. Một số giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài cho phát
triển công nghiệp tỉnh Bắc Ninh
2.1. Định hướng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài cho phát triển công
nghiệp tỉnh Bắc Ninh đến năm 2015
2.1.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội và phát triển công nghiệp
tỉnh Bắc Ninh đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020
2.1.1.1.Định hướng phát triển kinh tế xã hội
Nhằm huy động mọi nguồn vốn cho đầu tư phát triển, phấn đấu đến
năm 2015 Bắc Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp. quan điểm của tỉnh
trong phát triển kinh tế xã hội giai đoạn từ nay đến 2020 là
Thứ nhất: Huy động mọi nguồn lực của các thành phần kinh tế, tháo gỡ
mọi khó khăn cản trở, phát huy các lợi thế về vị trí địa lý, nguồn nhân lực và
kết cấu hạ tầng để phát triển Bắc Ninh với tốc độ nhanh, bền vững, hiệu quả
và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.
Thứ hai: Phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh trong sự hợp tác
chặt chẽ với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và đồng bằng
sông Hồng, đặc biệt là thủ đô Hà Nội và chủ động trong hội nhập kinh tế và
cạnh tranh quốc tế.
Thứ ba: Đảm bảo phát triển bền vững, phát triển kinh tế kết hợp chặt
chẽ với phát triển xã hội, gắn tăng trưởng kinh tế với công bằng, tiến bộ xã
hội. Nâng cao đời sống vật chất, đời sống văn hóa của nhân dân; xoá nghèo
và các tệ nạn xã hội; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Tăng cường tiềm
lực khoa học công nghệ của tỉnh.
11
Thứ tư: Phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, cân bằng sinh
thái. Không làm tổn hại và suy thoái cảnh quan thiên nhiên, các di tích văn
hoá lịch sử.
Thứ năm: Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế và an ninh quốc
phòng, củng cố hệ thống chính trị và xây dựng nền hành chính vững mạnh,
hiệu quả.
Với những quan điểm phát triển nêu trên, tỉnh Bắc Ninh đã đặt ra các
chuẩn năm 2005). Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng đến năm 2010
giảm còn 20%.: Môi trường được giữ vững, phấn đấu không còn tình trạng ô
nhiễm ở các làng nghề. Đến năm 2010 khoảng 98% dân số được sử dụng
nước sạch; thu gom và xử lý 100% rác thải sinh hoạt; quản lý và xử lý 100%
chất thải công nghiệp nguy hại, chất thải y tế.
Với những quan điểm và mục tiêu cụ thể nêu trên, tỉnh Bắc Ninh đã xác
định được các khâu đột phá cần đầu tư để đạt được các mục tiêu đề ra đó là
Thứ nhất. Đẩy nhanh tốc độ phát triển công nghiệp một cách đột phá
dựa trên phát triển các khu công nghiệp tập trung, các khu công nghiệp này sẽ
đóng vai trò hạt nhân trong thu hút đầu tư và lao động bên ngoài vào tỉnh. bên
cạnh việc phát triển các khu công nghiệp tập trung đồng thời phải phát triển
các khu, cụm công nghiệp vừa và nhỏ, cụm công nghiệp làng nghề góp phần
công nghiệp hóa và chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp nông thôn theo hướng
sản xuất lớn
Thứ hai, đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng. hoàn thành việc
xây dựng các công trình lớn về kết cấu hạ tầng để gắn kết Bắc Ninh với các
tỉnh trong vùng, nhất là khu vực phía Đông Nam gắn với Hải Dương, Hưng
Yên
33
Thứ ba, tập trung nguồn lực cho phát triển các ngành kinh tế trọng
điểm mà tỉnh có lợi thế là công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp cơ khí
,công nghiệp chế biến, sản xuất vật liệu xây dưng, phát huy lợi thế gần Hà
Nội
Thứ tư, đầu tư phát triển nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đảm bảo
đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội theo hướng công nghiệp hóa hiện
đại hóa
2.1.1.2. Định hướng phát triển công nghiệp
Trong định hướng phát triển kinh tế xã hội tỉnh Bắc Ninh, công nghiệp được coi là
khâu đột phá, ưu tiên tập trung mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển, tạo đà cho các ngành
nông nghiệp và dịch vụ cùng phát triển
và thế giới, đưa tỉnh Bắc Ninh đến năm 2015 cơ bản thành tỉnh công nghiệp.
Dự kiến nhịp độ tăng bình quân hàng năm của công nghiệp Bắc Ninh
tính theo giá trị sản xuất công nghiệp thời kỳ 2011-2015 đạt khoảng 18-19%
( Giá trị gia tăng tăng bình quân khoảng 15-16%);
Ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp
bổ trợ, cơ khí chế tạo, đồng thời phát triển mạnh nhóm ngành có lợi thế về
nguồn nguyên liệu địa phương, có khả năng thu hồi vốn nhanh, có cơ hội
chọn đối tác đầu tư từ bên ngoài. Chú trọng phát triển các ngành công nghiệp
sử dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ nhất là nguyên liệu từ nông lâm nghiệp,
các ngành nghề truyền thống như gốm mỹ nghệ, chế biến lương thực thực
phẩm, công nghiệp vật liệu xây dựng, công nghiệp dệt, may mặc và da giầy…
Trong những năm tới, tập trung xây dựng và hoàn thiện kết cấu hạ tầng
các khu công nghiệp đã được phê duyệt, đồng thời trên cơ sở hoàn thiện và
phát triển 25 khu công nghiệp làng nghề và cụm công nghiệp vừa và nhỏ hiện
55
có. Đến năm 2010 diện tích các khu công nghiệp tập trung khoảng 3.190,7ha;
quy hoạch mở rộng và mở rộng các khu công nghiệp làng nghề, cụm công
nghiệp với tổng diện tích là 1.780,2ha. Dự kiến đến năm 2020 cơ bản các dự
án hoàn thành, diện tích lấp đầy 100%, năng lực sản xuất tại các KCN được
nâng cao.
Sau năm 2020 dự kiến quy hoạch gần 118,5ha diện tích đất cho các dự
án đầu tư công nghiệp rời trên địa bàn 8 huyện, thành phố của tỉnh.
Để đạt đảm bảo đạt được những mục tiêu đề ra như trên đòi hỏi một
lượng vốn đầu tư lớn. Dự kiến giai đoạn 2010-2020 tổng nhu cầu vốn cho
phát triển công nghiệp tỉnh Bắc Ninh là 67745,34 tỷ đồng. chiếm tới 51,82%
tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn này
Bảng 1.7. Dự kiến nhu cầu vốn đầu tư trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh
giai đoạn 2010-2020
Chỉ tiêu
Giai đoạn
45,92
(Nguồn: Dự thảo quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế- xã hội tỉnh Bắc Ninh đến năm
2020)
Các ngành công nghiệp ưu tiên phát triển :
Luận cứ về thứ tự ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp bao gồm
66
- Là những ngành có vị trí quan trọng, có vị trí chi phối đối với nhiều
ngành kinh tế quốc dân, sản phẩm đáp ứng các nhu cầu đặc biệt thiết yếu với
quốc kế dân sinh. Sự phát triển của các ngành này sẽ thúc đẩy sự chuyển dịch
cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng công nghiệp hoá - hiện đại hoá, quyết
định việc thực hiện các nhiệm vụ kinh tế – xã hội của địa phương;
- Là những ngành đang và trong tương lai dài vẫn sẽ có khả năng và
điều kiện phát triển và chiếm tỷ trọng đáng kể trong GDP của toàn bộ nền
kinh tế. Quy mô phát triển của ngành cũng khẳng định tính tất yếu của ngành
là phù hợp với nhu cầu khách quan đang có xu hướng tăng trưởng của nền
kinh tế;
- Là những ngành tạo nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước, tăng
trưởng nhanh, tạo vị thế vững chắc và khả năng cạnh tranh cao, đóng góp tích
cực vào mối liên kết vùng và tiến trình hội nhập;
- Là những ngành đi vào mũi nhọn của tiến bộ khoa học công nghệ, đi
vào các hướng công nghệ tương lai phù hợp với xu thế thời đại và địa phương
có điều kiện phát triển;
- Là những ngành hướng vào xuất khẩu, thay thế nhập khẩu;
Đối với Bắc Ninh, ngoài việc căn cứ theo các luận cứ nêu trên, các
ngành công nghiệp được ưu tiên phát triển còn phải là những ngành khai thác
được tiềm năng và thế mạnh của tỉnh, tạo ra nhiều công ăn việc làm.
