THỰC TIỄN ÁP DỤNG UCP 600 VÀ ISBP 681 TRONG VIỆC TẠO LẬP
VÀ KIỂM TRA BỘ CHỨNG TỪ THANH TOÁN TẠI MỘT SỐ NGÂN
HÀNG THƯƠNG MẠI
I. Thực tiễn áp dụng UCP 600 và ISBP 681 trong việc tạo lập và kiểm tra bộ
chứng từ thanh toán tại một số ngân hàng thương mại
1. Khi ngân hàng thương mại là ngân hàng phát hành L/C:
Hiện nay thương mại quốc tế mở rộng theo cấp số nhân đã đòi hỏi sự
tham gia của các ngân hàng vào thương mại quốc tế ngày càng nhiều hơn.
Các ngân hàng đã đảm nhiệm một khâu vô cùng quan trọng trong việc xuất
nhập khẩu của doanh nghiệp đó là thanh toán quốc tế. Thực tế cho thấy
kim ngạch nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam chiếm tỷ trọng lớn
trong cán cân thanh toán quốc tế và khi thực hiên giao dịch với các đối tác
nước ngoài thì có đến 70% các giao dịch được thực hiện qua phương
thức tín dụng chứng từ. Vậy trong quy trình thanh toán bộ chứng từ hàng
nhập (ngân hàng thương mại là ngân hàng phát hành) thì quy trình tạo lập
và kiểm tra bộ chứng từ đó được thực hiện như thế nào?
Quy trình thực hiện khi là ngân hàng phát hành L/C của mỗi ngân
hàng thương mại khác nhau là khác nhau. Tuy nhiên quy trình ấy có một
điểm chung là đều tuân thủ UCP 600 và ISBP 681.
Ta có thể tóm tắt bằng sơ đồ quy trình đó như sau:
SƠ ĐỒ 2: QUY TRÌNH THANH TOÁN THƯ TÍN DỤNG HÀNG XUẤT
Trách Nhiệm Tiến Trình Thực Hiện
Kiểm tra
Thông báo bộ chứng từ vềTừ chối bộ chứng từ
kiểm tra
Hoàn tất giao dịch
Theo dõi, nhắc nhở
TT khi KH không có tiềnKH từ chối bộ chứng từ có bất đồngTT khi khách hàng có tiền
Kiểm Tra
N
N

Ngân Hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank): 5 ngày làm
việc ngân hàng.
Ngân Hàng TMCP Nhà Hà Nội (Habubank) quy định như sau:
Habubank chịu trách nhiệm thanh toán đúng, đủ và kịp thời theo L/C đã
mở khi các bên liên quan thực hiện đúng các quy định của L/C trong vòng
5 ngày làm việc sau khi nhận được BCT từ ngân hàng nước ngoài.
Ngân Hàng Dầu Khí Toàn Cầu (GPbank): 5 ngày làm việc ngân hàng.
♣ Về việc phân bố thời gian kiểm tra chứng từ:
Hầu hết các ngân hàng đều quy định thời gian kiểm tra BCT tuân thủ
đúng Đ14 UCP600, đó là 5 ngày làm việc ngân hàng. Tuy nhiên khi áp
dụng cụ thể vào quy trình của mình thì ngân hàng đã phân bổ thời gian 5
ngày đó theo những cách thức khác nhau.
- Đối với các ngân hàng thuộc sở hữu của nhà nước:
Ngân Hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam (BIDV): Thanh toán viên
(TTV) có tối đa là 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận để kiểm tra tính phù
hợp của BCT theo L/C, phù hợp với các quy tắc thanh toán quy định trong
UCP600 và ISBP681. Thời gian còn lại trình cấp thẩm quyền (kiểm soát
viên) để tiến hành kiểm tra lại kết quả kiểm tra của TTV và quyết định tính
phù hợp hoặc không phù hợp của bộ chứng từ (BCT).
Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam (NHNo &
PTNT): 3 ngày làm việc.
Đối với các ngân hàng TMCP:
Ngân Hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam Techcombank: Thanh toán
viên có tối đa 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận để kiểm tra tính phù hợp
của BCT theo L/C, phù hợp với các quy tắc thanh toán quy định trong
UCP600 và ISBP681.
