đoạn này nhân viên phân tích phải xử lý số liệu.
Bước 3: Nhân viên phân tích đưa ra một báo cáo tổng hợp số liệu đầy đủ và
ngắn gọn nhất về công ty đang phân tích.
Bước 4: Trình báo cáo cho trưởng phòng phân tích đầu tư.
14
Bước 5: Trưởng phòng cho ý kiến, nhận xét sau đó trả lại cho nhân viên phân
tích.
Bước 6: Trên cơ sở nhận xét của trưởng phòng, nhân viên phân tích hoàn
thành báo cáo phân tích về công ty đó.
Bước 7: Trưởng phòng họp phòng phân tích , tổ chức đánh giá các báo cáo
của nhân viên phân tích
Bước 8: Nhân viên phân tích hoàn thiện và đưa ra sản phẩm cuối cùng là báo
cáo phân tích công ty đó.
Bước 9: Nhân viên của phòng tự doanh sẽ chịu trách nhiệm nghiên cứu các
báo cáo phân tích công ty đó và cùng tham khảo ý kiến của trưởng phòng tự
doanh để ra quyết định đầu tư.
2.2.2. Phân tích kỹ thuật
Phân tích kỹ thuật sử dụng các mô hình toán học (đồ thị, biến đổi miền, xác
suất thống kê, …) dựa trên dữ liệu thu thập về thị trường trong quá khứ và
hiện tại để chỉ ra trạng thái của thị trường tại thời điểm xác định, thông
hơn. Tuy nhiên như trên đã nói, bản chất của phân tích kỹ thuật không phải là
dự báo tương lai mà là chỉ thị trạng thái thị trường trong quá khứ với một độ
trễ; do đó nếu sử dụng như một công cụ dự đoán nhà đầu tư cần phải tính đến
một xác suất an toàn và chấp nhận rủi ro khi dự đoán là không phù hợp.
Không ai có thể nói trước tương lai chỉ bằng thông tin trong quá khứ. Tuy
nhiên nhờ có phân tích kỹ thuật, khả năng đoán sai do đoán mò hoặc a dua
đám đông được hạn chế rất nhiều.
Mỗi phương pháp kỹ thuật được áp dụng sẽ thể hiện các vai trò trên với các
ưu nhược điểm khác nhau. Chi tiết về các vai trò sẽ được nêu trong các bài
viết trình bày cụ thể về từng phương pháp.
16
VNDIRECT sử dụng phương pháp phân tích kỹ thuật để xác định thời điểm
mua, bán chứng khoán trên thị trường niêm yết. Cụ thể:
Phòng tự doanh sẽ là phòng thực hiện phân tích kỹ thuật:
-Nhân viên phòng tự doanh sẽ theo dõi và phân tích cổ phiếu bằng phần mềm
kỹ thuật của hãng truyền thông Bloomberg, của hãng truyền thồn Reuter để
xác định thời điểm mua bán chứng khoán. Khi đã phân tích cơ bản để xác
định cổ phiếu định tiến hành đầu tư, thì công việc của phân tích kỹ thuật sẽ là
quyết định thời điểm mua và bán cổ phiếu.
* Phương pháp phân tích và công cụ phân tích
Phương pháp phân tích:
+ Xác định xu hướng giá của thị trường, nghĩa là xác định thị trường đang đi
lên hay đi xuống.
+ Xác định xu hướng giá của nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường ( bluechip).
Nhóm này là nhóm chiếm tỷ trọng lớn cả về khối lượng và giá trị giao dịch
toàn thị trường. Đây là nhóm cổ phiếu được nhiều nhà đầu tư quan tâm,tính
thanh khoản cao. Do đó, xác định xu hướng giá của nhóm này sẽ quyết định
thị trường lên hay xuống.
