PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH MỘT YẾU TỐ QUAN TRỌNG TRONG QUẢN LÝ TÀI
CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP.
I. PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP
1. Khái niệm:
Hoạt động tài chính là một bộ phận của hoạt động sản xuất xuất kinh
doanh và có mối quan hệ trực tiếp với hoạt động sản xuất kinh doanh. Tất cả
các hoạt động sản xuất kinh doanh đều ảnh hưởng tới tình hình tài chính của
doanh nghiệp. Ngược lại tình hình tài chính tốt hay xấu lại có tác động thúc
đẩy hoặc kìm hãm đối với quá trình sản xuất kinh doanh. Do đó trước khi lập
kế hoạch tài chính doanh nghiệp cần phải nghiên cứu báo cáo tài chính của kỳ
thực hiện. Các báo cáo tài chính được soạn thảo theo định kỳ phản ánh một
cách tổng hợp và toàn diện về tình hình tài sản, nguồn vốn, công nợ, kết quả
kinh doanh...bằng các chỉ tiêu giá trị, nhằm mục đích thông tin về kết quả và
tình hình tài chính của doanh nghiệp cho người lãnh đạo và bộ phận tài chính
doanh nghiệp thấy được thực trạng tài chính của đơn vị mình, chuẩn bị căn cứ
lập kế hoạch cho kỳ tương lai.
Tuy vậy, tất cả các số liệu của kỳ thực hiện là những tài liệu có tính chất
lịch sử và chưa thể hiện hết những nội dung mà người quan tâm đòi hỏi. Vì
vậy người ta phải dùng kỹ thuật phân tích để thuyết minh các mối quan hệ chủ
yếu, giúp cho các nhà kế hoạch dự đoán và đưa ra các quyết định tài chính cho
tương lai, bằng cách so sánh, đánh giá xem xét xu hướng dựa trên các thông
tin đó.
Phân tích tài chính doanh nghiệp bao gồm các phương pháp và công cụ
cho phép thu thập và xử lý thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản
lý doanh nghiệp, nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của
doanh nghiệp, giúp người sử dụng thông tin đưa ra các quyết định tài chính,
quyết định quản lý phù hợp.
Phân tích hoạt động tài chính doanh nghiệp mà trọng tâm là phân tích
các báo cáo tài chính và các chỉ tiêu đặc trưng tài chính thông qua một hệ
thống các phương pháp, công cụ và kỹ thuật phân tích giúp người sử dụng
thông tin từ các góc độ khác nhau, vừa đánh giá toàn diện, tổng hợp khái quát,

hưởng trong lĩnh vực nhỏ hơn của doanh nghiệp so với các quyết định chiến
lược. Phân tích tài chính doanh nghiệp là trọng tâm của cả hoạch định chiến
lược và chiến thuật.
II. TẦM QUAN TRỌNG CỦA PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP.
Phân tích tài chính doanh nghiệp chính là để đạt mục đích cao nhất là
đánh giá thực trạng tài chính và tiềm năng của doanh nghiệp từ đó giúp
những người ra quyết định dự đoán và lựa chọn phương án kinh doanh tối ưu.
Trong hoạt động kinh doanh theo cơ chế thị trường có sự quản lý của
Nhà nước, các doanh nghiệp thuộc các loại hình sở hữu khác nhau, đều bình
đẳng trước pháp luật trong việc lựa chọn ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh. Do
vậy sẽ có nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp
như: Chủ doanh nghiệp, nhà tài trợ, nhà cung cấp, khách hàng...kể cả các cơ
quan Nhà nước và những người làm công, mỗi đối tượng quan tâm đến tình
hình tài chính của doanh nghiệp trên các góc độ khác nhau:
1. Đối với bản thân doanh nghiệp:
• Đối với các chủ Chủ doanh nghiệp và những người quản lý doanh nghiệp:
Đối với các chủ doanh nghiệp và những người quản lý doanh nghiệp thì
mục tiêu hàng đầu của họ là tìm kiếm lợi nhuận và khả năng tài trợ. Một
doanh nghiệp nếu làm ăn thua lỗ liên tục thì các nguồn lực sẽ cạn kiệt và sẽ
buộc phải đóng cửa, một doanh nghiệp không có khả năng thanh toán các
khoản nợ cũng sẽ dẫn đến chỗ phải phá sản. Bên cạnh đó, Chủ doanh nghiệp và
những người quản lý doanh nghiệp còn quan tâm đến các mục tiêu khác như:
Nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo công ăn việc làm, phúc lợi xã hội, bảo vệ
môi trường... Do ở trong doanh nghiệp nên các chủ doanh nghiệp và các nhà
quản lý có thông tin đầy đủ và hiểu rõ về doanh nghiệp, họ có lợi thế để phân
tích tài chính tốt nhất. Việc phân tích tài chính giúp cho họ trong nhiều vấn đề
như: Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có hiệu quả không, có
đạt lợi nhuận không, tương lai sẽ có nhiều triển vọng hay khó khăn; Khả năng
thanh toán các khoản nợ đến hạn ra sao; vốn được huy động từ những nguồn
nào và đầu tư vào đâu để thu lợi nhuận cao nhất...