Ngân Hàng TMCP Nhà Hà Nội (Habubank): Quy định ngay sau khi
nhận được BCT từ ngân hàng nước ngoài, Habubank sẽ tiến hành kiểm
tra bộ chứng từ và thông báo tình trạng BCT cho khách hàng trong vòng 2
ngày làm việc và có thể trả BCT nhanh theo yêu cầu của khách hàng khi

- Đối với các ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước:
Ngân Hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam (BIDV): Nếu BCT hợp lệ
thì lập thông báo BCT về gửi khách hàng.
Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam (NHNo &
PTNT): Trong trường hợp BCT phù hợp, lập thông báo BCT về theo mẫu
của NHNo&PTNT gửi khách hàng.
Đối với ngân hàng TMCP: Cũng giống như các ngân hàng thuộc sở
hữu nhà nước, trong trường hợp BCT là phù hợp, ngân hàng sẽ lập thông
báo BCT về gửi khách hàng.
♣ Bộ chứng từ không phù hợp:
- Đối với ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước:
Ngân Hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam (BIDV): Nếu BCT có sai biệt thì
lập điện từ chối BCT gửi ngân hàng đã gửi chứng từ và lập thông báo BCT có bất
đồng gửi khách hàng.
Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn quy định như sau:
khi BCT có sai sót, NHNo&PTNT gửi thông báo về BCT có sai sót đến
khách hàng, nếu trong vòng 3 ngày làm việc mà khách hàng chưa chấp
nhận sai sót thì NHNo&PTNT điện từ chối chứng từ.
- Đối với ngân hàng TMCP:
Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Kỹ Thương Việt Nam Techcombank
quy định như sau: Đối với bộ chứng từ có sai biệt, điện thông báo về sự
sai biệt phải được gửi tới ngân hàng đòi tiền/ ngân hàng đại lý của ngân
hàng hưởng trong vòng 5 ngày làm việc kể từ sau ngày Techcombank
nhận được BCT. Mọi thông báo gửi sau ngày này đều khiến cho
Techcombank mất quyền từ chối bộ chứng từ có sai biệt (tuân thủ theo
Đ16 UCP 600). Đồng thời Techcombank cũng gửi thông báo đến khách
hàng về việc BCT có sai sót và xin chỉ dẫn của khách hàng.
Ngân Hàng TMCP Nhà Hà Nội Habubank: Trong trường hợp BCT có
bất đồng trong vòng 2 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của
Habubank, khách hàng phải có chỉ thị về việc chấp nhận hay không chấp

Thực tế là các ngân hàng nước ngoài trước khi gửi BCT đòi tiền ngân
hàng phát hành đã tiến hành kiểm tra BCT và khi phát hiện có sai sót trong
BCT cũng đã phải điện thông báo cho NHPH và xin bỏ qua sai biệt. Vậy
nếu BCT sau khi được chuyển đến cho NHPH mà phát hiện thêm những
sai biệt mà ngân hàng đòi tiền chưa đề cập đến trong điện xin bỏ qua sai
biệt thì NHPH có thanh toán BCT không? Về vấn đề này, UCP thực sự vẫn
chưa giải quyết đươc. Tuy nhiên, một số ngân hàng thương mại cũng đã
có những quy định cụ thể về vấn đề này.
Theo quy định của Techcombank: “Trường hợp Techcombank đã gửi
điện chấp nhận sai sót được thông báo trước đó nhưng khi nhận được
BCT và kiểm tra phát hiện thêm các lỗi sai sót khác ngoài các lỗi mà NH
nước ngoài đề cập trong điện thì Techcombank vẫn có quyền từ chối thanh
toán BCT khi khách hàng không chấp nhận thêm các lỗi sai sót mà
Techcombank thông báo thêm sau này”.
NHNo&PTNT quy định như sau: khi nhận chứng từ kiểm tra nếu phát
hiện thêm sai sót, TTV phải báo cáo phụ trách phòng và lãnh đạo chi
nhánh để từ chối thanh toán và ghi rõ là chờ sự định đoạt của ngân hàng
đòi tiền đồng thời thông báo để khách hàng cho ý kiến.
