KHẢ NĂNG THAY THẾ USD
BẰNG MỘT ĐỒNG TIỀN MẠNH KHÁC
Đồng USD là đồng tiền phổ biến, được dùng rộng rãi nhất trên thế
giới. Hầu như ai cũng phải công nhận đó là đồng tiền đang thống trị hệ
thống tài chính quốc tế. Tồn tại qua hơn hai thế kỷ, đồng USD được coi là
“sức mạnh vô biên” của nền kinh tế Mỹ. Ưu thế của đồng USD trong dự trữ
và thanh toán quốc tế luôn được khẳng định cho đến trước khi phát lộ cuộc
khủng hoảng tài chính kinh tế toàn cầu, mà nơi bắt đầu không phải đâu xa,
chính tại quê hương của đồng tiền này. Khởi đầu, USD chỉ là đồng tiền
chính thức của Mỹ và một vài nước khác từng là thuộc địa của Mỹ. Song,
cùng với sự nổi lên của nền kinh tế Mỹ, sức mạnh của USD đã khiến hàng
loạt nước cột cố định tỷ giá của đồng nội tệ vào USD. Ngoài ra, đại đa số
các quốc gia đã sử dụng đồng tiền này làm phương tiện dự trữ. Tuy vậy,
không phải lúc nào đồng USD cũng được ưu ái sử dụng mà cũng chịu không
ít thăng trầm. Ngày nay sự giảm giá mạnh của USD so với hầu hết các đồng
tiền chủ chốt khác làm dấy lên những cảnh báo rằng sự suy yếu của đồng
tiền này, có thể gây ra bất ổn cho kinh tế thế giới và đẩy các quốc gia khác
1
vào một cuộc đua phá giá đồng tiền. Sự mất giá của đồng đôla thật là mối lo
ngại đặc biệt đối với nhiều quốc gia trên thế giới. Liên hợp quốc đã lên tiếng
kêu gọi một loại tiền tệ dự trữ toàn cầu mới để chấm dứt uy thế của đồng
đôla. Ngân hàng châu Âu ECB cảnh báo rằng khi tỷ lệ lãi suất tăng và đồng
Euro ngày càng trở nên mạnh hơn sẽ là những nhân tố khiến cho đồng tiền
chung châu Âu trở nên có giá hơn so với tiền Mỹ. Cũng lúc đó ngày càng có
nhiều ý kiến cho rằng thời đại độc tôn trong thanh toán và dự trữ của đôla
Mĩ đã kết thúc,đã đến lúc đồng USD cần phải bị thay thế bằng một loại tiền
khác, có thể là EURO, Nhân dân tệ, Bảng Anh, Yên Nhật,…hay một đồng
tiền mới sẽ thay thế USD và nó trở thành đồng tiền dự trữ mới, giống như
USD đã từng thế chỗ đồng bảng vào cuối thế kỷ trước.
Nhưng đồng tiền nào sẽ thay thế USD ?
Các đồng tiền như bảng Anh, yên Nhật và đồng franc của Thuỵ Sỹ

Tuy nhiên, các chuyên gia đều cho rằng, để giành được vị trí quốc tế,
đồng tiền đó cần phải có nhu cầu mạnh mẽ từ các nhà giao dịch thương mại
thế giới, các nhà dự báo kinh tế cho rằng nhiều vấn đề đều có thể khiến sự
tăng lên của nền kinh tế Trung Quốc rơi vào tình trạng lỡ đà mất phanh, và
đồng NDT sẽ bị đẩy vào con đường biến động rất mạnh.
Ngoài sức mạnh kinh tế, quốc gia sở hữu tiền tệ quốc tế còn cần phải
mở cửa và phải có nơi giao dịch tiên tiến, cung cấp cho các nhà giao dịch
3
nước ngoài nhiều sản phẩm tài chính kinh doanh các loại tiền tệ. Đồng thời
nước này cũng phải thi hành giám sát bảo vệ nền kinh tế vĩ mô, nhằm hạ
thấp rủi ro liên quan đến biến động tiền tệ và tỷ giá hối đoái ở mức nhỏ nhất.
So sánh thị trường vốn của các nước phát triển khác, thị trường vốn của
Trung Quốc vẫn ở giai đoạn sơ khai, hơn nữa muốn phát triển sẽ mất khoảng
10 – 20 năm nữa.Ngoài ra, do sự giám sát đã hạn chế sự bơm vốn vào thị
trường vốn trong nước. Sự trao đổi giữa Trung Quốc với thị trường nước
ngoài và mức độ mở cửa với thế giới vẫn rất hạn chế. Các nhân tố như hiệu
quả thấp, chi phí giao dịch cao, cơ cấu quản lý giám sát yếu ớt cũng trở
thành trở ngại cho việc thị trường vốn Trung Quốc hội nhập vào hệ thống tài
chính quốc tế.
Mặc dù đồng NDT không biến động mạnh mẽ, nhưng nó lại thiếu điều
kiện tiên quyết quan trọng nhất để trở thành tiền tệ quốc tế. Đó chính là “tính
có thể trao đổi hoàn toàn tự do”. Mặc dù trong năm 1994, đồng NDT trong
lĩnh vực thanh toán thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài đã có thể trao
đổi, nhưng cho đến nay, nó vẫn không thể tiến hành trao đổi thương mại
toàn bộ vốn có giá trị ở mức độ rất lớn.
Vì thế, trong mấy năm tới, đồng NDT có cơ hội phát triển thành tiền
tệ khu vực, nhưng trước mắt, Trung Quốc vẫn không đủ điều kiện để thách
thức địa vị bá chủ của đồng USD.
Vậy liệu có thể xuất hiện một đồng tiền nào mới hoàn toàn có thể thay
thế USD để trở thành đồng tiền dự trữ và thanh toán quốc tế không? Với sự