UBND HUYỆN KRÔNG ANA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Tên đề tài:Một số biện pháp phòng – Tránh tai nạn thương tích
cho trẻ 3 – 4 tuổi ở trường mầm non

Lĩnh vực: Tích hợp lồng ghép trong tất cả các lĩnh vực
Họ và tên tác giả: H’ Ruôi Niê Kdăm
Đơn Vị: Trường Mầm non Sơn Ca

1


MỤC LỤC

TT

Nội dung
MỤC LỤC

Trang
2

PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
I

Đặt Vấn đề

3-4

II

V

Hiệu quả của sáng kiến

19 – 20

PHẦN THỨ BA: PHẦN KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ
I

Kết luận

21

II

Kiến nghị

21 – 22

TÀI LIỆU THAM THẢO

24

2


Đề tài: “ Một số biện pháp phòng- tránh tai nạn thương tích cho trẻ
3 - 4 tuổi ở trường mầm non ”

Phần thứ nhất :MỞ ĐẦU

Hiện nay hàng ngày chúng ta nghe không ít thông tin truyền thông nói về
những vụ tai nạn thương tích ở trẻ em, thậm chí những tai nạn dẫn đến tử vong ở
trẻ...mà nguyên nhân gây ra tai nạn một số là do sự bất cẩn của người lớn, một
số do điều kiện cơ sở vật chất, một số khác do môi trường sống xung quanh tác
động, không ít trẻ phải đánh đổi tính mạng, một số trẻcòn phải chịu tàn tật suốt
đời, đây là một vấn đề nhức nhối, đáng lưu tâm của các cấp các ngành và đặc
biệt nỗi đau của chính gia đình những trẻ bị tai nạn thương tích. Vậy làm thế nào
để ngăn ngừa và giảm thiểu tối đa, thậm chí ngăn chặn tuyệt đối tai nạn thương
tích cho trẻ em nói chung và trẻ trong trường mầm non nói riêng,làm thế nào để
cho các con tự mình biết được và phòng tránh được những nguy cơ mất an toàn
đối với bản thân? Đó là câu hỏi mà tôi đang băn khoăn và đi tìm lời giải đáp.
Bản thân là giáo viên mầm non, tôi nhận thấy được sự quan trọng hơn hết về vấn
đề đảm bảo an toàn cho các con trong những giờ ở trên trường trên lớp, chính vì
vậy tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp phòng- tránh tai nạn
thương tích cho trẻ 3- 4 tuổi ở trường mầm non”
Các chuyên gia giáo dục đã nghiên cứu và khẳng định rằng với trẻ mầm
non nếu chúng không được vận động, không trải nghiệm thì chúng sẽ trở thành
những “chú gà công nghiệp”, và tương lai chúng sẽ trẻ thành một cỗ máy lỗi
thời và cũ nát. Đúng như vậy, với một đứa trẻ nếu chúng thông minh, lanh lợi
đương nhiên chúng là những đứa trẻ hiếu động. Vậy làm thế nào vừa giúp các
con thỏa mãn được nhu cầu đúng với lứa tuổi của mình mà đồng thời lại đảm

4


bảo được sự an toàn về tính mạng cũng như thể chất cho chúng? vấn đề này
được rất nhiều các nhà lãnh đạo- quản lý trường học và các bậc phụ huynh quan
tâm.
Trường Mầm non Sơn Ca là trường được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của
PGD, Đảng uỷ, UBND xã, và sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường cùng

