TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
--------0O0--------
TIỂU LUẬN MÔN KẾ HOẠCH HÓA PHÁT TRIỂN
Đề tài:
Vì sao cần phải đổi mới công tác kế hoạch hóa theo hướng lập kế hoạch
gắn với nguồn lực? Phân tích việc đổi mới công tác kế hoạch hóa theo hướng
lập kế hoạch gắn với nguồn lực.
HÀ NỘI, 12/2010
Muốn kế hoạch (KH) thực sự là công cụ hữu hiệu để quản lý nhà nước thì KH
phải gắn với nguồn lực, trong đó không chỉ nguồn lực tự nhiên, vật chất và tài chính
mà tất cả các nguồn lực về con người, xã hội – thể chế cũng phải được phát huy tối
đa. Do đó, lập KH gắn với nguồn lực nói chung và lập KH gắn với nguồn lực tài
chính nói riêng trở thành một đòi hỏi cấp thiết trong đổi mới công tác KH hoá cũng
như trong việc lập dự toán ngân sách (NS) nhà nước hiện nay. Trong phạm vi bài
luận này chỉ đề cập tới lập KH gắn với nguồn lực tài chính.
Vì sao phải lập KH gắn với nguồn lực tài chính?
Lập KH gắn với nguồn lực tài chính đang trở thành một đòi hỏi cấp thiết hiện
nay là do những lý do chính sau đây:
Thứ nhất, Phương pháp lập KH gắn với nguồn lực tài chính là nhằm khắc
phục những yếu kém của hệ thống soạn lập KH và NS truyền thống hiện nay:
° Lâu nay, trong lập KH, chúng ta chỉ quan tâm đến nguồn lực tự nhiên và tài
chính và trong nguồn lực tài chính cũng chủ yếu đề cập đến nguồn lực từ NS. Tuy
vậy, soạn lập NS vẫn thiếu mối liên kết chặt chẽ giữa KH phát triển kinh tế - xã hội
trung hạn với nguồn lực trong một khuôn khổ kinh tế vĩ mô được dự báo, dẫn đến
mục tiêu KH đề ra nhưng không có hoặc không đủ nguồn lực để thực hiện. Điều này
làm KH bị xem nhẹ, tình trạng KH “treo” diễn ra phổ biến, trong khi nguồn lực vốn
đã hạn hẹp lại bị dàn trải, hiệu quả đầu tư thấp.
° Quy trình lập KH và NS hiện tại không gắn được việc đạt được các mục tiêu
và đáp ứng các chỉ tiêu với số NS cần có: việc kiểm soát đầu vào được coi trọng hơn
trong khi ít quan tâm đến việc cải thiện kết quả hoạt động của ngành thông qua việc
ra. Cụ thể:
° Tạo cơ sở chiến lược cho việc soạn lập NS nhà nước nhằm hướng các khoản
chi tiêu tới việc đạt được các mục tiêu đề ra.
° Xây dựng một tổng thể nguồn lực tài chính phục vụ KH phát triển thống nhất,
bao gồm cả chi đầu tư và chi thường xuyên từ nguồn của nhà nước, các nhà tài trợ
và đóng góp của nhân dân.
° Chú trọng tới hiệu quả hoạt động của Bộ, ngành, đơn vị và đánh giá hiệu quả
sử dụng tổng nguồn lực.
° Đưa ra một tầm nhìn từ 3 đến 5 năm để các Bộ, ngành, đơn vị có thể lập KH
hoạt động cho mình.
Nhìn chung, phương pháp lập KH gắn với nguồn lực là nhằm đáp ứng ba yêu
cầu của quản lý chi tiêu công hiện đại, cụ thể như trong bảng sau:
Yêu cầu của
quản lý chi tiêu
công hiện đại
KH gắn với nguồn lực
1. Kỷ luật tài
khoá tổng thể
Xác định gói NS một cách rõ ràng. Tăng cường kiểm soát
xu hướng chi tiêu của các đơn vị về tổng thể. Chỉ rõ khó
khăn với những đề xuất chi tiêu mới và sự cần thiết phải có
các biện pháp tiết kiệm và tạo nguồn thu mới. Xác lập trần
NS cứng nhưng có thể cam kết tương đối chắc chắn
2. Hiệu quả phân
bổ
Tái phân bổ cho những hoạt động ưu tiên trong từng giai
đoạn. Có thời gian dài hơn để cân nhắc các chính sách hoặc
đưa ra quyết định. Tập trung thảo luận NS vào các chính
sách, chương trình mới. Dự toán NS chỉ cần chú ý đến các
đề xuất mới, tránh cho đơn vị khỏi mất thời gian về các đề
tỉnh khi triển khai áp dụng MTEF tại địa phương.
° Điểm mạnh.
- Sự đồng thuận, ủng hộ, quyết tâm của lãnh đạo chính quyền. Tính sẵn sàng áp
dụng của các cấp ngân sách và đơn vị sử dụng ngân sách.