Một số vấn đề sử dụng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm của
Hiệu trởng THCS
Phần I:
Mở đầu
i- Lý do chọn đề tài
Con ngời là yếu tố hợp thành của một tổ chức. Quản lý một tổ chức trớc
hết và chủ yếu là quản lý con ngời, trong trờng học đó là đội ngũ giáo viên,
nhân viên và học sinh.
Trong cơng lĩnh "Xây dựng đất nớc trong thời kỳ quá độ lên CNXH" Đảng
ta khẳng định: "Nguồn lực lớn nhất, quý báu nhất của chúng ta là tiềm lực con
ngời Việt Nam, trong đó có "Tiềm lực trí tuệ".
Tập thể s phạm trong nhà trờng là tập thể lao động đặc biệt, trong đó đội
ngũ giáo viên là nguồn nhân lực quý báu, vó vai trò quyết định chất lợng giáo
dục trong nhà trờng, góp phần to lớn tạo nên "Tiềm lực trí tuệ" của con ngời
Việt Nam phục vụ công cuộc đổi mới, xây dựng đất nớc.
Để làm tốt sứ mệnh đó, điều không thể thiếu ở ngời cán bộ quản lýlà phải
biết bồi dỡng, sử dụng hợp lý đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm vững
mạnh, phát huy sức mạnh nội lực để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục trong thời
kỳ Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nớc.
Mặt khác, dân tộc Việt Nam ta là một dân tộc vốn có truyền thống "tôn sự
trọng đạo", từ cổ chí kim những quan niệm đẹp đẽ về ngời thầy đã đợc khẳng
định và lu truyền: "Không thầy đố mày làm nên" hoặc "Nghề dạy học là nghề
cao quý nhất trong những nghề cao quý". Càng tôn trọng bao nhiêu, xã hội lại
càng yêu cầu cao bấy nhiêu đối với ngời thầy: "Làm thầy phải biết mời để mà
dạy một" và "Không có thầy giáo giỏi thì sẽ không có học trò giỏi".
Cố Thủ tớng Phạm Văn Đồng khi bàn đến vị trí, vai trò của ngời thầy giáo,
đã từngnói: "Thầy giáo là nhân vật trung tâm trong nhà trờng, là ngời quyết
định đào tạo nên những con ngời mới xã hội chủ nghĩa. Vậy thầy giáo phải
không ngừng phấn đấu vơn lên rèn luyện, tu dỡng về mọi mặt để xứng đáng là
ngời thầy giáo Xã hội chủ nghĩa". Cố Thủ tớng cũng chỉ rõ: "Vấn đề lớn nhất
trong giáo dục của chúng ta hiện nay là : Tạo điều kiện thuận lợi nhất để đội

Từ đó đến nay, dù rằng đã có những biến chuyển về số lợng, chất lợng đội
ngũ, về vai trò vị trí của ngời thầy, song vấn đề bồi dỡng đội ngũ giáo viên vẫn
luôn luôn là vấn đề đợc đặt ra một cách cấp thiết.
Từ những vấn đề trên, qua thực trạng đội ngũ giáo viên trờng Trung học cơ
sơ hiện nay, chúng tôi mạnh dạn chọn và nghiên cứu đề tài: "Một số vấn đề về
sử dụng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm của hiệu tr-
ởng trờng Trung học cơ sở".
Song vì thời gian và khả năng có hạn, hơn nữa đây là vấn đề rộng lớn và
phức tạp, do vậy, chúng tôi chỉ đi sâu tìm hiểu: Công tác sử dụng, bồi dỡng đội
ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm trong phạm vi trờng Trung học cơ sở
Minh Hoá, huyện Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình. Chúng tôi xem đây là một ví dụ
cụ thể về sử dụng, bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm. Nhằm
giúp ích thiết thực cho chúng tôi trong quá trình làm công tác quản lý, đồng thời
Ngời thực hiện: Nguyễn Duy Khiêm
2
Một số vấn đề sử dụng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm của
Hiệu trởng THCS
nó cũng phản ánh một số khía cạnh cụ thể của nhiệm vụ giáo dục trong giai
đoạn mới.
II. Mục đích nghiên cứu.
Nhằm nâng cao chất lợng chỉ đạo công tác sử dụng, bồi dỡng đội ngũ giáo
viên, xây dựng tập thể s phạm trong Trung học cơ sở.
III. Đối tợng nghiên cứu.
Là: Một số biện pháp chỉ đạo công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên xây
dựng tập thể s phạm trong trờng Trung học cơ sở.
IV. Giả thuyết khoa học.
- Chất lợng đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở có khả năng đợc nâng cao.
- Tập thể s phạm có thể vững mạnh lên, có tác động tích cực đến chất lợng,
hiệu quả của giáo dục - đào tạo nếu ngời hiệu trởng biết áp dụng đồng bộ một
số biện pháp trong sử dụng, bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s

giáo viên, xây dựng tập thể s phạm.
1. Khái niệm, đặc điểm của tập thể s phạm, đội ngũ giáo viên.
a) Khái niệm tập thể s phạm.
Tập thể s phạm trong trờng hợp là tập thể lao động đặc thù, đứng đầu là
ngời Hiệu trởng, liên kết các giáo viên, cán bộ, nhân viên thành một cộng đồng
giáo dục có tổ chức, có mục đích thống nhất, có phơng thức hoạt động đặc trng
nhằm hớng về việc thực hiện mục tiêu giáo dục theo yêu cầu của xã hội.
Thông qua lao động s phạm và các hoạt động tập thể, các nhà giáo dục
không chỉ thực hiện chức năng giáo dục thế hệ trẻ, mà bản thân họ cũng đợc
giáo dục hoàn thiện nhân cách của mình.
Lao động s phạm là hoạt động của tập thể không chỉ góp phần củng cố sức
mạnh tổ chức tập thể s phạm mà còn tạo ra cho tổ chức đó những giá trị văn
hoá, một phong cách riêng, một vẻ đẹp riêng, từ đó nó góp phần nâng cao chất
lợng và hiệu quả giáo dục. Chính vì thế X.A. Xu-Khôm-Lin-Sky đã nói: "Điều
quan trọng nhất để phát triển toàn diện nhân cách trẻ em đạt kết quả cao là cuộc
sống, trí tuệ phong phú đa dạng của tập thể s phạm".
Tập thể s phạm còn có giá trị thẩm thấu các giá trị văn hoá tinh thần của
đời sống xã hội, làm lành mạnh hoá môi trờng xã hội.
Trong quản lý, tập thể s phạm không chỉ là đối tợng quản lý mà cònlà chủ
thể tự quản, tạo ra khả năng nhiều mặt để nâng cao hiệu quả quản lý.
b) Một số đặc điểm của tập thể s phạm.
- Đặc điểm về mục tiêu:
Có định hớng thống nhất về mục tiêu giáo dục và mục tiêu xã hội. Phản
ánh những nhu cầu lợi ích nhiều mặt của từng thành viên trong tập thể. Sự thống
nhất giữa nhu cầu, lợi ích cá nhân với mục tiêu, lợi ích tập thể hớng về mục tiêu
xã hội là điều kiện tiên quyết trong sự phát triển của tập thể s phạm. Chính vì
thế Ma-Ka-Ren-Kô đã nhấn mạnh: "Trong thực tiễn của tập thể s phạm, mỗi b-
ớc đi đều có sự đối chọi giữa mục đích cá nhân với mục đích, tập thể và vấn đề
Ngời thực hiện: Nguyễn Duy Khiêm
4

Lao động của đội ngũ giáo viên là một dạng lao động s phạm rất đặc thù:
Đối tợng lao động là con ngời (học sinh) đây là đối tợng cần đợc giáo dục để
phát triển nhân cách.
Quá trình lao động là quá trình phối hợp, tơng tác giữa chủ thể và đối tợng
(thầy và trò) với những phơng tiện lao động nh bài học, giáo án, đồ dùng dạy
học, phơng tiện kỹ thuật.
Ngời thực hiện: Nguyễn Duy Khiêm
5
Một số vấn đề sử dụng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm của
Hiệu trởng THCS
Thời gian lao động vừa mang tính chặt chẽ của công nghệ dạy học, vừa
mang tính chất năng động, linh hoạt của sự sáng tạo nghệ thuật, của niềm say
mê và sự xúc cảm tinh thần. Vì thế lao động s phạm vừa mang tính khoa học,
vừa mang tính nghệ thuật lại vừa chứa đựng tính nhân văn cao.
2. Quán triệt mục tiêu, kế hoạch dạy học ở trờng Trung học cơ sở.
a) Mục tiêu.
- Mục tiêu của giáo dục phổ thông:
Giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và
các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con ngời Việt Nam xã hội chủ
nghĩa, xây dựng t cách, trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục
học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Mục tiêu giáo dục Trung học cơ sở:
Giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học;
Có trình độ học vấn, phổ thông cơ sở, những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và h-
ớng nghiệp để tiếp tục THPT, THCN, học nghề hoặc đi vào cuộc sống.
b) Kế hoạch giảng dạy ở trờng Trung học cơ sở.
Giáo viên cần nắm đợc kế hoạch dạy từ lớp 6 đến lớp 9 ở tất cả các môn và
đặc biệt ở môn mình phụ trách.
Cơ cấu số tiết các môn học của các lớp THCS (theo phân phối chơng trình
hiện hành của Bộ Giáo dục - Đào tạo).

Ngời giáo viên nói chung, giáo viên Trung học cơ sở nói riêng không chỉ
là ngời truyền lại các tri thức , kinh nghiệm sống, tinh hoa nhân loại cho học
sinh mà còn khơi dậy các em những tìm kiếm sáng tạo, tinh thần hăng say học
tập, lao động của con ngời để vững vàng bớc vào cuộc sống.
Xã hội ngày càng phát triển, lợng thông tin ngày càng lớn. Do vậy, học
sinh ngày nay không chỉ nắm bắt thông tin từ phía thầy, mà còn tiếp nhận thông
tin từ nhiều nguồn khác. Nên ngời giáo viên cần phải giúp các em xác lập ph-
ơng pháp học cách thức tiếp nhận thông tin. Đây chính là vấn đề lớn lao, phức
tạp đặt ra đối với ngời thầy. Bởi vậy, nếu không đợc đào tạo đúng tiêu chuẩn,
không ngừng nâng cao năng lực, không đợc bồi dỡng một cách toàn diện và th-
ờng xuyên thì khó có thể đảm đơng đơng trọng trách của mình.
b) Nhiệm vụ của ngời giáo viên Trung học cơ sở.
Điều lệ trờng trung học do Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành ghi rõ:
- Nhiệm vụ của giáo viên bộ môn.
Giảng dạy và giáo dục theo đúng chơng trình, kế hoạch dạy học, kế hoạch
giáo dục; Soạn bài, chuẩn bị thí nghiệm; Kiểm tra, đánh giá theo quy định; vào
sổ điểm, ghi học bạ đầy đủ, lên lớp đúng giờ; không tuỳ tiện bỏ giờ, bỏ buổi
dạy; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trờng tổ chức; tham
gia các hoạt động của tổ chuyên môn; tham gia công tác phổ cập Trung học cơ
sở ở địa phơng.
Thờng xuyên học tập văn hoá, bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao
chất lợng hiệu quả giảng dạy và giáo dục.
Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật, điều lệ nhà tr-
ờng; Thực hiện quyết định của hiệu trởng, chịu sự kiểm tra đánh giá của hiệu tr-
ởng và các cấp quản lý giáo dục.
Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gơng mẫu trớc học sinh,
thơng yêu tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh; bảo vệ quyền lợi
chính đáng của học sinh, đoàn kết giúp đỡ các bạn đồng nghiệp.
Ngời thực hiện: Nguyễn Duy Khiêm
7

dựng tập thể s phạm.
a) Sử dụng đội ngũ giáo viên.
- Để sử dụng đội ngũ giáo viên một cách hợp lý, hiệu trởng cần lập kế
hoạch hoàn thiện cơ chế nhân sự lao động s phạm:
Căn cứ trình độ đào tạo, danh hiệu, đặc điểm tuổi đời, tuổi nghề, giới tính,
hoàn cảnh sống của từng giáo viên để bố trí, phân công công tác một cách thích
hợp.
Ngời thực hiện: Nguyễn Duy Khiêm
8
Một số vấn đề sử dụng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm của
Hiệu trởng THCS
Cụ thể hoá các mục tiêu giáo dục thành các chỉ tiêu cụ thể đối với từng
loại đối tợng theo sự phân, phân nhiệm.
Trong sử dụng lao động s phạm cần đảm bảo kết hợp hài hào giữa lợi ích
cá nhân với lợi ích tập thể. Quan tâm đến mặt bằng lao động và tính cân đối
trong các hoạt động s phạm.
- Việc đánh giá giáo viên, cán bộ nhân viên:
Đánh giá giáo viên, cán bộ nhân viên không chỉ là đánh giá kết quả lao
động của họ mà còn đánh giá nhân cách, phẩm chất của họ cũng nh sự đóng
góp của họ trong tập thể, trong cộng đồng. Tạo điều kiện cho họ nhận rõ những
mạnh yếu của bản thân mình, để phát huy, để phấn đấu vơn lên.
Vì thế không chỉ dựa trên tiêu chuẩn đã đợc quy dịnh, mà còn phải quan
tâm đến hoàn cảnh, điều kiện làm việc, mức độ cố gắng và sự tiến bộ của từng
giáo viên, nhân viên theo từng bậc thang ía trị khác nhau.
Việc đánh giá của hiệu trởng phải đảm bảo tính khách quan công bằng,
vừa đảm bảo tính thi đua, vừa động viên khuyến khích đợc giáo viên, nhân viên.
Cơ sở đánh giá giáo liên, là ý thức, thái độ công tác và kết quả học tập và
rèn luyện của học sinh.
- Về chế độ chính sách đối với giáo viên, nhân viên:
Ngoài chế độ lơng và những u đãi của Nhà nớc, hiệu trởng cần có những

nghề nghiệp; Xử lý mọi tình huống trong giảng dạy giáo dục và trong mọi hoàn
cảnh có tính nhân văn, tính s phạm cao, luôn luôn xứng đáng là "Tấm gơng
sáng cho học sinh noi theo".
+ Bồi dỡng về trí thức văn hoá, chuyên môn nghiệp vụ s phạm:
Kho tàng kiến thức nhân loại là vô tận và luôn có sự đổi mới. Tri thức là
chìa khoá vạn năng giúp con ngời mở cửa cuộc đời, Lê _ Ninh đã dạy: "
Không có trí thức thì không có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa công sản" và ngời
còn nhắc nhở chúng ta "Học ! Học nữa ! Học mãi!". Nhất là trong thời đại ngày
nay, thời đại bùng nổ thông tin, thời đại với cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật
đang diễn ra nh vũ bão. Nếu đội nghũ giáo viên không bồi dỡng, bổ sung kiến
thức thì sẽ trở nên lạc hậu với thời đại, không thể đảm đơng nổi nhiệm vụ dạy
học, không thực hiện đợc mục tiêu giáo dục mà Đảng đã đặt ra.
Các hình thức bồi dỡng phổ biến: Học tập trung, học "từ xa" học lẫn nhau,
mời chuyên gia, nghiên cứu sách, tài liệut ham khảo, sinh hoạt chuyên môn, dự
giờ, tổ chức hội giảng, thao giảng.
+ Bồi dỡng năng lực tổ chức quá trình giáo dục:
Năng lực hoạt động tập thể, năng lực thuyết phục cảm hoá học sinh; Khả
năng hoà nhập, tiếp cận các đối tợng, ứng xử tình huống s phạm; bồi dỡng kỹ
năng văn nghệ, thể thao
+ Bồi dỡng vật chất, tinh thần cho đội ngũ giáo viên:
Để đạt dợc chất lợng giảng dạy tốt thì vấn đề quan trọng, cần làm của ngời
hiệu trởng là chăm lo vật chất, tinh thần cho đội ngũ giáo viên. Tạo cho họ có
tinh thần thoải mái để tập trung khả năng trí tuệ, tình cảm cho giảng dạy, giáo
dục. Bởi một thực tế: ở các vùng nông thôn miền núi đời sống giáo viên còn
nhiều vất vả, thiếu thốn, điều đó đã gây ảnh hởng đến chất lợng giảng dạy, giáo
Ngời thực hiện: Nguyễn Duy Khiêm
10
Một số vấn đề sử dụng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm của
Hiệu trởng THCS
dục trong nhà trờng. Quan tâm, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho giáo

hiệu trởng phải hợp lý, theo đúng nhiệm vụ, kế hoạch đào tạo; Xuất phát từ yêu
cầu chất lợng giáo dục; Quan tâm tới hoàn cảnh nguyện vọng chính đáng của
từng cán bộ giáo viên, nhân viên.
Ngời thực hiện: Nguyễn Duy Khiêm
11
Một số vấn đề sử dụng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm của
Hiệu trởng THCS
Trong quá trình thực hiện chức năng quản lý, hiệu trởng phải xây dựng tốt
các mối quan hệ với Bí th chi bộ, Chủ tịch Công đoàn với các phó hiệu trởng, tổ
trởng.
Luôn luôn đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, tôn trọng các tổ chức đoàn thể,
quần chúng trong nhà trờng.
Sự thống nhất cao giữa các tổ chức trong nhà trờng là sức mạnh tổng hợp
của tập thể.
+ Xây dựng kỷ cơng nề nếp của tập thể s phạm:
Các nề nếp, sinh hoạt trong nhà trờng là cơ sở để duy trì kỷ cơng; là tiền đề
của sự đoàn kết nhất trí trong tập thể s phạm các nề nếp cần xây dựng trong tr-
ờng là:
Nề nếp hành chính.
Nề nếp chuyên môn
Nề nếp sinh hoạt tập thể
Những quy định của nề nếp đều phải xuất phát từ nhu cầu của tập thể và do
tập thể xây dựng nên.
Những quy định về nề nếp phải đợc quy định bằng văn bản. Các nề nếp
phải có tính hệ thống và tính kế thừa.
+ Xây dựng sự đoàn kết nhất trí trong tập thể s phạm:
Xây dựng khối đoàn kết nội bộ cán bộ lãnh đạo.
Xây dựng mối đoàn kết, tình nhân ái giữa cán bộ lãnh đạo với giáo viên;
giữa giáo viên với nhau và với phụ huynh, học sinh.
+ Xây dựng và phát triển truyền thống của tập thể s phạm: