Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ
mẫu giáo lớn thông qua hoạt động tạo hình
1.

ĐẶT VẤN ĐỀ.
Phát triển thẩm mỹ là một trong năm lĩnh vực giáo dục toàn di ện cho
trẻ Mầm non. Với mỗi trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có
tâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh, thế giới xung quanh ch ứa
đựng bao điều mới lạ hấp dẫn. Trẻ thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh v ật
xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trước cảnh vật có nhiều màu sắc, hay 1
bông hoa đẹp, bức tranh sinh động, đồ chơi ngộ nghĩnh… V ới đ ặc đi ểm
như vậy nên năng khiếu nghệ thuật thường được nảy sinh ngay t ừ tu ổi ấu
thơ. Vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cần được bồi dưỡng ngay từ tuổi mẫu
giáo để ươm trồng những tài năng nghệ thuật cho tương lai
Nội dung hoạt động tạo hình trong tr ường m ầm non là m ột ph ương
tiện phát triển thẩm mỹ cho trẻ rất hữu hiệu. Thông qua hoạt đ ộng t ạo
hình giúp trẻ phát triển các chức năng tâm lí nh ư khả năng tri giác các s ự
vật hiện tượng xung quanh, từ đó buộc trẻ phải tư duy và quá trình đó làm
phát triển óc tưởng tượng sáng, ham muốn tạo ra cái đ ẹp. Đây là y ếu t ố
cần thiết góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ
Đặc biệt ở tuổi mẫu giáo là thời kỳ nhạy cảm với những “cái đẹp ” xung
quanh, có thể coi đây là thời kỳ phát cảm của những cảm xúc th ẩm mỹ xúc
cảm tích cực được nảy sinh khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với “cái đẹp” tạo nên
trạng thái tinh thần khoan khoái khiến đứa trẻ cảm thấy gắn bó thiết tha
với cái đẹp và cảnh vật xung quanh, làm n ảy sinh ở trẻ lòng mong mu ốn
làm những điều tốt lành để đem niềm vui đến cho m ọi ng ười. T ừ nh ững
xúc cảm tích cực trẻ bắt đầu mong muốn thể hiện trong các hoạt động.


Hoạt động tạo hình của trẻ chưa phải là một hoạt động nghệ thu ật sáng
tạo. Quá trình hoạt động và sản phẩm hoạt động tạo hình c ủa trẻ đ ược

cách tích cực, biết yêu quý và trân trọng cái đẹp (tình yêu con người, yêu
thiên nhiên, con vật, cỏ cây, hoa lá …).
Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện đ ể đ ảm bảo s ự
tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đ ức, trí tuệ,
thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu c ủa con
người như một thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng t ạo. Hi ểu đ ược
tầm quan trọng đó, tôi luôn tìm tòi những bện pháp, ph ương pháp t ốt nh ất
để giúp trẻ hoạt động tích cực trong lĩnh vực này.
Người giáo viên mầm non cần có những phương pháp phù hợp với
từng độ tuổi, điều kiện của trường, lớp để có một giờ học đạt kết quả cao,
tăng khả năng nhận thức của trẻ. Góp phần đưa s ự nghiệp giáo d ục của
trường, của ngành ngày càng phát triển hơn. Bản thân tôi là giáo viên đã
từng trải qua gần chục năm trực tiếp giảng dạy tôi muốn đ ược đóng góp
một số kinh nghiệm nhỏ bé của mình để nâng cao ch ất l ượng gi ảng d ạy,
nên tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ mẫu
giáo lớn thông qua hoạt động tạo hình” nhằm tìm ra những Biện pháp
phù hợp nhằm nâng cao khả năng tạo hình cho trẻ, đồng th ời t ạo cho tr ẻ
sự hứng thú, niềm say mê với hoạt động nghệ thuật tạo hình truy ền
thống, hơn thế là để tìm ra hướng giải quyết tốt nhất cho trẻ 5-6 tuổi
khi tham gia hoạt động tạo hình.


II . GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Hoạt động tạo hình của trẻ trong trường Mầm non chính là một ph ương
tiện phát triển thẩm mỹ cho trẻ. Hoạt động tạo hình là một phương tiện
giáo dục phát triển ở trẻ khả năng cảm nhận, cảm thụ cái đẹp trong cuộc
sống nghệ thuật ,hình thành lòng ham muốn và khả năng thể hiện vẻ đẹp

a. Thuận lợi.
Được Ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ mua sắm trang thiết bị, đồ
dùng phục vụ cho hoạt động đầy đủ, phòng học có di ện tích r ộng rãi,
thoải mái phục vụ cho hoạt động tạo hình cho trẻ, đặc biệt thoáng mát, có
đủ ánh sáng.
Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc h ọc tập của mình, s ẵn
sàng hỗ trợ và tìm kiếm nguyên vật liệu cho việc làm đ ồ dùng tr ực quan
càng thêm phong phú và đa dạng.
Bản thân tôi cũng đã được tham gia nhiều lớp tập huấn làm đ ồ dùng đ ồ
chơi của Phòng Gíao Dục và Đào Tạo, không nh ững vậy tôi luôn tìm tòi
khám phá tích cực học hỏi trau dồi kinh nghiệm từ nh ững chuy ến đi th ực
tế, kiến tập ở các trường bạn. Lớp tôi có 3 giáo viên đều có trình đ ộ, kỹ
năng, sự sáng tạo về môn tạo hình tốt. Nhận thức của trẻ đều ở cùng 1 l ứa
tuổi nên khả năng tiếp thu kiến thức, các thao tác tạo hình r ất đồng đều.
b. Khó khăn.
Đồ chơi tự tạo chưa phong phú các góc chơi còn hạn chế để trẻ hoạt đ ộng
cũng như khám phá tổ chức các hoạt động trong bộ môn tạo hình ch ưa đ ạt
kết quả cao.Đa số trẻ ở độ tuổi này kỹ năng về tạo hình còn sơ sài, cảm
nhận tác phẩm nghệ thuật còn đơn giản, chậm, chưa tập trung. Kh ả năng
tập trung, sự khéo léo của đôi tay, sự phối hợp của tay và mắt của trẻ v ẫn
còn chưa linh hoạt.


Lớp có một số trẻ còn non yếu khả năng tiếp thu còn chậm h ơn so v ới các
bạn. Nhiều cháu còn chưa có thói quen nề nếp với giờ h ọc, ch ưa tích c ực
hoạt động tạo hình như: Đa số trẻ vẫn chưa tích c ực và ch ủ đ ộng trong
học tập. Một số cháu không học qua mẫu giáo bé nên các kỹ năng về t ạo
hình còn hạn chế: khả năng vẽ, xé dán, nặn còn y ếu…Kỹ năng t ạo hình còn
vụng về, vật liệu còn hạn chế.Phụ huynh chưa nắm bắt được n ội dung cụ
thể môn học, chủ đề.


Số

Phân loại theo khả năng

trẻ

%

trẻ

%


1.Khả năng vẽ
30

67

15

33

35

78

5

22

nhiên vẫn còn nhiều trẻ chưa biết kết hợp các nét vẽ để tạo ra sản ph ẩm
đặc biệt. Kỹ năng sử dụng màu sắc và phối hợp màu sắc hài hòa còn nhi ều
hạn chế. Trẻ còn chưa biết cách tô màu nền cho tranh…
Chính vì vậy, để thực hiện việc lấy trẻ làm trung tâm khi tổ ch ức
hoạt động cho trẻ thì đòi hỏi giáo viên phải hiểu rõ kh ả năng của tr ẻ trong
lớp của mình. Từ đó mới có thể lựa chọn nội dung giáo d ục phù h ợp v ới
trẻ. Ngoài ra giáo viên còn phải lựa chọn sáng tạo các hình th ức tổ ch ức
tiết học tạo hình nhằm giúp trẻ tiếp thu có hiệu quả nhất.
3. CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH:
Con người sinh ra không phải ai cũng đã có s ẵn trong mình nh ững
năng khiếu thẩm mỹ, cũng không ai cũng có nh ững tài năng bên mình, mà
phải có quá trình học tập và tích lũy kiến thức cũng nh ư kinh nghi ệm.Nh ất
là đối với trẻ nhỏ, việc học của trẻ không phải đơn thuần đ ưa trẻ vào m ột
khuôn phép chặt chẽ, mà học của trẻ ở đây thông qua ch ơi, “ trẻ ch ơi mà
học, học mà chơi”. Vì thế đứng trước những thuận lợi và không ít khó khăn
đó là một giáo viên trẻ tôi cố gắng tìm tòi để lựa chọn các biện pháp, hình
thức tổ chức thích hợp giúp tất cả trẻ đều hứng thú và tích cực tham gia
hoạt động tạo hình.


Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình đảm bảo
mục tiêu đề ra
Xây dựng kế hoạch nội dung hoạt động tạo hình có ch ương trình phù h ợp
với lứa tuổi, đặc điểm tâm sinh lí, kiến thức, kỹ năng của trẻ tại l ớp sẽ
giúp trẻ được cung cấp rèn luyện các kỹ năng tạo hình tốt. M ặt khác xây
dựng kế hoạch trước sẽ giúp giáo viên chủ động h ơn trong vi ệc chu ẩn b ị
nội dung, đồ dùng giảng dạy cho trẻ trong năm học.
Đối với bản thân phải có kiến thức vững vàng trau dồi về chuyên môn
nghiệp vụ, tâm huyết với nghề thì mới có thể xây dụng được k ế hoạch cho
cả năm phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Ngoài ra tôi còn s ưu t ầm

ngữ; thích nghe và kể -Dạy hát: hành khúc tới trường
chuyện

- Nghe hát: Đi học
- Vận động: Bé rất ngoan

28. Thể hiện hiểu biết về
đối tượng qua hoạt động
chơi, âm nhạc và tạo hình...
95. Thích thú ngắm nhìn và
sử dụng các từ gợi cảm nói
lên xúc của mình (về màu
sắc, hình dáng, bố cục...) -Nặn đồ dùng bé thích
của các tác phẩm tạo hình.

-In đồ từ bàn tay( Đề tài)

96. Hát đúng giai điệu, lời - Vẽ trang trí váy( Đề tài)
ca, hát diễn cẩm phù hợp -Vẽ người thân( Đề tài)
với sắc thái, tình cảm của -Vẽ khu nhà của bé( Đề tài)
bài hát giọng hát, nét mặt, - Xé dán nhà cao tầng( Đề tài)
10
11

điệu bộ, cử chỉ....
- Nặn theo ý thích
98. Phối hợp và lựa chọn -Trang trí bưu thiếp tặng cô( Đề
các ngyên vật liệu tạo hình, tài)
vật liệu thiên nhiên để tạo -Tạo hình từ ống hút( ý thích)
ra sản phẩm.

hình dáng, bố cục.

- xé dán trang phục bộ đội( Đề tài)
-Vẽ cảnh biển ( Đề tài)
-Xé sóng biển ( Đề tài)
-Tạo hình từ lá cây( Đề tài)
-Xé dán theo ý thích
-

Xé

dán

bánh

trưng,bánh

dày( Mẫu)
-Vẽ phương tiện giao thông bé thích
- Nặn ô tô tải( Mẫu)
- Cắt dán phương tiện giao thông
99. Phối hợp các kĩ năng vẽ đường thủy ( Đề tài)
để tạo thành bức tranh
1
2

- Xé dán máy bay ( Mẫu)

105. Gõ đệm bằng dụng cụ - Vẽ lọ hoa ngày tết( Đề tài)
theo tiết tấu tự chọn

- Gấp thuyền ( Mẫu)
- Tạo hình từ rau củ quả ( Đề tài)
- Nặn người ( Mẫu)

101. Phối hợp các kĩ năng - Cắt dán lá cờ ( Mẫu)
nặn để tạo thành sản - Tạo hình con vật từ vỏ hộp sữa
phẩm có bố cục cân đối.
4
5

( Đề tài)

- Vẽ theo ý thích
106. Nói lên ý tưởng và tạo - Cắt dán đồ dùng học tập
ra các sản phẩm tạo hình - Gấp đồng hồ ( Mẫu)
theo ý thích.

- Cắt dán hình ảnh Bác Hồ

107. Đặt tên cho sản phẩm - Xé dán thuyền trên biển( Đề tài)
tạo hình.

- Vẽ đồ dùng học tập bé yêu thích


- Đan cái quạt ( Mẫu)
- Trang trí khung ảnh Bác Hồ( Đề
tài)
- Nặn cái sặp sách ( Mẫu)
Khi xây dựng kế hạch, căn cứ mục tiêu giáo dục tôi đã l ựa chọn các ho ạt

