Một số kiến nghị về việc mở và sử dụng tài khoản của
khách hàng tại chi nhánh NHNo&PTNT quận Ba Đình.
Chương I và II em đã trình bày rõ những lý luận và tình hình thực tế
vấn đề mở và sử dụng các loại tài khoản của khách hàng tại ngân hàng ở
nước ta hiện nay. Qua đó thấy được những mặt hạn chế những tồn tại cần
nghiên cứu cải tiến và sửa đổi.
Thực tế cũng như lý luận đã chứng minh cho thấy việc mở và sử dụng
tài khoản tại ngân hàng có ý nghĩa quan trọng mở rộng nguồn vốn huy
động của ngân hàng và là cơ sở cho sự phát triển thanh toán không dùng
tiền mặt. Như vậy trong sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng thương
mại, tổ chức tín dụng trong nước với các ngân hàng liên doanh, chi nhánh
ngân hàng nước ngoài đã đặt ra cần phải có biện pháp hữu hiệu nào để
khuyến khích khách hàng mở và sử dụng tài khoản tại ngân hàng ngày
càng nhiều hơn. Để góp phần vào công cuộc ấy em xin đưa ra một số kiến
nghị sau:
I. Kiến nghị chung
1. Về phía nhà nước:
Thời gian tới nhà nước nên hoàn chỉnh hệ thống pháp luật để đảm bảo
quyền lợi cho mọi tầng lớp nhân dân, giải quyết các mối quan hệ kinh tế,
quan hệ thanh toán bằng các luật định. Có như vậy, mới tạo được môi
trường pháp lý để hệ thống ngân hàng hoạt động lành mạnh, có hiệu quả
thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng tiến kịp với các nước trong khu vực cũng
như thế giới từ đó tạo được niềm tin cho khách hàng sẽ khuyến khích
khách hàng đến với ngân hàng ngày một đông hơn.
2.Về phía NHNH và NHNo&PTNT Việt Nam.
2.1. Cần có một chế độ mới về việc mở và sử dụng tài khoản của khách
hàng tại ngân hàng.
*Sự cần thiết phải xây dựng qui chế mới về việc mở và sử dụng tài
khoản của khách hàng tại ngân hàng.
Hiện nay, hoạt động Ngân hàng cũng như các hoạt động khác trong
nền kinh tế đã có nhiều thay đổi nên các qui định cũ về việc mở và sử dụng

của pháp luật. Hơn nữa trong việc mở và quản lý tài khoản cần phải xây
dựng trên nguyên tắc mở rộng quyền tự chủ cho các tổ chức cung ứng dịch
vụ thanh toán hơn so với trước đây. Mỗi đơn vị có thể cụ thể hoá và triển
khai thực hiện cho phù hợp với đặc thù đơn vị mình trên cơ sở các qui định
mới và không trái với qui định khác của pháp luật. Qui chế mới cần phải
qui định thủ tục mở và các nội dung sử dụng tài khoản cá nhân, tổ chức tại
các TCTD không làm hạn chế quyền tự chủ kinh doanh của các TCTD bởi :
+ Điều 2, NĐ 64 qui định: NHNN thực hiện chức năng quản lý Nhà nước
trong hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán
(cụ thể ở đây là TCTD) bằng việc ban hành các văn bản QPPL về thanh toán
theo thẩm quyền.
+ Điều 8, NĐ 64 qui định: loại tài khoản thanh toán, tính chất tài khoản
thanh toán, điều kiện, thủ tục mở và sử dụng tài khoản thanh toán do tổ
chức cung ứng dịch vụ thanh toán qui định phù hợp với qui định của NHNN
và các qui định khác có liên quan của pháp luật.
+Việc NHNN ban hành các qui định chung về mở và sử dụng tài khoản
thanh toán cho cả đối tượng là TCTD là cần thiết, bởi:
• Nếu để TCTD tự qui định thì NHNN sẽ không thể kiểm soát được hoạt
động mở tài khoản, sử dụng các dịch vụ thanh toán qua Ngân hàng của
nền kinh tế.
• Nếu không có qui định chung của NHNN, mỗi TCTD tự qui định thì sẽ
không thống nhất, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân trong nền
kinh tế khi sử dụng các dịch vụ thanh toán qua ngân hàng.
• Trong khi pháp luật về chống tẩy, rửa tiền ở nước ta chưa có thì những
qui định chung của NHNN về việc mở và sử dụng tài khoản tại ngân
hàng sẽ là những cơ sở pháp lý quan trong trong việc giám sát hoạt
động mở và sử dụng tài khoản tại ngân hàng, phát hiện kịp thời các vi
phạm, lợi dụng tài khoản và dịch vụ thanh toán Ngân hàng để tẩy rửa
tiền, vi phạm pháp luật; đảm bảo hoạt động thanh toán qua Ngân hàng
lành mạnh và an toàn, ngăn ngừa các lợi dụng, sơ hở trong hệ thống

+ Tính chất tài khoản:
-Mỗi đối tượng khách hàng có quyền mở một hay
nhiều tài khoản ở một hay nhiều nơi, có thể là nơi cư trú, hoặc đặt tại trụ
sở chính hay nơi khác tuỳ theo nhu cầu sử dụng trừ trường hợp pháp luật
có qui định khác, theo các tính chất sau:
Tài khoản chính : là tài khoản được xác định theo yêu cầu
của khách hàng hoặc là tài khoản duy nhất của khách hàng hiện có tại hệ
thống Ngân hàng, dùng để hạch toán phần lớn và chủ yếu các giao dịch
thanh toán của khách hàng qua hệ thống Ngân hàng.
Tài khoản phụ: là tài khoản được mở theo nhu cầu của khách
hàng, theo yêu cầu của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền hoặc phục vụ yêu
cầu quản lý và hạch toán của Ngân hàng nơi mở tài khoản.
-Mỗi đối tượng khách hàng chỉ có một tài khoản chính
và có thể có một hay nhiều tài khoản phụ.
Nội dung sử dụng tài khoản chính, tài khoản phụ do khách hàng, Ngân
hàng quản lý tài khoản của khách hàng hoặc do cơ quan Nhà nước có
thẩm quyền qui định.
+ Nội dụng sử dụng tài khoản:
Khách hàng có thể mở tài khoản theo các nội dung sử dụng sau:
-Tài khoản thanh toán là tài khoản được mở theo nhu
cầu của khách hàng, phục vụ mục đích thanh toán và giao dịch của khách
hàng qua hệ thống Ngân hàng. Tài khoản chuyên chi là loại tài khoản
thanh toán đặc biệt được sử dụng cho một mục đích cụ thể đã được xác
định theo yêu cầu của chủ tài khoản, quyết định của cơ quan Nhà nước có
thẩm quyền hoặc khi pháp luật có qui định.
-Tài khoản chuyên dùng: là tài khoản được mở do nhu
cầu hệ thống thanh toán nội bộ nhằm thực hiện dịch vụ thanh toán giữa
các đơn vị phụ thuộc của Ngân hàng đó, gồm:
+ Tài khoản chuyên dùng được mở và sử dụng để hạch
toán theo dõi các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong nội bộ ngân hàng.

tổ chức tiền tệ, Ngân hàng quốc tế.
++ Các đối tượng khác theo qui định của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền được mở tài khoản thanh toán tại Ngân hàng Nhà nước Việt nam.
+Đối tượng mở tài khoản thanh toán tại Tổ chức tín dụng:
++ Tổ chức tín dụng thành lập và hoạt động theo Luật các Tổ chức tín
dụng.
++ Kho bạc Nhà nước được mở tài khoản tại Tổ chức tín dụng là Ngân
hàng Thương mại Nhà nước nếu thuộc một trong các trường hợp sau: Kho
bạc nhà nước đặt tại Trụ sở chính ở địa bàn là huyện, thị xã không phải là
tỉnh lỵ; Kho bạc Nhà nước được Thống đốc Ngân hàng và Bộ trưởng Bộ Tài
chính thoả thuận cho phép mở tài khoản tại Ngân hàng Thương mại Nhà
nước; kho bạc Nhà nước được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận bằng văn
bản cho phép mở thêm tài khoản phụ tại một Ngân hàng thương mại quốc
doanh khác trên địa bàn.
++ Các khách hàng là cá nhân, tổ chức khác chỉ được mở tài khoản
thanh toán tại các Tổ chức tín dụng là Ngân hàng: Các cá nhân là người
Việt Nam và người nước ngoài không thuộc đối tượng người không cư trú
từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo qui định của
pháp luật dân sự Việt nam; đối với người chưa thành niên, người mất
năng lực hành vi dân sự, người hạn chế năng lực hành vi dân sự theo qui
định của pháp luật: mọi thủ tục mở và sử dụng tài khoản phải thực hiện
thông qua người giám hộ, người đại diện theo pháp luật; tổ chức Việt nam
và người nước ngoài không thuộc đối tượng người không cư trú được
thành lập theo đúng trình tự và thủ tục, có đầy đủ năng lực pháp luật dân
sự theo qui đinh.
++ Các cá nhân, tổ chức chưa xác định được là người cư trú hay
không cư trú theo qui định của Nhà nước về quản lý ngoại hối được làm
thủ tục mở tài khoản phải có ý kiến đồng ý của Ngân hàng Nhà nước
+Qui định chung về hồ sơ mở tài khoản thanh toán:
++ Các giấy tờ trong bộ hồ sơ mở tài khoản phải hợp lệ, theo đúng

thay cho chữ ký mẫu; số chữ ký mẫu do Ngân hàng nơi mở tài khoản
hướng dẫn cụ thể đối với từng đối tượng khách hàng; chữ ký mẫu đăng ký
phải là chữ ký mà khách hàng thường dùng trên các chứng từ giao dịch,
giống nhau về cách viết và số nét.
++ Bản đăng ký mẫu dấu và chữ ký có giá trị kể từ thời điểm tài khoản
được mở đến ngày hết giá trị. Bản đăng ký mẫu dấu và chữ ký hết giá trị
trong các trường hợp sau: khách hàng đăng ký Bản mẫu chữ ký và dấu
khác thay thế Bản đăng ký mẫu dấu và chữ ký cũ; tài khoản bị đóng; việc
giám hộ, đại diện của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi
dân sự, người hạn chế năng lực hành vi dân sự chấm dứt theo qui định.
Ngoài việc thực hiện những qui định chung trên, cụ thể đối với
từng loại hình tài khoản như sau:
Đối với tài khoản cá nhân:
*Hồ sơ mở tài khoản thanh toán cá nhân: cá nhân có nhu cầu mở tài khoản
phải gửi cho tổ chức tín dụng là Ngân hàng nơi định mở tài khoản hồ sơ
gồm:
+ Giấy đăng ký mở tài khoản
+ Bản đăng ký mẫu dấu (nếu có) và mẫu chữ ký để sử dụng tài khoản và
giao dịch với Ngân hàng nơi mở tài khoản.
+ Các giấy tờ hợp lệ chững minh tư cách của người đại diện, người giám
hộ hợp pháp nếu chủ tài khoản là người chưa thành niên, người mất năng
lực hành vi dân sự, người hạn chế năng lực hành vi dân sự.
*Giấy đăng ký mở tài khoản thannh toán của cá nhân bao gồm:
+ Họ tên và địa chỉ của chủ tài khoản.
+ Họ tên và địa chỉ của những người được sử dụng tài khoản;
+ Số, ngày, tháng, năm và nơi cấp chứng minh nhân dân, hộ chiếu (nếu
còn thời hạn của chủ tài khoản và những người được sử dụng tài khoản;
+Các thông tin khác theo yêu cầu quản lý của Ngân hàng nơi mở tài
khoản.
Trong trường hợp chủ tài khoản là người chưa thành niên, người mất

toán, bao gồm:
+Bản đăng ký mẫu dấu và chữ ký của tổ chức phải có đầy đủ các yếu tố
sau:
++ Họ tên, chức vụ và mẫu chữ ký của chủ taì khoản và những người
sử dụng tài khoản của tổ chức;
++ Mẫu dấu của đơn vị nếu có sử dụng trên các chứng từ, hồ sơ giao
dịch.
