1
M
U
Trongă giaiă đo nă hi nă nay,ă n
că ta b
1. Tính c p thi t c a đ tƠi
că vàoă th iă k ă đ yă m nh công
nghi pă hoá,ă hi nă đ iă hoá vàă h iă nh pă qu că t ,ă trongă b iă c nhă th ă gi iă đangă
thayăđ i r tănhanh,ăph căt p,ăkhóă l
ng,ănh Ngh ăquy tă
iăh iăXIă ch ărõ:
“Trên th gi i: Hoà bình,ăh pătácăvàăphátătri năv nălàăxuăth ăl n,ănh ngăs ăcóă
nh ngădi năbi năph căt păm i,ăti mă nănhi uăb tătr căkhóăl
ng. Nh ngăc ngă
th ng,ăxungăđ tătônăgiáo,ăs căt c,ălyăkhai,ăchi nătranhăc căb ,ăb oălo năchínhă
tr ,ăcanăthi p, l tăđ ,ăkh ngăb ăv năs ădi năraăgayăg t; cácăy uăt ăđeădo an
ninhăphiătruy năth ng,ăt iăph măcôngăngh ăcaoătrongăcácăl nhăv c tài chính ti năt ,ăđi năt ă- vi năthông,ăsinhăh c,ămôiătr
ng…ăcònăti păt căgiaăt ng. C că
di năth ăgi iăđaăc căngàyăcàngărõăh n,ăxuăth ădân ch ăhoá trongăquanăh ăqu că
ngăđ năc ăs .ăM tăs t nhă
că r tă quană tr ngă trongă s ă nghi pă xâyă
d ng vàăb oăv ăT ăqu c, làăđ aăbànăcóăti măn ngăkinhăt l n,ăcóăýăngh aăđ că
bi tăquanătr ngăv ăqu căphòng,ăanăninhăđ iăv iăs ănghi păb o v ăch ăquy nă
2
qu căgia.ăTrongăth iăk ăm i,ătìnhăhìnhăbiênăgi iăđ tăli năc ngănh ăbiênăgi iă
phíaă B că trênă b ă gi aă Vi tă Namă vàă Trungă Qu că đưă đ
h
c gi iă quy tă theoă
ngă hoà bình,ă h uă ngh .ă Tuyă nhiên,ă v nă đ ă bi nă ôngă v nă cònă ti mă nă
nhi uănguyăc ă b t nătrongăkhuăv cănóiăchungăvàăgi aăVi tăNamăv iăTrungă
Qu cănóiăriêng.ăDoăđó,ăv năcònăti mă nănguyăc ăxungăđ tăc ăbiênăgi iătrênăb ă
vàătrênăbi n.ăCùng v iăđó, cácăth ăl căthùăđ chăv năkhôngăt ăb ăâmăm uăchi nă
l
că“di năbi năhoà bình”…ăChínhăvìăv y,ăbiênăgi iăphíaăB căv nălàăkhuăv că
chi nă l
că quană tr ngă màă cácă l că l
ngă thùă đ ch luôn tìmă cáchă l iă d ng,ă
qu căphòng,ăanăninhăvàăphânătích,ăđánhăgiáăth cătr ngă ăm tăs ăt nhăbiênăgi iă
phíaăB căVi tăNam,ălu năánăđ ăxu tănh ngăquanăđi măc ăb năvàănh ngăgi iă
phápăch ăy uăphátătri năkinhăt ă- xưăh iăg năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninhă
ăm tăs đ aăph
ng.
- Nhi m v :ă
ăđ tăđ
căm cătiêu trên,ălu năánăcóăcácănhi măv ăsau:
+ăT ngăquanătìnhăhìnhănghiênăc uăv ăphátătri năkinhăt ă- xưăh iăg năv iă
đ măb oăqu căphòng,ăanăninh; ch ăraănh ngăn iădungăđưăđ
c u,ăc ngănh ănh ngăv năđ ăch aăđ
căđ ăc pănghiênă
căđ ăc p,ănghiênăc u.
+ăH ăth ngăhoá vàălàmărõăkhuônăkh ălýăthuy tăc aăvi căphátătri năkinhăt - xã
h iăg năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninh trongăđi uăki năhi nănayă ăVi tăNam.
+ Phânătíchăvàăđánhăgiá đúng vi căth căhi năphátătri năkinhăt - xưăh iă
g năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninhă ăm tăs ăt nhăbiênăgi iăphíaăB c,ăch ărõ
nh ngă thànhă t u,ă h nă ch ,ă nguyênă nhână c aă chúngă vàă nh ngă v nă đ ă đ tă raă
trongăth iăk ăm i.
+ă
ăxu tăquanăđi m c ăb n và gi iăphápăch ăy uănh măphátătri năkinhă
h i,ăb oăv ă vàă t oăđi uăki năthúcă đ yă kinhăt ă - xưă h iă phátătri n. Ngày nay,
m iăquanăh ăgi aăphátătri năkinhăt ă- xưăh iăv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninh
càngăch tăch ăh năbaoăgi ăh t. Phátătri năkinhăt ă- xưăh iă năđ nhănhanh,ăb nă
v ngăgi ăvaiătròăquy tăđ nhăchoăđ măb oăqu căphòng,ăanăninh;ăqu căphòng,ăană
ninhăkhôngăch ăb oăv ăch ăquy n toànăv n lưnhăth ,ămàăcònăđ măb oăanăninhă
chínhătr , tr tăt ăanătoànăxưăh i, t oămôiătr
ng hoà bình,ă năđ nh,ălàăti năđ ,ă
đi uăki năkhôngăth ăthi uăđ m b o choăquáă trìnhăphátătri năkinhăt ă - xưă h iă
nhanh,ă b năv ng.ă B iă v y,ă ph iă gi iă quy tă đúngăđ nă m iă quană h ă gi aă phátă
tri năkinhăt ă- xưăh iăv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninhăphùăh păv iăt ngăđi uă
ki n,ăgiaiăđo năl chăs ăc ăth ătrên t ngăđ aăph
ng.ăăăă
4. Ph m vi nghiên c u
- V n i dung:ălu năánănghiênăc u lýălu n,ăth căti năphátătri năkinhăt ăxưăh iăg năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninh.ăTrongăđó,ăt pătrungălàmărõăm iă
quanăh ăgi aăphátătri n kinhăt ă- xưăh iăg năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninh;
n iădungăphátătri năkinhăt ă- xưăh iăg năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninh và
cácăđ iăt
ngăcóăliênăquanăthu cănhómăcácănhânăt ă nhăh
ngăđ năphátătri nă
kinhăt ă- xưăh iăg năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninh.
m b oăqu căphòng,ăanăninhătheo ngh aăh p làăđ măb oănhuăc uăv tăch tăk ăthu t,ătàiăchínhăvàănhânăl că(xétă ăm tăk ăthu t, thu căph măvi chuyên ngành
Kinhăt ăquânăs ă- H uăc năquânăs );ătheoăngh aăr ng,ăđ măb oăqu căphòng,ăanăninhă
Nam v ă phátă tri nă kinhă t ă - xưă h i g nă v i đ mă b o qu că phòng,ă ană ninh;
nh ngăch ătr
ng, ph
ng h
ngăphátătri năkinhăt ă- xưăh iăg năv iăđ măb oă
qu căphòng,ăanăninhăvùngăbiênăgi iăphíaăB c;ăcácăch ăth ,ăngh ăquy tăc aăB ă
Qu căphòng;ăcácăbáoăcáoăt ngăk t,ăs ăli uăth ngăkêăc aăcácăc quan,ăs ,ăban,ă
ngành ăm tăs t nhăbiênăgi iăphíaăB c;ăcácăcôngătrìnhăliênăquanăđ năđ ătàiăđã
đ
căcôngăb ;ăk tăqu ăđi uătraăkh oăsátănghiênăc uăth căt ăcóăliênăquanăđ nă
đ ătàiălàăc s ălýălu n, th căti năc aălu năán.
- Ph
ng pháp nghiên c u
Lu năánănghiênăc uăd aătrênăc s ăph
tr ăMácă- Lênin;ăs ăd ngăph
ng pháp tr uăt
ngăphápălu năc aăkinhăt ăchínhă
ngăhoáăkhoaăh c,ăk tăh păcácă
ngăs ăd ngăph
ngăphápăth ngă
ngăphápătr uă
ngă hoá khoaăh c, g tăb nh ngăy uăt ă ng uănhiênăx yăraătrongănh ngăquá
trìnhă vàă nh ngă hi nă t
phòng,ăanăninhăđưăđ
ng phátă tri nă kinhă t ă - xưă h iă g nă v iă đ mă b oă qu că
cănghiênăc u,ăt ăđóătáchăraănh ngăcáiăđi năhình,ăb năv ng,ă
6
năđ nhătrongănh ngăhi năt
c aăcácăhi năt
ngăvàăquáătrìnhăđó,ătrênăc ăs ă yăn măđ
căb năch tă
ng,ăt ăb năch tăc păm tăti năđ năb năch tă ătrìnhăđ ăsâuăh n,ă
hìnhăthànhănh ngăph mătrùăvàănh ngăquyălu tăph năánhănh ngăb năch t,ăđ th y
đ
căb năch tăc aăv năđ ămàăcácăcôngătrìnhăkhoaăh c,ăcácăđ ătài,ălu năánătr
că
tri năkinhăt ă- xưăh iăg năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninhămàăđ ătàiălu năánăđ aă
ra. Cùngăv iăph
th y đ
ngăphápătr uăt
ngăhoáăkhoaăh c là ph
cănh ngăn iădung,ănh ngănhânăt ă nhăh
ngăphápăphân tích đ ă
ngăvàăkinhănghi mătrongăphát
tri năkinhăt ă- xưăh iăg năv iăđ măb oăqu căphòng,ăanăninh.
Ch
ngă3,ăTh cătr ngăphátătri n kinhăt ă- xưăh iăg năv iăđ măb oăqu că
phòng, an ninh ă m tă s ă t nhă biênă gi iă phíaă B c. Ph
trongăch
ngănàyăk tăh păs ăd ngăcácăph
ngăpháp: phânătíchăvàăt ngăh p,
th ngă kê so sánh, chuyên gia;ă sauă đóă s ă d ngă ph
ph
ngăphápătr uăt
ăxu tăquanăđi măvàăgi iăphápănh m phát tri năkinhăt ă- xưăh iăg năv iă
đ măb oăqu căphòng,ăanăninhă ăm tăs ăt nhăbiênăgi iăphíaăB căth iăgianăt i.ă
7. K t c u c a lu n án
Lu năánăg m:ăph năm ăđ u; 4ăch
ng, 12ăti t; k tălu n; danhăm c các
côngă trìnhă nghiênă c uă c aă tácă gi ă đưă côngă b ă liênă quană đ nă đ ă tàiă lu nă án;
danhăm cătàiăli uăthamăkh o vàăph ăl c.
8
Ch
ng 1
T NG QUAN TỊNH HỊNH NGHIểN C U Cị LIểN QUAN
N
TÀI
Phátătri năKTă- XH g năv i đ măb o QP, ANăkhôngăph iălàăv năđ ăriêngăc aă
th iăđ iăngàyănay,ăkhôngăch ălàăv năđ ăcóătínhăquyălu tăc aăcáchăm ngăVi tăNam,ămàă
làăv năđ ăcóătínhăquyălu tăchungăchoăm iăXH cònăgiaiăc păvàăđ uătranhăgiaiăc p,ăcònă
m uăđ ăthônătínhăc aădânăt cănàyăđ iăv iădânăt căkhác.
iăv iăVi tăNam,ăphátătri nă
m iăquanăh ăch tăch ăgi aăKT v iăchi nătranh,ăKTăv iăQP:ă“Th c túc, bình c ng”,ă
“Phúăqu c, binh c ng”;ăđ tăn căgiàuăm nhălàăc ăs ăv tăch tăt oăraăs căm nhăQP
đ ăs căng năng a,ăđ yălùi,ălàmăth tăb iăcácăâmăm u,ăk ăho chăxâmăl căc aăk ăthù;ă
QP m nhăt oăraămôiătr ngăhoà bìnhăchoăxâyăd ng,ăphátătri n đ tăn c. K ăsáchă
“D ngăn căđiăđôiăv iăgi ăn c” c aăôngăchaătaătrongăth iăk ăphongăki n đ că
bi uăhi năt pătrungă nh ngăn iădungăsau:
M t là, nhi uătri uăđ iăphongăki năVi tăNamăđưăđ ăraănhi uăk ăsáchăgi ă
n
căsángăt o,ălinhăho t;ăth ăhi năs g n k tăch tăch ăKTăv iăQP,ătiêuăbi uălàă
k ăsáchă“Ng ăbinhă ănông”ăd
“L yădânălàmăg c”,ădânăgiàuăn
iăcácătri uăđ iăphongăki năLý,ăTr năvàăLêăS ;
căm nh,ăqu c phú binh c
ng...ă“Ng ăbinhă ă
nông”ă làă g iăm tăb ăph năquânăvào nông dân, nông thôn,ăk tăh păquână v i
dânăcùngăxâyăd ngăquânăđ i,ăch ăduyătrìăm tăs ăl
ngăquânăth
ngătr căh p
lý.ăK ăsáchă“Ng ăbinhă ănông”ălàăs năph măc aănh năth căcoiătr ngăvi căbinhă
v iăvaiătròăquan tr ngăc aănôngănghi pănh măb oăđ măs ăcânăđ i,ăh pălýăgi aă
phátătri năKT vàăc ngăc ăQP,ăgi aăxâyăd ngăLLVTăth
canhăchoăv ănhàăcàyăc yătr ngătr tăđ ăt ăc p.ăNhàăTr nătheoăphépănhàăLý…ă
binhăcácăđ oăthìăđ uăchiaăphiênăv ălàmăru ngăchoăđ ăt năl
ng…ăPhépănuôiă
binh đ iăLêăs đ iăđ ătheoăphépăng binhă ănôngăc aăcácăđ iăLý,ăTr n,ăkhôngă
ph iăc păl
ngăb ng.ăTh iăH ngă
cătr ăv ăsau,ăc ătheoăphépăđ yăkhôngăđ i”
[18, tr.20].ă Nh ă v y,ă cóă th ă nói,ă k ă sáchă “Ng ă binhă ă nông”ă làă m tă c ă ch ă
hoànăh oăv ăm tăđ ngăviênăvàăs ăd ngăngu nănhânăl cătrongăvi căxâyăd ngă
LLVTăphòngăgi ăđ tăn
KTăv iăc ngăc ăl căl
c,ăxâyăd ngăti măl căQPăm nhătrênăc ăs ăphátătri nă
ngăQS.ăNh ă c ăch ă nàyăđưă t oăraă binhăm nh,ăl
nhi uătrongăth iăbìnhăvàăkhiăth iăchi năx yăra, s ătaoăraăm tăl căl
h uătoànădânălàălính,ăc ăn
ngă
ngăhùngă
căđánhăgi c.
Hai là,ăcácătri uăđ iăphongăki n luônăquanătâmăđ năvi căxâyăd ngăl căl ng,ă
c,ănh tălàă cácă
ngànhăngh ăcóăliênăquanăđ năQPăđ ăv aăđápă ngănhuăc uădânăsinh,ăv aăđ m
b oănhuăc u QPăc aăđ tăn
c.
Trênăth căt ,ăt ăth ăk ăXI,ă ăn
cácăx
căta (
iăVi t) đưăhìnhăthànhăvàăphátătri nă
ngăth ăcôngăc aătri uăđìnhăv aăs năxu tăcácăs năph m mangătínhăch tăKTă
nh ăs năxu tăcácăs năph m dân sinh dùng trong hoàng gia, cungăđình, v aăs nă
xu tăs năph m tr căti păđ măb oăchoăcácănhuăc u QS nh :ăđ măb oănhuăc uăxây
d ngăLLVT,ăquânăđ i,ăthuy năchi n,ăv ăkhí…ăTh iăLýăđưăs năxu tăđ
căthuy nă
l năđ măb oăchoăthu quânătácăchi nătrênăsôngăl năvàăbi năg n;ăv ăkhíăh ngăn ngă
nh ămáyăb năđá…ăTh iăTr năđưăs năxu tăđ
că“Th năc ăsongăpháo”ălàăm tălo iă
ho pháoăcóăuyăl căm nh.ăTh iăLê đưăs năxu tăraăcácălo iăthuy năchi n,ăv ăkhíăr tă
phongăphúăvàăcóătácăd ngăchi năđ uăr tăcao…ăCácălòăth ăcôngăgiaăđình c ngăđ
c
Ngayăt ăkhiăthànhăl păvàătrongăsu tăquáătrìnhălưnhăđ oăcách cáchăm ngă
Vi tăNam,ă
ng C ngăs năVi tăNamăluôn v năd ngăsángăt oăch ăngh aăMácă-
12
Lêninăv ăm iăquanăh ăKT v iăchi nătranh,ăKT v iăQP,ăk ăth aătruy năth ng,ăkinhă
nghi măk tăh p KT v iăQP trongăl chăs ăd ngăn
căvàăgi ăn
căc aădânăt c,ăs ă
nh năth căv ăphátătri n KTăv i đ măb o QP ăVi tăNamăluôn có nh ngăphátătri nă
m i. Ngayăsauăkhiăcáchăm ngăThángăTám thànhăcông,ă“Ch ăth ăc aăBanăCh pă
hànhăTrungă
ngăv ăkhángăchi năki năqu c”ă(25/11/1945),ăxácăđ nhănhi măv ă
c năkípăc aăcáchăm ngălúcănàyălàă“Ph iăc ngăc ăchínhăquy n,ăch ngăth cădână
Phápăxâmăl
c,ăb iătr ăn iăph n,ăc iăthi năđ iăs ngăchoănhânădân” [26, tr.26-27].
QuaăCh ăth ăchoăth yă
ngăđưănh năth căđúngăđ năm iăquanăh ăgi aăkhángăchi nă
păsúngăgi căđ ăb năgi c…ăt ngăgiaă
s năxu tăđ ăkhángăchi n;ăgi ăg oă mu iănuôiăquân;ăv aăkhángăchi n,ăv aăki nă
qu c…ă“Ch ăth ătoànăqu căkhángăchi n”ălàăs ăphátătri nănh năth căc aă
ngăv
phátătri n KTăv i đ măb o QP.
ă ti pă t c th că hi nă ch ă tr
Trungă
ngăc aă
ng trên,ă Ngh ă quy tă H iă ngh ă cánă b ă
ngă(t ăngàyă3ăđ nă6/4/1947)ăđưăxácăđ nh:ă“T ăch căc năc ă
đ aăkhôngănh ngă ăvùngăr ngănúiămàă ăc ăđ ngăb ng”;ă“Ápăd ngăchi năthu tă
tiêuăth ăkhángăchi năm tăcáchăr ngărưi”;ă“PháăKT đ chăb ngăcáchăt yăchayăvàă
QS pháăho i”;ă“Tíchăc căxâyăd ngăkinhăt ăc aăta,ăv aăkhángăchi n,ăv aăki nă
13
qu c,ăvàăl păn năkinhăt ăt ătúc”;ă“Th căhànhăvi căb ăđ iăt ngăgiaăs năxu t”
[26, tr.180-181, 185].ăH iăngh ăquânăs toànăqu căl năth ăIIIă(15/6/1947),ăti pă
t căkh ngăđ nhăv ătrí,ăt măquanătr ngăc aănhi măv ăt ngăgiaăs năxu tăc aăquână
đ i:ă“Cácăchínhătr ăviênăc nălàmăchoăb ăđ iăhi uăr ngăt ngăgiaăs năxu tălàăm tă
nhi măv ăquanătr ng” [25, tr.172];ăm cădùătrongăth iăk ănày,ăth căhi năch că
n ng,ănhi măv ăchi năđ uălàăch ăy u,ănh ngăquânăđ iăđưăquánătri tăvàănh nă
th căsâuăs cănhi măv ăs năxu t.ăTi păt căch ătr ngăv aăkhángăchi năv aăki nă
nhi măv ăđ uătranhăchínhătr ăđ ăth căhi năth ngănh tăn
Qua đóăchoăth y,ă
ng, Nhàăn
cănhà” [27, tr.262].
căcóănh năth căđúngăđ n v ănhi măv khôi
ph c,ăphátătri n KT g năv i đ măb o QP trongăth iăk ăm i.
Trongăth iăk ăkhángăchi năch ngăđ ăqu căM ăxâmăl
iăh iăđ iăbi uătoànăqu căl năth ăIIIăc aă
hoànăch nhăc aă
ngăv ăđ ngăl i,ăch ătr
k ănày.ăNgh ăquy tă
c,ăcóăth ăth yăr ng,ă
ngă(9/1960),ăth ăhi năs ănh năth că
ngăk tăh p KTăv iăQP xuyênăsu tăth iă
iăh iăxácăđ nh,ăcáchăm ngăVi tăNamătrongăgiaiăđo năhi năt iă
có hai nhi măv ăchi năl
c:ă“M t là, ti năhànhăcáchăm ngăXHCNă ăMi năB c.ă
ng,ăc ngăc ăQP,ăt oănênăm tăh uăph ngăv ngă
căđ ăti năhànhăchi nătranhăgi iăphóngăth ngăl i.
1.1.2.2. Th i k c n
c th ng nh t đi lên ch ngh a xã h i đ n khi ti n
hành công cu c đ i m i
Sau đ iăth ngămùaăxuână1975,ăn
n
cănhà đ
căđ căl p,ăth ngănh t,ăc ă
căđiălênăxâyăd ngăCNXH,ăv iăkinhănghi măth căti nă30ăn măchi nătranhă
gi iăphóng,ă
iăh iăl năth ăIVăc aă
ngăkh ngăđ nh,ăv năđ ăk tăh pă KTăv iă
QP làăm tătrongănh ngăn iădungăc ăb năvàăquanătr ngăc aăđ
n năKT XHCNătrênăph măviăc ăn
c.ă
đưăraăNgh ăquy tăs ă250-NQ/TWă“V ăv năđ ăquânăđ iălàmănhi măv ăxâyăd ngă
kinhăt ”.ăNgh ăquy tăđưăxácăđ nhăm căđích, nhi măv KT vàăph
nhi măv ăc năb nătrongăxâyăd ngăKT c aăquânăđ i.
chuy năbi năk păth iătrongănh năth căc aă
ngăh
ngă
âyălàăm c đánhăd uăs ă
ngăv ăk tăh păQPăv iăKT trongăđi uă
ki năm i, đ tăn căth ngănh t,ăc ăn căđiălênăCNXH.ă
15
Tuyănhiên,ăkhiăm iăvi căm iăb tăđ uăđ
n n KT đ tăn
căv chăraăv iăm cătiêuăph căv ă
căsauăchi nătranh,ăthìăchúngătaăph iăđ
ngăđ uăv iănh ngăkhóă
kh n,ăph căt păm i;ătrongăđóăn iălênălàăhaiăcu căchi nă tranhăxâmăl
gi iăTâyăNamăvàăbiênăgi iăphíaăB căc aăcácăth ăl căthùăđ ch.ăTr
đó,ă
d ngăc ăb n,ăhàngăkhôngădânăd ng,ăh pătácăKT v iăLào,ăCampuchia...ăđ m
b o k tăh păch tăch ănhi măv ă QS v iănhi măv ăxâyăd ngă KT;ă uătiênăl aă
ch năcácăcôngăvi căcóătínhăc păbách,ăcácăcôngătrìnhăcóăgiáătr ă KT l năvàăcóă
quanăh ăch tăch ăgi aăKTăv iăQP,ătínhătoánăk ăvàăqu nălýăch tăch , t ngăb
că
nângăcaoăhi uăqu ăKT,ăch ngăthamăô,ălưngăphí. M cădùăt ăđ uăth păk ă80ăđ nă
cu iăn mă1986,ătìnhăhìnhăKTă- XHăVi tăNamăg pănhi uăkhóăkh n,ătìnhătr ngă
l măphátăgiaăt ng,ă
ng, Nhàăn
căv năkiênătrìăđ
ngăl iăxâyăd ngă KT k tă
h păv iăc ngăc ăQP, phát huy t tănh t nh ngăk tăqu ăxâyăd ngăKT đ măb oă
cho QP. Theoăđó, vi căk tăh păKTăv iăQPătrongăcácăho tăđ ngăc aăquânăđ iă
ti păt căđ
căduyătrì, cóănh ngăb
căphátătri năm i.ă
1.1.2.3. Th i k đ i m i, ti n hành công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c
và h i nh p qu c t
K ăth aăvàăphátătri năch ătr ngăchi năl c k tăh păKTăv iăQPătrongăth iăk ă
m i,ă
ng” [31, tr.85].
iă h iă đ iă bi uă toànă qu că l nă th ă VIIIă c aă
c nhăchúngătaă b
ng,ă di nă raă trongă b iă
căvàoăth iăk ăđ yă m nhăs ănghi pă CNH,ăH Hă đ tăn
c,ă
iăh iăxácăđ nh,ăk tăh păKTăv iăQPăg năli năv i phátăhuyăs căm nhăt ngăh pă
c aătoànădân,ăt ngăb
căt ngăc
ngăti măl căQP và AN c aăđ tăn
c.ă
iăh iă
ch ărõ:ă“K tăh păch tăch ăKTăv iăQPătrongăvi căquyăho chăvàăphátătri năcácă
vùngăkinhăt ,ăcácăngànhăcôngănghi p,ăl yăhi uăqu ăkinhăt ăg năv iăyêuăc uăb oă
đ măQP - AN làmăc ăs ăchoănh ngăch ătr
ngăc ăth ” [32, tr.184].
iă h iă đ iă bi uă toànă qu că l nă th ă IXă c aă
đ
đ măb oăQP,ăANăc aă4ăvùngă(đ ngăb ngăsôngăC uăLong,ă ôngăNamăb ăvàă
vùng KT tr ngăđi măphíaăNam,ăB căTrungăb ăvàăduyênăh iămi năTrung,ătrungă
duăvàămi nănúiăphíaăB c)ăvàăNgh ăquy tă54ă- NQ/TWăngàyă14/9/2005ăv ăphátă
tri năKTă- XH và đ m b oăQP,ăANăvùngăđ ngăb ngăsôngăH ngăđ năn mă2010ă
vàăđ nhăh
ngăđ năn mă2020. Nh ngăđ nhăh
ngăc ăb năđóăđ măb oăv ăchínhă
tr ăvàăc ăs ăkhoaăh căchoăgi iăquy tăquanăh ăphátătri năKT g năv iăQPă- AN
trong t ng khuăv c.
Th căti nănêuătrênăđưăđ
că
iăh i đ iăbi uătoànăqu căl năth ăXăc aă
ngă
ti păt căch ărõ:ă“Ti păt căphátătri năcácăkhuăKT - QP,ăxâyăd ngăcácăkhuăQP - KT
v iăm cătiêuăt ngăc
ngăQP, ANălàăch ăy u,ăt pătrungăvàoăcácăđ aăbànăchi năl
că
vàănh ngăkhuăv cănh yăc mătrênăbiênăgi iăđ tăli n,ăbi năđ o” [43, tr.110].ă
iă
vàăxuyênăsu tătrongăcácăv năki nă
căh tăs căquanătr ng,ăđ
iăh iăXIăc aă
ng.ăC
căth ăhi nănh tăquánă
ngăl nhăxâyăd ngăđ tă
n cătrongăth iăk ăquáăđ ălênăCNXHă(b ăsung, phátătri năn mă2011)ăxácăđ nh:ă
“K tăh păch tăch KT v iăQP - AN, QP - ANăv iăKTătrongăt ngăchi năl
c,ăquyă
ho ch,ăk ăho ch,ăchínhăsáchăphátătri n KT - XH vàătrênăt ngăđ aăbàn” [35, tr.82].
Ti păđó,ăchi năl
căphátătri năKTă- XHă10ăn mă(2011ă- 2020)ăch ărõ:ă“G năk tăQP
18
v iăAN.ăK tăh păch tăch ăQP,ăANăv iăphátătri năKT - XH trên t ngăđ aăbànălưnhă
th ,ătrongăcôngătácăquyăho ch,ăk ăho chăvàăcácăch
Trongăbáoăcáoăchínhătr ă
ngătrình,ăd ăán” [35, tr.138].
ngăti păt căxácăđ nh:ă“K tăh păch tăch ă KTăv iăQP,ă
tri n kinh t - xã h i g n v i đ m b o qu c phòng, an ninh
m t s qu c
gia trên th gi i
Jayawardena ,ă trongă côngă trìnhă nghiênă c uă “M t k t c u khái ni m
nghiên c u qu c phòng và phát tri n kinh t qu c gia”, [84] đưălàmărõ:ăth
nh t,ăquanăni măhi nănayăvàăc uătrúcălýălu năc aă QP; th hai,ăxácăđ nhăcácă
đ căđi măb iăc nhăQP c aăSriăLankaăvàăth ba,ăphátătri năc uătrúcăkháiăni mă
đ ănghiênăc uăquanăh ăgi aăQP vàăphátătri năKT. Theo Dr MM Jayawardena,
ph năl năcácănghiênăc uăđưăt pătrungăvàoăm iăquanăh ăgi aăQP vàăt ngătr
ngă
KT ho căcácăy uăt ăliênăquanăc aănóăch ăkhôngăph iălàăphátătri nă KT; theo
Ông, SandlerăvàăHartelyăđưăkh oăsátăvàătrìnhăbàyăk tălu năc aănhi uănghiênă
c uăv ăkhíaăc nhăKT v ămôăc aăQP v iăch ăđ ă“T ngătr
ngăKT, phát tri năvàă
chiătiêuăquânăs ”ănh ngăh uănh ăch aăcóăb tăk ăm tăphânătíchătoànădi nănàoă
v ăQP vàăphátătri năKT.ăVìăv y,ătrongăb iăc nhăhi nănay, m tănghiênăc uăt ngă
19
quanăv ăQP vàăphátătri năKT màăt ngătr
ngăKT đ
căđ aăraăxemăxétălàăyêuă
s ă cană thi p.ă Nh ngă nhă h
nh t,ăhoànăc nhăt iăth iăđi măcanăthi p;ăth hai,ălo iăcanăthi p;ăth ba,ăb iăc nhă
điăcùngăv iăs ăcanăthi păvàăth t ,ăcóăth ăđ
căcoiălàăquanătr ngănh t,ăs ăch pă
nh năcanăthi păc aănhânădânăs ăt i.
Trong côngătrìnhănghiênăc uăc aăAdamăPosen và DanielăK.ăTarullo:ă“Báo
cáo c a nhóm nghiên c u v kinh t và an ninh qu c gia”ă[80],ăcácătácăgi ăđưăđiă
vàoălàmăsángăt ăđâuălàănh ngăđúngăđ năvàăsaiăl mătrongăt ăduyăhi nănayăv ăKT
và AN qu căgia.ăTrongătr
ngăh păn
căM ,ătoànăc uăhoáăKT đưălàmăt ngăc ă
n ngăl căl nănguyăc ăb ăt năth
ngăc aăn
d chăchuy năcôngăngh ăvàăth
ngăm iăsangăcácăn
vácăth păk ătr
căM .ăKh ăn ngăc aăM ăh năch ăs ă
căkhácăb ăsuyăgi măsoăv iă
căthayăđ i.
Cu năsáchă“Kinh t qu c phòng”ăc aăSandler Todd and Hartley Keith
[87] đưăđ ăc păt iăcácăn iădung: D
iăcáchăti păc năKT, QP đ
căcoiălàăm tă
lo iă hàngă hoáă công,ă hàngă hoáă côngă g nă v iă s ă th tă b iă c aă th ă tr
ng,ă doă
khôngăcóăkh ăn ngălo iătr ăvi căs ăd ngăhàngăhoáănàyănênănóăkhôngăkhuy nă
khíchăth ătr
ngăs năxu tăvàăcungăc p,ătrongăkhiăc ngădoăkhôngăcóătínhăc nhă
tranhănênănóăc ngăkhôngăcóălýădoăh năch ăng
phíăc năbiênăchoăng
iăs ăd ngă(nóiăcáchăkhác,ăchiă
iăs ăd ngălàăb ngăkhông);ănóiăm tăcáchăđ năgi n,ăhàngă
hoáă côngă khôngă th ă đóngă góiă vàă bánă trênă th ă tr
tr
ng.ă S ă th tă b iă c aă th ă
b tă năc aăxungăđ t,ăt ăđóăđóngăgópăchoăphúcăl iăvàăt
ngăl iăc aănhânălo i.
Trongăcu n “Sách tra c u v kinh t qu c phòng” c a Sandler Todd và
Hartley Keith [88],ă cácă ôngă đưă điă sâuă vàoă baă v nă đ ă l n:ă th nh t, chi tiêu
quână s ă trênă th ă gi i nh m gi iă quy tă cácă v nă đ ă xungă đ t,ă kh ngă b ,ă liênă
minhă quână s vàă ch yă đuaă v ă trang, th hai, phân tích chi tiêu QP vàă t ngă
tr
ngăKT;ăkh oăsátăchiătiêuăquânăs ă ăcácăn
căđangăphátătri n,ăđi sâu phân
tíchăcácăm tăc ăth ăc aăKTQP nh :ăcácămôăhìnhăkhuy năkhíchăquáătrình cung
ngăQP,ăcácăv năđ ăKT c aăngu nănhânăl căquânăs ,ăc ăs ăcôngănghi păQP,
KTQP d
iăgiácăđ ănghiênăc uăvàăphátătri n,ăchínhăsáchăcôngănghi pătrongă
l nhăv căQP,ătácăđ ngăđ năkhuăv căc aăchiătiêuăQP; th ba, nhìnănh năQP và
KTQP trongăb iăc nhătoànăc uăhoá,ăt ăđóăđiăvàoăcácăn iădungăc ăth ănh ăt ngă
quanăv năđ ăKT c aăxungăđ t,ăv năđ ăKT chínhătr ăc aăgìnăgi ăhoàăbình,ăch ă
ngh aă kh ngă b ă ti pă c nă t ă lýă thuy tă tròă ch iă vàă phână tíchă th că ch ng;ă KT
chínhătr ăc aă cácă bi năphápătr ngăph tă KT;ăcácă v năđ ă KT c aă ch yăđuaăv ă
trang;ăth
ngăm i,ăcôngănghi păQP vàăm tăkh oăsátăv ăn năKT hoà bình.
Intriligatoră trongă bàiă vi t,ă “V b n ch t và ph m vi c a kinh t qu c
s ăt oănênăýăngh aăh năkhiăaiăđóănh năraăr ngăng iămuaă(víăd ăBQP)ăcóăth ăs ăcână
nh căl iăl aăch năthayăđ iăthôngăs ăc aăm tăh ăth ngăv ăkhíăđ
căđ ăxu tăvàoăth iă
đi măcu iăcùng.ăM tăh păđ ngăc ngăthêmăphíăs ăchuy năr iăroăc aăvi căthayăđ iă
tiêuăchu năk ăthu tăt ăng iăcungăc păsangăng iămua.ă
1.2.2. Nh ng công trình khoa h c nghiên c u liên quan đ n phát
tri n kinh t - xã h i g n v i đ m b o qu c phòng, an ninh
Vi t Nam
1.2.2.1. Nh ng công trình khoa h c nghiên c u lý lu n và th c ti n
phát tri n kinh t - xã h i g n v i đ m b o qu c phòng, an ninh
v c, t nh, thành ph trên c n
m t s khu
c
Choăt iănayăđưăcóăr tănhi uăcôngătrình khoaăh c nghiênăc u lýălu n và
th căti n v ăphátătri năKT - XH g năv i đ măb o QP,ăAN.ăCóăth ănói,ăđâyălàă
nh ngăcôngătrìnhănghiênăc uăgópăph nălàmărõăc ăs ăkhoaăh căchoăch ătr
phátătri năKT - XH g năv i đ măb o QP, ANăc aă
Tr nă Xuână Tr
ng,ăNhàăn
ngă
23
Tr năTháiăBình trong bài “Quan h gi a kinh t và QP - AN trong s
nghi p xây d ng và b o v t qu c” [8] đư xácăđ nh:ăQuanăh ăgi a KT và QP,
ANălàăm iăquanăh ăc ăb n,ăđ
gi ăn
căvàă
căc aădânăt c.ăNgàyănay,ăm iăquanăh ănàyăcóăv ătríăđ căbi tăquanătr ng,ă
nh tălàătrongăb iăc nh n
đ nhăh
căhìnhăthànhăt ătrongăquáătrìnhăd ngăn
cătaăđang xâyăd ng,ăphátătri năn năKT th ătr
ngă
ngăXHCNăvàăm ăc a,ăh iănh păqu căt ăngàyăcàngăsâu,ăr ng.ăVìăv y,ă
gi iăquy tăt tăm iăquanăh ăgi aăKT và QP, ANălàăđòiăh iăt tăy uăkháchăquană
trongăsu tăquáătrìnhăth căhi năhaiănhi măv ăchi năl
qu c.ăTrongănh ngăn măqua,ă
ng,ăNhàăn
c, nhân dân ta h tăs căcoiătr ng
cătrongăgi iăquy tăm iăquanăh ăgi a KT v iăQP,
AN; xâyă d ng,ă hoànă thi nă h ă th ngă phápă lu t,ă chínhă sách cóă liênă quană đ nă
m iăquanăh ăgi aăKT v iăQP, AN; coiătr ngăk tăh păphátătri năKT v iăc ngăc ă
QP, ANătrongăho tăđ ngăKT đ iăngo i. Tuy nhiên, bàiăvi tăch aăcóăđi uăki nă
điăvàoănghiênăc uăm iăquanăh ăgi aăKT v iăQP, AN; các l nhăv căđ căthùăhayă
ăt ngăkhuăv c c ăth .
Tácăgi ăTr năTrungăTín, lu năánăti năs ăkinhăt “k t h p kinh t v i qu c
phòng
n
c ta hi n nay” [66]ăđưăgópăph nălàmăsángăt ăthêmălýălu năk tăh pă
KTăv iăQPătrongăth iăk ăm iă ăVi tăNam;ălàmărõăm iăquanăh ăgi a phátătri nă
KTăv iăc ngăc ăQP,ăt ăđóăxácăđ nh quanăđi mămangăýăngh aăch ăđ oăvàăđ ăraă
24
nh ngăbi năphápăk tăh păKTăv iăQPăm tăcáchăhi uăqu .ăTrênăc ăs ăđóăđ ăxu tă
m tăs ăgi iăphápămangătínhăđ nhăh
ngă ăt măv ămô.ăTuyănhiên,ălu năánăch aă
điăsâuănghiênăc uăv phátătri năKTă- XHăg năv iăđ măb oăQP,ăANătrênăt ngă
đ aăbànăc ăth .
Giáoă trìnhă giáoă d că QPă dùngă choă b iă d
ngă ki nă th că QP,ă ANă đ iă
Tácăgi Ph mă
cătaă
ngăvàăqu nălýăc aăNhàăn
căvàăt ngă
c.ăăă
căNhu n,ălu năánăti năs ăkinhăt , “Xây d ng ti m l c kinh t
quân s Vi t Nam trong giai đo n hi n nay”[62] đưăđ ăc păt iăvi căxâyăd ngăti mă
l căKT quânăs ăVi tăNamăluônăg năv iăti măl căKT,ăti măl căkhoaăh căk ăthu tăc aă
XH;ăti năl căKT quânăs ălàăc ăs ăn năt ngăchoăKT - XH.ăS ăphátătri năv ăKT quân
s ăcóăýăngh aătr căti păchoăs ăphátătri năQP, ANăvàăxétătrênăm tăph ngădi năkhác,ă
nóălàăđ ngăl căchoăs ăphátătri nătrênăcácăm tăc aăđ iăs ngăXH. Theo gócăđ nghiên
c uăkhác,ătácăgi ăđưăti păc năhàmăl ngăch tăxám,ăhàmăl ngăkhoaăh cătrongăs ă
phátătri năcácăthànhăt ăKT và QP, AN.ăS ăphátătri năcácăy uăt ăKT đ uăn mătrongă
m tăb cătranhăt ngăth ,ăh uăc ăc aăs ăt ngătácăcácăm t,ăcácăthànhăt ăQP, AN;ă ăđó,ă
đưăxu tăhi nănh ngăd uăhi uăb năch tăc aăquanăh ăKT v iăQP, AN.
K tăh păch tăch ăKTăv iăQPăđưăcó nhi u bàiăvi t nh : “Xây d ng ti m
l c QP, AN trong chi n l
h i
c phát tri n KT - XH” c aăBùi PhanăK [50]; “
i
ng toàn qu c l n th XI v i v n đ m i quan h KT v i QP, AN trong
b oă đ mă choă KT phátă tri nă b nă v ng.ă Chi nă l
că phátă tri nă KTă - XHă n mă
2011 - 2020ăđưănh năm nh:ă“Ph iăđ căbi tăcoiătr ngăgi ăv ngă năđ nhă CT XH,ăt ngăc
ngăQP, AN,ăb oăv ăv ngăch căđ căl p,ăch ăquy n,ăth ngănh tăvàă
toànăv nălưnhăth ăđ ăb oăđ măchoăđ tăn
“T ngăc
că phátătri nănhanhăvàă b năv ng”,
ngăti măl căQP,ăb oăđ măv ngăch căđ căl p,ăch ăquy n,ăth ngănh tă
vàătoànăv nălưnhăth ăqu căgiaăc ă ăđ tăli n,ăvùngătr i,ăvùngăbi năvàăh iăđ o.ă
Gi ăv ngăhoà bình,ă năđ nhăđ ăxâyăd ngăvàăphátătri năđ tăn
c…”. B n là, b ă
tríăth ătr năQP, AN phùăh păv iătìnhăhìnhăm i; g năk tăQPăv iăAN; k tăh pă
ch tă ch ă QP, AN v iă phátă tri nă KTă - XHă trênă t ngă đ aă bànă lưnhă th ,ă trongă
côngătácăquyăho ch,ăk ăho chăvàăcácăch
ngătrình,ăd ăán.ăB oăđ măAN chính
tr ăvàătr tăt ,ăanătoànăXH,ăquanătâmăđ căbi tăđ năcácăvùng,ăđ aăbànătr ngăđi m.ă