CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1. Tổng quan lý thuyết
Chọn một trường, ngành hoặc nghề để học tập là một quyết định rất khó khăn. Phải
phù hợp với sở thích, năng lực của bản thân để có thể cố gắng làm việc hết sức mình.
Chính vì vậy mà quyết định đó bị tác động bởi rất nhiều yếu tố. Trước khi đưa ra sự
lựa chọn thì bản thân mỗi người cần tìm hiểu những thông tin cần thiết để đi theo con
đường đúng đắn nhất. Sau đây là một số lý thuyết mà chúng tôi sử dụng để phân tích
rõ hơn về chủ đề đã đưa ra:
1.1. Hệ thống giáo dục
Giáo dục là một quá trình mà trong đó kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm của một
người hay một nhóm người này được truyền tải một cách tự nhiên mà không hề áp đặt
sang một người hay một nhóm người khác thông qua giảng dạy, đào tạo hay nghiên
cứu để từ đó tìm ra, khuyến khích, định hướng và hỗ trợ mỗi cá nhân phát huy tối đa
được ưu điểm và sở thích của bản thân khiến họ trở thành chính mình, qua đó đóng
góp được tối đa năng lực cho xã hội trong khi vẫn thỏa mãn được quan điểm, sở thích
và thế mạnh của bản thân.(Theo định nghĩa của Giáo sư Hồ Ngọc Đại đưa ra).
Có rất nhiều hoạt động giáo dục, nhưng trong bài nghiên cứu này chúng tôi sẽ đề cập
đến giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Giáo dục đại học, còn gọi là giáo dục giai đoạn thứ ba hay giáo dục sau trung học
(mặc dù các khái niệm này không nhất thiết có nghĩa giống nhau ở tất cả các nước), là
đoạn giáo dục không bắt buộc theo sau giáo dục trung học. Giáo dục đại học thường
bao gồm bậc cao đẳng, đại học, và sau đại học, cũng như giáo dục và đào tạo nghề.
Các trường đại học và các viện đại học là những cơ sở chính cung cấp giáo dục đại
học. Sau khi hoàn thành một chương trình giáo dục đại học, sinh viên thường được cấp
bằng hay chứng chỉ.
Giáo dục nghề nghiệp là một bậc học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đào tạo
trình độ sơ cấp, trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng và các chương trình đào tạo
nghề nghiệp khác cho người lao động, đáp ứng nhu cầu nhân lực trực tiếp trong sản
xuất, kinh doanh và dịch vụ, được thực hiện theo hai hình thức là đào tạo chính quy
và đào tạo thường xuyên.(Theo Luật giáo dục nghề nghiệp, 2014)
Trong thực tế, ở hầu khắp các quốc gia, trẻ trong độ tuổi nhất định thường bắt buộc

Xem xét mọi thứ một cách khách quan.
● Tìm kiếm nhiều trường khác nhau: không chỉ nên dừng lại ở một hoặc hai
trường. Bạn nên tìm kiếm nhiều trường học trong nước hoặc ngoài nước, và
thậm chí là một vài trường quốc tế. Chỉ nộp đơn vào một hoặc hai trường
không phải là ý hay, vì nhiều trường có yêu cầu khá khó khăn và có thể bạn sẽ
không được nhận.
● Cân nhắc về địa điểm: lựa chọn vị trí mà bạn thích. Nó có thể là trường đại học
trong thành phố lớn hoặc trong thị trấn nhỏ. Hoặc ở gần nơi bạn lớn lên hay là
tại một đất nước khác.
● Tìm hiểu về cơ sở vật chất và trang thiết bị của trường: trường học có đáp ứng
tốt những nhu cầu của bạn về vật chất, phục vụ công tác dạy và học, tạo mọi
điều kiện để phát huy hết năng lực của bạn.
● Gặp người hướng dẫn: giúp bạn có thêm nhiều thông tin và cái nhìn tốt hơn về
chương trình học hoặc bạn có thể xin để tham gia thử một tiết học nào đó.
● Tham khảo ý kiến người mà bạn tin tưởng: bạn nên tham khảo ý kiến của nhiều
người khác nhau và cố gắng lựa chọn người không có tính thiên vị.
● Nộp đơn cho nhiều hơn một trường: sẽ có nhiều lựa chọn hơn nếu vấn đề nào
đó xảy đến.
Phương pháp 2: Dựa trên mục tiêu giáo dục