+ Xác định xu hướng giá của cổ phiếu định mua bán. Dựa vào tình hình cung
cầu trên thị trường để quyết định mua bán.
index cũng giảm điểm mạnh mẽ. Đỉnh điểm của sự sụt giảm là vào tháng 2,
chỉ số HASTC giảm còn 78,06 điểm.
Có thể nói sau thời điểm nghỉ tết nguyên đán thị trường chứng khoán Việt
Nam diễn biến theo chiều hướng xấu, sự sụt giảm mạnh trên cả hai sàn giao
dịch đã dẫn đến những quyết định mua bán của VNDirect như sau:
VNDirect thực hiện mua vào các cổ phiếu: PVI, HNM, FPT, REE, STB,
LBM, ACB. Và bán ra các cổ phiếu: BVS, VSP, SDT, PPC, KDC.
Biểu đồ1.2: Diễn biến HASTC-Index 3 tháng đầu năm 2009
19
(Nguồn: Phòng phân tích kỹ thuật của VNDirect)
Nhận biết các tín hiệu mua và bán
Để đưa ra các quyết định mua và bán hợp lý, cần có một số tín hiệu khác
nhau bổ trợ lẫn nhau nhằm tăng cường độ chính xác của các tín hiệu và giảm
thiểu rủi ro đối mới mỗi quyết định. Các dấu hiệu sau được sử dụng để báo
hiện việc mua hoặc bán:
• Nếu giá trị của máy dao động từ dưới vượt qua ngưỡng siêu mua rồi
quay trở lại xuống dưới ngưỡng này, đồng thời xu thế giá là đi xuống
hoặc biến động dập dềnh. Điều đó cảnh báo thị trường sẽ chuyển sang
xu thế giảm giá hoặc đang ở giai đoạn đầu của xu thế giảm giá. Đây là
tín hiệu bán ra.
• Nếu giá trị của máy dao động từ dưới vượt qua ngưỡng siêu bán rồi
quay trở lại lên trên ngưỡng này, đồng thời xu thế giá là đi lên hoặc
20
biến động dập dềnh. Điều đó cảnh báo thị trường sẽ chuyển sang xu
thế tăng giá hoặc đang ở giai đoạn đầu của xu thế tăng giá. Đây là tín
hiệu mua vào.
• Nếu xu thế giá đang tăng mạnh, khi giá trị của máy dao động vượt qua
ngưỡng siêu mua có nghĩa là đang ở giai đoạn đầu của xu thế tăng giá
và sẽ tiếp tục tăng. Đây là tín hiệu mua vào.
• Nếu xu thế giá đang giảm mạnh, khi giá trị của máy dao động vượt qua
kỹ thuật để xác nhận về xu thế của giá. Việc kết hợp và bổ trợ lẫn nhau giữa
các phương pháp kỹ thuật khác nhau giúp nhà đầu tư có được kết luận chính
xác và tối ưu hơn.
Với vai trò là công cụ dự đoán, nhà đầu tư sử dụng các kết luận của phân tích
kỹ thuật để dự đoán giá cả của tương lai với kỳ vọng về khả năng đoán tốt
hơn. Tuy nhiên như trên đã nói, bản chất của phân tích kỹ thuật không phải là
dự báo tương lai mà là chỉ thị trạng thái thị trường trong quá khứ với một độ
trễ; do đó nếu sử dụng như một công cụ dự đoán nhà đầu tư cần phải tính đến
một xác suất an toàn và chấp nhận rủi ro khi dự đoán là không phù hợp.
Không ai có thể nói trước tương lai chỉ bằng thông tin trong quá khứ. Tuy
nhiên nhờ có phân tích kỹ thuật, khả năng đoán sai do đoán mò hoặc a dua
đám đông được hạn chế rất nhiều.
Sau đây là ví dụ minh họa về phân tích cơ hội đầu tư để đi đến quyết định
đầu tư mà phòng tự doanh đã thực hiện đối với cổ phiếu của công ty Cơ
Điện Lạnh (REE).