học kế tiếp
Phần thứ hai : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I .Cơ sở lý luận của vấn đề
1. Các định nghĩa, khái niệm
Tai nạn là gì? Tai nạn là sự kiện xảy ra bất ngờ ngoài ý muốn, do tác nhân bên
ngoài, gây nên thương tích cho cơ thể.
Thương tích là tổn thương thực thể của cơ thể do phải chịu tác động đột ngột
ngoài khả năng chịu đựng của cơ thể hoặc rối loạn chức năng do thiếu yếu tố
cần thiết cho sự sống như không khí, nước, nhiệt độ phù hợp…
2.Các quan điểm
Sinh Thời Bác Hồ từng nói: “ Trẻ em như búp trên cành, Biết ăn biết ngủ
biết học hành là ngoan” là hai câu thơ chứa chan tình yêu trẻ em của Bác Hồ. Đó
cũng là trách nhiệm Bác giao cho hậu thế về việc phải thường xuyên quan tâm,
chăm lo đến thế hệ măng non của đất nước.Bác còn sống Bác đặc biệt quan tâm
đến việc ăn học, ngủ nghỉ của trẻ. Thực hiện tư tưởng của người, Đảng và nhà
nước ta luôn quan tâm, chú trọng kiện toàn hệ thống pháp luật, chính sách về
bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Việt nam là nước đầu tiên ở châu Á và thứ hai trên thế
giới phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em vào ngày 20/2/1990.
Đến nay, chúng ta có hàng trăm văn bản luật và dưới luật liên quan đến trẻ em.
Đặc biệt, Luật trẻ em có hiệu lực từ ngày 1/6/2017 đã cụ thể hóa nhiều quan
điểm tiến bộ, góp phần tăng cường công tác giáo dục, bảo vệ trẻ em. Chính sự
vào cuộc đồng bộ, toàn diện nên công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em Việt
Nam đã đạt được những kết quả quan trọng. Các quyền và môi trường sống của
trẻ được đảm bảo; trẻ em khó khăn và có hoàn cảnh đặc biệt được quan tâm.
Nói vậy để thấy, trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ trẻ em tốt nhất luôn là mục

6


tiêu không có điểm dừng. Vì thế, toàn xã hội phải thống nhất một thông điệp



phòng tránh tai nạn thương tích, có những biện pháp hiệu quả hơn trong công
tác chăm sóc và giáo dục trẻ.
Do giới hạn về kinh phí và thời gian nghiên cứu, tôi chỉ xây dựng và
nghiên cứu thực trạng về phòng- tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong lớp và
trường tôi, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm khắc phục thực trạng và nâng cao
vốn hiểu biết cũng như ý thức của mọi giáo viên, của phụ huynh trong việc bảo
vệ tính mạng chính con em mình và của tất cả trẻ em nói chung trong bậc học
mầm non.
II. Thực trạng vấn đề
Đối với giáo viên mầm non việc phòng tránh tai nạn thương tích cho
trẻ không phải là vấn đề mới mẻ nhưng thông qua quá trình thực hiện và
điều tra thực trạng ở trường mầm non tôi thấy một số thuận lợi, khó khăn
sau.
1.Thuận lợi
Cơ sở vật chất của trường đã được xây dựng theo tiêu chuẩn nên cơ bản đã
đạt được yêu cầu an toàn cho trẻ.
Ban giám hiệu rất quan tâm đến việc đầu tư chăm sóc sức khỏe ban đầu cho
trẻ và giáo viên trong trường rất chú trọng tạo mọi điều kiện để công tác y tế học
đường được hoạt động tốt.
Có phòng y tế, tủ thuốc được trang bị khá đầy đủ cho công tác sơ cứu ban
đầu; bông, băng, gạt, dầu gió, thuốc sát trùng…
Nhà trường luôn được sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện trung tâm y tế xã,
y tế huyện.
Giáo viên có ý thức trách nhiệm trong vấn đề đảm bảo an toàn cho trẻ.
Giáo viên luôn quan sát, bao quát trẻ mọi lúc mọi nơi, có ý thức nhắc nhở trẻ về
các hành động dễ gây ngã hoặc nguy cơ trong các tình huống sảy ra hằng ngày.
2. Khó khăn



T1
2

Trẻ có kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích
Biết nhận ra những mối nguy hiểm cho bản

17/35
20/35

49%
57%

thân
Biết giúp bạn tránh xa
những nơi nguy hiểm

16/35

46%

3

Từ kết quả khảo sát thực trạng trên, tôi luôn suy nghĩ xem mình phải làm gì
và làm như thế nào để nâng cao ý thức và kỹ năng phòng và tránh tai nạn thương
tích cho trẻ 3 – 4tuổi, làm thế nào để nâng cao được kiến thức cho giáo viên về
xử lý ban đầu khi không may trẻ gặp tai nạn thương tích, phải phối hợp và tuyên

9




Đồ chơi cũ

Đồ chơi mới

Vì trẻ tuổi này rất hiếu động, hay chạy nhảy, cho nên chúng ta cần bỏ đi
hoặc sửa lại những đồ chơi khi phát hiện chúng bị hư hỏng, không dùng tôi kiến
nghị với nhà trường bỏ gọn vào một chỗ. Huy động cha mẹ trẻ lao động thụ
dọn…..
Ngoài ra khi hoạt động ngoài lớp học trẻ rất cần đến một sân chơi thoáng
mát, sạch sẽ không bị trơn trượt. Vì vậy khi xây dựng sân chơi cho trẻ cần chú ý
đến việc chọn vật liệu là gạch lát sao cho phù hợp, không bị trơn trượt để tránh
việc trẻ bị té, ngã, trầy xước khi hoạt động ngoài trời.

Đây là một số mẫu gạch đảm bảo an toàn cho trẻ, không bị trơn khi trẻ
chạy nhảy ở ngoài sân trường.
Đối với trường học nói chung và đặc biệt là trường mầm non thì việc xây
dựng cổng và tường rào bao quanh rất quan trọng. VV́ ở lứa tuổi mầm non ư thức
và sự nhận biết các mối nguy hiểm rất ít. Do vậy để đảm bảo an toàn cho tính
mạng của trẻ thì việc cây dựng tường rào bao quanh trường là rất cần thiết.
Tường rào phải cao, kín để những kẻ xấu không thể lợi dụng trèo vào trèo ra hay
11


thậm chí bắt cóc trẻ.

Tất cả các lan can trong trường phải được xây cao 120cm quá tầm đầu trẻ,
Đồng thời khu vực nhà bếp được xây dựng cách xa khu vực giảng dạy để
tránh ảnh hưởng của khí ga cũng như tiếng ồn ảnh hưởng tới trẻ nếu trẻ hít phải

Sắp xếp kệ an toàn
Từ việc luôn bên cạnh trẻ và quan sát trẻ thì người giáo viên mầm non cần
phải nhanh mắt nhanh tay loại bỏ những đồ dùng, đồ chơi đã cũ hoặc bị hư hỏng
tạo thành những vật nguy hiểm, ví dụ như: đồ chơi lắp ghép cũ, bị bể hoặc sứt
mẻ, tạo thành những vật nhọn trong quá trình trẻ chơi có thể đâm vào tay, chân
trẻ..., Ngoài ra như chúng ta đã biết với trẻ ở độ tuổi này rất tò mò, muốn được
tự bản thân mình khám phá trải nghiệm. Vì vậy giáo viên chúng ta cần phải quan
sát kỹ để loại bỏ những đồ chơi có kích thước nhỏ như: hạt vòng, hay nhẫn của
trẻ có thẻ bị rơi ra và trẻ lấy đó làm đồ chơi để chơi mà các con không lường
trước được nguy hiểm, có thể nuốt hay nhét vào mũi, tai..., rất nguy hiểm cho
tính mạng.

13


Loại bỏ đồ chơi nguy hiểm mất an toàn
Một vấn đề quan trọng không kém khi chúng ta xây dựng môi trường an
toàn phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong lớp học đó là việc bố trí các
phích cắm, ổ cắm điện nhiều chỗ còn bất cập, một số trường lớp các ổ cắm điện
còn thấp, trẻ có thể với tới, mà với trẻ 3 - 4 tuổi trong gia đoạn này là giai đoạn
muốn được thể hiện bản thân, muốn được thử làm những công việc của người
lớn, do vậy khi thấy các ổ cắm và phích cắm điện trẻ có thể bắt chước ba mẹ
làm, sửa điện, và tự mình lấy tay hay lấy những vật khác chọc vào ổ điện dẫn
đến những tai nạn về điện giật rất đáng tiếc. Thậm chí có những trường hợp tai
nạn thương tích do điện dẫn đến việc trẻ tử vong vì trẻ vô ý hay cố ý sờ vào ổ
điện mà người lớn chúng ta quan sát chưa tốt. Chính vì thế cần phải bố trí các ổ
cắm, phích cắm cao, tránh những chỗ trẻ có thể với tới để đảm bảo an toàn tính
mạng cho trẻ.
Ngoài ra với môi trường trong lớp trẻ cũng có thể gặp phải những tai nạn
như: trầy xước, chảy máu, hay nặng hơn là dập tay, mất ngón tay, mà nguyên