● Cân nhắc ngành nghề mà bạn muốn học: Đây là phần khó khăn nhất. Bạn sẽ
muốn lựa chọn trường học có nhiều cấp độ cho lĩnh vực mà bạn muốn học. Có
thể lựa chọn môn học mà bạn muốn học hoặc lựa chọn trường lớn với nhiều
chương trình học khác nhau nếu bạn không chắc chắn.
● Nghiên cứu về trường tốt nhất cho ngành nghề của bạn: nếu đã biết chắc chắn
về điều bản thân muốn, nên tiến hành nghiên cứu và xin học tại trường có
chương trình học nổi tiếng về lĩnh vực đó. Điều này sẽ giúp bảo đảm rằng bạn
đang nhận được chương trình giáo dục tốt nhất cho ngành nghề mà bạn mong
muốn.

Nghề nghiệp luôn là một trong những vấn đề quan trọng quyết định sự thành công của
bạn trong tương lai. Vì vậy mà việc lựa chọn trường, ngành để học hoặc một nghề để
làm theo đúng đam mê và năng lực là nhu cầu cần thiết của mỗi người. Nhưng trong
thực tế thì còn rất nhiều người thờ ơ với chính sự lựa chọn của mình. Học trở thành
một thói quen khi hằng ngày chỉ cần tới trường, mất đi giá trị thực sự của việc giáo
dục. Điều này bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố. Hãy thực tế, tập trung và vô cùng tỉnh
táo để làm điều mình muốn, chọn con đường đi đúng đắn để có một tương lai tốt đẹp.


CHƯƠNG II: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
1. Lý thuyết nghiên cứu
1.1 Lý thuyết lựa chọn hợp lý
Lý thuyết lựa chọn hợp (Rational Choice Theory) hay quyết định lựa chọn có thể được
tiếp cận theo các quan điểm khác nhau. Tùy theo quan điểm của các nhà kinh tế, xã
hội học, hay tâm lý học qua các bài đã nghiên cứu mà có cách biện luận riêng, có thể
tóm tắt ngắn gọn như sau:
Theo quan điểm của các nhà kinh tế, hành vi lựa chọn của con người nói chung bị ảnh
hưởng bởi “động cơ đồng tiền” (Crossman, 2010) điều này có nghĩa là họ luôn quan
tâm đến các cơ hội để gia tăng lợi nhuận, luôn cân nhắc để so sánh chi phí và lợi ích
trước mỗi quyết định lựa chọn... Theo lý thuyết này, mỗi cá nhân là nhà đầu tư. Họ đầu
tư vào giáo dục Đại học để tìm kiếm, hy vọng được lợi ích cao hơn sau những năm
học tập. Theo Becker (1993) sự đầu tư vào con người bao gồm đào tạo phổ cập trong
nhà trường và đào tạo chuyên môn trong quá trình làm việc. Mỗi cá nhân khi lựa chọn
trường Đại học đều dựa trên những so sánh về lợi ích mong đợi và chi phí học tập ở
bậc đại học (Baker,1962). Như vậy, các yếu tố liên quan đến chi phí thực sự là vấn đề
họ quan tâm nhất khi ra quyết định lựa chọn trường đại học.
Lý thuyết về sự lựa chọn hợp lý (Anderson & Kim, 2006) là lý thuyết xây dựng dựa
trên cả quan điểm kinh tế và xã hội học. Với giả định rằng một cá nhân hoặc tổ chức
có các lựa chọn thay thế có sẵn cho phép họ lựa chọn một lựa chọn được coi là tối ưu
nhất. Có thể mô hình hóa như sau:

theory) trong lĩnh vực giáo dục. Ông khẳng định mọi hành vi đều có mục đích, và nó
là động lực chung để thúc đẩy mọi người hoạt động. Năm nhu cầu cơ bản của học sinh,
sinh viên cần được các trường học đáp ứng gồm:
- Sinh tồn (Physiological): Nhu cầu sinh lý, trong đó bao gồm các nhu cầu thức
ăn, chỗ ở, và an toàn...
- Nhu cầu được giao lưu tình cảm (Love/ belonging): Nhu cầu được che chở,
được tham gia vào nhóm cộng đồng này đó, có bạn bè thân hữu, tin, cần thiết lập
các mối quan hệ thân thiết, kết nối xã hội.
- Quyền lực (Power): Nhu cầu được công nhận về những thành tựu, được lắng
nghe, được quý trọng.
- Tự do (Freedom): Nhu cầu được tự chủ, độc lập, tự quyết về mọi công việc.
- Vui vẻ (Fun): Nhu cầu được hưởng thụ bầu không khí vui vẻ, được chơi được
cười. Nhu cầu được vui để học tập, chơi cũng để học và học cũng để chơi. Như
vậy, quyết định lựa chọn trường đại học của học sinh thực chất là để thỏa mãn
nhu cầu được học tập, sinh hoạt và trải nghiệm ở một trường đại học nào đó.
1.2. Tổng quan lý thuyết hành vi lựa chọn trường Đại học của học sinh Trung học
Nghiên cứu của D.W. Chapman (1975) đã đề xuất một mô hình tổng quát đánh giá
những yếu tố có tác động tới quyết định chọn trường của học sinh. Theo mô hình này,
tác giả đã đưa ra hai nhóm yếu tố chính ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định chọn
trường, đó là nhóm yếu tố đặc điểm cá nhân của học sinh và nhóm yếu tố các tác động
từ bên ngoài (các cá nhân xung quanh, vấn đề tài chính và hỗ trợ/ rào cản học tập)...
Bên cạnh đó, có rất nhiều nghiên cứu khác sử dụng kết quả nghiên cứu của D.W.
Chapman và phát triển trên những mô hình khác để nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng
đến quyết định lựa chọn trường đại học của học sinh. Điển hình như Ware & Lee
(1988) đã phát triển mô hình nghiên cứu của D.W. Chapman (1975) bằng cách bổ sung
các yếu tố về giới tính, môi trường, chính sách cộng đồng, hoạt động hỗ trợ của trường
ĐH. Nghiên cứu của Joseph Kee Ming Sia (2010) đã sử dụng mô hình gồm hai nhóm
nhân tố chính là nhóm yếu tố các đặc điểm của trường và nhóm yếu tố nỗ lực giao tiếp
với học sinh. Tác giả Nguyễn Thị Bích Vân của trường ĐH Văn Lang với nghiên cứu
“Những nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn học ngành kế toán ở Việt Nam” đã kế thừa

Đại
học

Đặc điểm cố địnhcủa
trường ĐH

Nỗ lực giao tiếp của
trường ĐH với học sinh

Hình 2.2: Mô hình các yếu tố ảnh hưởng chọn trường ĐH của học sinh
(D.W. Chapman)
2. Các giả thuyết nghiên cứu
Từ các mô hình nghiên cứu Social Cognitive Career Theory (SCCT) được đề xuất,
chúng em áp dụng làm nền tảng và thêm vào các yếu tố phù hợp đặc điểm riêng biệt
của học sinh Việt Nam trong thời điểm hiện tại để đánh giá và đặt ra các giả thuyết
như sau:
- Các yếu tố về bản thân cá nhân của học sinh: D.W.Chapman [18] cho rằng, các yếu
tố của tự thân cá nhân học sinh là một trong những nhóm yếu tố ảnh hưởng lớn đến
quyết định chọn trường của bản thân họ. Trong những yếu tố đó, yếu tố về năng lực và
sở thích của bản thân học sinh là 2 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường đại
học rõ nhất.
→ Giả thuyết H1: Sự phù hợp của ngành học với khả năng hay với sở thích học sinh
càng cao, học sinh sẽ có khuynh hướng chọn trường đó càng lớn.
- Nhóm yếu tố về các cá nhân có ảnh hưởng đến quyết định học sinh: Khi lựa chọn
một trường ĐH, học sinh nhận được sự thuyết phục mạnh mẽ qua những lời khuyên
của bạn bè và gia đình. Sự ảnh hưởng của các nhóm này hoạt động theo ba cách: (1) ý
kiến của họ định hình kỳ vọng của học sinh về một trường đại học cụ thể; (2) họ có thể
đưa ra lời khuyên trực tiếp về nơi mà học sinh nên vào học tại trường; và (3) với bạn



