BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ HUYỀN

VẬN DỤNG THẺ ĐIỂM CÂN BẰNG BSC (BALANCED
SCORECARD) ĐỂ ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG
TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN 8

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ HUYỀN

VẬN DỤNG THẺ ĐIỂM CÂN BẰNG BSC (BALANCED
SCORECARD) ĐỂ ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG
TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN 8

Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 8340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS. HUỲNH ĐỨC LỘNG



Lý do chọn đề tài............................................................................................ 1

2.

Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................... 3

2.1.

Mục tiêu tổng quát:....................................................................................... 3

2.2.

Mục tiêu cụ thể:............................................................................................. 3

3.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................. 3

4.

Phương pháp nghiên cứu.............................................................................. 3

5.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài.......................................................................... 4

6.

Kết cấu của luận văn..................................................................................... 4

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT.................................................................... 22
2.1.

Cơ sở lý thuyết. ........................................................................................... 22

2.2.

Các công trình nghiên cứu trong nước. .................................................... 24

2.3.

Các công trình nghiên cứu nước ngoài. .................................................... 29

2.4. Xác định khe hổng nghiên cứu. .................................................................... 38
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .................................................................................... 38
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI
CHI CỤC THUẾ QUẬN 8. ................................................................................. 39
3.1. Phương pháp nghiên cứu.............................................................................. 39
3.1.1. Phương pháp nghiên cứu chung...............................................................

39

3.1.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể. .............................................................. 39
3.2. Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8. ........ 40
3.2.1. Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động ở phương diện tài chính. ..... 40
3.2.2. Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động ở phương diện người nộp
thuế. ................................................................................................................ 46


3.2.3. Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động ở phương diện quy trình nội


5.2. Kế hoạch triển khai vận dụng thẻ điểm cân bằng để đánh giá thành quả
hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8....................................................................... 85
KẾT LUẬN CHƯƠNG 5...................................................................................... 88
KẾT LUẬN............................................................................................................ 89


TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG

Bảng 1.1: Một sô kết quả hoạt động của Chi cục Thuế quận 8.
Bảng 3.1: Tình hình thu NSNN của Chi cục Thuế quận 8.
Bảng 3.2: Tình hình xử lý nợ của Chi cục Thuế quận 8.
Bảng 3.3: Tình hình quản lý Người nộp thuế của Chi cục Thuế quận 8.
Bảng 3.4: Hệ thống quy trình theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008.
Bảng 4.1: Mục tiêu đề xuất xây dựng cho mô hình BSC của CCT quận 8.
Bảng 5.1: Kế hoạch triển khai và vận dụng thẻ điểm cân bằng tại Chi cục
Thuế quận 8


DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ
Hình 1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy Chi cục thuế Quận 8.
Hình 2.1: Thẻ điểm cân bằng trong khu vực công và phi lợi nhuận.
Hình 2.2. Mô hình Thẻ điểm cân bằng của tổ chức phi lợi nhuận.
Hình 2.3. Mô hình BSC của các tổ chức công.
Hình 4.1: Bản đồ chiến lược cho Chi cục Thuế quận 8.
Hình 5.1: Quy trình triển khai thẻ điểm cân bằng tại Chi cục thuế Quận 8.


Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích mối liên hệ giữa thẻ điểm cân bằng và
các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8. Trên cơ
sở đó, đề xuất vận dụng thẻ điểm cân bằng để giúp các nhà lãnh đạo Chi cục thuế có
thể đánh giá hiệu quả công tác thu thuế. Nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên
cứu định tính bao gồm kết hợp phương pháp thảo luận, phỏng vấn các chuyên gia
làm cơ sở cho việc xây dựng vận dụng thẻ điểm cân bằng.
Kết quả nghiên cứu này sẽ hữu ích cho các lãnh đạo của Chi cục thuế quận 8
trong công tác quản trị của mình. Đề tài đưa ra một công cụ hoàn toàn mới để đo
lường chất lượng hoạt động, dựa trên các thang đo chi tiết để đưa ra kế hoạch hoạt
động tốt hơn để thực hiện hiệu quả các chiến lược của một đơn vị công.
Từ khóa: Thẻ điểm cân bằng, hiệu quả hoạt động, khu vực công.


ABSTRACT
The Balanced Scorecard was designed and introduced by professors Robert
S. Kaplan and David Norton of Harvard university in 1992 with the purpose is
measuring and motivating the effectiveness in business. The Balanced Scorecard is
created to provide value figures of efficiency, complement traditional financial
measurement indicators, link short-term control activities with long-term strategic
vision of businesses. This model has been evaluated by Harvard Business Magazine
as one of the 75 most influential ideas in the twentieth century (Paul N. Riven,
2006). According to another global survey of management tools in 2011 by Bain
Consulting, the Balanced ScoreCard is ranked 6th of the 10 most widely used
management tools in the world. . In Vietnam, there have been many successful
companies. However, in the public area, the balanced Scorecard is still a very new
concept. From the analysis, author chose to do research "Applying Balanced
ScoreCard model to evaluate the efficient operation the Tax Authority at District 8".
The objective of the study is to analyze the relationship between BSC and the
factors affect the effectiveness of operations at District 8 Tax Authority. On that
factors, propose to apply BSC to help leaders of Tax Department can evaluate the

nhất trên thế giới. Tại Việt Nam, đã có rất nhiều doanh nghiệp áp dụng thành công như
FPT, Ngân Hàng ACB, Tân Hiệp Phát, ICP, Kinh Đô, Giấy Sài Gòn…và nhiều doanh
nghiệp có kế hoạch sẽ sử dụng thẻ điểm cân bằng để đo lường hiệu quả hoạt động.
Là một đơn vị hành chính nhà nước, Chi cục Thuế quận 8 có nhiệm vụ chính là
đảm bảo số thu ngân sách Nhà nước giao. Tuy nhiên hiện nay Chi cục Thuế quận 8
đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong công tác thu thuế. Lạm phát, khủng hoảng
kinh tế, cạnh tranh gay gắt… đã khiến cho các doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn gặp
nhiều khó khăn. Điều này cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các khoản thu chủ
yếu của ngân sách nhà nước là thuế, phí và lệ phí. Để đạt được mục tiêu thu NSNN cơ
quan thuế cần quan tâm và chăm sóc người nộp thuế chu đáo hơn, tìm cách tháo gỡ
những khó khăn của người nộp thuế, giúp họ có môi trường kinh doanh tốt từ đó


2

nguồn thu cũng sẽ tăng lên. Song song với nhiệm vụ thu ngân sách, ngành Thuế cũng
phải triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, hiện đại hóa công tác quản lý thuế để
giảm thời gian, chi phí cho người nộp thuế, góp phần cải thiện môi trường đầu tư và
nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh cải cách, hiện đại
hóa công tác quản lý thuế.
Qua kết quả đánh giá công tác thu ngân sách từ năm 2016 đến năm 2018 của Chi
cục thuế Quận 8, nhìn chung số thuế thu được từ nhiều nguồn thu khác nhau. Thu đủ
kế hoạch được giao luôn là nội dung trọng tâm của việc thực thi nhiệm vụ hàng năm
nhằm bảo đảm cân bằng cán cân ngân sách. Tuy nhiên, để đạt được kế hoạch thu ngân
sách hàng năm đòi hỏi Chi cục Thuế quận 8 phải huy động mọi nguồn lực, triển khai
đồng bộ nhiều giải pháp, phấn đấu hoạt động với hiệu suất cao nhất. Trong dài hạn,
lãnh đạo Chi cục Thuế quận 8 đòi hỏi phải có một chiến lược lâu dài, bền vững, nghiên
cứu và chọn ra phương pháp thích hợp để đo lường, đánh giá thành quả nhằm nâng cao
vai trò, vị trí của các bộ phận chức năng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hội nhập
quốc tế.

Thuế quận 8 hiện nay như thế nào?
Câu hỏi 2: Thẻ điểm cân bằng để đo lường thành quả hoạt động của Chi cục
Thuế quận 8 được xây dựng như thế nào nhằm hướng đến thực hiện thành công tầm
nhìn, sứ mệnh và chiến lược của Chi cục?
Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu phương thức đánh giá hiệu quả hoạt
động tại Chi cục thuế quận 8 và việc vận dụng thẻ điểm cân bằng để đo lường hiệu
suất hoạt động của Chi cục Thuế quận 8.
Phạm vi nghiên cứu: Trên cơ sở dữ liệu nghiên cứu trong giai đoạn từ năm 2016
đến năm 2018, đề tài tập trung xây dựng các thang đo để vận dụng thẻ điểm cân bằng
vào đánh giá hiệu quả công tác thu thuế tại Chi cục Thuế quận 8.
4. Phương pháp nghiên cứu.
Nghiên cứu này áp dụng phương pháp cứu định tính, bao gồm:


4

Phương pháp nghiên cứu chung được dựa trên hệ thống, phân tích các tài liệu
nghiên cứu tổng hợp về thẻ điểm cân bằng trong và ngoài nước.
Phương pháp nghiên cứu cụ thể thông qua các báo cáo thường niên và báo cáo
nội bộ của Chi cục Thuế quận 8 kết hợp thảo luận, khảo sát các chuyên gia về tình
hình thực trạng, mục tiêu đo lường thành quả hoạt động làm cơ sở cho việc vận dụng
thẻ điểm cân bằng. Trên cơ sở các thông tin thu thập sau khi khảo sát các chuyên gia,
tác giả sử dụng phương pháp thống kê, so sánh để tính toán kết quả về chiến lược tài
chính của tổ chức, các thước đo về mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành.
5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài.
Về mặt lý luận đề tài nghiên cứu các yếu tố cấu thành nên thẻ điểm cân bằng trên
cơ sở tổng hợp lý thuyết từ các nghiên cứu đi trước. Với các mục tiêu và thước đo cụ
thể được xây dựng cho Chi cục Thuế quận 8, đề tài có thể làm tài liệu cho các nghiên
cứu khác có liên quan.
Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ hữu ích cho các lãnh đạo của Chi cục

Quận 8.
1.1.1. Sự hình thành và phát triển của Chi cục Thuế quận 8.
Theo từ điển Wikipedia sự hình thành và phát triển của ngành Thuế được đánh
dấu vào ngày 10/9/1945 bằng sự kiện Chính phủ lâm thời ký Sắc lệnh số 27/SL thành
lập ra Sở Thuế quan và Thuế gián thu (trực thuộc Bộ Tài chính). Sắc lệnh này chính là
cơ sở pháp lý và là tiền đề cho ra đời và phát triển của ngành Thuế Việt Nam về sau.
Đến ngày 25/3/1946 , để tách biệt với ngành hải quan, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban
hành Nghị định số 210-TC thành lập ra Nha Thuế trực thu Việt Nam (trực thuộc Bộ
Tài chính) có nhiệm vụ nghiên cứu, đề nghị thi hành và kiểm soát các công việc liên
quan đến các loại thuế trực thu (thuế điền thổ, thuế thổ trạch, thuế môn bài, thuế lương
bổng, thuế lãi doanh nghiệp, thuế lợi tức tổng hợp).
Ngày 7/8/1990, ngành thuế nhà nước được hợp nhất từ 3 hệ thống tổ chức theo
nghị định số 218-HĐBT: Thu quốc doanh, thuế công thương nghiệp, thuế nông
nghiệp. Ngành thuế nhà nước được tổ chức qua 3 cấp từ tổng cục thuế, cục thuế đến
chi cục thuế; được xác định rõ quyền hạn trách nhiệm và sự phân công cụ thể hợp lý
giữa cơ quan thuế ngành dọc cấp trên và chính quyền từng cấp trong tổ chức lãnh đạo
chỉ đạo thực hiện nghiêm chỉnh chính sách thuế chung cả nước và trên địa bàn lãnh
thổ theo nguyên tắc song hành lãnh đạo.
Chi cục Thuế quận 8 có trụ sở tại địa chỉ 1079 Phạm Thế Hiển, phường 5, quận
8. Là một trong 24 Chi cục Thuế quận, huyện chịu sự quản lý trực tiếp của Cục thuế
Thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo các văn bản quy
phạm pháp luật về quản lý thuế trên địa bàn quận 8.
Triển khai thực hiện nhiệm vụ thu NSNN trong bối cảnh tình hình tăng trưởng
kinh tế nhiều thách thức. Các chương trình tháo gỡ khó khan, hỗ trợ cho doanh nghiệp


7

tiếp tục phát huy đem lại nhiều hiệu quả, góp phần giúp người nộp thuế tiếp cận nguồn
vốn, ổn định và phát triển sản xuất, kinh doanh. Chính quyền thành phố tiếp tục tổ


8

Tổ chức triển khai thực hiện thống nhất các văn bản qui phạm pháp luật về thuế;
quy trình, biện pháp nghiệp vụ quản lý thuế trên địa bàn quận 8;
Tổ chức thực hiện dự toán thu thuế hàng năm do Cục thuế thành phố Hồ Chí
Minh giao; tổng hợp, phân tích, đánh giá công tác quản lý thuế; tham mưu về công tác
lập và chấp hành dự toán thu ngân sách Nhà nước, về công tác quản lý thuế trên địa
bàn quận 8 với cấp uỷ, chính quyền địa phương;
Phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân quận 8 thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế,
chống thất thu ngân sách trên địa bàn quận 8;
Tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền, hướng dẫn, giải thích chính sách thuế
của Nhà nước; hỗ trợ người nộp thuế trên địa bàn quận 8 thực hiện nghĩa vụ nộp thuế
theo đúng quy định của pháp luật.
Kiến nghị với Cục trưởng Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh những vấn đề
vướng mắc cần sửa đổi, bổ sung về các văn bản quy phạm pháp luật về thuế, các quy
trình chuyên môn nghiệp vụ, các quy định quản lý nội bộ và những vấn đề vượt quá
thẩm quyền giải quyết của Chi cục Thuế.
Tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế đối với người nộp thuế thuộc phạm vi
quản lý của Chi cục Thuế quận 8 như: đăng ký thuế, cấp mã số thuế, xử lý hồ sơ khai
thuế, tính thuế, nộp thuế, miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế, xoá nợ thuế, tiền phạt, lập
sổ thuế, thông báo thuế, phát hành các lệnh thu thuế và thu khác theo qui định của
pháp luật thuế và các quy định, quy trình, biện pháp nghiệp vụ của ngành; đôn đốc
người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước.
Quản lý thông tin về người nộp thuế; xây dựng hệ thống dữ liệu thông tin về
người nộp thuế trên địa bàn quận 8;
Kiểm tra, giám sát việc kê khai thuế, hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế, nộp thuế,
quyết toán thuế và chấp hành chính sách, pháp luật thuế đối với người nộp thuế và các



Đội KK-KTT- và TH

Đội TTHT-QLT TNCN
Đội Kiểm tra thuế số 1
Chi CụcTrưởng
Đội Kiểm tra thuế số 4
Đội Kiểm tra thuế số 3
Đội TH-NV-DT
Phó Chi cục trưởng

Đội HC-TV-AC
Đội Quản lý nợ thuế
Đội thuế LP 1,2,3

(Nguồn Chi cục thuế Quận 8).

Hình1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy Chi cục thuế Quận 8
Chi cục Thuế Quận 8 có 14 đội trực thuộc với 113 công chức. Chi cục Thuế có
01 chi bộ Đảng gồm 38 Đảng viên, có tổ chức Công đoàn, có Chi đoàn Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Đơn vị có nhiệm vụ thực hiện công tác quản lý thuế


11

7.275 doanh nghiệp, 1.293 chi nhánh và 9.791 hộ kinh doanh, thu phí, lệ phí và các
khoản thu khác của ngân sách Nhà nước trên địa bàn quận 8.
Chi cục thuế quận 8 đã và đang tổ chức, phối hợp thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý
thuế đối với người nộp thuế như: Tuyên truyền chính sách thuế, đăng ký thuế, cấp mã
số thuế, xử lý hồ sơ khai thuế, tính thuế, nộp thuế, hoàn thuế, xóa nợ thuế, tiền phạt,
lập sổ bộ thuế, thông báo thuế, phát hành các lệnh kiểm tra, thu thuế và thu khác theo

của Tổng cục Thuế, chi cục Thuế đã sắp xếp bộ máy tổ chức theo mô hình mới, thực
hiện điều động bố trí công chức phù hợp với năng lực, khả năng và sở trường của từng
công chức.
1.1.4. Một số kết quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8.
Kết quả hoạt động của Chi cục thuế quận 8 trong lĩnh vực quản lý thuế và thu
NSNN được thẻ hiện trong bảng 1.1 sau:
Đơn vị: tỷ đồng
STT

Năm

Chỉ tiêu
2015

1

Tổng số thu

2

Kế hoạch pháp lệnh

3

Số thu NSNN

4

Số thu năm trước


1.588

897,036

1.356,3

1.522,5

1.614,6

660

897,036

1.356,3

1.522,5

136,88

119,04

101,68

51,20

12,25

6,05


đất và thuế GTGT. Cụ thể trong năm 2017, thu được từ Công ty CP TM DV XD nhà
Vạn Thái 304,25 tỷ đồng, năm 2018 công ty TNHH May Song Ngọc 165 tỷ đồng…
Công tác thu hồi nợ của Chi cục Thuế có nhiều thành công, cụ thể trong năm 2018 Chi
cục thu được tiền chậm nộp của Công ty TNHH TM XD Vạn Hưng Phát 29 tỷ đồng,
tiền thuế bảo vệ môi trường của doanh nghiệp tư nhân Sáng Nghiệp…
Đội ngủ nhân viên trẻ, có trình độ năng lực và tận tâm với công việc. Năm 2015,
chi cục Thuế quận 8 được Cục Thuế thành phố Hồ Chí Minh bổ sung thêm 26 công
chức trẻ, có trình độ đại học trở lên.