Sự cần thiết khách quan và các xu hớng hoàn thiện cơ
cấu sản phẩm của doanh nghiệp
1.1: Tính tất yếu khách quan phải hoàn thiện cơ cấu sản phẩm
của doanh nghiệp
1.1.1: Cơ cấu sản phẩm
1.1.1.1: Khái niệm :
Do sự phân công lao động xã hội , mỗi doanh nghiệp công nghiệp thờng
sản xuất và đa ra thị trờng một số loại hàng hoá . Các loại hàng hoá đó tạo nên cơ
cấu sản phẩm của doanh nghiệp
Cơ cấu sản phẩm của doanh nghiệp đựợc xác định bởi hai nhân tố :
Kích thớc của tập hợp sản phẩm mà doanh nghiệp đa ra thị trờng
Cấu trúc bên trong của tập hợp sản phẩm đó
Kích thớc của tập hợp sản phẩm gồm ba chiều: Chiều dài của nó biểu
hiện số loại sản phẩm , dịch vụ mà doanh nghiệp sẽ cung cấp cho thị trờng ,
tức là phản ánh mức độ đang dạng hoá của doanh nghiệp. Chiến lợc sản phẩm
của các doanh nghiệp kinh doanh mạo hiểm thờng có chiều dài của tập hợp sản
phẩm nhỏ, chỉ tập trung một vài loại sản phẩm nhất định theo hớng chuyên
môn hoá . Trái lại , các doanh nghiệp muốn duy trì sự an toàn cao trong kinh
doanh luôn luôn tìm cách kéo dài số loại sản phẩm , dịch vụ
Mỗi loại sản phẩm bao giờ cũng có nhiều chủng loại . Cơ cấu sản phẩm
trong từng thời kỳ phải đề cập đến chủng loại nào . Số lợng các chủng loại đợc lựa
chọn quyết định độ lớn của chiều rộng kích thớc tập hợp sản phẩm của mỗi doanh
nghiệp
Sau cùng, trong mỗi chủng loại sản phẩm đợc chọn cần chỉ ra những mẫu
mã nào sẽ đa vào sản xuất để bán ra thị tròng. Số lợng mẫu mã, kiểu cách này
chính là chiều sâu của danh mục sản phẩm
Cấu trúc bên trong của tập hợp sản phẩm phản ánh mối quan hệ tơng tác
của từng loại, từng chủng loại, mẫu mã trong tập hợp sản phẩm đó. Về mặt lợng,
nó đựợc đo bằng tỉ trọng giá trị sản xuất công nghiệp của từng loại sản phẩm
trong tổng giá trị sản xuất công nghiệp của toàn bộ tập hơp sản phẩm. Tỉ trọng
này lại phụ thuộc vào vị trí của từng loại sản phẩm trong tập hợp sản đó. Với

- Chiến lợc đa dạng hoá
- Chiến lợc rút lui
Trong thực tế mỗi doanh nghiệp , các mô hình chiến lợc trên không phải đa
dạng hoá đợc áp dụng một cách biệt lập mà thờng đặt trong sự kết hợp chặt chẽ
với nhau. Sự kết hợp các mô hình chiến lợc ấy , xét trên góc độ tổ chức sản xuất
chính là sự kết hợp phát triển chuyên môn hoá với mở rộng hợp lý đa dạng hoá
sản phẩm của doanh nghiệp. Sự kết hợp ấy trong dài hạn sẽ làm thay đổi cơ cấu
sản phẩm của doanh nghiệp theo những hớng khác nhau. Nh vậy, sự hoàn thiện cơ
cấu sản phẩm gắn liền với sự phát triển chuyên môn hóa và mở rộng đa dạng hoá
sản phẩm của doanh nghiệp
Nếu coi phơng án sản phẩm chình là sự triển khai chiến lợc sản phảm thì
trong phơng án sản phẩm, ngời ta phải xác định đợc phơng án bố trí sản phẩm để
đáp ứng nhu cầu thị trờng. Trong sự bố trí này, cơ cấu sản phẩm của doanh nghiệp
đợc xác định cụ thể trên cơ sở phân tích, tính toán một loạt các nhân tố nh quan hệ
cung cầu trên thị trờng, khả năng bảo đảm các nguồn lực của doanh nghiệp , thế
lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trờng
Nh vậy, chiến lợc kinh doanh tổng quát chỉ mới xác định một cách chung
nhất, có tính chất phác thảo vấn đề nh: duy trì sản phẩm cũ hay hoán cải, đa ra thị
