Thực trạng về hoạt động thanh toán tín dụng chứng từ tại Ngân
hàng TMCP Gia Định
2.1 Một vài nét về quá trình hình thành, phát triển và hoạt động của Ngân
hàng TMCP Gia Định
2.1.1 Khái quát về quá trình hình thành, phát triển và nhiệm vụ của Ngân
hàng TMCP Gia Định
* Quá trình hình thành
Ngân hàng thương mại cổ phần Gia Định (dưới đây được gọi là Gia
Định Ngân hàng) được thành lập và hoạt động theo giấy phép số
0025/NH-GP ngày 22/08/1992 do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cấp,
giấy phép số 576/GP-UB ngày 08/10/1992 do Ủy Ban Nhân Dân Tp
HCM cấp.
* Các sự kiện khác
- Tháng 5/1994 : Tại Gia Định Ngân hàng xảy ra vụ án “ Thái Kim
Liêng và đồng bọn”, một số nhân vật chủ chốt trong HĐQT, Ban TGĐ cũ
bị khởi tố và bắt giam do vi phạm pháp luật về quản lý, điều hành hoạt
động ngân hàng, đẩy Gia Định Ngân hàng đứng trước nguy cơ phá sản
với tổn thất tài chính trên 63 tỷ đồng cùng nhiều khó khăn lớn khác phải
đối mặt như Vốn điều lệ chỉ có 20,104 tỷ đồng nhưng vốn khống đã là
19,644 tỷ đồng, số vốn còn lại cũng không còn do tổn thất quá lớn, dư
nợ tín dụng khống chiếm trên 95%, quỹ tiền mặt không còn, các trụ sở
hoạt động đều đi thuê, áp lực rút tiền ồ ạt của dân, nhân viên xin nghỉ
việc …
- Tháng 8/1994 : Ban Lãnh đạo mới ( là các cán bộ có chuyên môn
cao được điều động từ các Ngân hàng thương mại trên địa bàn TP.HCM
) chính thức tiếp quản Gia Định Ngân hàng với nhiệm vụ hết sức nặng
nề là vừa phải giải quyết hậu quả của vụ án để lại, vừa phải đảm bảo ổn
định và phát triển hoạt động Ngân hàng.
- Năm 1994 - 2004 : Thời kỳ 10 năm kiện toàn củng cố hoạt động
Được sự chỉ đạo kịp thời của Thành Ủy, UBND TP.HCM và Ngân
hàng Nhà nước cho phép áp dụng một số biện pháp tình thế, trong đó
vụ cầm đồ, hoạt động bao thanh toán.
* Chức năng, nhiệm vụ của Ngân hàng TMCP Gia Định
Ngân hàng TMCP Gia Định được thành lập để kinh doanh tiền tệ và
dịch vụ ngân hàng trên cơ sở thực hiện các nghiệp vụ tổng hợp, đa
năng của Ngân hàng thương mại.
- Chức năng trung gian tín dụng.
Ngân hàng TMCP Gia Định hoạt động như một trung gian tài chính
với khả năng thu hút mọi khoản tiền tạm thời nhàn rỗi của người tiết
kiệm và đáp ứng nhu cầu đa dạng của người đi vay. Nhờ chuyên môn
hoá, Ngân hàng TMCP Gia Định có thể giảm được chi phí giao dịch,
giảm được mức độ rủi ro... xuống mức thấp, góp phần đẩy mạnh tốc độ
tăng trưởng kinh tế, tăng hiệu quả của đồng vốn lưu thông trên thị
trường.
- Chức năng thủ quỹ của các doanh nghiệp.
Đại bộ phận các khoản chi trả về hàng hoá, dịch vụ của doanh
nghiệp, các cá nhân được chuyển giao cho Ngân hàng thực hiện. Điều
này có ý nghĩa rất lớn trong việc thúc đẩy quá trình lưu thông hàng hoá,
tiết kiệm chi phí giao dịch, tạo cơ sở cho Ngân hàng thực hiện các
nghiệp vụ cho vay, đồng thời kiểm soát được lượng tiền cần cung ứng
trên thị trường.
Qua thực hiện các nghiệp vụ thanh toán, Ngân hàng TMCP Gia
Định đã trở thành người thủ quỹ của các doanh nghiệp. Các giao dịch
thanh toán giữa các doanh nghiệp, cá nhân chỉ cần thông qua tài khoản
tiền gửi thanh toán tại Ngân hàng mà không cần trực tiếp thanh toán
bằng tiền mặt nữa. Doanh nghiệp, cá nhân thông qua Ngân hàng để
thực hiện các khoản chi trả, đồng thời uỷ nhiệm cho Ngân hàng thu
nhận các khoản tiền.
- Chức năng tạo tiền.
Tạo tiền là chức năng quan trọng của Ngân hàng Thương mại nói
chung và của Ngân hàng TMCP Gia Định nói riêng, chức năng này
Phòng Ngân quỹ
Phòng Vi tính
Văn phòng Ban Tổng Giám đốc
Phòng Nhân sự và Đào tạo
Phòng Hành chính
Trung tâm thẻ thanh toán
Chi nhánh cấp I - chi nhánh cấp II
Phòng Giao dịch và điểm Giao dịch
Công ty trực thuộc
2.1.2 Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Gia Định :
Năm 2007 và 2008, nền kinh tế Việt Nam phát triển tích cực. Số
lượng doanh nghiệp ngày càng tăng với chất lượng hoạt động ngày
càng cao nên đã tạo nguồn khách hàng dồi dào cho hoạt động của
ngành ngân hàng. Trong lĩnh vực ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt
Nam tiếp tục ban hành nhiều quy định mới, giúp các ngân hàng thương
mại chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh như cho phép các ngân
hàng thương mại cấp tín dụng theo lãi suất thỏa thuận, giảm tỷ lệ kết
hối, nới rộng biên độ tỷ giá ngoại tệ...Tuy vậy, nền kinh tế thế giới và
Việt Nam vẫn gặp không ít các khó khăn. Trong nước, đầu tư nước
ngoài giảm, xuất khẩu gặp nhiều khó khăn trước sự cạnh tranh mạnh về
giá cả, chất lượng...Sự cạnh tranh giữ các ngân hàng thương mại cũng
diễn ra ngày càng gay gắt hơn.
Trước những thuận lợi và khó khăn chung, Ngân hàng TMCP Gia
Định vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng, phát triển ổn định và hiệu quả.
Bên cạnh việc hoàn thành tốt kế hoạch kinh doanh, trong năm 2007 và
2008, Ngân hàng TMCP Gia Định tiếp tục xây dựng và áp dụng thành
công Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000 trên toàn hệ thống với
quyết tâm ngày càng nâng cao chất lượng quản lý và điều hành.
2.1.2.1 Tình hình kinh doanh về sản phẩm, giá cả, hệ thống phân phối và
xúc tiến thương mại của Ngân hàng TMCP Gia Định
Để đáp ứng nhu cầu về tiền gửi, tín dụng cũng như nhu cầu về các
dịch vụ thanh toán quốc tế, bảo lãnh, ngoại hối, tư vấn... của khách
hàng, Ngân hàng Ngân hàng TMCP Gia Định đã không ngừng hoàn
thiện và mở rộng hệ thống phòng giao dịch cũng như mối quan hệ đại lý
với các Ngân hàng trong và ngoài nước.
* Về xúc tiến thương mại
Ngày nay, với sự tham gia của rất nhiều Ngân hàng quốc doanh,
Ngân hàng cổ phần, Ngân hàng liên doanh cũng như chi nhánh của các
Ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam nên sự cạnh tranh trong trong hoạt
động kinh doanh của các Ngân hàng trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.
Trong những năm qua, Ngân hàng TMCP Gia Định đã nhiều lần mở
chiến dịch phát tờ rơi, quảng cáo trên đài truyền hình, tổ chức hội nghị
khách hàng... Bộ phận Quan hệ Khách hàng luôn đóng vai trò quan
trọng và dẫn đầu trong việc xác định khách hàng mục tiêu, xác định mục
đích của việc xúc tiến, lựa chọn kênh thông tin, chuẩn bị nội dung, kế
hoạch hoá sử dụng các phương pháp truyền thông tin, lập ngân sách
kích thích và phân tích thông tin phản hồi... Chính nhờ những chiến dịch
xúc tiến hợp lý mà Ngân hàng TMCP Gia Định đã nâng cao được hình
ảnh, địa vị của mình trên thương trường, thu hút được ngày càng đông
khách hàng đến giao dịch.
2.1.2.2 Tình hình về thị trường khách hàng
Từ đặc thù về lĩnh vực kinh doanh của Ngân hàng mà khách hàng
của Ngân hàng TMCP Gia Định chủ yếu là những cá nhân, tổ chức
thuộc mọi thành phần kinh tế có nguồn vốn nhàn rỗi muốn gửi tại Ngân
hàng và các cá nhân, tổ chức có nhu cầu về vốn muốn thông qua Ngân
hàng để được cấp tín dụng. Bên cạnh đó, khách hàng của Ngân hàng
TMCP Gia Định còn là những người muốn thông qua Ngân hàng để
thực hiện các dịch vụ về bảo lãnh, thanh toán quốc tế và các dịch vụ
khác.
2.1.2.3 Tình hình hoạt động của Ngân hàng TMCP Gia Định
học" ra đời nhằm hỗ trợ tài chính cho các phụ huynh du học sinh đã tạo
tiền đề cho việc cung cấp sản phẩm "Du học trọn gói" của ngân hàng.
Hoạt động tín dụng của Ngân hàng TMCP Gia Định đã đáp ứng
được yêu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng. Tổng dư nợ cho vay
bình quân đạt 1.712,4 tỷ đồng, tăng 43,6% so với năm 2007. Dư nợ cho
vay đến 31/12/2008 đạt 2.575 tỷ đồng, tăng 102% so với năm 2007. Tỷ
lệ nợ xấu đến 31/12/2008 giảm mạnh so với năm 2007, chiếm tỷ trọng
0,4% trên tổng dư nợ cho vay.
* Thanh toán Quốc tế :
Với định hướng xem hoạt động thanh toán quốc tế là nghiệp vụ
trọng tâm, là đòn bẩy thúc đẩy các hoạt động khác, Ngân hàng TMCP
Gia Định luôn đảm bảo đáp ứng đầy đủ ngoại tệ cho khách hàng, tài trợ
ưu đãi cho doanh nghiệp xuất - nhập khẩu, giảm phí thanh toán, phí gửi
chứng từ, đơn giản hóa thủ tục...
Hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng TMCP Gia Định năm
2008 tăng 24,2% so với năm 2007. Tổng doanh số cả năm đạt 611,4
triệu USD.
* Kinh doanh ngoại tệ :
Trong năm 2007 và 2008, thị trường tiền tệ thế giới diễn biến hết
sức phức tạp. Giá vàng thế giới tăng cao, đô la Mỹ giảm giá so với đồng
EURO, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm lãi suất. Tất các yếu tố
đó đã ảng hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân
hàng.
Tuy giá vàng trong nước có biến động do ảnh hưởng của giá vàng
thế giới, nhưng nhờ các chính sách điều hành quản lý ngoại hối của
Ngân hàng Nhà nước, thị trường ngoại hối trong nước tương đối ổn
định, tỷ giá biến động không nhiều. Với chính sách giả cả linh hoạt,
mạng lưới rộng khắp, Ngân hàng TMCP Gia Định đã thu hút được
nguồn ngoại tệ từ dân cư, các doanh nghiệp và các tổ chức tài chính để
đáp ứng đủ nhu cầu thanh toán xuất nhập khẩu và chi trả kiều hối. Tổng
Ngân hàng TMCP Gia Định ngày càng thu hút nhiều công ty, tổ chức sử
dụng dịch vụ thu - chi hộ, đặc biệt là dịch vụ chi lương hộ. Tổng doanh
số thu - chi hộ năm 2002 đạt 3.540,5 tỷ đồng, tăng 75% so với năm
2001.
* Hoạt động đầu tư - liên doanh :
Ngân hàng TMCP Gia Định tham gia đầu tư - liên doanh vào các
lĩnh vực hoạt động có hiệu quả. Vốn đầu tư - liên doanh của Ngân hàng
luôn đảm bảo tuân thủ quy định của Ngân hàng Nhà Nước. Tổng thu
nhập của Ngân hàng TMCP Gia Định từ hoạt động đầu tư - liên doanh
là 2,8 tỷ đồng.
* Hoạt động nghiên cứu - phát triển :
Ngân hàng TMCP Gia Định tiếp tục đẩy mạnh hoạt động nghiên
cứu - phát triển, tập trung vào thiết kế sản phẩm mới, cải tiến các sản
phẩm dịch vụ hiện có. Ngân hàng TMCP Gia Định đã nghiên cứu và
đưa vào sử dụng hệ thống Xếp hàng điện tử hỗ trợ cho mô hình dịch vụ
"một cửa" tại Hội sở để rút ngắn thời gian giao dịch. Bên cạnh đó, Ngân
hàng TMCP Gia Định cũng đang triển khai một số đề tài nghiên cứu
khác nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và mang lại cho khách hàng
nhiều tiện ích ngân hàng hiện đại.
* Hoạt động Đổi mới Công nghệ Thông tin :
Là một doanh nghiệp thực hiện các nghiệp vụ ở trình độ cao nên
Ngân hàng TMCP Gia Định đã chú trọng xây dựng chương trình hiện
đại hoá công nghệ thông tin để phục vụ hoạt động kinh doanh của Ngân
hàng. Ban Quản lý Dự án đổi mới công nghệ thông tin đã được thành
lập nhằm xây dựng kế hoạch tiển khai Dự án đổi mới hệ thống tin học,
hiện đại hoá công nghệ ngân hàng trong tiến trình hội nhập với khu vực
và thế giới.
Sự đổi mới về công nghệ thông tin trong thời gian qua đã đóng góp
đáng kể vào kết quả đổi mới các lĩnh vực nghiệp vụ Ngân hàng cũng
như nâng cao hiệu suất công việc.