BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM

NGUYỄN THỊ LỆ THỦY

QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG THEO CHUẨN MỰC BASEL TẠI NGÂN
HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CHI NHÁNH PHÚ YÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Phú Yên- Năm 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM

NGUYỄN THỊ LỆ THỦY

QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG THEO CHUẨN MỰC BASEL TẠI NGÂN
HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CHI NHÁNH PHÚ YÊN

Chuyên ngành: Tài chính- Ngân hàng.
(Hướng ứng dụng)
Mã số: 8340201

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:
TS. NGUYỄN QUỐC ANH

1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu .................................................................................... 2
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................ 3
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu ................................................................................ 3
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................... 3
1.4. Phương pháp nghiên cứu .............................................................................. 3
1.4.1. Dữ liệu nghiên cứu .................................................................................... 3
1.4.2. Phân tích dữ liệu nghiên cứu ..................................................................... 3
1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ..................................................... 4
1.5.1. Ý nghĩa khoa học ....................................................................................... 4
1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn ....................................................................................... 4
1.6. Kết cấu của đề tài .......................................................................................... 5
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ......................................................................................................... 5
CHƯƠNG 2: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ............................................... 6
2.1. Giới thiệu tổng quan về ngân hàng .............................................................. 6
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ............................................................. 6
2.1.2. Cơ cấu tổ chức ........................................................................................... 7


iii

2.1.3. Tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi của Ngân hàng nông nghiệp và phát
triển nông thôn chi nhánh Phú Yên ..................................................................... 9
2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng nông nghiệp và phát triển
nông thôn Chi nhánh Phú Yên. ........................................................................... 9
2.2. Những dấu hiệu cảnh báo ........................................................................... 12
2.3. Biểu hiện vấn đề ........................................................................................... 13
2.4. Xác định vấn đề ............................................................................................ 13
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ......................................................................................... 14
CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......... 15
3.1. Rủi ro tín dụng ............................................................................................. 15

4.1.3. Phân tích thực trạng nội dung công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân
hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Phú Yên. ........................ 51
4.2. Đánh giá về công tác quản trị rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II
của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Chi nhánh Phú Yên .. 64
4.2.1. Những kết quả đạt được .......................................................................... 64
4.2.2. Những tồn tại .......................................................................................... 67
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 ......................................................................................... 69
CHƯƠNG 5: KHUYẾN NGHỊ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN
TIÊU CHUẨN BASEL II TRONG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI
NHÁNH PHÚ YÊN ................................................................................................. 70
5.1. Định hướng phát triển của ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông
thôn Chi nhánh Phú Yên theo tiêu chuẩn Basel II trong quản trị rủi ro tín
dụng .................................................................................................................... 70
5.1.1. Định hướng phát triển của ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông
thôn Chi nhánh Phú Yên.................................................................................... 70
5.1.2. Mục tiêu và định hướng quản trị rủi ro ngân hàng .................................. 72
5.2. Đề xuất các giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận Basel II trong quản trị
rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Chi
nhánh Phú Yên .................................................................................................... 73


v

5.2.1. Hoàn thiện quy trình tín dụng chuẩn ....................................................... 73
5.2.2. Tăng cường công cụ đo lường trong quản trị rủi ro tín dụng .................. 74
5.2.3. Tăng cường cơ chế nhận diện rủi ro, nâng cao trách nhiệm kiểm tra kiểm
soát nội bộ .......................................................................................................... 76
5.2.4. Nâng cấp hệ thống thông tin cảnh báo khách hàng..................................75
5.2.5. Giải pháp xử lý nợ ................................................................................... 80

Báo cáo thường niên

DPRR

Dự phòng rủi ro

HĐQT

Hội đồng quản trị

HSX & CN

Hộ sản xuất và cá nhân

KTKSNB

Kiểm tra, kiểm soát nội bộ

NHNN

Ngân hàng nhà nước

NHTM

Ngân hàng thương mại

QTRR

Quản trị rủi ro


Bảng 2.5 Dư nợ theo hệ số an toàn CAR ................................................................. 12
Bảng 3.1 So sánh Basel I với Basel II ……………………………………………35
Bảng 4.1 Tỷ lệ an toàn vốn Agribank Chi nhánh Phú Yên giai đoạn 2015- 2018 .. 47
Bảng 4.2 Cơ cấu dư nợ theo ngành kinh tế của Agribank Chi nhánh Phú Yên giai
đoạn 2015-2018 ........................................................................................................ 49
Bảng 4.3 Trích lập dự phòng rủi ro của Agribank Chi nhánh Phú Yên giai đoạn
2015-2018................................................................................................................. 50
Bảng 4.4 Nợ xấu Agribank Chi nhánh Phú Yên giai đoạn 2015-2018 .................... 51
Bảng 4.5 Tỷ lệ trích lập dự phòng của Agribank Chi nhánh Phú Yên .................... 55
Bảng 4.6 Điểm xếp hạng tín dụng của Agribank Chi nhánh Phú Yên .................... 61


viii

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức của Agribank Chi nhánh Phú Yên ..............................7
Biểu đồ 2.2 Mô hình mạng lưới Agribank Chi nhánh Phú Yên ..............................8
Biểu đồ 4.1 Tình hình tín dụng của Agribank Chi nhánh Phú Yên giai đoạn 20152018........................................................................................................................48
Biểu đồ 4.2 Qui trình chấm điểm tín dụng doanh nghiệp ......................................61
Biểu đồ 4.3 Quy trình chấm điểm tín dụng cá nhân ..............................................62


ix

TÓM TẮT
Lý do chọn đề tài: Tiêu chuẩn Basel II đã trở thành bộ tiêu chuẩn phổ biến
trong hoạt động QTRR của các ngân hàng trên thế giới, theo đó các ngân hàng tuân
thủ các thông lệ và chuẩn mực quốc tế để chuẩn hóa, cải thiện và lành mạnh lĩnh
vực ngân hàng, nâng cao việc hội nhập thành công. Nhận thức được tầm quan trọng
đó, tác giả lựa chọn đề tài: “Quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel tại

good and healthy banking sector, enhance the successful integration. Recognizing
that importance, the author chooses the topic: "Credit risk management according to
Basel standards at the Bank of Agriculture and Rural Development in Phu Yen
Branch" to make his master's thesis.
The research objectives of the Project: are to analyze and assess the
situation of credit risk at Agribank Phu Yen Branch; analyze and assess the contents
of credit risk management at Agribank Phu Yen Branch according to Basel II
standards. From there, propose solutions to improve access to credit risk
management at Agribank Phu Yen Branch towards Basel II.
Research methodology: through statistical, general and comparative
analysis methods to clarify the necessity, difficulties and challenges in the Basel II
application roadmap, thereby stating some solutions and recommendations.
recommendations in the development of risk management system, successful
application of Basel II towards the sustainable, healthy and safe development of the
Vietnamese banking system before the international cooperation.
Research results: Through the study, the thesis has identified warning signs,
problematic expression and the content of credit risk management at Agribank Phu
Yen Branch according to Basel II from there. proposing solutions to improve the
efficiency of credit risk management at Agribank Phu Yen Branch towards Basel II.
Conclusion and implications: The thesis is a systematic and logical research project
to evaluate the risk management practices at Agribank Phu Yen Branch. The thesis
is a valuable reference document for the Board of Directors, credit officers of the
reference branch in the management of credit risk according to Basel standards.
Keywords: Basel II, credit risk management, Agribank Phu Yen Branch.


1

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
1.1. Tính cấp thiết của đề tài

2

nhiên, những bất cập vẫn còn tồn tại như: tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu và nhất là
nợ xấu ngoại bảng, nợ tiềm ẩn nợ xấu v.v… Những bất cập này có nguyên nhân từ
vấn đề quản lý RRTD tại ngân hàng, vì vậy đòi hỏi thời gian tới Agribank Chi
nhánh Phú Yên cần phải tăng cường hoạt động quản lý rủi ro tín dụng hơn nữa.
Vậy, Agribank Chi nhánh Phú Yên đã quản lý rủi ro tín dụng như thế nào?
Những thành công, hạn chế và nguyên nhân của hoạt động này tại ngân hàng là gì?
Agribank Chi nhánh Phú Yên và các cơ quan, ban ngành liên quan cần có những
giải pháp nào để tăng cường quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng này trong thời
gian tới?
Từ những nội dung cấp thiết ấy, tác giả đã chọn đề tài: “Quản trị rủi ro tín
dụng theo chuẩn mực Basel tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông
thôn Chi nhánh Phú Yên” làm đề tài luận văn cao học của mình và nhằm giải đáp
câu hỏi trên.
1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát:
Đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng và hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại
Agribank Chi nhánh Phú Yên. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao khả
năng tiếp cận tiêu chuẩn Basel II trong quản trị rủi ro tín dụng.
Mục tiêu cụ thể:
Phân tích đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại Agribank Chi nhánh Phú
Yên.
Phân tích đánh giá các nội dung quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Chi
nhánh Phú Yên theo tiêu chuẩn Basel II.
Đề xuất các giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận quản trị rủi ro tín dụng tại
Agribank Chi nhánh Phú Yên hướng tới Basel II.
1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
Thực trạng quản trị RRTD tại Agribank Chi nhánh Phú Yên hiện nay như thế

điện tử của Agribank. Dữ liệu được trích xuất cho giai đoạn 2015-2018 theo năm.
1.3.2. Phân tích dữ liệu nghiên cứu
Trong nghiên cứu này với dữ liệu hạn chế trong quy mô nội tại ngân hàng, khó
khăn để xây dựng dữ liệu chuỗi thời gian hay dữ liệu bảng đủ lớn để xây dựng mô
hình hồi quy nghiên cứu. Do đó, phương pháp thống kê phân tích tổng hợp, so sánh,
thống kê mô tả được sử dụng để trích xuất các kết quả nghiên cứu có ý nghĩa.


4

 Phương pháp thống kê
Phương pháp thống kê được sử dụng phổ biến trong chương 2 và chương 4.
Các bảng số liệu thống kê về kết quả kinh doanh, tín dụng, nguồn vốn, chất lượng
tín dụng, nợ quá hạn, nợ xấu, trích lập dự phòng RRTD, kết quả kinh doanh của
Agribank Chi nhánh Phú Yên qua các năm đã được thống kê nhằm cung cấp tư liệu
cho việc phân tích, so sánh trong các nội dung quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng.
 Phương pháp phân tích - tổng hợp
Phương pháp phân tích – tổng hợp được sử dụng chủ yếu trong chương 3. Từ
các thông tin được thu thập, tác giả tiến hành phân tích các nội dung quản trị rủi ro
tín dụng tại Agribank Chi nhánh Phú Yên, để từ đó tổng hợp lại nhằm đề xuất một
số giải pháp phù hợp với thực tế.
 Phương pháp so sánh
Phương pháp so sánh được sử dụng trong chương 2, chương 4 để phân tích, so
sánh số liệu từ biểu đồ, bảng số liệu qua các năm của Agribank Chi nhánh Phú Yên.
1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
1.4.1. Ý nghĩa khoa học
Trên cơ sở hệ thống các vấn đề cơ bản về quản trị RRTD theo tiêu chuẩn
Basel tại NHTM, luận văn đã cung cấp, hệ thống hóa và tiếp cận chuẩn mực Basel
II trong công tác quản trị RRTD và các điều kiện để NHTM triển khai quản trị
RRTD theo Basel II. Các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và những người quan tâm có

trong công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông
thôn Chi nhánh Phú Yên.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Chương này đưa ra các vấn đề nghiên cứu cấp thiết liên quan đến quản trị rủi
ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II tại một ngân hàng thương mại. Từ đó đề xuất
mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu cho luận văn.


6

CHƯƠNG 2: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
2.1. Giới thiệu tổng quan về ngân hàng
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
Nghị định 53/HĐBT ngày 26/03/1988 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính
phủ) ra đời đánh dấu bước phát triển mới của hệ thống Ngân hàng Việt Nam, từ đây
hệ thống Ngân hàng Việt Nam được chia thành 2 cấp. Với tư cách là ngân hàng của
các ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước thực hiện quản lý nhà nước về tiền tệ, tín dụng
và ngân hàng; các ngân hàng chuyên doanh (ngân hàng thương mại quốc doanh)
thực hiện chức năng kinh doanh tiền tệ và các dịch vụ ngân hàng.
Hệ thống Ngân hàng Phát triển nông nghiệp Việt Nam nói chung và Ngân
hàng Phát triển nông nghiệp Việt Nam chi nhánh tỉnh Phú Yên nói riêng là một
trong các ngân hàng chuyên doanh ra đời và đi vào hoạt động từ tháng 07/1988. Ba
mươi năm qua là một chặng đường phấn đấu đầy khó khăn, gian khổ. Quá trình đó
đã ghi nhận sự phát triển và trưởng thành của Agribank Việt Nam Chi nhánh tỉnh
Phú Yên.
Từ một chi nhánh ngân hàng chuyên doanh ra đời theo Nghị định 53/HĐBT,
Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam chi nhánh tỉnh Phú Yên đã qua nhiều lần "thay
tên đổi họ". Cùng với sự thay đổi đó là sự biến đổi về chất trong mô hình quản lý và
hoạt động của chi nhánh, đó là:
- Tháng 12/1990, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ra Quyết định

9

2.1.3. Tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi của Ngân hàng nông nghiệp và phát
triển nông thôn chi nhánh Phú Yên
Tầm nhìn: Agribank Chi nhánh Phú Yên đóng vai trò chủ lực trong phát
triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Trong bối cảnh cạnh tranh với nhiều Ngân
hàng khác trên địa bàn, Agribank luôn khẳng định vị thế của mình, đủ sức cạnh
tranh và hội nhập, phát triển theo hướng ngân hàng hiện đại, “ tăng trưởng- an toànhiệu quả- bền vững”.
Sứ mệnh: Cùng với sứ mệnh của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông
thôn Việt Nam với vai trò chủ lực trong đầu tư phát triển nông nghiệp, nông dân,
nông thôn và góp phần phát triển kinh tế xã hội Việt Nam. Agribank Chi nhánh Phú
Yên cũng luôn đi đầu trong lĩnh vực tam nông, góp phần thúc đẩy nền kinh tế tỉnh
nhà phát triển bền vững, ổn định xứng đáng với dòng chữ “Agribank mang phồn
thịnh đến khách hàng”.
Giá trị cốt lõi: Cùng với Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn
Việt Nam, Agribank Chi nhánh Phú Yên luôn định hướng khách hàng là nền tảng
của mọi hoạt động kinh doanh của chi nhánh. Luôn phấn đầu phát huy tối đa văn
hóa Agribank trong giao dịch: Trung thực, Kỷ cương, Sáng tạo, Chất lượng và Hiệu
quả. Agribank Chi nhánh Phú Yên luôn đem đến chất lượng sản phẩm và dịch vụ
tốt nhất, liên tục được cải tiến, đáp ứng yêu cầu cũng như sự hài lòng của khách
hàng. Bên cạnh nhiệm vụ kinh doanh, Agribank Chi nhánh Phú Yên còn thể hiện
trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp lớn với sự nghiệp An sinh xã hội trên địa
bàn.
2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển
nông thôn Chi nhánh Phú Yên.
Qui mô tài sản, qui mô nguồn vốn của Agribank Chi nhánh Phú Yên giai
đoạn 2015-2018 tăng trưởng ổn định.
Về huy động vốn: tăng trưởng qua các năm, trong đó năm 2015 đạt mức
thấp nhất là 4,849 triệu đồng , đến 31/12/2018 đạt 7,166 triệu đồng, tăng 2,317 triệu
đồng, tỷ lệ tăng 47.78%.

Năm 2018

Tổng nguồn vốn

4,849

5,669

6,533

7,166

Tổng dư nợ

4,557

5,526

6,821

7,995

Tỷ lệ nợ xấu

1.3

1.8

1.6


2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13

STT

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13

Bảng 2.2. Chỉ tiêu Tổng nguồn vốn của các NHTM trên địa bàn

7.1
Sacombank
2,205
2,401
196
8.9
10.3
Dongabank
390
437
47
12.1
1.9
Asia Commercial
bank
342
426
84
24.6
1.8
Kienlongbank
680
856
176
25.9
3.7
Maritimebank
186
208
22

14.2
100
( Nguồn: NHNN Chi nhánh Phú Yên)
Bảng 2.3 Chỉ tiêu Tổng dư nợ của các NHTM trên địa bàn
Đơn vị: Tỷ đồng, %
TÊN TCTD
TỔNG DƯ NỢ
Thị
31/12/2018 31/08/2019
+/%
phần
Viettinbank
3,290
3,273
-17
-0.5
12.6
BIDV
4,579
5,084
505
11.0
19.5
Agribank
7,995
8,612
617
7.7
33.1
Vietcombank

Maritimebank
26
17
-9
-34.6
0.1
LienVietPostbank
342
337
-5
-1.5
1.3
HD bank
581
898
317
54.6
3.4
MBbank
402
824
422
105.0
3.2
Nasbank
18
49
31
172.2
0.2

90
109
403.9
Nợ xấu
58.2
98.8
108
101
Tỷ lệ nợ xấu
1.3
1.8
1.6
1.27
Trích lập dự phòng
43.5
85
(32.7)
42
Thu nợ sau XLRR
18.8
19.6
23
34.3
( Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh Agribank Chi nhánh Phú Yên)
Qua bảng số liệu trên cho ta thấy, Nợ nhóm II và nợ xấu cũng như tỷ lệ nợ

xấu tăng lên qua các thời kỳ, là dấu hiệu cảnh báo hoạt động tín dụng của chi nhánh
tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Bảng 2.5 Dư nợ theo hệ số an toàn CAR
Đơn vị: tỷ đồng, %

cao từ
RR 100%
RR
100%
RR 100%
RR
100%
RR
100%
5.745 3.622 71.90% 45.30% 6.133 3.756 70.90% 43.40%
388
134
( Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh Agribank Chi nhánh Phú Yên)
31/12/2018

30/09/2019

So với đầu năm, đến 30/09/2019 dư nợ có tài sản rủi ro tăng 388 tỷ đồng, dư
nợ có hệ số rủi ro cao từ 100% tăng 134 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là do tăng
cấp tín dụng tài sản bảo đảm bên thứ ba và tài sản hình thành từ vốn vay. Đây là dấu
hiệu không tốt đối với an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của chi nhánh.
Tỷ lệ tăng trưởng tín dụng thấp hơn so với mục tiêu ban đầu ngân hàng đặt
ra, nên cũng phần nào ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Kết quả đạt được cả