MỘT SỐ THỦ THUẬT
SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG TRỰC QUAN NHẰM
NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG DẠY - HỌC TIẾNG
ANH
PHẦN MỘT: ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong những năm gần đây việc dạy và học đã có nhiều chuyển biến tích
cực, đặc biệt luôn trú trọng việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Cụ thể Bộ
giáo dục đã cho thực hiện đại trà chương trình thay sách mới từ 6 đến 12. Điều
này đòi hỏi người thầy luôn tìm tòi, phát hiện, thay đổi phương pháp giảng dạy
cho phù hợp với chương trình sách giáo khoa mới. Có người cho rằng học tiếng
mẹ đẻ đã khó thì việc học ngoại ngữ lại càng không dễ dàng gì. Xét về phương
diện nào đó thì câu nói này vẫn đúng. Thế nhưng theo tôi, học ngoại ngữ sẽ trở
nên dễ dàng hơn nếu ta có phương pháp giảng dạy khoa học phù hợp với nội
dung và đối tượng giảng dạy.
Theo tôi, nội dung sách giáo khoa mới phải dạy theo phương pháp mới,
học sinh đóng vai trò chủ động tìm tòi, tư duy, sáng tạo, giáo viên là người gợi
mở, kích thích tính chủ động sáng tạo của học sinh. Thực tế qua gần 9 năm
thực hiện chương trình sách giáo khoa mới theo phương pháp mới, tôi nhận
thấy có nhiều tiến bộ vượt bật trong giảng dạy và khả năng lónh hội kiến thức
của học sinh. Có nhiều phương pháp và thủ thuật trong việc truyền đạt kiến
thức. Ở đây tôi chỉ xin đề cập đến môn học ngoại ngữ mà tôi đang đảm trách,
cụ thể là môn tiếng Anh.
Những năm trở lại đây môn tiếng Anh dần chiếm ưu thế. Nay, tiếng Anh
đã thực sự trở thành môn học chính thức trong trường phổ thông, tầm quan
trọng của nó không thua gì môn Toán, Lý, hay môn Hoá. Đặc biệt là trong thi
Trang 1
tốt nghiệp 12 và hơn thế nữa đa số các ngành thi vào đại học, cao đẳng đều bắt
buộc phải có môn tiếng Anh.
Đến nay việc dạy-học đã thực sự đi vào quỹ đạo theo chủ trương của Bộ
về thực hiện “Hai không với bốn nội dung”. Trong đó có nội dung học thật, thi
thật, kết quả thật. Điều đó đòi hỏi người giáo viên đứng lớp phải không ngừng
dụng đồ dùng trực quan trong suốt quá trình dạy học, từ khâu giới thiệu ngữ
liệu đến khâu thực hành. Vì giáo cụ trực quan giúp cho học sinh ghi nhớ một
cách nhanh chống và vững chắc những kiến thức, kó năng, hiểu được những
khái niệm và những hiện tượng xã hội lạ với thực tế cuộc sống.
2- Nội dung cụ thể và biện pháp thực hiện:
Giáo cụ trực quan rất đa dạng, nếu biết khai thác sẽ trở nên rất đơn giản
dễ chuẩn bò nhưng lại có hiệu quả cao. Có nhiều loại đồ dùng trực quan. Ở bài
viết này tôi chỉ đề cấp đến những loại đồ dùng trực quan mà trong suốt quá
trình giảng dạy tôi đã sử dụng. Trước tiên tôi xin đề cập đến phương tiện trực
quan vốn có ở người thầy đó là lời nói, cử chỉ, điệu bộ, nét mặt của giáo viên.
Xét về gốc độ nào đó có người nói rằng người thầy chính là nhạc trưởng, bản
nhạc có du dương trầm bổng hay không đều tuỳ thuộc vào người nhạc trưởng
đó. Thật vậy cũng một câu nói như nhau, có người khi nói ra thì cảm thấy bình
thường, có người khi nói ra khiến cho người nghe cảm thấy thích thú, có ấn
tượng. Chính vì vậy, trong tiết dạy khi đứng trước học sinh lời nói của giáo
viên phải rõ ràng, mạch lạc, diễn cảm, dứt khóat, giáo viên phải đứng ở một vò
Trang 3
trí nhất đònh để cho cả lớp có thể nghe rõ lời nói của mình. Lời nói phải chuẩn
mực, đơn giản và hấp dẫn, tốc độ nói vừa phải phù hợp với từng cấp độ học
sinh. Bên cạnh đó người thầy cũng có những cử chỉ, điệu bộ, nét mặt để diễn
đạt nội dung ngôn ngữ ví dụ như đưa bàn tay lên vành tai để diễn đạt nghóa
của từ listen hoặc đưa bàn tay ra trước nâng lên, hạ xuống để diễn tả ý nghóa
của từ stand up, sit down, … Ngoài ra ta cũng có thể sử dụng các vật thật có
trong tự nhiên như sân trường, phòng học, các dụng cụ đồ dùng trong và ngoài
lớp: viết, bảng, … cũng như các đồ vật ở gia đình như: cái chai, con dao, cái
muỗng…. Ta cũng có thể sử dụng những sơ đồ, biểu đồ để hệ thống hóa các
phần ngữ liệu đã học như: cách chia động từ, mẫu câu…Do đặc trưng môn học,
đồ dùng phổ biến nhất hiện nay là tranh vẽ, ta có thể phóng to hình có sẳn
trong sách giáo khoa hay tự vẽ theo tình huống. Đồ dùng trực quan loại này thì
trường THPT Khánh Hưng hiện không có đủ như các môn khác. Trên thực tế
lâu hơn. Ngoài ra ta cũng có thể sử dụng các đồ vật có màu sắc thực tế ở trong
lớp như: viết, thước, bảng, … để hỏi các em.
Và khi tôi dạy đến phần Liz, Ba, và gia đình của Ba có chuyến du lòch
về miền quê (Unit 3, English 9) Dựa theo nội dung bài học tôi đã tự vẽ thành
một bức tranh có nội dung miêu tả chuyến về quê của họ. Qua tranh vẽ giúp
cho học sinh dễ hiểu hơn và giúp cho tôi dễ dàng hơn từ khâu giới thiệu tình
huống, dạy từ vựng và hơn nữa qua bài học, học sinh có thể tự tóm tắc lại nội
dung bài dựa trên tranh vẽ đó. Tiết dạy này có các giáo viên trong tổ dự rút
kinh nghiệm và được đánh giá cao.
Ta cũng có thể mang vào lớp những đồ vật thật để dạy, đồ dùng trực
quan loại này cũng rất gây sự hứng thú ở các em. Tất nhiên không tranh vẽ
nào có hiệu quả giáo dục bằng cho các em tiếp cận với những đồ vật có thật.
Trang 5