Căn cứ vào các luận cứ nêu trên, các ngành công nghiệp được ưu tiên
phát triển gồm
Công nghiệp điện tử, tinh học: ưu tiên phát triển các ngành công nghệ
cao, kỹ thuật hiên đại có giá trị gia tăng lớn trong nghành như công nghiệp
Quan điểm của tỉnh trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong
ngành công nghiệp là
Thứ nhất, tận dụng mọi lợi thế canh tranh về vị trí địa lý, nguồn nhân
lực..cho thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào ngành công nghiệp
Thứ hai, tập trung thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các khu công
nghiệp tập trung, tạo động lực phát triển công nghiệp tỉnh, bên cạnh đó tiếp
tục quy hoạch và xây dựng các khu công nghiệp tập trung, cụm công nghiệp
nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển công nghiệp tỉnh
Thứ ba, xây dựng chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư trên cơ sở
tuân thủ quy định của nhà nước. Tạo mọi điều kiện, hỗ trợ cho nhà đầu tư
nước ngoài thực hiện dự án với chi phí và thời gian thấp nhất
Thứ tư, tập trung thu hút FDI vào những ngành công nghiệp công nghệ
cao, những tập đoàn công nghiệp lớn của những nước có ngành công nghiệp
tiên tiến như Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quôc, EU..
Thứ năm, thu hút đầu tư FDI một cách có chọn lọc, nâng cao chất
lượng và hiệu quả thu hút thể hiện qua quy mô vốn đầu tư, bảo vệ môi
trường…
Căn cứ vào quan điểm và tình hình kinh tế thế giới trong những năm
sau này. Một số định hướng của Bắc Ninh trong thời gian tới là
Thứ nhất, về cơ cấu vốn thực hiện. phấn đấu vốn thực hiện trong ngành
công nghiệp chiếm 70%, nông- lâm- ngư nghiệp chiếm 25% và nông nghiệp
chiếm 5%. Giá trị sản xuất công nghiệp của khu vực có vốn đầu tư nước
ngoài đạt 6924 tỷ đồng chiếm 34,4% tổng giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh
trong năm 2010. Năm 2015 đạt 15030 tỷ đồng chiếm 32.9% tổng giá trị sản
xuất. Năm 2010 phấn đấu giá trị xuất khẩu của các doanh nghiệp FDI đạt 735
triệu USD, thu ngân sách từ khu vực FDI đạt 459,4 tỷ đồng, giải quyết việc
làm bình quân cho 10-12 nghìn lao động. Phấn đấu đến năm 2010 tỷ lệ lao
99
động qua đào tạo đạt 39-40%. Chú trọng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
cho phát triển hạ tâng kỹ thuật các khu công nghiệp, lĩnh vực dịch vụ , y tế,
tiếp theo, hàng loạt các nhà đầu tư Hàn Quốc đã đến và tìm hiểu cơ hội đầu tư
tại Bắc Ninh như Công ty Vietko Harness,Tập đoàn Hyundai – Kia, Công ty
ADRRAS T&D, Công ty NYTECH, Công ty DUNCT, Công ty EM-S.T.A.R
vào các lĩnh vực công nghệ cao và sản xuât ô tô
Đài Loan, Trung Quốc: Tập trung thu hút đầu tư vào các dự án sản xuất
thép, cơ khí chế tạo, xe máy, các thiết bị điện, điện tử, sợi tổng hợp, dệt may,
da giầy và chế biến sản phẩm nông ngư nghiệp và công nghiệp chế biến thực
phẩm xuất khẩu
Các nước EU và Hòa kỳ: Trong những năm vừa qua số lượng nhà đầu
tư đến với Bắc Ninh từ khu vực này còn hạn chế, chưa tương xứng với tiềm
năng của hai bên. Trong những năm tiếp theo Bắc Ninh chú trọng thu hút FDI
từ khu vực các nước EU và Hoa Kỳ vào các ngành công nghiệp công nghệ
cao, cơ khí và công nghiệp chế biến
2.2. Một số giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
cho phát triển công nghiệp tỉnh Bắc Ninh
2.2.1. Giải pháp trước mắt
Do tác động của suy thoái kinh tế thế giới và cuộc khủng hoảng
tài chính toàn cầu. Năm 2009, 2010 được dự báo là năm khó khăn đối
với thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam nói chung và đầu tư trực
tiếp nước ngoài vào ngành công nghiệp tỉnh Bắc Ninh nói riêng. Do
đó, ngay từ đầu năm 2009 chính quyền tỉnh đã tập trung tháo gỡ các
khó khăn vướng mắc, hỗ trợ các dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh
1111
vực công nghiệp về việc thực hiện triển khai dự án trong năm 2009-
2010. Để tiếp tục thu hút, thúc đẩy giải ngân và nâng cao hiệu quả sử dụng
nguồn vốn FDI cho phát triển công nghiệp tỉnh năm 2009 và năm 2010. Đảm
bảo mục tiêu đến năm 2015 Bắc Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp.
trong thời gian tới Bắc Ninh cần tập trung trước mắt vào các Nhóm giải pháp
ưu tiên triển khai như sau:
Về thủ tục hành chính : tỉnh cần tiếp tục rà soát các văn bản pháp luật,
Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Hoa Kỳ… Nhanh chóng hoàn thành việc xây
dựng thông tin chi tiết về dự án (project profile) đối với danh mục dự án kêu
gọi đầu tư nước ngoài giai đoạn 2009-2010 để làm cơ sở cho việc kêu gọi các
nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào các dự án này. Tiếp tục cập nhật thông tin
bổ sung vào trang web của tỉnh
Về hỗ trợ nhà đầu tư: Trong điều khó khăn của nền kinh tế, khủng
hoảng tài chính toàn cầu đã ảnh hưởng không nhỏ đến các dự án đầu tư trực
tiếp nước ngoài đang trong giai đoạn triển khai cũng như các dự án đã đi vào
hoạt động. Nhằm chia sẻ và tháo gỡ các khó khăn vướng mắc cho nhà đầu tư
nước ngoài trong thời gian này tỉnh cần có nhưng hỗ trợ tích cực về thủ tục,
lao động, tài chính… cho nhà đầu tư. Đẩy nhanh tiến độ giải ngân gói tín
dụng hỗ trợ lãi suất, tạm hoãn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp cho các doanh
nghiệp, giúp doanh nghiệp có thể duy trì hoạt động vượt qua giai đoạn khó
khăn trước mắt.
2.2.2. Nhóm các giải pháp dài hạn
Trong điều kiện nền kinh tế thế giới cũng như trong nước đang trong
giai đoạn khủng hoảng, suy thoái bên cạnh các giải pháp tức thời hỗ trợ doanh
nghiệp vượt qua khó khăn thì cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là cơ
1313
hội, động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chủ động nắm bắt, thu hút các
nguồn vốn đầu tư khi thị trường trên đà hồi phục. Có câu chuyện: Khi khói
thuốc súng chưa tan ở Trung Đông thì đã thấy xuất hiện các nhà thầu khoán!
Ngay trong giai đoạn suy thoái chúng ta thấy: Sẽ nối tiếp sau suy thoái là quá
trình phục hồi, chấn hưng nền kinh tế, nếu chậm trễ sẽ bỏ lỡ thời cơ. Vì vậy
ngay từ bây giờ Bắc Ninh cần vững tin và khẩn trương chuẩn bị tập trung vào
các nhóm giải pháp sau :
2.2.2.1. Giải pháp xây dựng và hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tâng kỹ thuật
xã hội
Cơ sỏ hạ tầng có vai trò quan trọng trong thu hút đầu tư trực tiếp nước
ngoài. Mặc dù trong những năm qua, hệ thống cơ sở hạ tầng của Bắc Ninh đã
thu hồi vốn đầu tư tương đối dài, do vậy các doanh nghiệp trong nước thường
không có năng lực và kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Chính vì vậy trong thời
gian tới tỉnh cần có các biện pháp ưu đãi và khuyến khích các doanh nghiệp
nước ngoài có tên tuổi trong lĩnh vực kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công
nghiệp. Các doanh nghiệp này với vốn lớn, tư duy quy hoạch hiện đại và có
kinh nghiệm sẽ góp phần thay đổi bộ mặt các khu công nghiệp của Bắc Ninh
trong thời gian sau. Đóng góp tích cực hơn nữa vào thành công trong thu hút
đầu tư trực tiếp nước ngoài cho phát triển công nghiệp tỉnh
Thứ ba, tiếp tục đẩy mạnh công tác quy hoạch phát triển các khu công
nghiệp, trong đó ưu tiên phát triển các khu công nghiệp chuyên ngành, khu
công nghệ thông tin. Với chiến lược ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao,
những dự án thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin của tỉnh cũng như xu hướng
đầu tư mới của các tập đoàn công nghệ thông tin trên thế giới, thì việc hình
1515
thành những khu công nghiệp chuyên ngành, khu công nghệ thông tin là việc
làm tất yếu, nhằm đáp ứng nhu cầu trước mắt và lâu dài cho các nhà đầu tư.
Năm 2002, Bắc Ninh cung đã quy hoạch xây dựng khu công nghệ thông tin
với diện tích 50 ha với vốn đầu tư 300 tỷ đồng và dự kiến là nơi làm việc của
hơn 3000 chuyên gia công nghệ thông tin, tuy nhiên do không có cơ chế và
chính sách đầy đủ lên khu công nghiệp này đã phải sáp nhập vào Khu công
nghiệp Đại Đồng – Hoàn Sơn. Hiện nay khi đã có những cơ chế chính sách cụ
thể cho phát triển các khu công nghệ thông tin thì yêu cầu cấp thiết hiện nay
là tỉnh cần đẩy mạnh công tác quy hoạch phát triển các khu công nghệ thông
tin theo mô hình như khu công nghiệp tập trung, góp phần thu hút các dự án
đầu tư trong lĩnh vực có công nghệ cao và giá trị lớn này. Kinh nghiệm trong
phát triển khu công nghệ thông tin của Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đã minh
chứng cho vai trò này
Thứ tư, cần đẩy nhanh tiên độ đền bù giải phóng mặt bằng, bàn giao đất
cho nhà đầu tư. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là vấn đề phức tạp
liên quan đến quyền lợi của nhân dân có đất trong quy hoạch làm KCN. Để
có cơ sở chính là chìa khoá thành công trong công tác vận động nhân dân thực
hiện tốt các chủ trương chính sách của Đảng và nhà nưốc nói chung và công
tác bồi thường giải phóng mặt bằng nói riêng.
- Có chính sách hỗ trợ nhân dân chuyển đất làm KCN một cách hợp lý,
công khai, công bằng.
- Mạnh dạn hình thành các trung tâm dịch vụ khai thác quỹ đất, giải
phóng mặt bằng nhằm thống nhất trong thực hiện chính sách, mặt khác giảm
thiểu các thủ tục hành chính, giảm chi phí cho các nhà đầu tư.
1717
- Thực hiện tốt công tác bồi thường giải phóng mặt bằng: Ngoài chính
sách nhà nước hiện hành UBND tỉnh Bắc Ninh đã có chủ chương động viên,
hỗ trợ nhân dân giao đất đúng tiến độ. Các chủ trương này được vận dụng
thống nhất và xuyên xuốt quá trình bồi thường cho nhân dân.
+ Hưởng theo m
2
đất, chi trả trực tiếp cho người dân có ruộng.
+ Hỗ trợ công bồi bổ nâng hạng đất, chi trả cho người dân có ruộng.
+ Hỗ trợ từ ngân sách cho địa phương khi xây dựng các công trình phúc
lợi phục vụ nhân dân: Nhà trẻ, mẫu giáo, đường giao thông nông thôn, nhà
văn hóa,…
+ Đồng ý về chủ trương cho phép địa phương chuyển ruộng làm KCN
được dành quỹ đất hợp lý để chuyển đổi mục đích, quy hoạch làm khu giãn
dân. Mục đích để cho nhân dân, những gia đình phải chuyển nhiều đất có
được một khu đất khác để làm kinh doanh, dịch vụ ổn định đời sống.
+ Hỗ trợ trực tiếp cho người có đất chuyển làm KCN, chi phí chuyển
đổi nghề nghiệp (theo m
2
đất giao), tạo cơ hội cho các hộ dân bố trí học nghề,
chuyển nghề.
Từ những chủ trương trên, trong quá trình làm bồi thường giải phóng