Vậy rõ ràng là khi áp dụng UCP 600 một số ngân hàng đã biết triển
khai những quy định trên thành những quy tắc và cẩm nang riêng cho
doanh nghiệp mình. Từ đó đã nâng cao được sức cạnh tranh và tránh
được những tranh chấp liên quan đến việc kiểm tra BCT thanh toán.
Bước 3: KSV kiểm tra lại kết quả kiểm tra chứng từ của TTV đồng
thời kiểm tra hồ sơ và dữ liệu mà TTV đã nhập.
KSV phê duyệt giao dịch nếu chấp nhận kết quả kiểm tra chứng từ và
dữ liệu mà TTV đã nhập.
KSV từ chối giao dịch nếu không chấp nhận kết quả kiểm tra chứng từ và/
hoặc dữ liệu mà TTV đã nhập. KSV cần ghi lý do từ chối, gạch chéo và huỷ bản
nháp mà TTV đã in (nếu có) và chuyển hồ sơ lại cho TTV để bổ sung, chỉnh sửa.
Bước 4: TTV fax thông báo BCT về tới khách hàng.

- Kiểm tra tên, địa chỉ người hưởng lợi, các chỉ dẫn của ngân hàng
phát hành về việc thông báo L/C (thông báo trực tiếp hay qua ngân hàng
thứ hai...), loại L/C để lựa chọn hình thức thông báo cho phù hợp.
♣ Đối với các ngân hàng TMCP:
Ngân Hàng Đông Nam Á (Seabank): Khi nhận được L/C hoặc sửa đổi
L/C từ phía NHPH, Seabank sẽ gửi thông báo theo mẫu của Seabank
trong vòng 1 ngày. Khách hàng sẽ được Seabank lưu ý về những điểm
quan trọng hoặc những điểm có thể xảy ra sai sót khi lập bộ chứng từ xuất
trình trên thông báo của Seabank. Seabank sẽ tư vấn miễn phí cho khách
hàng khi lập BCT.
Ngân Hàng TMCP Hàng Hải (Maritime bank): Ngân Hàng Hàng Hải
tiếp nhận và thông báo nguyên bản L/C do ngân hàng nước ngoài phát
hành cho khách hàng bằng văn bản sau khi kiểm tra tính chân thực của
L/C.
Ngân Hàng Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank): Nhận được L/C
hoặc sửa đổi L/C từ phía ngân hàng nước ngoài, Vietcombank kiểm tra
tính chân thực của L/C hoặc sửa đổi L/C và thông báo đến khách hàng qua
điện thoại. Bản gốc L/C hoặc sửa đổi L/C sẽ được giao trực tiếp khách
hàng tại trụ sở Vietcombank hoặc qua dịch vụ bưu điện.
Ta thấy rằng hầu hết các ngân hàng đều tuân theo quy định của UCP
600(Điều 9b) khi tiến hành thông báo thư tín dụng. Đó là phải kiểm tra tính
chân thực của tín dụng trước khi thông báo cho khách hàng và trong thông
báo thư tín dụng phải phản ánh chính xác các điều khoản hoặc sửa đổi đã
nhận.
(2) Thông báo cho ngân hàng phát hành về việc nhận L/C, sửa đổi L/C
hoặc ý kiến khách hàng về sửa đổi L/C nếu được yêu cầu.
Khi làm điều này, các ngân hàng đã tuân thủ chặt chẽ những quy định
của UCP 600 (Điều 10d, điều 12…).
Thực tế khi tiến hành thông báo L/C, một số ngân hàng cũng đã áp
dụng điều 11 UCP600: Tín dụng và sửa đổi được chuyển và sơ báo bằng

thông báo, hoặc sửa đổi nhận được sau khi NHNo đã gửi chứng từ đòi
tiền…
Ta có thể thấy rằng quy định của Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát
Triển Nông Thôn khá đẩy đủ và chi tiết. Điều đó sẽ giúp ích cho các thanh
toán viên rất nhiều trong quá trình kiểm tra bộ chứng từ.
(3) Thu phí thông báo:
Phí thông báo do ai chịu? Người hưởng lợi hay người xin mở L/C?