không nên mong đợi trẻ coppy lại những bức tranh hay mẫu hình từ người
khác.Giáo viên giao tiếp với trẻ và hỗ trợ trẻ trong việc thể hiện khả năng
sáng tạo.
*Xác định mục đích, yêu cầu
Xác định mục đích yêu cầu ( mục tiêu) dựa trên kết quả mong đ ợi của
chương trình, nhu cầu, khả năng của trẻ trong nhóm/ lớp, kh ả năng, năng
khiếu của từng cá nhân trẻ. Trẻ được tiếp cận với các xu h ướng ngh ệ
thuật tạo hình dân gian ( tranh Đông Hồ, tranh thêu, tranh l ụa) và hiện đ ại
( các trường phái tranh của các họa sĩ n ổi ti ếng trên th ế gi ới, tranh tr ừu
tượng...)
Trẻ có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động tạo
hình như: thổi màu, in đập, chắp ghép, làm đồ ch ơi...bằng các nguyên v ật
liệu đơn giản, sẵn có và gần gũi để tạo nên sản phẩm. Phát triển khả năng
tưởng tượng sáng tạo dựa trên những kinh nghiệm và cảm xúc cá nhân,
tăng cường vốn sống và kích thích nhu cầu hoạt động, tích c ực tạo s ản
phẩm.
*Phương pháp tổ chức
Giáo viên phải hiểu rõ và nắm chắc mục tiêu lĩnh v ực th ẩm mỹ trong
chương trình giáo dục mầm non theo độ tuổi để ch ủ động trong vi ệc l ựa
chọn nội dung , hình thức hoạt động tạo hình cho phù h ợp v ới kh ả năng,
hứng thú của trẻ. Căn cứ vào khả năng tạo hình của trẻ, của giáo viên,


điều kiện thực tế, giáo viên xác định tổ chức hoạt động tạo hình thể loại
theo mẫu, theo đề tài, theo ý thích trong hay ngoài giờ h ọc.
Không nhất thiết phải cho trẻ quan sát mẫu các đối t ượng mà trẻ sẽ
tạo hình. Có thể cho trẻ xem video, tương tác, trải nghiệm ,khám phá v ới
các đối tượng trẻ sẽ vẽ, nặn ,cắt, xé dán…
Thời gian để trẻ thực hiện và hoàn thành sản phẩm tạo hình có th ể
trong 1,2 hoặc nhiều hoạt động phụ thuộc vào đề tài, m ức đ ộ yêu cầu v ề

thìa sữa chua, các túi ni lông, vải vụn, len vụn, vỏ hộp sữa chua, vỏ h ộp
bánh, vỏ ngao, cát mịn, ống hút... Các cô đã thu l ượm, góp nh ặt, không
những giúp bảo vệ môi trường mà có thể tái sử dụng để sáng tạo ra các đ ồ
dùng thật ngộ ngĩnh và phục vụ cho chính các hoạt động giáo d ục.( hình
ảnh 1)
Từ những vỏ hộp sữa chua, các cô giáo có thể tạo ra bộ bàn ghế, t ừ v ỏ
chai nước ngọt được chế tác cho ra đời mô hình chiếc máy xay sinh t ố, t ừ
hộp đựng bánh quy cho ra đời chiếc trống, hay từ những chiếc vỏ ngao, v ỏ
trai được các cô gắn kết khéo léo thành con rùa, tôm, cua... đ ể d ạy cho các
con làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng, học âm nhạc, nhận bi ết môi
trường sống xung quanh... Tất cả các mô hình đều sống động và đ ẹp m ắt.
Việc sử dụng đồ dùng, đồ chơi tự tạo không chỉ mang t ới l ợi ích cho vi ệc
học tập của trẻ mà còn góp phần hình thành ý thức bảo vệ môi tr ường
sống cho trẻ ngay từ tuổi mầm non. (hình ảnh 2)
Qua thực tế tôi thấy rằng, thời gian đầu, phụ huynh chưa hiểu hết công
dụng và lợi ích của các nguyên vật liệu làm đồ ch ơi, đồ dùng dạy h ọc và
cho rằng sẽ không an toàn đối với trẻ. Nhưng sau khi các giáo viên c ủa
trường làm một số sản phẩm cho phụ huynh xem và tr ưng bày ở m ỗi l ớp.
Phụ huynh nhìn thấy trẻ học tập và vui chơi rất an toàn trong các ho ạt
động ở lớp và đạt hiệu quả cao trong giảng dạy nên dần chấp nhận và
hưởng ứng nhiệt tình. Nhiều phụ huynh còn giúp giáo viên s ưu t ầm và