22
• Phân tích tình hình tài chính của công ty:
Bảng Cân đối Kế toán
Tài sản ngắn hạn 1,118,977,987,000
Tài sản dài hạn 1,489,276,511,000
23
Giới thiệu công ty: Công ty Cơ điện lạnh(REE)
• Quá trình phát triển:
Công ty cổ phần Cơ Điện Lạnh được thành lập từ
năm 1977, tên gọi ban đầu là Xí Nghiệp quốc
doanh cơ điện lạnh thuộc sở hữu Nhà nước.
Với sự năng động của ban lãnh đạo Công ty và
tập thể cán bộ công nhân viên, Công ty luôn
được đánh giá là người đi tiên phong trong việc
thực hiện các chính sách đổi mới của Nhà nước.
điều hoà không khí Reetech, sản phẩm gia dụng,
tủ điện và các sản phẩm cơ khí công nghiệp.
• Thành tích: - Là công ty đầu tiên của Việt
Nam được cấp chứng chỉ ISO 9002
Quy mô:
Vốn điều lệ: 287.142.140.000 đồng
- Tổng cộng tài sản 2,654,478,230,944
-Vốn chủ sở hữu
1,915,649,181,689.50
-Doanh thu thuần
1,154,393,374,000.00
-Thị giá vốn 2,927,139,633,600.00
Cơ cấu cổ đôngSở hữu nhà nước 6.85%
Sở hữu của nhà đầu tư
nước ngoài
48.24
%
Sở hữu khác
44.91
%
Nợ phải trả 508,968,718,000
Vốn chủ sở hữu 2,087,167,691,000
Tổng cộng nguồn vốn 2,608,254,498,000
Bảng kết quả kinh doanh
Doanh thu thuần
1,154,393,374,000
Vòng quay tổng tài sản 0.42
Nhận xét:
- Dựa vào phân tích tài chính có thể thấy rằng trong thời gian qua thì công ty
đã hoạt động kinh doanh thua lỗ. Tuy nhiên việc thua lỗ đó được xác định là
do REE đã trích lập quỹ dự phòng. Mặc dù kết quả kinh doanh bị ảnh hưởng
nghiêm trọng do hoạt động từ đầu tư tài chính thua lỗ, nhưng dòng tiền thuần
trong năm vẫn khá tốt so với năm 2007. Số dư tiền và các khoản tương đương
tiền tại thời điểm cuối năm 2008 hơn 352 tỷ đồng, nhiều hơn so với năm 2006
và năm 2007. Với số tiền này, kết hợp với việc sử dụng đòn bẩy tài chính,
REE hoàn toàn đủ năng lực tài chính để đầu tư vào các dự án đã có sẵn từ
trước đó của mình.
- Mảng dịch vụ cho thuê cao ốc văn phòng nhiều khả năng sẽ giảm sút trong
năm 2009. Tuy nhiên, các hợp đồng cho thuê văn phòng thường dài hạn,
trong khi đó REE đã hoàn thành 2 dự án Etown 3 và Etown 4 trong những
tháng cuối năm 2008. Vì vậy, doanh thu từ dịch vụ này sẽ được bổ sung một
phần từ hai dự án mới hoàn thành, có thể đảm bảo một mức tăng trưởng tương
đối so với năm 2008.
- Thị trường xây dựng và bất động sản sẽ khó sôi nổi trong năm nay. Vì vậy,
lĩnh vực thi công cơ điện lạnh sẽ bị ảnh hưởng theo. Tuy nhiên, hiện REE vẫn
còn nhiều dự án lớn được chuyển sang từ năm trước. Theo kế hoạch, những
dự án này sẽ được hoàn thành vào cuối năm 2009 và đầu năm 2010. Do vậy,
REE vẫn có thể duy trì nguồn thu từ các dự án này
• Phân tích ngành:
25
Copyright: Tài liệu đại học ©