Tiến hành thu phí thông báo theo biểu mẫu quy định hiện hành của
các ngân hàng.
Ta có bảng biểu phí thông báo L/C của một số ngân hàng:
Bảng 1: Biểu phí thông báo L/C của một số ngân hàng.
Ngân Hàng Phí thông báo
Hdbank 12USD
NHNo&PTNT 20 USD
Vietcombank 20 USD
BIDV 15 USD
Techcombank 15 USD
Maritimebank 20 USD
Oceanbank 15 USD
Vrbank 20USD
Seabank 15USD
Nguồn: Tổng hợp
(4) Tiếp nhận chứng từ:
- TTV tiếp nhận bộ chứng từ của khách hàng xuất trình kèm bản gốc
L/C, các sửa đổi L/C liên quan (nếu có) cùng thư thông báo L/C, các sửa
đổi L/C có xác nhận mã/ chữ ký đúng của ngân hàng thông báo và thư yêu
cầu thanh toán theo mẫu.
- Trước khi ký nhận chứng từ, kiểm tra sơ bộ các loại chứng từ, số
lượng của từng loại chứng từ kể trên và thư yêu cầu thanh toán của khách
hàng, phải ghi rõ ngày, đăng ký số tham chiếu, nhập dữ liệu vào máy tính.

được hồ sơ của khách hàng, OCB sẽ tiến hành kiểm tra và thông báo cho
khách hàng về tính hợp lệ của BCT ngay trong ngày.
- Sau khi hoàn tất bộ chứng từ theo đúng yêu cầu của L/C và tu chỉnh
L/C (nếu có), OCB sẽ gửi bộ chứng từ kèm theo Thư đòi tiền đến Ngân
hàng phát hành L/C.
Ngân Hàng các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam (VPBank)
cũng quy định: Sau khi nhận được BCT của khách hàng, VPbank sẽ tiến
hành kiểm tra ngay trong ngày rồi sẽ thông báo lại cho khách hàng về tình
trạng BCT.
Ta thấy rằng khi tiến hành kiểm tra BCT hàng xuất, hầu hết các ngân
hàng thương mại Việt Nam đều tuân thủ tiêu chuẩn kiểm tra chứng từ của
UCP600 và Bộ Tập Quán Ngân Hàng Tiêu Chuẩn Quốc Tế (ISBP681).Tuy
nhiên mỗi ngân hàng lại có bước quy trình nghiệp vụ khác nhau. Ta có thể
thấy điểm nổi bật khi ứng dụng UCP để kiểm tra BCT của hầu hết các ngân
hàng thương mại đó là: Các ngân hàng đều cố gắng kiểm tra tình trạng bộ
chứng từ ngân hàng xuất trình đòi tiền càng sớm càng tốt (OCB và
VPbank tiến hành kiểm tra ngay trong ngày, NHNo quy định kiểm tra ngay
khi nhận được bộ chứng từ, việc kiểm tra phải khẩn trương và tuân thủ
UCP600…) đê kịp thời lưu ý khách hàng về những sai sót của BCT để
khách hàng kịp thời sửa chữa. Từ đó sẽ giảm thiểu chi phí cho các doanh
nghiệp trong trường hợp BCT bị từ chối thanh toán (Theo ước tính, mỗi lần
bộ chứng từ bị từ chối thanh toán, các doanh nghiệp sẽ phải chịu chi phí là
từ 50-2500USD) (Nguồn Ngân Hàng Quốc Tế VIB). Một điểm nổi bật khác
của một số ngân hàng thương mại khi ứng dụng tiêu chuẩn kiểm tra chứng
từ của UCP đó là: Mặc dù UCP đã không có quy định rõ ràng về việc các
ngân hàng thông báo không phải kiểm tra BCT trong trường hợp nào? Tuy
nhiên về vấn đề này, một số ngân hàng cũng đã quy định cụ thể trong quy
trình nghiệp vụ của mình. Đối với NHNo&PTNT thì NHNo sẽ không phải
kiểm tra BCT, trừ việc ký nhận loại, số lượng chứng từ và ngày giờ nhận
chứng từ trong trường hợp: L/C quy định chứng từ xuất trình, thanh toán