một ngày lo lắng vì không may trẻ trong lớp gặp phải tai nạn thương tích không

15


mong muốn. Còn đối với trẻ do sự hiểu biết, kinh nghiệm sống còn ít, thiếu sự
quan sát kịp thời của cô giáo..., dẫn đến trẻ gặp những tai nạn đáng buồn. Vì vậy
việc đảm bảo an toàn cho trẻ không phải chúng ta cần quan tâm tại một thời
điểm một vị trí nhất định mà phải chúng ta phải bao quát, giám sát trẻ trong tất
cả các hoạt động, từ sáng đón trẻ cho đến giờ trả trẻ. Đây cũng chính là một
nhiệm vụ hết sức quan trọng và cũng là trách nhiệm và áp lực của giáo viên
mầm non.
Đối với giờ đón trẻ: Các cô giáo mầm non luôn hoạt động không ngừng
nghỉ ngay từ lúc bắt đầu đón các con lên lớp. Trong giờ đón trẻ các cô phải quan
sát, bao quát trẻ tốt, vì một số trẻ khi đến lớp còn nhõng nhẽo, khóc nhè, nếu
chúng ta không dỗ giành kịp thời hoặc chưa quan sát tốt có những trẻ sẽ đuổi
theo ba mẹ, các con có thể chạy và té ngã hoặc thậm chí đi ra ngoài đường gây
ra tai nạn giao thông rất nguy hiểm. Vì vậy giờ đón trẻ hai giáo viên trong lớp
nên phân công nhiệm vụ với nhau, ví dụ: một cô đón cháu thì cô còn lại ngồi
chơi với cháu để dỗ giành và quan sát cháu không để xảy ra tình trạng thất lạc
cháu. Đồng thời cần kiểm tra sĩ số cháu trong giờ đón trẻ để tiện cho việc theo
dõi, bên cạnh đó cũng cần kiểm tra những cháu hay mang đồ chơi ở nhà lên lớp.
Bởi vì một số cháu do ba mẹ nuông chiều nên đi học thường mang theo đồ chơi,
và những đồ chơi đó nếu không được phát hiện kịp thời có thể là nguy cơ gây
nên nhưng tai nạn thương tích cho trẻ. Ví dụ: lắp ghép nhỏ, hạt nút, hạt vòng...
khi giáo viên không chú ý trẻ có thể đem ra chơi không may nuốt phải gây hóc
dị vật hay bỏ vào mũi gây ngạt thở nguy hiểm cho trẻ. Nhét vào tai gây đâu tai,
ảnh hưởng đến thính giác của trẻ

16

từng chủ đề học để giáo viên có thể lồng ghép các nội dung giáo dục sao cho
phù hợp. Ví dụ như:
V ớ i chủ đề “Bản thân”: giáo viên hướng dẫn các con phải biết tự bảo vệ và
chăm sóc các bộ phận trên cơ thể bằng cách thường xuyên vệ sinh thân thể, rửa
tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

V ớ i chủ đề “ Gia đình”: lồng ghép giáo dục trẻ biết nhận ra những đồ dùng
trong gia đình gây nguy hiểm đối với cơ thể các con như: dao, kéo, bếp ga,
phích nước, bể chứa nước, ổ điện, quạt điện..., để trẻ biết tránh xa những vật
dụng đó. Bằng cách đặt câu hỏi cho trẻ trả lời về những đồ dùng gây nguy hiểm,
Ví dụ: Các con thấy phích nước nóng có tới gần và nghịch không? Vì sao?
Hay ở nhà các con có được lấy dao,kéo để chơi không? Vì sao?

18


Với chủ đề giao thông khi dạy trẻ tìm hiểu về một số luật lệ giao thông và
thực hành luật lệ giao thông. Tôi dạy trẻ phải luôn tuân thủ luật lệ giao thông; đi
bộ phải đi trên vỉa hè đi sát lề đường bên tay phải, không được đi dưới lòng
đường, không đi bên tay trái. Muốn sang đường thì phải có người lớn dắt tay và
đi đúng phần đường qui định. Có tuân thủ luật giao thông thì mới đảm bảo an
toàn cho các con và những người xung quanh.

Ví dụ như dạy “Môn làm quen văn học” khi dạy trẻ tiết kể chuyện “ Qua
đường” tôi nhắc nhở trẻ; Khi muốn qua đường thì các con phải quan sát đường,
khi nào có tín hiệu đèn xanh các con mới được qua và nhớ đi đúng phần đường
dành cho người đi bộ thì mới được đi. Khi sang đường thì phải có người lớn cầm
tay tuyệt đối không được chạy qua đường một mình. Nếu các con không tuân
thủ luật lệ giao thông thì sẽ gây nguy hiểm cho mình và cho những người tham



Đây là hoạt động mà tất cả các con đều rất thích, đặc biệt là với trẻ 3 - 4
tuổi. Vì trẻ có thể tự do lựa chọn trò chơi, dụng cụ chơi mà mình thích, trẻ được
chạy nhảy thỏa thích. Vì vậy đây cũng là giờ thường xuyên xảy ra những tai nạn
thương tích không đáng có như: chấn thương phần mềm, rách da, gãy xương...,
mà nguyên nhân là do trẻ ham chơi, đùa dỡn xô đẩy nhau, hay một số trẻ lại nhặt
cành cây, gạch đá..., làm đồ chơi và chọc bạn làm bạn bị chấn thương. Và một số
nguyên nhân khác như: trẻ chạy nhanh, sân chơi thì trơn hay gồ ghề khiến trẻ té
ngã. Cũng có những trường sân chơi chưa thoáng, nhiều bụi rậm, nhiều cây cối,
từ đó có những tổ kiến, ong, muỗi...,gây nguy hiểm cho trẻ. Vì thế khi cho trẻ ra
sân chơi giáo viên cần chú ý:
+ Phải điểm danh trẻ trước khi ra sân chơi.Lựa chọn địa điểm chơi thoáng
mát, an toàn với trẻ, không bị che khuất tầm nhìn để tiện cho việc bao quát trẻ.
+ Thường xuyên chú ý đến tất cả trẻ trong lớp để phát hiện và xử lý kịp
thời những nguyên nhân gây ra tai nạn thương tích.
+ Hướng dẫn và chỉ cho trẻ biết được những khu vực hay những đồ chơi
gây nguy hiểm để trẻ tránh xa, giảm thiểu tai nạn thương tích đối với trẻ.

21


- Đối với giờ ăn: trong giờ ăn nếu giáo viên bao quát không tốt, không cẩn
thận thì rất dễ gây ra tai nạn thương tích đối với trẻ. Trên thực tế qua truyền
thông chúng ta cũng đã nghe về tai nạn như: bỏng do thức ăn nóng, sặc dị vật
đường thở, hóc xương…,vì vậy trước và trong giờ ăn giáo viên cần chú ý:
+ Chú ý đến giờ lấy thức ăn, khi lấy thức ăn lên phải có nắp đậy, và chú ý
để thức ăn nguội mới cho các cháu ăn. Từ đó sẽ loại bỏ được nguy cơ trẻ bỏng
do thức ăn quá nóng.
+ Không ép trẻ ăn hoặc uống khi trẻ đang khóc, vì nếu như trẻ khóc mà
chúng ta đút thức ăn thì trẻ sẽ dễ bị sặc thức ăn, dẫn đến ngạt thở.

chứa nước trong nhà vệ sinh. Giám sát khi trẻ đi vệ sinh, khi trẻ chơi gần khu
vực có chứa nguồn nước.
- Giải pháp 4: Tuyên truyền về kiến thức, kỹ năng phòng tránh tai nạn
thương tích với các bậc phụ huynh
Đối với giáo viên mầm non, để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình là một
người mẹ thứ hai của các con thì không thể không nói đến việc tuyên truyền và
phối hợp với phụ huynh. Bởi nếu chúng ta làm tốt công tác chăm sóc giáo và
đảm bảoan toàn cho trẻ trên lớp mà thiếu sót khâu kết hợp với gia đình trẻ thì
những đứa trẻ đó vô cùng thiệt thòi và phát triển không hoàn thiện.
Đối với phụ huynh trường tôi, vì đặc thù công việc, đa số phụ huynh là làm
nôngrẫy ruộng, làm thuê ở xa họ phải đi từ rất sớmnên thời gian để trao đổi với
phụ huynh vào buổi sáng rất hạn chế. Vì vậy thời gian trả trẻ chính là thời điểm
phù hợp để giáo viên và phụ huynh trao đổi, chia sẻ với nhau về tình hình của
con em mình. Và đặc biệt là trao đổi về việc đảm bảo an toàn về thể chất cho các
cháu ở trường và tại gia đình. Đa số các bậc phụ huynh rất quan tâm đến vấn đề
này nhưng việc phát hiện những nguy cơ tiềm ẩn và cách phòng tránh hay xử lý
khi con em mình gặp tai nạn thương tích thì chưa được tốt nên giáo viên cần trao
đổi với phụ huynh về những vấn đề như sau:
+ Hướng dẫn phụ huynh cách giúp con em mình nhận biết những vật dụng
trong gia đình gây nguy hiểm cho các con, hoặc có thể hướng dẫn phụ huynh
dán những cảnh báo nguy hiểm để trẻ biết và tránh xa chúng.
23


+ Nhắc nhở phụ huynh bỏ các vật dụng trong gia đình như: dao, kéo, phích
nước, tủ thuốc…,cao và xa so với tầm với của trẻ
+ Một số dụng cụ chứa nước ở gia đình thì nên có nắp đậy vì trẻ có thể
nghịch nước và té hoặc úp mặt vào các xô chậu nước dẫn đến ngạt thở.
+ Nhắc phụ huynh cẩn thận khi cho trẻ ăn các loại quả có hạt, các loại
thạch, kẹo cứng...,Điều quan trọng nhất là phải luôn giám sát trẻ để chắc chắn

Bản thân giáo viên phải có kiến thức, linh hoạt, nhạy bén, trong việc lựa
chọn nội dung lồng ghép giáo dục, lồng ghép dạy kỹ năng sống cho trẻ. Đồng
thời phải có kiến thức về việc sơ cứu ban đầu khi trẻ gặp phải tai nạn thương
tích. Phải là người tâm huyết với nghề, yêu trẻ, có sự bao quát tốt và xử lý tình
huống tốt nếu không may trẻ gặp phải những chấn thương ngoài mong muốn.
Giúp trẻ có những hiểu biết cơ bản về một số loại tai nạn thương tích, đồ
dùng đồ chơi, một số nơi có nguy cơ sảy ra tai nạn thương tích cũng như có một
số kĩ năng trong việc phòng chống tai nạn thương tích sảy ra cho bản thân và
bạn bè xung quanh.
Phụ huynh phải nhiệt tình tham gia và kết hợp giáo dục trẻ tại gia đình
những kiến thức, biểu tượng sơ đẳng về tai nạn thương tích, từ đó trẻ có thể tự
mình tránh xa những nơi nguy hiểm, những vật dụng nguy hiểm.
Việc xây dựng môi trường trong và ngoài lớp đảm bảo được sự an toàn cho
trẻ, giảm thiểu một cách tối đa các nguy cơ gây tai nạn thương tích cho các con
25