+Những người sử dụng tài khoản của tổ chức:
++ Những người được sử dụng tài khoản của tổ chức theo thỏa
thuận giữa chủ tài khoản và Ngân hàng quản lý tài khoản theo qui định
của pháp luật;
++ Những người được chủ tài khoản và các đối tượng qui định ủy
quyền sử dụng.
+ Các khách hàng theo qui định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền được
phép sử dụng thên một dấu kế toán thì được đăng ký thêm dấu của kế toán
thuộc đơn vị đó. Việc sử dụng trên chứng từ giao dịch với Ngân hàng nơi
quản lý tài khoản phải đảm bảo dấu của đơn vị được đóng trên chứng từ
dể giao dịch, thanh toán với đơn vị khác.
Đối với tài khoản của đồng sở hữu:
*Hồ sơ mở tài khoản thanh toán của đồng sở hữu: Các khách hàng (các bên
đồng sở hữu) phải gửi cho Ngân hàng nơi định mở tài khoản hồ sơ gồm
các giấy tờ sau:
+Giấy đăng ký mở tài khoản đồng sở hữu;
+ Bản đăng ký mẫu dấu (nếu có) và mẫu chữ ký để sử dụng tài khoản và
giao dịch với đơn vị nơi mở tài khoản;
+ Các giấy tờ hợp lệ chứng minh tư cách đại diện hợp pháp của người đại
diện cho tổ chức tham gia tài khoản đồng sở hữu;
+ Văn bản thỏa thuận giữa các bên đồng sở hữu trtong việc quản lý và sử
dụng tài khoản chung.
*Giấy đăng ký mở tài khoản thanh tóan của đồng sở hữu:

tài khoản của khách hàng theo đúng nội dung hạch toán kế toán qui định
trong Hệ thống tài khoản Ngân hàng Nhà nước và Hệ thống tài khoản kế
toán các Tổ chức tín dụng.
Ngân hàng nơi quản lý tài khoản của khách hàng có trách nhiệm bố trí
nhân sự để có thể quản lý chặt chẽ tài khoản của khách hàng, phát hiện và
điều chỉnh kịp thời các tài khoản mở sai hoặc sử dụng chưa chính xác.
*Về chủ tài khoản:
+Quyền của chủ tài khoản và người sử dụng tài khoản thanh toán :
++ Được toàn quyền sử dụng một phần hay toán bộ số tiền trên tài
khoản thông qua các lệnh thanh toán dưới hình thức các phương tiện
thanh toán;
++ Tự tổ chức hạch toán, theo dõi, số dư trên tài khoản, đối chiếu
với giấy báo nợ, giấy báo Có, Bản sao số dư tài khoản hoặc giấy báo số dư
tài khoản cuối tháng do Ngân hàng quản lý tài khoản gửi đến.
++ Có quyền yêu cầu Ngân hàng quản lý tài khoản thực hiện các
nghiệp vụ kinh tế phát sinh hợp pháp, hợp lệ trong phạm vi số dư có;
++Được quyền yêu cầu Ngân hàng nơi quản lý tài khoản đóng,
phong tỏa hoặc chuyển đổi tài khoản của mình khi cần thiết.
+ Trách nhiệm của chủ tài khoản và người sử dụng tài khoản thanh toán:
++ Có trách nhiệm chấp hành các qui định của pháp luật có liên
quan trong việc sử dụng tài khoản và sử dụng các dịch vụ thanh toán qua
tài khoản.
++ Đảm bảo có đủ tiền trên tài khoản để thực hiện các lệnh thanh
toán đã lập.
++Chịu trách nhiệm về việc chi trả vượt quá số dư có trên tài khoản
và chịu phạt theo qui định do việc sử dụng quá số dư trên tài khoản;
++ Chịu trách nhiệm về những hành vi hay các sai sót, lợi dụng trên
các giấy tờ giao dịch, thanh toán với Ngân hàng quản lý tài khoản do lỗi
của mình;
++ Tuân thủ các hướng dẫn của Ngân hàng quản lý tài khoản về