đến quyết định chọn trường đại học. Các nhân tố này bao gồm:
1. Đặc điểm của người học (Personal characteristics)
Nhân tố đặc điểm cá nhân người học như tính cách, sở thích ảnh hưởng không nhỏ đến
quyết định chọn trường đại học (Nguyễn Thị Bích Vân & Nguyễn Thị Thu Vân & Lưu
Chí Danh, 2017). Sự lựa chọn nghề nghiệp có ý thức của học sinh khi học sinh đã có
định hướng, hiểu rõ thế mạnh của bản thân (Mónika Perger & Ildikó Takács, 2016)


cũng gây ảnh hưởng đáng kể đến quyết định chọn trường của học sinh Trung học phổ
thông.
Đồng thời, nghiên cứu của Jeofrey Mtemeri (2017) cho thấy hầu hết câu trả lời của
học sinh và những người đã có công việc đều cho ra kết quả là giới tinh không tác
động nhiều đến sự lựa chọn ngành nghề cũng như trường đại học của họ.
2. Gia đình và những người xung quanh (Family and friends)
Song song đó, tác nhân xã hội, điển hình là tác động của gia đình và những người ảnh
hưởng cũng được nhiều nghiên cứu kết luận (Nguyễn Thị Bích Vân & Nguyễn Thị
Thu Vân & Lưu Chí Danh, 2017; Jeofrey Mtemeri, 2017; Aftab Ahmed, 2016; Phan
Thị Thanh Thủy & Nguyễn Thị Minh Hòa, 2017) . Ở Việt Nam, tác nhân này có vẻ nổi
trội hơn cả do văn hóa Việt Nam chú trọng đến văn hóa nghề truyền thống của gia
đình; đồng thời, cha mẹ luôn có ảnh hưởng lớn đến những quyết định quan trọng của
con cái như chọn nghề nghiệp, công việc. Hơn nữa, những thông tin về nghề nghiệp,
trường đại học xuất phát từ gia đình và người thân luôn có tác động mạnh và đáng tin
cậy hơn. Do vậy, người học có xu hướng nghe theo lời khuyên của gia đình và người
thân.
3. Trường học (School)
Nghiên cứu của Jeofrey Mtemeri (2017) chỉ ra rằng môi trường Trung học cũng góp
phần tác động đến tương lai học sinh. Các môn học trên trường, nghề nghiệp của các
cựu học sinh và những chỉ dẫn hướng nghiệp cũng tác động đến lựa chọn nghề nghiệp.
Trong đó nhân tố chính yếu là hướng nghiệp tại trường (47.5%), các hoạt động ngoại
khóa khám phá và ra quyết định nghề nghiệp (46.4%).

CHƯƠNG IV: MÔ HÌNH ĐỀ XUẤT
1. Phương pháp luận của nghiên cứu
● Việc chọn được cho chính mình một công việc phù hợp từ lâu đã là vấn đề vô
cùng quan trọng do tính phức tạp cũng như quy trình của nó. Đã có nhiều bài
nghiên cứu quy mô lớn được thực hiện nhằm tìm ra những nhân tố ảnh hưởng
đến quyết định lựa chọn trường/ nghề nghiệp nhằm cải thiện chất lượng giáo


