THỰC TRẠNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
VÀO NGÀNH DỆT MAY Ở CĂMPUCHIA
2.1. Khái quát về ngành dệt may Cămpuchia hiện nay
Ngành dệt may Cămpuchia là một trong những ngành có vị trí quan trọng
ở Cămpuchia. Hiện nay, đây là ngành chiếm tỷ trọng xuất khẩu cao (trên 80%
tổng giá trị hàng xuất khẩu) và tạo công ăn việc làm cho khoảng 350.000 lao
động nữ. Việc nghiên cứu và khảo sát ngành dệt may Cămpuchia và ngành dệt
may ở các nước khác cho thấy:
Thứ nhất : Trình độ công nghệ ngành dệt may còn thấp, máy móc thiết bị
của ngành dệt may phần lớn là cũ kỹ, lạc hậu và có xuất sứ từ nhiều nước.
Ngành dệt may có gần 50% thiết bị đã sử dụng trên 10 năm nên bị hư hỏng
nhiều, năng suất thấp, chất lượng sản phẩm kém, giá thành cao. Như vậy, vấn đề
thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào ngành dệt may phải đặt ra yêu cầu kết hợp
đầu tư xây dựng mới, đồng thời chú ý thoả đáng hình thức liên doanh để hiện
đại hoá, đồng bộ hoá thiết bị hiện có.
Thứ hai : Ngành dệt may Cămpuchia thường xuyên ở trong tình trạng bị
động về nguồn nguyên liệu. Các loại nguyên liệu chủ yếu cho ngành dệt may
như bông, hoá chất, thuốc nhuộm hầu hết đều phải nhập từ nước ngoài.
Nguyên liệu phục vụ sản xuất đối với xí nghiệp dệt may có tầm quan
trọng rất lớn, trung bình chiếm 30% cơ cấu giá thành. Mức phụ thuộc về nguyên
liệu của 20 công ty dệt may được điều tra thì trung bình 50% trong số đó phải
100% nhập ngoại tơ sợi tổng.
Các xí nghiệp may công nghiệp lớn của Cămpuchia hiện nay, chủ yếu
nhận may gia công cho các công ty nước ngoài, nên nguyên liệu do nước ngoài
cung cấp, các doanh nghiệp của Cămpuchia chỉ là nguyên vật liệu phụ trợ.
Một số chuyên gia đã tính toán có tới 85% giá của sản phẩm dệt may
Cămpuchia là do nước ngoài làm ra.
Như vậy, chúng ta thấy ngành dệt may là ngành có tỷ trọng nguyên vật
liệu rất lớn, việc cung cấp tại chỗ chưa có phải nhập khẩu hoàn toàn cho nên
càng phát triển càng bị động, càng mất cân đối. Trong điều kiện cơ sở hạ tầng
còn yếu kém như Cămpuchia thì đó cũng là một trong những lý do làm giảm

Số dự
án
Vốn đăng ký
(USD)
Vốn cố định
(USD)
Tỷ lệ giải
ngân%
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Malaysia
Đài Loan
Trung quốc
Singapore
Thái Lan
Hồng Kông
Hàn Quốc
Inđonisia
Philiphine
Việt Nam
31
25

1,2
1,2
1,4
1,8
2,4
1,6
1,2
1,1
Nguồn: Uỷ ban phát triển Cămpuchia (CDC), Sự phát triển ngành đầu tư
Cămpuchia, đường lối và thực hiện năm 2007.
Trong giai đoạn 2001-2007 vốn đầu tư của Malaysia là 2.962.532.062,45
USD trong đó vốn đăng ký là 2.630.135.474 USD. Malaysia trở thành nước có
vốn đầu tư cao nhất vào Cămpuchia, tiếp đó là Đài Loan, Trung Quốc và
Singapore… Việt Nam là nước đứng thứ 10 trong tổng số 10 nước đầu tư nhiều
nhất vào ngành dệt may Cămpuchia.
Chính vì nguồn vốn đầu tư FDI của ngành dệt Cămpuchia chủ yếu từ các
nước Châu Á nên tình hình thu hút FDI của Cămpuchia phụ thuộc rất lớn vào
nền kinh tế của các nước Châu Á nói chung và của Cămpuchia nói riêng.
Nguyên nhân chính của tình trạng này là do các nước phát triển như Mỹ,
Nhật Bản và Tây Âu luôn có xu hướng phát triển những ngành có hàm lượng
khoa học công nghệ và chất sám cao, còn ngành dệt may thì họ lại ít quan tâm
chú ý tới. Đa phần các sản phẩm dệt may lại được nhập khẩu từ Châu Á, nơi có
nguồn nhân công rẻ, dồi dào.
2.2.2. Hình thức đầu tư
Hình thức đầu tư trực tiếp 100% vốn nước ngoài ngày càng tăng, năm
2001 chỉ chiếm có 72,3% tổng số vốn đã thực hiện trong năm, thì năm 2007
chiếm 91,25% tổng số vốn đã thực hiện trong năm. Điều này cho thấy các công
ty nước ngoài ban đầu còn nghi ngờ về khả năng làm ăn ở Cămpuchia vì thế họ
đã chọn đầu tư theo hình thức liên doanh. Nhưng những năm gần đây do môi
trường luật pháp và môi trường kinh tế Cămpuchia có sự thay đôi nên đã tạo

Nguồn: Vụ Thông tin Uỷ ban phát triển Cămpuchia (CDC)
Một câu hỏi đặt ra ở đây là, đầu tư theo hình thức nào (liên doanh hay
100% vốn nước ngoài) thì có lợi cho Cămpuchia? Câu trả lời ở đây là cả đối với
Cămpuchia thì cả hai hình thức đầu tư này đều có lợi. Nhưng xét về lâu dài thì
hình thức liên doanh sẽ có lợi hơn. Vì nếu đầu tư theo hình thức liên doanh sẽ
giúp cho các doanh nghiệp Cămpuchia học hỏi được kinh nghiêm về quản lý, về
công nghệ về tác phong làm việc công nghiệp và cách thức kinh doanh với nước
ngoài. Và khi hết thời hạn liên doanh thì Cămpuchia có thể tự mình đứng ra tổ
chức hoạt động kinh doanh mà không bị phụ thộc vào phía nước ngoài. Còn nếu
đầu tư theo hình thức 100% vốn nước ngoài, tuy về trước mắt sẽ giúp
Cămpuchia phát triển kinh tế, giải quyết công ăn việc làm nhưng về lâu dài khi
các doanh nghiệp nước ngoài rút vốn ra khỏi Cămpuchia sẽ gây ra những cú sốc
về công ăn việc làm. Ngoài ra nếu đầu tư trực tiếp nước ngoài theo hình thức
100% vốn nước ngoài nhiều quá sẽ làm cho Cămpuchia mất đi tính tự chủ và
luôn chịu ảnh hưởng nhiều từ phí nước ngoài. Đối với một quốc gia, việc tự chủ
về kinh tế có vai trò rất quan trọng để tạo nên vị thế và hình ảnh trên trường
quốc tế.
2.2.3. Cơ cấu đầu tư
Về cơ cấu đầu tư trực tiếp nước ngoài giữa ngành dệt và ngành may mặc
ở Cămpuchia có thể nói là rất mất cân đối. Tất cả các dự án đầu tư trực tiếp
nước ngoài FDI vào ngành dệt may Cămpuchia đều là đầu tư vào may mặc , chứ
hoàn toàn không có một dự án nào đầu tư vào ngành dệt.
Ngành dệt là ngành cung cấp nguyên vật liệu cho chính cho ngành may
mặc. Chính vì vậy ngành may mặc phụ thuộc rất lớn vào ngành dệt. Hiện nay,
các doanh nghiệp FDI của Cămpuchia đều nhập khẩu vải từ nước ngoài để phục
vụ cho may mặc. Chính điều này làm cho Cămpuchia không chủ động được
trong hoạt động sản xuất kinh doanh và ngành công nghiệp dệt may Cămpuchia
phụ thuộc rất lớn vào nước ngoµi.
Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc các doanh nghiệp nước ngoài không
đầu tư vào ngành dệt ở Cămpuchia là do điều kiện tự nhiên của Cămpuchia

5
3
2
46
0
46
54
54
0
2.544.000
1.740.000
804.000
II
1
2
3
4
5
6
7
+ Công nghiệp
- Thức ăn chế biến
- Dệt may
- Y khoa
- Mỏ
- Công nghiệp khác
- Thuốc lá
- Đỗ gỗ
38
4

III
1
2
3
4
+ Dịch vụ
- Dịch vụ năng lực
- Dịch vụ
- Giao thông
- Cung cấp nước
8
2
5
2
1
67,47
16,67
50,00
1,00
0
32,53
0
0
16,86
16,67
20.000.000
2.500.000
4.550.000
11.500.000
1.500.000

phủ Hoàng gia.
2.2.4. Địa bàn đầu tư
Về địa bàn đầu tư của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vào
ngành dệt may Cămpuchia chủ yếu tập trung vào những tỉnh thành giầu có và
phát triển như thủ đô Phnom Penh, tỉnh Kandal. Sở dĩ như vậy là vì Cămpuchia
là một nước có cơ sở hạ tầng còn rất lạc hậu. Hệ thống giao thông liên lạc phục
vụ sản xuất kinh doanh còn rất yếu kém.
Bảng 2.4: Địa bàn đầu tư nước ngoài vào các doanh nghiệp dệt may
Campuchia năm 2007
STT Địa bàn đầu tư
Số doanh nghiệp
đầu tư
Tỷ lệ phần trăm
1 Phnom Penh 165 85,60 %
2 Tỉnh Kandal 35 9,85 %
3 Sihanouk vill 24 2,70 %
4 Tỉnh Kampong Cham 15 1,26%
5 Tỉnh Takeo 10 0,59 %
Nguồn: Phòng Thương Mại Cămpuchia 2007.
Các tỉnh nghèo như tỉnh Takeo hay tỉnh Kampong Cham có cơ sở hạ tầng
rất yếu kém và hầu như không thu hút được đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
mặc dù các tỉnh này có lợi thế về giá nhân công rẻ.
Hiện nay, phần lớn các doanh nghiệp dệt may tập trung ở Phnom Penh vì
Cămpuchia là một nước đang phát triển nên tốc đồ đô thi hoá tăng nhanh. Lao
động di chuyển ra thành phố nhiều. Do đó, hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh
doanh chủ yếu tập trung ở thành phố lớn. Điều này làm cho Cămpuchia mất đi
sự cân bằng trong phát triển kinh tế, gây ra sự chênh lệch lớn trong phát triển
kinh tế giữa các vùng trên lãnh thổ đất nước. Địa bàn đầu tư trực tiếp nước
ngoài vào ngành dệt may chỉ tập chung chủ yếu ở Phnom Penh tuy tốt cho
Campuchia nhưng xét về tổng thể lại chưa phát huy được hết lợi ích của đầu tư