Đây là các doanh nghiệp và các cá nhân quan tâm trực tiếp đến tính
toán các giá trị của doanh nghiệp và họ đã giao vốn cho doanh nghiệp và có
thể phải chịu rủi ro. Thu nhập của họ là tiền chia lợi tức và giá trị tăng thêm
của vốn đầu tư. Hai yếu tố này chịu ảnh hưởng của lợi nhuận kỳ vọng của
doanh nghiệp. Các nhà đầu tư lớn thường dựa vào các nhà chuyên môn -
những người chuyên phân tích tài chính, chuyên nghiên cứu về kinh tế, tài
chính - để phân tích và làm rõ triển vọng của doanh nghiệp cũng như đánh giá
cổ phiếu của doanh nghiệp. Đối với các nhà đầu tư hiện tại cũng như nhà đầu
tư tiềm năng, thì mối quan tâm trước hết của họ là việc đánh giá những đặc
điểm đầu tư của doanh nghiệp. Các đặc điểm đầu tư của một doanh vụ có tính
đến các yếu tố rủi ro, sự hoàn lại, lãi cổ phần hoặc tiền lời, sự bảo toàn vốn,
khả năng thanh toán vốn, sự tăng trưởng và các yếu tố khác. Mối quan hệ giữa
giá trị hiện hành của một tờ chứng khoán (cổ phiếu hay trái phiếu) đối với giá
trị chờ đợi trong tương lai của nó, về cơ bản, có liên quan đến sự đánh giá các
cơ hội đầu tư của doanh nghiệp. Các nhà đầu tư quan tâm tới sự an toàn về
đầu tư của họ thông qua tình hình được phản ánh trong điều kiện tài chính
của doanh nghiệp và tình hình hoạt động của nó, đặc biệt chính sách lãi cổ
phần của doanh nghiệp thường là mối quan tâm chủ yếu của các nhà đầu tư.
Mặt khác, các nhà đầu tư cũng quan tâm tới thu nhập của doanh
nghiệp. Để đánh giá thu nhập bình thường của nó, họ quan tâm tới tiềm năng
tăng trưởng, các thông tin liên quan đến việc doanh nghiệp đã giành được
những nguồn tiềm năng gì và như thế nào, đã sử dụng chúng ra sao, cơ cấu
vốn của doanh nghiệp là gì, những rủi ro và may mắn nào doanh nghiệp cần
đảm bảo cho các nhà đầu tư cổ phần, doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính nào
không. Các đánh giá đầu tư cũng liên quan tới việc dự đoán thời gian, độ lớn
và những điều không chắc chắn của những quyết toán tương lai thuộc doanh
nghiệp. Ngoài ra, các nhà đầu tư cũng quan tâm tới việc điều hành hoạt động
và tính hiệu quả của công tác quản lý trong doanh nghiệp. Những thông tin về
công tác quản lý đòi hỏi những nguồn nào và sử dụng những nguồn ấy dưới sự
giám sát của công tác quản lý như thế nào cũng có thể tác động, ảnh hưởng tới

cũng như những hạn chế của doanh nghiệp và từ đó có những chiến lược, kế
hoạch về tài chính cho tương lai. Muốn thực hiện phân tích tài chính cần phải
có những thông tin hay nói cách khác thông tin là yếu tố không thể thiếu được
trong phân tích tài chính của một doanh nghiệp. Để cho việc phân tích tài
chính của một doanh nghiệp có kết quả, giúp cho việc dự đoán, hoạch định
chính xác thì đòi hỏi các thông tin sử dụng để phân tích phải chính xác, phù
hợp với quá trình phân tích. Nếu những thông tin sử dụng trong phân tích tài
chính của một doanh nghiệp không chính xác sẽ dẫn đến những kết quả phân
tích sai lệch ảnh hưởng đến những quyết định của nhà quản lý và do vậy ảnh
huởng tới tình hình tài chính của doanh nghiệp. Chính vì vậy khi phân tích tài
chính của một doanh nghiệp cần phải quan tâm tới nguồn thông tin, tính chính
xác của những thông tin và phải chọn những nguồn thông tin phù hợp với quá
trình phân tích.
Nói đến thông tin sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp người
ta thường nhắc tới 2 nguồn thông tin là: Nguồn thông tin nội bộ doanh nghiệp
và nguồn thông tin bên ngoài.
1.1. Các nguồn thông tin nội bộ doanh nghiệp:
Những thông tin nội bộ doanh nghiệp thường được sử dụng để phân
tích tài chính là : Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh,
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ...
* Bảng cân đối kế toán:
Bảng cân đối kế toán là báo cáo tài chính tổng hợp cho biết tình hình tài
chính của doanh nghiệp tại những thời điểm nhất định dưới hình thức tiền tệ .
Đây là một báo cáo tài chính có ý nghĩa rất quan trọng đối với mọi đối tượng
có quan hệ sở hữu, quan hệ kinh doanh với doanh nghiệp.
Bảng cân đối kế toán phản ánh hai nội dung cơ bản là tài sản và nguồn
vốn. Phần tài sản phản ánh qui mô và cơ cấu các loại tài sản hiện có đến thời
điểm lập báo cáo thuộc quyền quản lý, sử dụng của doanh nghiệp. Về mặt pháp
lý, phần tài sản thể hiện tiềm lực mà doanh nghiệp có quyền pháp lý , sử dung
lâu dài, gắn với mục đích thu được các khoản lợi nhuận. Phần nguồn vốn phản

nhóm: Lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ từ hoạt
động đầu tư, lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động tài chính. Nó có thể được lập ra
theo một trong hai phương pháp: trực tiếp hoặc gián tiếp.
1.2. Các nguồn thông tin bên ngoài doanh nghiệp:
Để đánh giá một cách chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp thì
ngoài các nguồn thông tin nội bộ của doanh nghiệp, các nhà quản trị doanh
nghiệp cũng rất quan tâm tới các thông tin liên quan đến môi trường xung
quanh của doanh nghiệp.
Đó là những thông tin có liên quan đến các chính sách của các cơ quan
quản lý cấp trên chẳng hạn như Tổng công ty đối với doanh nghiệp. Một doanh
nghiệp trực thuộc Tổng công ty có thể chỉ là phụ thuộc về mặt hành chính hoặc
phụ thuộc cả về mặt hành chính lẫn tài chính. Đối với những doanh nghiệp
hạch toán độc lập chỉ phải chịu sự quản lý của Tổng công ty về mặt tài chính,
họ tự hạch toán kinh doanh, tự gánh chịu mọi thua lỗ cũng như hưởng lãi
nhưng nhiệm vụ chủ yếu là để phục vụ cho Tổng công ty do vậy họ cần phải
quan tâm đến các chính sách, cơ chế của Tổng công ty. Đối với những doanh
nghiệp hạch toán phụ thuộc, Tổng công ty thực hiện chế độ quản lý trực tiếp cả
về mặt hành chính lẫn tài chính nên việc phân tích tài chính ở các doanh
nghiệp này thực tế là phân tích hoạt động tài chính của doanh nghiệp trong
mối liên hệ với hoạt động tài chính của Tổng công ty, xem xét mức độ và khả
năng đóng góp của những doanh nghiệp này vào kết quả hoạt động kinh
doanh của Tổng công ty.Bên cạnh đó là những thông tin về các chính sách kinh
tế - xã hội của Đảng và Nhà nước đối với các ngành nghề kinh doanh của
doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp nói riêng, các thông tin về thị trường
và đối thủ cạnh tranh, những biến động của nền kinh tế, các thông tin có liên
quan đến ngành, nghề, lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp...
2. Phương pháp phân tích: