MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO HỌC SINH
TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
1. PHẦN MỞ ĐẦU:

1.1. Lý do chọn sáng kiến:
Hoạt động ngoài giờ lên lớp (HĐNGLL) có vị trí và vai trò quan trọng trong
nhà trường Tiểu học bởi vì thông qua HĐNGLL giúp cho học sinh củng cố, tăng
cường nhận thức góp phần phát triển năng lực trí tuệ, năng lực tư duy, tình cảm đạo
đức, tình cảm trí tuệ, tình cảm thẩm mĩ, hình thành thế giới quan khoa học nhất là
rèn luyện tốt kỹ năng giao tiếp trong mọi hoạt động xã hội.
Học sinh Tiểu học là lứa tuổi ngây thơ, hồn nhiên, sống bằng tình cảm. Vì thế,
hoạt động ngoài giờ lên lớp rất cần thiết và vô cùng quan trọng nhằm giúp phát triển
kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tham gia hoạt động tập thể và kỹ năng nhận thức…
Thông qua các nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp như hoạt động văn hóa văn
nghệ, hoạt động vui chơi giải trí thể dục thể thao, hoạt động xã hội, hoạt động lao
động công ích, hoạt động Đội trên địa bàn dân cư, học sinh có cơ hội để giao tiếp
với nhau, học sinh giao tiếp với giáo viên trong nhà trường, học sinh giao tiếp với
cộng đồng. Từ đó các em được rèn kỹ năng giao tiếp qua thực tiễn cuộc sống giúp
các em mạnh dạn, năng động, ứng xử linh hoạt, tự tin khi giao tiếp với mọi người
.Chính vì thế, rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh Tiểu học thông qua
HĐNGLL là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của mỗi trường nói
chung và trường tiểu học nói riêng.Và đây là tiền đề ,nền móng vững chắc giúp các
1


em hòa nhập cuộc sống trong thời kỳ hội nhập quốc tế,công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước.
Là một giáo viên - Tổng phụ trách Đội tôi nhận thức rõ vai trò, vị trí quan
trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp là việc làm thường xuyên cần thiết, là một tiêu chí cần thiết, không
thể thiếu của hoạt động sư phạm tổng thể của mỗi giáo viên nói chung và tổng phụ

đó việc giáo dục kỹ năng giao tiếp cho học sinh thông qua HĐNGLL là một nội
dung được lãnh đạo nhà trường quan tâm và đầu tư mọi điều kiện về cơ sở vật chất
cũng như các hoạt động vui chơi giải trí lành mạnh để học sinh và giáo viên được
giao lưu, chia sẻ đặc biệt là các em được rèn luyện kỹ năng giao tiếp.
* Về phía giáo viên: Bản thân là giáo viên - Tổng phụ trách Đội giàu lòng đam
mê và tâm huyết với hoạt đông Đội. Với kinh nghiệm làm công tác Đội ở trường
tiểu học hơn 4 năm, tôi đã không ngừng trau dồi kỹ năng, học hỏi phương pháp từ
các đồng nghiệp, theo dõi và nắm bắt kiến thức qua các phương tiện truyền thông đã

3


giúp tôi có được một số kinh nghiệm về rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh
Tiểu học thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp.
* Về phía học sinh: Đa phần các em đều ngoan, thích được tham gia vào các
tiết hoạt động ngoài giờ, nhiều em rất có năng khiếu, mạnh dạn, tự tin, tích cực hoạt
động trong giờ học, tham gia tốt các phong trào của Liên đội.
b. Khó khăn:
*Về phía nhà trường: Việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh chưa được
quan tâm đúng mức, còn thiếu sự phong phú, đa dạng về hình thức hoạt động. Cách
thức tổ chức tạo sân chơi bổ ích chưa thu hút được đông đảo các em tham gia một
cách tích cực. Mặt khác anh chị phụ trách ít có thời gian đầu tư chuyên sâu, đơn điệu
về nội dung cũng như hình thức tổ chức, nhiều lúc còn mang tính qua loa, chiếu lệ.
Đa số học sinh chưa thấy được vai trò, vị trí và ý nghĩa của việc rèn luyện kỹ năng
giao tiếp thông qua HĐNGLL. Trong các em chưa “nhen nhóm” được niềm thích
thú và thiếu sự tự tin, còn rụt rè, diễn đạt lủng củng,… Khi giao tiếp trước đám đông
hoặc bế tắc khi bắt đầu một câu chuyện, hoặc một vấn đề nào đó.
* Về phía giáo viên: Thời gian được phân công dạy HĐNGLL còn ít nên kinh
nghiệm chưa nhiều.
*Về phía học sinh: Một số học sinh vẫn còn xem nhẹ việc tham gia tích cực

33,1
2011-2012
387
257
66,4
130
33,6
2012-2013
378
247
65,3
131
34,7
Từ kết quả nêu trên bản thân tôi luôn tìm biện pháp làm thế nào để cho kết quả
tốt hơn, cụ thể là tìm ra “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học
sinh Tiểu học thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp”
2. 2. Các giải pháp
Trong quá trình công tác tôi đã rất quan tâm đến việc rèn luyện kỹ năng giao
tiếp cho học sinh thông qua HĐNGLL, tôi xin mạnh dạn đưa ra một số giải pháp sau
đây để đồng nghiệp cùng tham khảo:
2.2.1. Tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí thông qua các ngày lễ lớn.
Vui chơi giải trí là một nhu cầu thiết yếu của trẻ, đồng thời là quyền lợi của
các em. Đó là một hoạt động có ý nghĩa to lớn trong việc rèn kỹ năng giao tiếp cho
học sinh ở trường Tiểu học. Thông qua các hoạt động vui chơi các em không chỉ
được giao tiếp với bạn bè, thầy cô qua ngôn ngữ nói mà các em còn được giao tiếp
5


qua nét mặt (Bằng xúc cảm của con người: Vui, mừng, ngạc nhiên, đau khổ, buồn
rầu, căm giận…) đều được thể hiện rõ trên nét mặt; qua ánh mắt; qua cử chỉ điệu bộ.

tiếp của học sinh trường tôi ngày càng được tốt hơn.
Hoặc cùng với chủ điểm trên, nhà trường tổ chức một số trò chơi dân gian
phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học vào nhà trường, hướng dẫn học sinh các trò
chơi vui, bổ ích như: Bịt mắt bắt dê, mèo đuổi chuột, rồng rắn lên mây, nu na nu
nống, kéo co,…
Thông qua trò chơi, các em học được kỹ năng làm việc nhóm, hòa đồng với tập
thể, ứng xử trước các tình huống,… Những đợt sinh hoạt tập thể của học sinh sẽ
giúp các em học cách hòa mình vào thiên nhiên, hình thành những kỹ năng sống, từ
việc học cách tính toán, thu vén để tổ chức một bữa ăn cho một tập thể đến khả năng
giải quyết các tình huống phát sinh,…
2.2.2. Rèn luyện kỹ năng giao tiếp thông qua giờ sinh hoạt sao, sinh hoạt lớp.
Tiết sinh hoạt sao, sinh hoạt lớp chính là tiết sinh hoạt tập thể. Tiết sinh hoạt
tập thể ở trường Tiểu học được tiến hành đánh giá các hoạt động, công việc của lớp
diễn ra trong tuần và xây dựng nhiệm vụ cho tuần học tới. Bởi vậy tiết sinh hoạt tập
thể là thời điểm mà mỗi học sinh có quyền dân chủ trao đổi ý kiến của mình trước
tập thể về đánh giá các công việc trong tuần cũng như bàn bạc để xây dựng kế hoạch
hoạt động cho tuần tới. Đây là cơ hội cho một số em được rèn luyện kỹ năng giao
tiếp trước nhóm, tổ và trước tập thể lớp. Thực hiện đúng quy trình của một tiết sinh
hoạt tập thể là một phương pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho học sinh có hiệu quả lớn.
Ví dụ: Khi tổ chức sinh hoạt sao, tôi đã chú ý đến rèn kỹ năng giao tiếp thông
qua các hoạt động như: Dưới sự chỉ đạo của người phụ trách sao, các em lần lượt kể
8


lại những việc đã làm của mình trong tuần qua. Qua cách trình bày, lúc đầu tôi thấy
một số em biết kể những việc làm tuy nhiên cách diễn đạt còn lúng túng hay khi trả
lời những câu hỏi của anh chị phụ trách sao còn chưa được tự nhiên. Khi đó tôi cùng
người phụ trách sao hướng dẫn các em cách trả lời rõ ràng, trình bày mạch lạc, tự
tin. Mỗi câu trả lời của các em tôi đều dùng hình thức khuyến khích khen ngợi nên
dần dần các em đỡ tự ti, mặc cảm và ngày càng muốn giao tiếp nhiều hơn. Mặt khác,

Hoạt động tự chọn của học sinh tiểu học thường gắn liền với sở thích và năng
khiếu học sinh có năng khiếu về một lĩnh vực nhưng không có điều kiện bộc lộ ra.
Một số em có sở thích nhu cầu hứng thú, năng khiếu về một lĩnh vực nào đó mà
chưa đáp ứng được. Bởi vậy hoạt động tự chọn sẽ giúp cho các em có điều kiện để
thể hiện khả năng giao tiếp của chính mình, thể hiện hết khả năng phát triển của mỗi
cá nhân.
Các nội dung trong lĩnh vực học tập, hoạt động khoa học kỹ thuật như: Giải
các bài toán vui, giải toán nhanh, lắp ráp các đồ vật,…
Trong lĩnh vực xã hội: Tham gia trồng cây xanh, bảo vệ môi trường, tham
gia hoạt động từ thiện, phong trào uống nước nhớ nguồn,…

10


Trong lĩnh vực thể thao, vui chơi giải trí như: Trò chơi dân gian, đố vui, võ
thuật, cờ vua…
Hình thức tham gia dưới dạng câu lạc bộ, vẽ tranh, viết bài tuyên truyền,...
Ví dụ: Triển khai chủ điểm tháng 3: “Mừng mẹ, mừng cô, mừng sinh nhật
Đoàn”. Nhà trường tổ chức một số hoạt động tự chọn trong lĩnh vực học tập, khoa
học - kỹ thuật và lĩnh vực xã hội, văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao.
Sau khi phát động phong trào thi đua của Liên đội, các đội viên, nhi đồng có
quyền tự do đăng ký tham gia lĩnh vực hoạt động mình ưa thích. Liên đội tập hợp
chia thành các nhóm sở thích và tổ chức cho các em tham gia. Khi được tham gia
theo sở thích, tôi thấy các em rất vui vẻ, thích được làm việc, mong muốn bộc lộ
điểm mạnh, phát huy hết năng lực của mình trong quá trình tham gia. Đặc biệt, sự
trợ giúp lẫn nhau, các em có khả năng nhanh nhẹn trợ giúp đắc lực cho các em còn
thiếu tự tin, chưa biết việc mình làm,… Từ đó giúp cho các em tạo được sự tự tin,
mạnh dạn hơn. Như vậy qua quá trình thực hành các em trò chuyện, hướng dẫn bộc
lộ cùng nhau nhằm rèn kỹ năng giao tiếp.
2.2.4. Thực hiện tốt phong trào “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”


12


tập, trong đó những yếu tố hết sức quan trọng là khả năng tự tìm hiểu, khám phá,
sáng tạo. Đó sẽ là nhân tố quyết định sự phát triển bền vững của đất nước.
* Kết quả đạt được
Qua quá trình thực hiện các giải pháp trên đã đạt được kết qủa như sau:
Năm học

Số lượng

Giao tiếp tốt
SL
%

Giao tiếp chưa tốt
SL
%

2013-2014
377
350
92,8
27
7.2
- Kỹ năng giao tiếp của học sinh ngày càng tự tin, mạnh dạn và bộc lộ ý kiến
của mình một cách thẳng thắn, trung thực. Các em hòa đồng, dễ gần gủi, trao đổi với
nhau hơn.
- Liên đội nhiều năm liền đạt danh hiệu Liên đội vững mạnh xuất sắc cấp

Đây chính là những việc làm tôi đúc rút được trong quá trình rèn luyện kỹ
năng giao tiếp cho học sinh. Tuy nhiên những việc làm này không thể nôn nóng,
thực hiện được trong một thời gian ngắn mà phải phát huy hết sự nổ lực của bản
thân, lòng nhiệt tình, yêu trẻ mới mong muốn đem lại kết quả tốt đẹp.
3.2. Kiến nghị, đề xuất:
3.2.1. Về phía HĐĐ và Phòng GD:

14


- Có kế hoạch tổ chức tập huấn nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp cho đội
ngũ giáo viên Tổng phụ trách để có sự thống nhất giữa các Liên đội.
3.2.2. Về phía nhà trường:
- Nhà trường cần quan tâm đúng mức về thời gian cũng như sự phong phú, đa
dạng hình thức hoạt động đối với tiết HĐNGLL.
3.2.3. Về phía Giáo viên..
- Không ngừng học tập, đổi mới phương pháp dạy học nhằm đáp ứng nhu cầu
đổi mới giáo dục hiện nay.

15


MỤC LỤC

Trang
1. PHẦN MỞ ĐẦU
1
1.1 Lý do chọn đề tài.
1
1.2. Phạm vi áp dụng sáng kiến.

- Tài liệu bồi dưỡng Giáo viên trong HĐNGLL cấp Tiểu học – BGD 2013
- Tài liệu GD địa phương môn HĐNGLL dành cho GV Tiểu học -NXBGD 2013

16


17