trờng sản phẩm mới, tiến hành chuyên môn hoá vào một loại sản phẩm hay đa
dạng hoá sản phẩm, thị trờng mục tiêu nhằm vào loại khách hàng nào. Trên cơ sở
những những t tởng tổng quát đó, chiến lợc sản phẩm phải cụ thể hoá đợc số loại
sản phẩm, chủng loại từng loại, số mẫu mã và thị trờng tiêu thụ của chúng. Nói
đầy đủ hơn, chiến lợc sản phẩm phải đa ra đợc kích thớc, cấu trúc bên trong của
tập hợp sản phẩm mà doanh nghiệp đa ra thị trờng trong thời kỳ đó , chiến lợc sản
phẩm trực tiếp xác định nên cơ cáu sản phẩm của doanh nghiệp
Tóm lại, cơ cấu sản phẩm là kết quả của việc thực hiện , triển khai chiến l-
ợc kinh doanh , chiến lợc sản phẩm. Nó cũng là thớc đo đánh giá sự biến đổi linh
hoạt của doanh nghiệp trớc sự thay đổi của môi trờng
1.1.2 Sự cần thiết phải hoàn thiện cơ cấu sản phẩm
1.1.2.1 Khái niệm

nghiệp phải đợc tiêu thụ trên thị trờng
Trong sự tồn tại của mình , thị trờng luôn vận động làm nảy sinh những nhu
cầu mới, đặt ra những đòi hỏi mới cao hơn, khắt khe hơn với những sản đang tồn
tại, làm mất đi những sản phẩm lỗi thời. Sự vận động ấy của thị trờng là tự nhiên
mang tính phổ biến ở tất cả các nớc trên thế giới, không phụ thuộc vào khả năng
kiểm soát của doanh nghiệp . Nói khác đi, thị trờng chi phối hoạt động sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp. Đặt mình trong môi trờng luôn vận động nh vậy để
tồn tại và phát triển mỗi doanh nghiệp công nghiệp luôn hoàn thiện sản phẩm
đang sản xuất ngay cả khi chúng đang ở giai đoạn hng thịnh . Song song với công
việc ấy, doanh nghiệp cũng cần mở rộng danh mục sản phẩm của mình để đạt
tới cơ cấu sản phẩm hợp lý trong điều kiện mới của môi trờng kinh doanh . Chính
sự chủ động này doanh nghiệp có đợc tính tích cực trong hớng dẫn tiêu dùng, tác
động tích cực tới thị truờng, tạo nên lợi thế so sánh so với các đối thủ cạnh tranh
khác trên thị trờng
Trong tình hình nhu cầu , thời cơ kinh doanh đa dạng , sự lựa chọn có cân
nhắc của doanh nghiệp phải nhắm vào những cơ hội nào có thể nhanh chóng phát
đợc lợi thế so sánh so với doanh nghiệp khác .Để làm đợc điều đó, doanh nghiệp
phải luôn bám sát các quan hệ cung cầu trên thị trờng và định hớng sản xuất theo
quan điểm của marketing Chỉ sản xuất cái mà thị trờng cần chứ không phải sản
xuất kinh doanh cái mà mình sẵn có
Trớc sự biến động của thị trờng cho dù doanh nghiệp có quán trriệt phơng
châm Tiêu cung sản nhng với một cơ cấu sản phẩm cứng nhắc thiếu linh
hoạt thì sớm muộn cũng bị thị trờng đào thải. Chính vì vậy , hoàn thiện cơ cấu sản
phẩm theo hớng đa dạng hoá là biện pháp tích cực để doanh nghiệp luôn bám sát
thị trờng, thích ứng nhanh với môi trờng kinh doanh
Thứ hai: Sự tiến bộ nhanh chóng của tiến bộ khoa học kỹ thuật
Hiện nay, nhân loại đang chứng kiến những thay đổi to lớn trong các lĩnh
vực và sự tác động mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật. Việc ứng dụng khoa học kỹ
thuật vào trong sản xuất và đời sống làm cho sản phẩm có thêm nhiều những tính
năng mới , nhng quan trọng hơn là nó làm nảy sinh những nhu cầu mới dẫn đến