SÁNG KIẾN CẢI TIẾN KỸ THUẬT
Đề tài“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ 4-5 tuổi từ việc
áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
1. Phần mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây, Bộ giáo dục và đào tạo luôn chú trọng việc
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung, chất lượng chăm sóc, giáo dục
trẻ mầm non nói riêng. Đây là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu. Để
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Mầm non cần rất nhiều yếu tố khác
nhau, nhưng một trong những yếu tố quan trọng là đổi mới tổ chức hoạt động
giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm".
Với quan điểm “mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ đều
có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”, và bản thân đã tiếp cận phương
pháp “lấy trẻ làm trung tâm”, giúp trẻ hứng thú với việc học và phát triển thế
mạnh của mỗi trẻ. Là giáo viên mầm non tôi luôn trăn trở việc tìm ra phương
pháp giảng dạy giúp trẻ phát huy tối đa khả năng sáng tạo. Theo tôi, giáo viên
mầm non là người đặt viên gạch đầu tiên xây dựng nền móng cho sự phát triển
nhân cách và nhận thức của trẻ. Để thực hiện mục tiêu này, bằng những kiến thức
sư phạm cùng kinh nghiệm hiểu về tâm lý trẻ, tôi đã đúc kết.
Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục cho trử 4-5 tuổi theo phương pháp
Lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non là một quan điểm giáo dục tiến bộ
về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên. Quan điểm này định hướng cho giáo

1


viên mầm non trong việc xây dựng, sử dụng hiệu quả môi trường giáo dục, lập kế
hoạch giáo dục và tổ chức hoạt động cho trẻ trong trường mầm non.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là việc các giáo viên không chỉ truyền đạt
kiến thức cho trẻ một cách thụ động mà các giáo viên tạo ra các điều kiện, các cơ
hội để mọi đứa trẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh

dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm để không ngừng nâng cao chất lượng giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non.
Để đạt được hiệu quả cao trong công tác nâng cao chất lượng giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm trong trường mầm non và lớp mình đang phụ trách, bản thân tôi
đã tham khảo một số trẻ trẻ trong lớp, để thực hiện và nâng cao chất lượng giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non. Riêng bản thân tôi mạnh dạn
đưa một số biện pháp thực hiện nâng cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm trong trường mầm non và lớp mình đang phụ trách.
Điểm mới của đề tài: Tôi đã sử dụng một số biện pháp mới có tính khả thi
cao, phù hợp với tình hình của của lớp, tác động và có hiệu quả rất lớn về giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm đối trẻ trong toàn trường. Các biện pháp như: Xây dựng
và thực hiện kế hoạch chương trình kịp thời theo những đổi mới của chương trình
về phát triển vận động và hoạt động lấy trẻ làm trung tâm; Giáo dục lấy trẻ làm
3


trung tâm trong xây dựng và sử dụng môi trường giáo dục; Giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm trong tổ chức hoạt động học, hoạt động vui chơi cho trẻ; Giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm trong hợp tác với cha mẹ chăm sóc giáo dục trẻ.
1.2.2. Phạm vi áp dụng của đề tài:
Với đề tài này, tôi đã áp dụng tại lớp nơi tôi công tác nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non trong năm học 20182019. Đề tài này có thể áp dụng rộng rãi, có hiệu quả đối với các nhóm lớp mầm
non trong toàn trường.
Nội dung đề tài được viết trên tinh thần tổng hợp những kinh nghiệm của
bản thân, chủ yếu là những giải pháp trong công tác thực hiện nâng cao chất
lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm bảo đảm tất cả trẻ đều được tạo cơ hội học
tập qua chơi bằng các hình thức khác nhau phù hợp với nhu cầu hứng thú và khả
năng của bản thân trẻ; Giáo viên mầm non được nâng cao về nhận thức và năng
lực, tổ chức các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ. Huy động sự tham gia của
gia đình và xã hội, tạo sự thống nhất cùng quan tâm xây dựng trường mầm non

nhà trường trong việc thống nhất các biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ, tích cực
ủng hộ nhà trường về tinh thần và cơ sở vật chất.
2.1.2. Khó khăn:

