Tìm hiểu về quỹ đầu tư mang tên HEDGE FUNDS - PI

Hedge Fund đầu tiên trên thế giới ra đời năm 1949 tại Mỹ. Một trong những người được
coi là "ông tổ" của loại quỹ đầu tư này là Alfred W. Jones, xuất thân là một nhà báo và
nhà xã hội học. Alfred W. Jones thấy rằng việc nắm bắt xu thế của thị trường để đầu tư là
rất khó khăn. Vì vậy, ông đã lập ra một loại quỹ đầu tư với chiến lược đầu tư dựa trên vị
thế dài hạn (long position- vị thế của người mua) và ngắn hạn (short position- vị thế của
người bán), có sử dụng hiệu quả đòn bẩy để nhằm đa dạng hóa rủi ro và đạt mức lợi
nhuận tối đa. Một loại quỹ đầu tư mới đã ra đời như vậy và có tên gọi là Hedge Fund.

Tuy nhiên, loại quỹ đầu tư này chỉ thực bùng phát trên quy mô toàn cầu từ khoảng 10
năm trở lại đây. Theo số liệu của Ngân hàng Trung ương (NHTW) Thụy Sĩ, nếu như năm
1990 trên thế giới chỉ có khoảng 500 quỹ đầu tư dạng Hedge Fund, với tổng mức tài sản
quản lý là 40 tỷ USD thì đến năm 2007, tổng số quỹ dạng này đã lên tới trên 9.500 với
tổng tài sản quản lý khoảng từ 1.300 tỷ USD đến 1.500 tỷ USD. So với quỹ đầu tư truyền
thống thì những con số trên còn rất khiêm tốn vì tổng tài sản quản lý của các quỹ đầu tư
truyền thống trên quy mô toàn cầu hiện nay ước tính có khoảng 18.000 tỷ USD. Nhưng
tương quan so sánh này cần tính đến hiệu quả đòn bẩy (leverage) mà các Hedge Fund có
thể sử dụng để tăng khả năng giao dịch của mình.

Hiện quỹ đầu tư dạng Hedge Fund đang gây ra một áp lực chính trị rất lớn đối với các
nhà lãnh đạo các nước có thị trường chứng khoán (TTCK) phát triển và không phải ngẫu
nhiên nó được đưa vào chương trình nghị sự của Hội nghị cấp cao các nước G7 mùa Hè
2007 tại Cộng hòa Liên bang Đức. Tuy chưa có mặt ở TTCK Việt Nam nhưng việc tìm
hiểu về các quỹ đầu tư dạng Hedge Fund là một điều cần thiết không chỉ đối với các cơ
quan quản lý, các quỹ đầu tư, các công ty chứng khoán (CtyCK), các doanh nghiệp nói
chung và các nhà đầu tư. Và điều này càng mang tính cần thiết hơn khi nền kinh tế nói
chung và TTCK nói riêng đang ngày càng được toàn cầu hóa ở mức độ cao.

Câu hỏi đặt ra là Hedge Fund là gì?


Fund chiếm tới 1/3 tổng số tài sản quản lý của quỹ dạng Hedge Fund.

Phần lớn những người quản lý đều đồng thời là thành viên của quỹ. Họ đầu tư tài sản cá
nhân của mình vào quỹ. Phần vốn đầu tư vào quỹ của các nhà quản lý ước tính chiếm
42% tài sản quỹ . Việc các nhà quản lý đầu tư vào Hedge Fund đã tạo ra niềm tin rất lớn
đối với các nhà đầu tư bên ngoài. Người quản lý Hedge Fund được trả thù lao theo kết
quả hoạt động của quỹ. Mức phí quản lý này gồm hai phần: mức phí cố định (từ 1% đến
5% tổng số tài sản quản lý của quỹ, nhưng mức trung bình là 2%) và mức phí theo kết
quả hoạt động của quỹ (trung bình là 20% lợi nhuận mà quỹ thu được, một số người quản
lý có uy tín thậm chí còn yêu cầu mức phí này lên tới 50% lợi nhuận của quỹ). Phần thù
lao này là động cơ lớn khiến các nhà quản lý chấp nhận các rủi ro lớn trên thị trường.
Theo số liệu thống kê của Le Nouvelle Economiste , năm 2005, mức thù lao trung bình
cao nhất của 25 nhà quản lý quỹ hàng đầu là 300 triệu Euro/người. Đặc biệt có trường
hợp của Jame Simon, Chủ tịch Renaissance Technologie Corp, ông này đã được hưởng
mức thù lao lên tới 1,2 tỷ Euro.

Việc quản lý Hedge Fund được thực hiện một cách hết sức chủ động và theo các chiến
lược đầu tư linh hoạt và rất đa dạng. Người quản lý quỹ không có nghĩa vụ thông báo với
các nhà đầu tư ngay cả trong trường hợp họ thay đổi chiến lược đầu tư của Quỹ.

Chứng chỉ (cổ phiếu) quỹ thường không được mua lại vào mọi thời điểm. Tuy nhiên, các
nhà đầu tư được hưởng một “lối thoát hiểm” nếu muốn bán lại chứng chỉ quỹ khi hết thời
hạn “lock-up” (từ 2 đến 3 năm). Thời hạn báo trước khi muốn bán lại chứng chỉ hoặc cổ
phiếu của quỹ là 3 tháng. Việc thực hiện thời gian “lock-up” cho phép các nhà quản lý
Hedge Fund được chủ động thực hiện chiến lược đầu tư của mình.

Tính minh bạch của quỹ đầu tư dạng Hedge Fund không cao. Điều này được thể hiện ở
việc quỹ thường không công bố cụ thể về danh mục đầu tư và về mức đòn bẩy (leverage)
của mình. Việc công bố thông tin cho các nhà đầu tư được thực hiện dưới dạng gửi thư
riêng đến từng người. Đặc điểm này trên thực tế đã dẫn đến tình trạng không bình đẳng

hề có quy định về mức đầu tư tối thiểu vào Hedge Fund như Đức, Australia và
Luxembourg. Sự thay đổi về xu hướng này xuất phát từ quan điểm công bằng xã hội. Các
nước đi theo xu hướng giảm mức đầu tư tối thiểu vào quỹ dạng Hedge Fund tự đặt ra cho
mình câu hỏi: tại sao chỉ có những người giàu mới được đầu tư vào một loại quỹ đầu tư
mang lại lợi nhuận cao như Hedge Fund? Tại sao để cùng đạt được một mức lợi nhuận
như nhau, những người thuộc tầng lớp bình dân lại phải trả chi phí cao hơn những người
giàu (do những nhà đầu tư nhