MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NHẰM
NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH TRONG CÔNG TY TNHH SẢN
XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI BẮC ĐÔ
Việt Nam có lực lượng lao động dồi dào, đa phần là lực lượng trẻ có khả
năng thích ứng nhanh trước những ngành nghề mới. Tuy nhiên, cần phải thừa
nhận: lực lượng lao động nhiều nhưng chất lượng lao động thấp, chưa đáp ứng
được nhu cầu phát triển của đất nước trong hiện tại và những năm tiếp theo. Trình
độ chuyên môn kỹ thuật của những người lao động còn thấp và cơ cấu các loại
trình độ chưa hợp lý, cơ cấu ngành nghề phân bố cũng chưa hợp lý, có nhiều
ngành nghề đào tạo thừa không sử dụng hết, song lại có nhiều ngành nghề quá
thiếu, đặc biệt là đội ngũ công nhân kỹ thuật thiếu hầu hết ở các ngành, khu vực
kinh tế. Tình trạng lao động có trình độ cao trong các ngành nghề cung cấp không
đủ những vùng đô thị hoá, các khu công nghiệp, khu chế xuất đang diễn ra gay
gắt, làm cản trở quá trình chuyển đổi và phát triển nền kinh tế. Nguồn nhân lực
hiện nay thể hiện rất rõ trạng thái mất cân bằng, trong đó cung lớn hơn cầu, đại bộ
phận lao động nông thôn thiếu việc làm. Có thể nói, phát triển nguồn nhân lực và
nhân tài trong quản lý kinh doanh hơn bao giờ hết đang là một vấn đề cần được
đặc biệt chú trọng. Do vậy công ty phải có chính sách hợp lý nhằm phát triển
nguồn nhân lực của mình.
1. Thu hút duy trì nguồn nhân lực.
Vấn đề tuyển dụng và duy trì nhân lực, đặc biệt là nhân lực chủ chốt là vấn đề
sống còn đối với doanh nghiệp. Và thực sự tại thời điểm hiện nay đó là vấn đề rất lớn
thách thức đối với doanh nghiệp. Nguồn nhân lực là tài sản, nhưng là tài sản rất di
động. Họ có thể từ bỏ doanh nghiệp bất kỳ lúc nào, thậm chí tài sản này có thể bị
“đánh cắp” bất cứ lúc nào, nếu doanh nghiệp không có một chính sách phù hợp. Từ
thách thức trên xin đề xuất biện pháp để thu hút và duy trì nguồn nhân lực:
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho
công ty TNHH sản xuất và thương mại Bắc Đô
- 1 –
1
2
STT
Dự Báo Ngành Nghề Thu Hút Lao Động
Ngành Nghề Năm 2009(%) Năm 2010(%)
1 Dệt may 32.1 22
2 Cơ Khí 6.17 9
3 Điện – Điện Tử 5.27 7
4 Chế biến thực phẩm 7.24 5
5 Công nghệ thông tin 5.72 9
6 Gỗ, thủ công mỹ nghệ 0.27 7
7 Quảng cáo, in ấn 2.46 4
8 Du lịch, Nhà hàng 3.49 5
9 Dược Phẩm hóa Mỹ Phẩm 2.71 3
10 Xây dựng, cầu đường 11.96 13
11 Kinh Doanh, Thương mại 6.16 10
12 Nông Nghiệp 1.56 0.5
13 Giao thông vận tải 5.06 4.5
14 Hành chính, văn phòng 5 0.5
Bảng 14. Dự báo ngành nghề thu hút lao động tại Hà Nội
Tuy nhiên vấn đề duy trì và thu hút nguồn lực có lượng chất xám cao và tay
nghề tốt phục vụ cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty là một việc
còn việc có giữ chân được họ ở lại và gắn liền với công ty hay không lại là một
chuyện khó khăn và phức tạp. Nó đòi hỏi công ty phải lựa chọn cho mình chính sách
quan tâm khuyến khích người lao động một cách cụ thể để tạo động lực lao động cho
họ. Để làm được điều này, người quản lý trong công ty phải có khả năng xây dựng
động lực làm việc với người lao động. Nhưng, nói luôn dễ hơn làm, xây dựng động
lực, cả lý thuyết lẫn thực hành, đều là các chủ đề khó, và liên quan tới một vài
nguyên lý.
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho
công ty TNHH sản xuất và thương mại Bắc Đô
- 4 –
4
làm bất cứ điều gì. Do vậy, con người cần bị thưởng, bị ép buộc, bị cảnh cáo và bị
phạt. Đây chính là triết lý "cây gậy và củ cà rốt" trong quản lý. Nếu lý thuyết này có
giá trị, nhà quản lý liên tục quản thúc chặt chẽ nhân viên của mình, những người họ
không thể tin tưởng và cộng tác. Trong bầu không khí ngột ngạt như vậy, cho cả
người quản lý và người bị quản lý, không có bất kỳ cơ hội nào cho thành công hay
sáng tạo. Có nghĩa là chúng ta nên tạo cho họ môi trường làm việc thoải mái và sáng
tạo để họ có thể phát huy hết khả năng của bản than mình.
Lý thuyết 'Y'- Douglas McGregor
Hoàn toàn trái ngược với lý thuyết 'X', McGregor tin rằng con người luôn
muốn học hỏi và đó là hành vi thuộc về bản chất của nhân loại, nhờ đó, họ tự xây
dựng tính kỷ luật và tự phát triển. Con người không coi trọng phần thưởng thể hiện
bằng tiền bạc mà coi trọng quyền tự do được đương đầu với khó khăn và thách thức.
Công việc của người quản lý là chắp cánh cho ước nguyện tự phát triển và hướng
chúng và nhu cầu chung của tổ chức là hiệu quả năng suất tối đa. Do đó, các mục tiêu
cơ bản của cả người quản lý và người bị quản lý đều được đáp ứng với sự chân thành
và tiềm năng rất lớn được khai thác.
Với một số người, điều này có thể được hiểu rằng, lý thuyết quản trị 'Y' đồng
nghĩa với quản lý lỏng lẻo và chậm chạp. Điều này không đúng bởi giá trị của lý
thuyết này đã được khẳng định tại Mỹ cũng như nhiều nơi khác. Để có được kết quả
tốt nhất, nhân sự được lựa chọn cẩn trọng và hình thành các nhóm đồng nhất. Người
lãnh đạo tài ba của nhóm có thể tự do biến mất trong các cuộc họp của nhóm và
những thành viên còn lại có thể thảo luận thoải mái về các vấn đề, qua đó, giúp họ
chọn lọc và chuẩn bị xuất hiện một lãnh đạo mới. Người lãnh đạo không còn thèm
muốn quyền lực nữa. Từng thành viên được tự do phát triển, và thậm chí thích thú
quan sát quá trình phát triển và chuyển thành hiện thực của các ý tưởng cá nhân khác
• Nhu cầu được kính trọng
• Nhu cầu tự hoàn thiện
Hành vi của con người chịu sự chi phối của các nhu cầu chưa được thoả mãn và
con người luôn đòi hỏi nhiều hơn. Khi một nhu cầu được thoả mãn, con người lại
khát khao nhu cầu cao hơn. Do đó, đây là một chuỗi các hoạt động liên tục trong đó,
con người miệt mài hoàn thiện qua quá trình tự phát triển.
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho
công ty TNHH sản xuất và thương mại Bắc Đô
- 6 –
6
Giai đoạn cao nhất của của quá trình tự hoàn thiện được đặc trưng bởi tính chính
trực, tinh thần trách nhiệm, tính khoan dung, tính giản dị, và tự nhiên. Các cá nhân
trong quá trình tự hoàn thiện tập trung vào các vấn đề ngoại lai với chính bản thân họ.
Sứ mệnh của anh ta để bảo vệ nhân loại rất đơn giản nhưng không dễ thực hiện: "Lao
động chăm chỉ và cam kết thực hiện tốt nhất công việc mà số phận kêu gọi bạn thực
hiện, hoặc bất kỳ nhiệm vụ quan trọng nào cần thực hiện."
Cũng có nhiều ý kiến phê phán học thuyết của Maslow, nhưng ông thực sự đã tổng
hợp nên một học thuyết mới từ các tư tưởng có nhiều ảnh hưởng như:
• Marx- nhu cầu vật lý và kinh tế
• Freud- nhu cầu yêu thương và vật lý
• Adler- nhu cầu được kính trọng
• Goldstein- nhu cầu tự hoàn thiện
2. Đào tạo nguồn nhân lực:
Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp ở Việt Nam
hiện nay, hơn bao giờ hết đang là vấn đề rất bức thiết, đòi hỏi phải có cả một chiến
lược để giúp cho họ thích ứng được trong sự phát triển hệ thống các doanh nghiệp
trong nền kinh tế thị trường, trong cuộc chạy đua kinh tế toàn cầu diễn ra sôi nổi cùng
với tiến trình hội nhập khu vực và thế giới. Những vấn đề về kiến thức, kỹ năng quản
lý, quản trị kinh doanh, khả năng tiếp thu các thành tựu mới tiến bộ khoa học kỹ thuật
giỏi kèm việc trong khoảng 3 tháng. Sau thời gian này, lao động giỏi có thể tự đứng
máy, thao tác chuyền như một công nhân lành nghề, lâu năm.
Một số công ty trong ngành dệt may khác cũng chấp nhận tuyển dụng nông dân rồi tự
đào tạo thành công nhân của mình. Làm như thế, doanh nghiệp sẽ đào tạo được theo
thế mạnh của mình và tiết kiệm kinh phí đào tạo, trả lương trong thời gian học việc
của công nhân.
Theo ông Đào Xuân Huấn Giám đốc Công ty, hiện công ty có trên 2500 lao
động, hàng năm phải bổ sung khoảng 80- 100 lao động, cũng chủ yếu theo phương
thức tự đào tạo như vậy. Vì đào tạo không bài bản nên số lao động thay thế hàng năm
chất lượng không cao, năng suất lao động thấp hơn nhiều so với lao động đã công tác
lâu năm.
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho
công ty TNHH sản xuất và thương mại Bắc Đô
- 8 –
8
Tuy nhiên, để hoàn thành các đơn hàng, bắt buộc công ty phải liên tục tuyển dụng lao
động mới, thực hiện làm 3 ca, 4 kíp để đảm bảo tiến độ giao hàng. Và vì thế, vấn đề
chất lượng lao động công ty lại rơi vào vòng luẩn quẩn: đào tạo không bài bản, chất
lượng lao động không cao dẫn đến năng suất thấp.
3. Xây dựng nguồn nhân lực đa nguyên hóa
Hiện nay, vấn đề đa nguyên hoá đã trở thành một trong những chủ đề được
mọi người quan tâm nhiều nhất trong những doanh nghiệp thành công như hội nghị
bàn tròn đa nguyên hoá... sáng tạo đa nguyên hoá, áp lực công việc đa nguyên hoá,
thảo luận đa nguyên hoá, thị trường đa nguyên hoá
Thực tế phát triển kinh tế hiện nay chính là những công ty hoạt động dưới
hình thức chiếc ô khổng lồ đa nguyên hoá bao gồm cả dân tộc thiểu số, phụ nữ và
người tàn tật khiến người ta chú ý hơn bất cứ lúc nào khác. Ngày càng nhiều công ty
đang coi đa nguyên hoá nhân viên là chiến lược phát triển chủ yếu và nâng cao tổng
thể công ty. Vì vậy, đa nguyên hoá nhân viên đã có được sự phát triển mạnh mẽ, và
đã chú ý tới trong kết cấu nguồn nhân lực đa nguyên hoá, tố chất của nhân viên được
nâng cao rõ rệt, sắc tập hợp cua công ty càng mạnh hơn. Thực hiện đa nguyên hoá
nhân viên có mấy kiêu hiện tích cực dưới đây: Trước tiên, các nhóm nhỏ và câu lạc
bộ trong công ty nhanh chóng phát triển lên; tiếp đến, tư thông và phong trào làm lại
cho người khác phát triển mạnh mẽ cuối cùng, nhẹ nhàng và hài hước đã trở thành
thái độ thông thường trong xử lý những vấn đề xuất hiện trong công việc. Ưu thế của
môi trường làm việc nhẹ nhàng thoải mái đã đem lại việc tăng năng suất và nâng cao
hiệu suất làm việc.
Thứ hai, đa nguyên hoá nhân viên có lợi cho năng suất và hiệu quả có thể
đánh giá cụ thể được, khiến cho môi trường làm việc nhẹ nhàng thoải mái hơn, đồng
thời không dẫn tới việc người làm thuê bớt xén thời gian làm việc hoặc giảm bớt sản
phẩm lao động. Trong nhiều trường hợp, nhân tài đa nguyên hoá đã tạo ra mục tiêu
mà nhiều công ty theo đuổi lâu dài: làm việc chất lượng cao. Ông Đào Xuân Huấn
Giám đốc công ty , cách nhìn của ông ta đối với vấn đề này là: “một số người tin
tưởng, theo đuổi đa nguyên hoá có thể thu được kết quả tốt đẹp một cách tự động,
nhưng tôi cho rằng, theo đuổi vượt trội sẽ không thể tránh khỏi việc thực hiện đa
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho
công ty TNHH sản xuất và thương mại Bắc Đô
- 10 –
10
nguyên hoá.” Những câu nói này của ông ta đã nêu rõ một lý tương khi tiến hành xây
dựng đa nguyên hoá nhân viên của đại đa số các công ty: họ hy vọng nhờ đó có được
sự khuyến khích và động lực.
Theo các chuyên gia kinh tế việc động viên khuyến khích người lao động có nhiều
cách. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp chúng ta không thể sử dụng tùy tiện các
phương pháp động viên. Tùy theo tâm lý người lao động mà chúng ta nên hay không
nên áp dụng những phương pháp động viên.
Những gì không thể động viên hiệu quả
Tiền bạc. Tất cả chúng ta đều cần tiền để lo lắng cho bản thân và gia đình. Tiền bạc