BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
==========

NGUYỄN THỊ NGA

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CỤC DỰ TRỮ
NHÀ NƯỚC KHU VỰC TÂY BẮC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI, NĂM 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
==========

NGUYỄN THỊ NGA

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CỤC DỰ TRỮ
NHÀ NƯỚC KHU VỰC TÂY BẮC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
MÃ NGÀNH: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

TS. PHẠM VĂN BÌNH


Nguyễn Thị Nga


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN.............................................................................................i
MỞ ĐẦU...................................................................................................................1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ
QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC..........7
1.1. Tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực..........................................................7
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực..........7
1.1.2. Nội dung tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực........................................8
1.2. Quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực............................................10
1.2.1. Khái niệm và mục tiêu quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực.......10
1.2.2.Mục tiêu quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực............................10
1.2.3. Nguyên tắc quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực.......................11
1.2.4. Bộ máy quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực............................12
1.2.5. Nội dung của quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực....................12
1.2.6. Các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực. 21
1.3. Kinh nghiệm quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực và bài học cho
Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc....................................................................26
1.3.1. Kinh nghiệm quản lý tài chính của Cục dự trữ nhà nước khu vực Hà Nội.......26
1.3.2. Kinh nghiệm quản lý tài chính của Cục dự trữ nhà nước khu vực Hà
Nam Ninh........................................................................................................27
1.3.3. Bài học cho Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc......................................29


Bắc.......................................................................................................................... 67
3.1.1. Mục tiêu của quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc đến
2020 định hướng 2025........................................................................................67
3.1.2. Phương hướng hoàn thiện quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực
Tây Bắc.............................................................................................................68
3.2.Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc
................................................................................................................................. 70
3.2.1. Hoàn thiện bộ máy quản lý tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc............70
3.2.2. Hoàn thiện lập dự toán tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc..................71
3.2.3. Hoàn thiện phân bổ, chấp hành dự toán tại Cục dự trữ nhà nước khu
vực Tây Bắc....................................................................................................72
3.2.4. Hoàn thiện quyết toán tại Cục dự trữ nhà nước Khu vực Tây Bắc..................73
3.2.5. Hoàn thiện kiểm soát tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc.......74
3.2.6. Một số giải pháp khác................................................................................74
3.3. Một số kiến nghị............................................................................................75
3.3.1 Kiến nghị đối với Tổng cục dự trữ nhà nước.................................................75
3.3.2. Kiến nghị đối với Bộ Tài Chính..................................................................76
KẾT LUÂN............................................................................................................ 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO



DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
1
2
3
4
5
6



Bảng 2.4:

Tình hình thực hiện chi thường xuyên của Cục dự trữ nhà nước khu vực
Tây Bắc giai đoạn 2016-2018..............................................................39

Bảng 2.5:

Tình hình thực hiện chi không thường xuyên giai đoạn 2016-2018 của
Cục DTNN khu vực Tây Bắc...............................................................41

Bảng 2.6:

Tình hình thực hiện thu chi của Cục DTNN khu vực Tây Bắc giai đoạn
2016 - 2018..........................................................................................42

Bảng 2.7:

Bảng tổng hợp trích lập các quỹ của Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây
giai đoạn 2016-2018.............................................................................43

Bảng 28:

Cơ cấu nhân lực quản lý tài chính tại Cục DTNN khu vực Tây Bắc giai
đoạn 2016- 2018...................................................................................45

Bảng 2.9:

Lưu đồ quy trình lập dự toán cho năm n..............................................48




i

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Để duy trì sự tồn tại và hoạt động, bộ máy nhà nước cần phải có nguồn tài
chính đảm bảo cho các nhu cầu chi tiêu. Cùng với việc huy động nguồn tài chính để
bảo đảm, một vấn đề rất quan trọng đặt ra là phải quản lý chặt chẽ, hiệu quả nguồn
tài chính phục vụ cho hoạt động của bộ máy. Quản lý tài chính là nội dung quan
trọng của hoạt động quản lý nhà nước, nó bảo đảm cho việc huy động, phân bổ và
sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính nhằm đạt tới những mục tiêu khác nhau trong
từng thời kỳ của nhà nước. Tăng cường quản lý tài chính là yêu cầu đặt ra cho tất cả
các cơ quan đơn vị trong bộ máy nhà nước các cấp, trong đó có Cục dự trữ Nhà
nước khu vực tây bắc. Kinh nghiệm cho thấy bất cứ khi nào và ở đâu quản lý bị
buông lỏng cũng là tiền đề cho những bất cập và kém hiệu quả. Vì vậy tăng cường
quản lý tài chính cũng chính là góp phần thực hiện mục tiêu này.
Trước yêu cầu của công cuộc đổi mới và hoàn thiện thể chế kinh tế. Quản lý
tài chính luôn giữ vị trí trọng yếu trong hoạt động quản lý nhà nước, các đơn vị kinh
tế nói chung và Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc nói riêng.
Cục dự trữ Nhà nước khu vực tây bắc là đơn vị trực thuộc Tổng cục dự trữ
nhà nước, một cơ quan hành chính nhà nước không có nguồn thu, được ngân sách
đảm bảo duy trì và hoạt động, mang nhiều tính đặc thù, vừa có hoạt động quản lý
nhà nước, vừa có hoạt động mua bán hàng hóa như một đơn vị sự nghiệp công ích.
Vì vậy quản lý tài chính của Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc cũng cần phải có
sự đổi mới, hoàn thiện cho phù hợp nhằm đảm bảo quản lý chặt chẽ và sử dụng có
hiệu quả các nguồn kinh phí trong thời gian tới, đồng thời góp phần quan trọng giúp
cho Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị
được giao.
Tuy nhiên hoạt động thực tiễn những năm qua, một mặt đã dần làm rõ hơn

khung lý thuyết nghiên cứu các công trình nghiên cứu có liên quan như sách, tạp
chí, luận văn, luận án về quản lý tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực; thu thập
số liệu từ các nguồn thứ cấp: các báo cáo, tổng kết, đánh giá, quyết toán về tài chính
và quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây bắc giai đoạn từ 2016 đến
2018. Tác giả sử dụng các phương pháp được sử dụng chủ yếu là: phương pháp
thống kê, so sánh, tổng hợp số liệu qua các năm và phân tích, tổng hợp, điếu chiếu


iii
qua đó cho thấy thực trạng quản lý tài chính của đơn vị; đánh giá quản lý tài chính
tại Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc thông qua đánh giá thực hiện các mục tiêu;
phân tích đánh giá các điểm mạnh, điểm yếu theo các nội dung quản lý, và tìm ra
nguyên nhân dẫn đến những điểm yếu đó bằng cách sử dụng phương pháp phân tích
và khảo sát; dựa trên kết quả phân tích và đánh giá các nhân tổ ảnh hưởng tác giả đề
xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực
tây bắc đến năm 2025. Đồng thời kiến nghị một số điều kiện để thực hiện các giải
pháp đó.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục chữ viết tắt, danh mục các bảng
biểu, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, thì luận văn được trình bày gồm 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý tài chính tại
Cục dự trữ nhà nước khu vực
Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước
Khu vực Tây bắc giai đoạn 2016 – 2018.
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà
nước Khu vực Tây bắc đến năm 2020, định hướng 2025.
Cụ thể nội dung của các chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý tài chính
tại Cục dự trữ nhà nước khu vực
Một số khái niệm, lý luận cơ bản về quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà
nước khu vực:

Ở chương 2 tác giả lựa chọn và vận dụng các nội dung lý thuyết tại chương 1
để tiến hành khảo sát thực trạng quản lý tài chính từ năm 2016 đến năm 2018 tại
Cục dự trữ nhà nước Khu vực Tây bắc.
Trong đó tác giả đi sâu phân tích thực trạng bộ máy quản lý tài chính tại Cục
dự trữ nhà nước Khu vực Tây bắc như cơ cấu bộ máy quản lý, thực trạng cán bộ
quản lý tài chính của Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc, thực trạng lập dự toán
NSNN, thực trạng phân bổ, chấp hành dự toán, thực trạng quyết toán NSNN và thực
trạng kiểm soát tài chính của Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc. Từ đó, đánh giá
thực hiện mục tiêu quản lý tài chính, đưa ra được những điểm mạnh, điểm yếu và
những nguyên nhân của điểm yếu trong quản lý tài chính của Cục dự trữ nhà nước


v
khu vực tây bắc để làm cơ sở đưa ra những giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính
tại Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại
Cục DTNN khu vực tây bắc đến 2020, định hướng 2025.
Xuất phát từ những nguyên nhân các điểm yếu về quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà
nước khu vực tây bắc như nguyên nhân khách quan do chính sách pháp luật của Nhà
nước... và nguyên nhân chủ quan từ chiến lược phát triển của Cục dự trữ nhà nước
khu vực tây bắc chưa thật sự rõ ràng, mà tác giả đưa ra phương hướng và mục tiêu
quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc và đưa ra những giải pháp
hoàn thiện quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực tây bắc như: Giải pháp
hoàn thiện bộ máy quản lý, giải pháp hoàn thiện lập dự toán, giải pháp hoàn thiện
phân bổ, chấp hành, giải pháp hoàn thiện quyết toán, giải pháp hoàn thiện kiểm soát
tài chính và một số giải pháp khác.
Ngoài các giải pháp trên, tác giả đưa ra một số kiến nghị như: kiến nghị với
Tổng cục dự trữ nhà nước; kiến nghị với Bộ Tài chính để công tác quản lý tài chính
của đơn vị đạt hiệu quả cao.
Kết luận: từ việc phân tích lý luận cho đến thực trạng quản lý tài chính tại


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Để duy trì sự tồn tại và hoạt động, bộ máy nhà nước cần phải có nguồn tài
chính đảm bảo cho các nhu cầu chi tiêu. Cùng với việc huy động nguồn tài chính để
bảo đảm, một vấn đề rất quan trọng đặt ra là phải quản lý chặt chẽ, hiệu quả nguồn
tài chính phục vụ cho hoạt động của bộ máy. Quản lý tài chính là nội dung quan
trọng của hoạt động quản lý nhà nước, nó bảo đảm cho việc huy động, phân bổ và
sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính nhằm đạt tới những mục tiêu khác nhau trong
từng thời kỳ của nhà nước. Tăng cường quản lý tài chính là yêu cầu đặt ra cho tất cả
các cơ quan đơn vị trong bộ máy nhà nước các cấp, trong đó có Cục dự trữ Nhà
nước khu vực Tây Bắc. Kinh nghiệm cho thấy bất cứ khi nào và ở đâu quản lý bị
buông lỏng cũng là tiền đề cho những bất cập và kém hiệu quả. Vì vậy tăng cường
quản lý tài chính cũng chính là góp phần thực hiện mục tiêu này.
Trước yêu cầu của công cuộc đổi mới và hoàn thiện thể chế kinh tế. Quản lý
tài chính luôn giữ vị trí trọng yếu trong hoạt động quản lý nhà nước, các đơn vị kinh
tế nói chung và Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc nói riêng.
Cục dự trữ Nhà nước khu vực Tây Bắc là đơn vị trực thuộc Tổng cục dự
trữ nhà nước, một cơ quan hành chính nhà nước không có nguồn thu, được ngân
sách đảm bảo duy trì và hoạt động, mang nhiều tính đặc thù, vừa có hoạt động
quản lý nhà nước, vừa có hoạt động mua bán hàng hóa như một đơn vị sự nghiệp
công ích. Vì vậy quản lý tài chính của Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc
cũng cần phải có sự đổi mới, hoàn thiện cho phù hợp nhằm đảm bảo quản lý chặt
chẽ và sử dụng có hiệu quả các nguồn kinh phí trong thời gian tới, đồng thời góp
phần quan trọng giúp cho Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc hoàn thành tốt
các nhiệm vụ chính trị được giao.
Tuy nhiên hoạt động thực tiễn những năm qua, đã dần làm rõ hơn những vấn
đề cơ bản về quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc, mặt khác,
cũng làm bộc lộ nhiều điểm yếu cần được nghiên cứu giải quyết ở tầm lý luận.
Quản lý tài chính tại Cục dự trữ Nhà nước đã bộc lộ những yếu kém tồn tại như lập,

chính trong giai đoạn này.
- Tác giả Nguyễn Văn Phò (2015) trường Đại học kinh tế quốc dân với
Luận văn thạc sĩ. Quản lý chi ngân sách nhà nước của chính quyền huyện Đắk
Song tỉnh Đắk Nông. Bằng các phương pháp phân tích thực trạng quản lý chi


3

ngân sách nhà nước tại chính quyền huyện Đắk Song tỉnh Đắk Nông, đưa ra
quan điểm đánh giá và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý chi
ngân sách nhà nước tại chính quyền huyện Đắk Song tỉnh Đắk Nông trong thời
gian tới.
- Tác giả Trần Thanh Loan (2017) trường Đại học kinh tế quốc dân với Luận
văn thạc sĩ. Quản lý tài chính tại Trường đại học Tây Bắc. Bằng các phương pháp
phân tích thực trạng công tác quản tài chính tại Trường Đại học Tây Bắc, đưa ra
quan điểm đánh giá và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý
tài chính tại Đại học Tây Bắc trong thời gian tới.
- Tác giả Trần Thị Phương Hà (2017) trường Đại học kinh tế quốc dân với
Luận văn thạc sĩ Quản lý tài chính tại cơ quan Bộ xây dựng. Bằng các phương pháp
phân tích thực trạng công tác quản tài chính tại cơ quan Bộ xây dựng, đưa ra quan
điểm đánh giá và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài
chính tại cơ quan Bộ xây dựng trong thời gian tới.
Đây là những đề tài tham khảo hết sức bổ ích, đặc biệt là về phương diện cơ
sở lý luận và được tác giả tiếp thu, kế thừa, vận dụng vào nghiên cứu.
Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu về Quản lý tài chính tại Cục dự
trữ nhà nước khu vực Tây Bắc. Vì vậy việc nghiên cứu đề tài “Quản lý tài
chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc” sẽ đi sâu phân tích và đánh giá
được những điểm mạnh, điểm yếu, những hạn chế còn tồn tại trong quản lý tài
chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc. Từ đó đưa ra một số giải pháp
giúp cho quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc ngày càng

5.1. Khung nghiên cứu
Các nhân tố ảnh hưởng tới quản

Quản lý tài chính tại cục dự trữ

lý tài chính tại cục dự trữ nhà

nhà nước khu vực

Thực hiện mục

Đề tài sử dụng khung nghiên cứu như sơ đồ 1. Khung nghiên cứu này xuyên

suốt các nội dung trong việc phân tích, so sánh, điều tra, tổng hợp.

nước khu vực

Các nhân tố thuộc về
cục dự trữ nhà nước
khu vực

Tài

chính

Bộ máy quản lý

tại cục

tài chính

trường công
khai minh bạch
-Tăng thu nhập

Kiểm tra tài chính

cho CBCC


5

Sơ đồ 1: Khung nghiên cứu của đề tài
(Nguồn: Tác giả tổng hợp)
5.2. Quy trình nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài dự kiến áp dụng phương pháp nghiên cứu
định tính kết hợp với phương pháp nghiên cứu định lượng theo các bước sau:
Bước 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận nhằm xác định khung nghiên cứu về
quản lý tài chính tại Cục dự trữ nhà nước khu vực. Những phương pháp được sử
dụng ở bước này là phương pháp phân tích hệ thống, phương pháp tổng hợp và
mô hình hóa.
Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp thông qua các số liệu báo cáo, quyết toán,
đánh giá của cục dự trữ nhà nước để làm rõ thực trạng quản lý tài chính của Cục dự
trữ nhà nước khu vực Tây Bắc; kết quả của hoạt động quản lý tài chính tại cục dự
trữ nhà nước khu vực Tây Bắc; thực trạng tổ chức thực hiện công tác này. Các
phương pháp thực hiện chủ yếu là phương pháp thống kê, so sánh, tổng hợp số liệu
qua các năm.
Bước 3: Thu thập số liệu sơ cấp bằng việc phỏng vấn sâu các nhóm đối
tượng liên quan như quy chế chi tiêu nội bộ, chu trình quản lý, lập dự toán thu chi,
phân bổ giao dự toán, kiểm tra, kiểm toán nội bộ liên quan tới quản lý tài chính tại
Cục dự trữ nhà nước khu vực Tây Bắc.

nước khu vực Tây Bắc đến năm 2020, định hướng 2025.


7

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ
TÀI CHÍNH TẠI CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC
1.1. Tài chính tại cục dự trữ nhà nước khu vực
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của tài chính tại cục dự trữ
nhà nước khu vực
Tài chính là các quỹ tiền tệ thuộc quyền sở hữu của các chủ thể, được hình
thành thông qua quá trình phân phối và phân phối lại của cải xã hội trong một thời kỳ
nhất định.
Tài chính công là các quỹ tiền tệ tập trung và không tập trung thuộc sở hữu và
chi phối của Nhà nước, được hình thành và sử dụng trên cơ sở công quyền thông qua
các văn bản pháp quy trong một thời kỳ nhất định.
Tài chính của cục dự trữ nhà nước khu vực là một bộ phận của tài chính công.
Tài chính trong cục dự trữ nhà nước khu vực được hiểu là các hoạt động thu chi
bằng tiền của các cơ quan nhà nước để đảm bảo hoạt động thường xuyên của cục dự
trữ nhà nước khu vực, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ mà nhà nước giao (hoạt
động không thường xuyên)
“Nó phản ánh tổng hợp các mối quan hệ kinh tế nảy sinh trong phân phối các
nguồn tài chính thông qua việc tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng
các nhu cầu khác nhau của các chủ thể trong xã hội”. theo lý thuyết tài chính của
học viện tài chính.
Các quan hệ tài chính đó là:
Quan hệ tài chính giữa cục dự trữ nhà nước khu vực với
ngân sách nhà nước
Thông qua Ngân sách nhà nước, bộ chủ quản cấp kinh phí chi thường

1.1.2.1. Nguồn thu của cục dự trữ nhà nước khu vực chủ yếu thu từ ngân
sách nhà nước
Nguồn thu từ NSNN cấp bao gồm:
Kinh phí được cấp hoạt động thường xuyên (quỹ lương, phụ cấp và các kinh
phí nghiệp vụ thường xuyên khác);
Kinh phí được cấp hoạt động không thường xuyên (phí bảo quản hàng dự
trữ, phí nhập, xuất hàng, phí cứu trợ, viện trợ, hỗ trợ chính sách, cải tạo sữa chữa