5


Trường chưa phòng chức năng, đặc biệt là phòng học còn chật hẹp nên việc
tổ chức các hoạt động về năng khiếu cho trẻ cho trẻ còn hạn chế.
2.1.3. Nguyên nhân của thực trạng trên:
Qua tìm hiểu thực tế ở trường, bản thân tôi nhận thấy sở dĩ có thực trạng
trên là do một số nguyên nhân sau:
Trường được đống trên địa bàn khó khăn, được quy hoạch theo quy mô
nhỏ từ trước không thể mở rộng được.
Hiện tại trường chưa có nguồn kinh phí để mở rộng hoặc xây dựng thêm.
2.1.4. Điều tra thực tiễn:
Tính linh hoạt, nắm bắt phương giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của trẻ
(đánh giá thông qua khảo sát trẻ đầu năm): 30% đạt yêu cầu.
Sự mạnh dạn, tự tin, chủ động tham gia các hoạt động của trẻ: 30% đạt yêu
cầu.
Trước thực trạng trên, đối chiếu với yêu cầu nhiệm vụ của năm học. Là một
giáo viên chủ nhiệm và phụ trách tổ chuyên môn tôi xác định trách nhiệm của
mình trong việc xây dựng, nâng cao chất lượng và cũng chính là động lực để giúp
tôi suy nghĩ, trăn trở, nghiên cứu, tìm tòi thử nghiệm các biện pháp nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non góp phần
nâng cao chất lượng chăm sóc-giáo dục trẻ xứng đáng là địa chỉ tin cậy của các
bậc phụ huynh trong và ngoài địa bàn.
2.2. Các biện pháp thực hiện:
2.2.1. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn:


nhìn thấy sự tiến bộ hay không tiến bộ của trẻ để có biện pháp giáo dục có hiệu quả.
Ví dụ:
- Đối với kế hoạch năm, mục tiêu đưa ra cần phù hợp với sự phát triển của
trẻ. Mục tiêu dựa trên chương trình giáo dục mầm non, dựa trên chuẩn phát triển của
trẻ, mục tiêu phải tính đến đặc điểm của vùng miền.
- Đối với kế hoạch tháng, mục tiêu phải phù hợp với sự phát triển của trẻ và
theo giai đoạn của kế hoạch giáo dục năm học.
- Đối với kế hoạch tuần, mục tiêu phù hợp với sự phát triển của trẻ, thể hiện
cụ thể các mục tiêu của kế hoạch giáo dục tháng. Các mục tiêu của kế hoạch có sự
kế thừa, điều chỉnh để phù hợp với sự tiến bộ của trẻ.
- Đối với kế hoạch ngày, thể hiện cụ thể các nội dung và hoạt động từ kế
hoạch giáo dục tuần phù hợp với trẻ theo chế độ sinh hoạt.
Kế hoạch được xây dựng dựa vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm
sống của trẻ để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể. Khi tổ chức các hoạt động, tôi
chú ý nhận ra được điểm mấu chốt của việc lấy trẻ làm trung tâm có nghĩa là tổ
chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, tạo mọi cơ hội cho
trẻ được tham gia vào các hoạt động.
Khi lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm tôi chú ý
đổi mới phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm không có nghĩa là loại bỏ
hoàn toàn phương pháp cũ. Về cơ bản vẫn phải tuân thủ các bước trong suôt tiến
trình của tiết học, phải dựa trên phương pháp dạy đặc trưng của các bộ môn. Đổi
mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” dựa trên
8


sự hiểu biết, hứng thú, nhu cầu của trẻ mà ta đưa ra phương pháp tổ chức, hoạt
động phù hợp khả năng của trẻ. Hình thức tổ chức tiết học đa dạng, phong phú
tùy vào sự sáng tạo của tiết học trở nên nhẹ nhàng, không gò bó áp đặt trẻ theo
đúng tính nhất định “ Học mà chơi, chơi mà học” theo đặc điểm tâm sinh lý của
trẻ mầm non.

được xác định rõ ràng; Mỗi góc, khu vực hoạt động có nhiều loại học liệu, đồ
chơi và phương tiện, trong đó có loại đặc trưng cho từng góc, khu vực, tạo cơ hội
cho trẻ tham gia hoạt động; Đồ chơi, học liệu, trang thiết bị ở các góc, khu vực
hoạt động đảm bảo an toàn, vệ sinh; không có đồ sắc nhọn, không độc hại, được
vệ sinh sạch sẽ, được bảo dưỡng định kì, sửa chữa kịp thời.

2.2.4.Tham mưu mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị.
Đối với trường học nói chung và lớp nói riêng thì cơ sở vật chất, trang thiết
bị dạy học có tầm quan trọng chiến lược, có tính chất quyết định chất lượng giáo
dục và dạy học trong nhà trường. Cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi
phục vụ dạy học là phương tiện để chuyển tải kiến thức tư duy cho trẻ. Đặc biệt,
phát triển chương trình giáo dục mầm non theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm thì việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị rất cần thiết để nâng cao
10


chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Vì vậy, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị
và sử dụng có hiệu quả sẽ góp phần rất lớn trong nâng cao chất lượng giáo dục
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.
Ngay vào đầu năm học 2018 - 2019 tôi đã rà soát lại trang thiết bị, đồ
dùng, đồ chơi phục vụ quá trình giáo dục trẻ ở lớp mình đang phụ trách. Sau đó,
tham mưu với BGH căn cứ vào thông tư số 02/2010 của Bộ trưởng Bộ giáo dục
và đào tạo về danh mục đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy học tối thiểu dùng cho giáo
dục mầm non lên để kế hoạch mua sắm để ngay vào đầu năm.
Các loại sách chương trình giáo dục mầm non, sách hướng dẫn thực hiện
chương trình, sách hướng dẫn thực hiện theo chủ đề, sách thiết kế các hoạt động
theo chủ đề đầy đủ cho các nhóm lớp, các loại tuyển tập được nhà trường chú ý
mua sắm kịp thời trước khi thực hiện chương trình nên tôi chủ động hơn trong
việc lựa chọn bài dạy, lựa chọn nội dung, hoạt động. Ngoài ra, các tập tranh minh
hoạ thơ, chuyện cho các lớp, mua băng đĩa thơ, chuyện, bài hát theo chương trình

thông qua các hoạt động lễ hội, thông qua các cuộc họp phụ huynh, giờ đón trẻ,
trả trẻ...Các cuộc họp cần phải được chuẩn bị chu đáo gồm thông báo cho cha mẹ
trẻ biết về thời gian, địa điểm, các chủ đề đưa ra trong cuộc họp. Kĩ năng giao
tiếp với cha mẹ trẻ cũng được chúng tôi chú ý. Luôn luôn có biểu hiện giao tiếp

12


tốt như lắng nghe thông tin từ cha mẹ trẻ và ngược lại. Luôn có thái độ thân thiện
chân thành, tôn trọng.
Ngoài các nội dung cơ bản như tình hình học tập của trẻ, sức khỏe trẻ, công
tác chăm sóc nuôi dưỡng, tôi chú ý đến những nội dung giáo dục theo hướng lấy
trẻ làm trung tâm. Thông tin cho cha mẹ trẻ hiểu về phương pháp giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm như quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, vị trí của trẻ và vai
trò của giáo viên, cha mẹ trẻ theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, giá
trị của hoạt động vui chơi, các hoạt động góc, vai trò của giáo viên trong việc hỗ
trợ trẻ học. Hình thức quay, chụp ảnh về các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm được chúng tôi lồng ghép chiếu cho phụ huynh xem trong các cuộc họp là
một trong những hình thức có hiệu quả rất cao trong việc tuyên truyền.
Không những thế, tôi còn khuyến khích, động viên cha mẹ trẻ cùng tham
gia phối hợp giúp đỡ trường trong các hoạt động như lao động, hổ trợ nguyên vật
liệu làm đồ dùng đồ chơi...
Có thể nói, trong suốt năm học, hình thức tuyên truyền và phối hợp với cha
mẹ trẻ trong hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thực sự mang lại hiệu quả
cao. Phụ huynh phối hợp chặt chẽ, có ý thức tự giác.
2.3. Kết quả đạt được:
* Đối với giáo viên:
Bản thân tôi nắm được mục tiêu, nội dung, mạnh dạn lựa chọn đưa các nội
dung, phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của trẻ vào các hoạt động học.
Bản thân tôi thành thạo trong việc lập kế hoạch và xây dựng nội dung

Phụ huynh biết vận dụng kiến thức khoa học để chăm sóc giáo dục trẻ hợp
lý, phù hợp với độ tuổi.
Nhiều phụ huynh tích cực trong việc hổ trợ các nguyên vật liệu, học liệu
như báo, võ ốc, Xốp ti vi, các loại hột hạt, Chai nhựa...Phối hợp chặt chẽ với giáo
viên từng lớp để mua sắm đầy đủ đồ dùng, đồ chơi phục vụ các hoạt động của trẻ,
trao đổi để thống nhất phương pháp chăm sóc, giáo dục trẻ, đồng thời đưa trẻ đến
lớp chuyên cần và đảm bảo thời gian.
* Bài học kinh nghiệm:
Xuất phát từ yêu cầu đổi mới chương trình là giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm. Qua đó, bản thân tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm trong công tác nâng
cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:
Tham mưu kịp thời trong việc mua sắm cơ sở vật chất trang thiết bị dạy
học theo Thông tư 02 của Bộ GD&ĐT.
Phối hợp nhuần nhuyễn giữa nhà trường và gia đình, xã hội.
3. Kết luận:
3.1. Ý nghĩa của đề tài:
Chương trình giáo dục mầm non tốt là một chương trình lấy trẻ làm trung
tâm. Có nghĩa là nó được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và
khả năng của trẻ. Chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn
diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn,
phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ”. Và như chúng ta đã biết,
mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm, xã
hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý. Do đó, mỗi trẻ em có hứng thú,
15


cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có thể thành công. Trẻ học
bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng
thú và đang thực hiện. Chính vì thế, với quan điểm “mỗi đứa trẻ là một cá thể
riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”,


20