dục, hoạt động hướng nghiệp, đưa ra được những quyết định đúng đắn cho
tương lai… Tuy nhiên các nghiên cứu được thực hiện ở nhiều thời gian và địa
điểm khác nhau đã làm giảm tính khách quan của nghiên cứu. Vì vậy, nhóm đã
chọn đề tài nghiên cứu này.
● Việc lựa chọn các biến phù hợp dựa trên các bài nghiên cứu được nêu ở phần 3.
● Xây dựng mô hình kinh tế lượng: từ mô hình kinh tế lý thuyết đến mô hình toán
học và các mô hình thống kê sao cho phù hợp nhất.
● Nhóm đã sử dụng kiến thức của môn Kinh tế lượng áp dụng vào nghiên cứu
cùng với sự hỗ trợ của các phần mềm MS Excel, Ms Word, Eviews, Matlab,
Octave.
● Cuối cùng là tổng hợp kết quả, dự báo từ đó đưa ra các chính sách thích hợp.
Sau quá trình tìm hiểu các bài nghiên cứu có liên quan đã được nêu ở phần 3 cũng như
sau quá trình học tập ở trên trường, tụi em quyết định sử dụng phương pháp nghiên
cứu là phương pháp bình phương tối thiểu OLS và một số phương pháp liên quan
khác.
2. Xây dựng mô hình toán học
Trước khi xây dựng dạng mô hình cụ thể, dựa vào những hiểu biết thực tế và lý thuyết,
chúng em xác định lựa chọn biến phụ thuộc và biến độc lập để thiết lập một hàm tổng
quát về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp.
CAREER-DECISION = f(PERSONAL; FAMILY; SCHOOL; OPPORTUNITY;
FINANCE)
Trong đó:


Mô hình trên được dựa trên những yếu tố chung của 8 bài nghiên cứu
tham khảo và đánh giá của người nghiên cứu.
3. Xây dựng mô hình kinh tế lượng
Dựa vào những gì đã học về môn Kinh tế lượng tới thời điểm hiện tại và những gì đã
nghiên cứu về các đề tài có liên quan, nhóm chúng em quyết định lựa chọn xây dựng
mô hình kinh tế lượng cho các nhân tố ảnh hưởng tới quyết định lựa chọn ngành/nghề/


trường là một hàm hồi quy tuyến tính đa biến. Mô hình này thể hiện rõ được sự thay
đổi của biến phụ thuộc khi một biến độc lập bất kỳ thay đổi (trường hợp các biến độc
lập còn lại được giữ nguyên).
3.1 Mô hình hồi quy tuyến tính
Mô hình hồi quy tuyến tính dạng tổng thể:
CAREER-DECISION = β1+ β2(PERSONAL )+ β3(FAMILY)+ β4(SCHOOL)+
β5(OPPORTUNITY)+ β6(FINANCE)+ui
Mô hình dạng hồi quy mẫu:
CAREER-DECISION = 1+ 2(PERSONAL) + 3(FAMILY)+ 4(SCHOOL)+
5(OPPORTUNITY)+ 6(FINANCE)+ ei
Trong đó:
● β1: Hệ số chặn
● β2, β3, β4, β5, β6 : các hệ số hồi quy
● ui: sai số của tổng thể
● 1: ước lượng của β1
● 2, 3, 4, 5, 6: các ước lượng của β2, β3, β4, β5, β6
● ei: ước lượng của ui
● Mức ý nghĩa α=5%
Nhìn chung mô hình hồi quy tuyến tính đã biểu diễn được mức độ phụ thuộc của quyết
định lựa chọn nghề nghiệp/ trường vào những nhân tố khác.Mô hình này sẽ thể hiện rõ
được sự thay đổi của biến phụ thuộc khi một biến độc lập bất kì thay đổi trong điều

^

1 +e

−z

i

Trong đó:
●

e là cơ số của logarit tự nhiên

●

i là chỉ số biểu thị nhóm nhân tố tác động đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp:

●

●

i = 0: quyết định lựa chọn nghề nghiệp

●

i = 1 : nhân tố PERSONAL

●

i = 2: nhân tố FAMILY


●
●
●

u

●
●

^

ι

là sai số tổng thể đối với nhân tố i
^j

^

z^ι = β j0 i + β j1 i

x

^j

x
x e
+ β 2 i 2 i + ... + β ¿ ¿ + i , trong đó:
j là mức độ tác động, j = {1,2,3,4,5}
1i

h ( z ) đối với từng mức độ j, kết quả nào cao nhất thì tức là đối tượng khảo sát đó

thuộc mức độ tương ứng. Như vậy đối với mỗi đối tượng khảo sát, ta có thể dễ dàng
kiểm tra xem nhân tố nào tác động và tác động như thế nào đối với quyết định lựa
chọn nghề nghiệp/ trường của từng đối tượng. Từ đó đưa ra những quyết định chính
xác hơn cho từng cá nhân.
Nhìn chung, hồi quy tuyến tính cũng có thể giúp cho tìm được mức độ tác động của
từng nhân tố. Tuy nhiên như đã nói ở trên, hồi quy tuyến tính có nhược điểm của nó,
kết quả của hồi quy tuyến tính đôi khi không chính xác bằng hồi quy logistic, đồng
thời giá trị của biến cũng là giá trị rời rạc nên dùng hồi quy logistic sẽ phù hợp hơn.
Tùy thuộc vào mục đích sử dụng thì có thể chọn mô hình phù hợp, cũng có thể dùng
cả hai tùy mục đích nghiên cứu.
4. Giải thích các biến
Biến phụ thuộc

Tên biến độc lập Giải thích

Quyết định lựa chọn
PERSONAL
trường/ nghề
nghiệp
(CAREER-DECISION)

yếu tố cá nhân ảnh hưởng đến
quyết định lựa chọn nghề
nghiệp/trường

FAMILY

yếu tố gia đình và người thân

tác giả cho rằng kết quả học tập ở trường THPT là dấu hiệu giúp cho học sinh thấy
được khả năng vào đại học của mình và từ đó có quyết định lựa chọn trường phù hợp.
● Sự yêu thích:
Việc yêu thích một ngành/nghề/trường nào đó ngay từ ban đầu có thể giúp động lực
học tập, nghiên cứu của họ phát triển và vươn xa hơn nữa. Thực tế cho thấy, các em sẽ
dành nhiều thời gian cho việc các em yêu thích hơn là các công việc bình thường khác,
và mức độ tập trung trong những quãng thời gian đó là rất cao.
● Năng lực:
Theo Hossler (1984), khi học sinh nhận thức được khả năng bản thân có thể học tốt
một ngành đào tạo cụ thể nào đó theo sở trường của mình thì chắc hẳn các em sẽ đăng
ký dự thi vào những trường đại học có ngành đào tạo này. Theo Lưu Thị Thái Tâm,
2017, cơ hội trúng tuyển là nhân tố tác động lớn thứ hai trong quyết định chọn trường
đại học. Trường nào có cơ hội trúng tuyển càng cao thì tỉ lệ được lựa chọn sẽ càng
nhiều.
● Giới tính:
Khi nhắc đến khía cạnh lựa chọn trường đại học có ngành đào tạo phù hợp với giới
tính, Lưu Thị Thái Tâm, 2017 cho rằng giới tính không tạo ra sự khác biệt trong quyết
định chọn trường đại học của học sinh.Tuy nhiên,trong bài nghiên cứu của Haryanti,
Hari Wijayanto, Ujang Sumarwan 2016 cho thấy giới tính cũng có ảnh hưởng đến
quyết định chọn trường. Mức độ ảnh hưởng của các nhóm yếu tố trực tiếp sẽ bị ảnh
hưởng không nhỏ bởi đặc trưng về giới tính của học sinh. Theo đó, giới tính khác nhau
sẽ có mức độ ảnh hưởng gián tiếp khác nhau lên quyết định chọn trường đại học của
các em.
● Tính cách:
Từ đầu những năm 1900, các nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh tới tầm quan trọng của
tính cách và sự ảnh hưởng của nó tới tất cả các khía cạnh khác trong cuộc sống con
người. Kể từ đó, đã có nhiều nghiên cứu dành sự quan tâm tới mối liên hệ giữa tính
cách với nghề nghiệp, cũng như đưa ra cách lựa chọn nghề nghiệp phù hợp dựa trên
tính cách của mỗi cá nhân. Hàng loạt các thang đo phân loại tính cách đã ra đời để
phục vụ cho mục đích trên như: Big Five, MBTI, DISC.... Trong số đó, Big Five là

ra, trường có hỗ trợ nơi ở cho sinh viên tại trường hay không cũng là một ý kiến được
quan tâm bởi có nhiều học sinh ở xa trường và không muốn đầu tư quá nhiều chi phí
cho việc sinh hoạt (Loren Agrey, 2014).
● Thông tin về chuyên ngành:
Học sinh chọn những trường đại học mà họ tin tưởng rằng có thể nhận được những
khóa học mà họ cần để học tiếp lên cao hoặc tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp.
Thực vậy, những khóa học là có sẵn và những lợi ích họ nhận được từ khóa học đó là
những đặc điểm quan trọng nhất mà HS tìm kiếm khi chọn trường đại học(Robert M.
Torres, 2001). Vậy nên việc biết rõ hơn về những chuyên ngành trước khi được lựa
chọn sẽ giúp cho học sinh dễ hình dung mình nên quyết định như thế nào.
- Cơ hội nghề nghiệp:
● Bằng cấp:
Bằng cấp là một trong những yếu tố lớn thể hiện trình độ học vấn của học viên sau khi
đã tốt nghiệp chuyên ngành có liên quan. Vì vậy, việc một học viên ra trường sở hữu
những tập bằng tốt sẽ có cơ hội rộng mở hơn, nó không chỉ phản ánh năng lực của các
học viên mà còn phản ánh sự cần cù chăm chỉ của học viên và cả danh tiếng của nhà
trường.
● Chương trình liên kết với doanh nghiệp:
Được tiếp xúc với những doanh nghiệp ngay từ lúc còn đi học sẽ giúp các học viên
tiếp cận nhanh với cách làm việc của xã hội, kịp thời tích lũy kinh nghiệm cho bản
thân, thích nghi nhanh với môi trường làm việc thực tế. Vậy nên những nơi có điều
kiện này sẽ là một điểm lợi thế giúp học sinh quan tâm và lựa chọn.
● Điểm đầu vào:


Điểm đầu vào là một yếu tố giúp nhà trường sàng lọc ra những học viên tốt ngay từ
ban đầu, tốt từ cả năng lực và cả thái độ. Từ đó nếu được tiếp xúc với môi trường tốt
sẽ được nâng cao và phát triển hơn nữa. Vậy nên, những trường có điểm đầu vào tốt
không những thể hiện chất lượng đào tạo tốt mà còn sở hữu chất lượng học viên tốt, từ
đó các doanh nghiệp hiểu được điều đó, đánh giá cao hơn và nhìn nhận một cách thực


CHƯƠNG 5: BẢNG HỎI
PHIẾU KHẢO SÁT CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHỌN
TRƯỜNG/NGÀNH/NGHỀ
Bảng khảo sát này với mục tiêu là tìm ra và đánh giá các nhân tố tác động đến quyết
định chọn Trường/Ngành/Nghề.
Phiếu khảo sát dựa trên tinh thần tự nguyện và thông tin cá nhân của bạn sẽ được giữ
bí mật hoàn toàn. Không có câu trả lời đúng hoặc sai, chúng tôi chỉ quan tâm đến ý
kiến riêng của bạn. Rất mong bạn dành ra khoảng 5 phút để nói lên quan điểm của
mình đối với những câu hỏi nghiên cứu trong bài khảo sát dưới đây. Ý kiến của bạn
đóng góp vai trò quan trọng cho sự thành công của bài nghiên cứu này. Xin chân
thành cảm ơn.
Phần I: Thông tin cá nhân
Các bạn vui lòng cung cấp một số thông tin sau để phục vụ cho việc phân loại và so
sánh các nhóm đối tượng khảo sát:
1. Giới tính:
Nam

Nữ

1.
Công việc:
Học sinh

Sinh viên

1.
Độ tuổi:
16-18
1.


a. Cá nhân
1

Thế mạnh học tập của người học ở bậc phổ thông sẽ quyết
định sự phù hợp của họ với trường đại học/ ngành học đó

2

Học sinh nên chọn ngành mà họ yêu thích

3

Năng lực sẽ quyết định sự thành công của nghề nghiệp trong
tương lai

4

Giới tính ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp

5 Tính cách của bạn quyết định ngành mà bạn chọn
6

Những học sinh có tài năng riêng lẻ thì nên theo học các
trường năng khiếu để được phát triển nhiều nhất

7

Vị trí công việc trong tương lai có ảnh hưởng đến quyết
định chọn ngành học của bạn

chọn trường học từ phía bạn bè


18 Bạn chọn đi du học vì chia sẻ của những người từng theo
học ở đó
c. Trường học
19 Đa số học sinh đều muốn theo học tại các trường học danh
tiếng
20 Danh tiếng của ngành học thể hiện qua sự đánh giá tích cực
của nhà tuyển dụng
21 Trường học nên đưa ra nhiều thông tin về chuyên ngành hơn
22 Thi tuyển vào các trường đại học uy tín có tính cạnh tranh
rất cao
23 Chất lượng giảng dạy ảnh hưởng đến quyết định chọn nghề
nghiệp/trường của học sinh
24 Nghề nghiệp/trường học ưa thích liên quan tới môn học tôi
yêu thích
25 Vị trí trường học có liên quan đến việc lựa chọn nghề
nghiệp/trường của học sinh
26 Bạn chọn đi du học vì môi trường học quốc tế, cải thiện khả
năng về mọi mặt
27 Việc thử tiếp xúc với một số môn học ở bậc Đại học sẽ ảnh
hưởng đến quyết định của bạn
d. Cơ hội nghề nghiệp
28 Bằng cấp càng cao thì cơ hội có công việc tốt càng lớn
29 Bằng cấp tại các quốc gia nói Tiếng Anh có giá trị cao hơn
bằng cấp tại Việt Nam
30 Các trường tốt ở nước ngoài thường có những chương trình
trao đổi, thực tập tại các công ty lớn
31 Các ngành liên quan đến kinh tế sẽ có mức lương cao hơn

Đúng
Sai
Giải thích câu trả lời:
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

Phát biểu

Mức độ đồng
ý
1

43 Theo bạn yếu tố cá nhân có ảnh hưởng đến quyết định lựa
chọn nghề nghiệp/trường không?
44 Theo bạn yếu tố gia đình và những người thân xung quanh có

2 3 4 5


ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp/trường
không?
45 Theo bạn yếu tố trường học có ảnh hưởng đến quyết định lựa
chọn nghề nghiệp/trường không?
46 Theo bạn yếu tố cơ hội nghề nghiệp có ảnh hưởng đến quyết
định lựa chọn nghề nghiệp/trường không?
47 Theo bạn yếu tố tài chính có ảnh hưởng đến quyết định lựa
chọn nghề nghiệp/trường không?

dục, đào tạo và vấn đề đặt ra đối với Học viện Tòa án hiện nay, tìm được từ link http://
hvta.toaan.gov.vn/portal/page/portal/hvta/27676686/27677461?
p_page_id=27677461&pers_id=28346379&folder_id=&item_id=141246251&p_detai
ls=1&fbclid=IwAR2WNHPrwkmbWDd3D3nEM5GziymoOwut9yYtVWj6qFkW4Ktl
N6TItnNgKJQ
Nhân viên của wikiHow, Cách để lựa chọn trường Đại học, tìm được từ link
https://www.wikihow.vn/Lựa-ch%E1%BB%8Dn-trường-đại-h%E1%BB%8Dc?
fbclid=IwAR2pFlQxaBBXL_QJzcJZ1q0qgcPeIZFlfHj44BmFNpdsl2fndh7eIbdML1g
#


Quốc hội ban hành (2014), Luật giáo dục nghề nghiệp, tìm được từ link
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/lao-dong-tien-luong/Luat-Giao-duc-nghe-nghiep2014-259733.aspx