đóng góp vật liệu cho giáo viên làm đồ chơi, đồ dùng dạy học. Một ph ụ
huynh tâm sự: “các phụ huynh luôn sẵn sàng đóng góp, chia sẻ với các cô
giáo khó khăn trong quá trình làm các đồ dùng, đồ chơi cho các cháu. Thông
qua các đồ dùng, đồ chơi tự tạo ở trường tôi thấy con mình h ứng thú h ơn
khi đi học, lúc về nhà cháu hoạt bát, nhanh nhẹn, có sự ti ến b ộ v ề c ả th ể
chất và trí tuệ. Điều này khiến tôi cũng như các bậc phụ huynh khác th ấy
yên tâm vì con em mình đang được học ở một môi trường giáo d ục phù

vẽ tranh theo chủ đề, sử dụng tranh vẽ làm đồ dùng học tập. ( hình ảnh 4)
Trưng bày sản phẩm,trẻ được ngắm nhìn sản phẩm của mình của bạn. T ừ
đó trẻ có thể học hỏi kinh nghiệm của nhau, đồng th ời tuyên truy ền t ới
phụ huynh kết quả trẻ đã làm được để phụ huynh cùng ph ối h ợp khuy ến
kích trẻ sáng tạo trong giờ học.
Ngoài ra tôi còn trang trí sinh động hấp dẫn trẻ ở góc tạo hình , đ ể tr ẻ tích
cực hoạt động và sang tạo, tạo ra sản phẩm để trưng bày ở đó. Động viên
khuyến khích trẻ, tạo niềm vui cho trẻ trong giờ tạo tình.
Như vậy, trẻ đã thể hiện lại được những nét độc đáo của riêng mình thông
qua việc quan sát tận mắt. Từ đó tạo ra nh ững sản ph ẩm d ựa trên ý t ưởng
của bản thân, kinh nghiệm thực tế.
4. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
Sau khi thực hiện các biện pháp nhằm nâng câo chất lượng cho tr ẻ
mẫu giáo lớn hoạt động tạo hình, tôi nh ận thấy trẻ đã có nh ững thay đ ổi
tích cực trong hoạt động tạo hình của trẻ. Đây là bảng k ết qu ả đ ạt đ ược
của trẻ sau khi tiến hành các biện pháp gây hứng thú cho trẻ. Cụ thể kết
quả như sau:
Đầu năm
STT Phân loại theo khả
năng

Đạt
Số %

Chưa

Cuối năm
Chưa

đạt


35

70 15 30

48

96 02

04

27

54 23 46

45

90 05

10

29

58 21 42

43

86 07

14

động tạo hình đối với trẻ luôn tìm ra một số biện pháp để cho tr ẻ th ực
hiện hoạt động này.
Qua việc thực hiện áp dụng biện pháp mới tôi thấy trẻ yêu thích
môn tạo hình hơn, sáng tạo hơn, linh động hơn, nhanh nhẹn h ơn, thay vào
sự nhàm chán của trẻ ở những năm học trước bằng những sự hứng thú,
tập trung, giúp trẻ thể hiện được sự khéo léo, óc tưởng tượng qua các sản
phẩm tạo hình.
Tạo cho giáo viên thêm phần khéo léo, sáng tạo trong việc làm đ ồ
dùng, đồ chơi cho trẻ. Biết tìm ra các giải pháp để th ực hiện tốt ch ất
lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
Chính vì vậy công việc nghiên cứu tìm tòi nh ững biện pháp ho ạt
động tạo hình có hiệu quả để hỗ trợ trong việc phát triển toàn diện nhân
cách trẻ là rất cần thiết và luôn luôn mới những người tâm huyết với
nghề, với trẻ.
Qua việc lập kế hoạch thực hiện một số biện pháp giúp trẻ Mẫu giáo
5-6 tuổi phát huy tính tích cực thông qua hoạt đ ộng vẽ trong năm h ọc, tôi
đã rút ra một số kinh nghiệm sau:
Nắm vững được kinh nghiệm của trẻ về mỗi chủ đề để thiết kế môi
trường hoạt động góc phù hợp.
Thường xuyên cung cấp mở rộng vốn kinh nghiệm cho trẻ qua các buổi
trò chuyện, thảo luận, các buổi tham quan dã ngoại....
Luôn phối kết hợp với phụ huynh bổ xung nguyên li ệu m ở để kích thích
trẻ hoạt động
Nên s ử d ụ ng s ản ph ẩm c ủa tr ẻ vào vi ệc thi ết k ế, t ạo l ập môi tr ường
ho ạ t đ ộ ng t ạ o hình.
Tạo được càng nhiều cơ hội cho trẻ hoạt động càng tốt.
Áp dụng tốt phương pháp dạy học tích cực vào lớp h ọc.
Tìm tòi đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn tạo sự thu hút đối v ới trẻ.



Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đa Tốn, ngày tháng năm 2020
Tác giả

Nguyễn Thị Nết
Tác giả: Nguyễn thị Nết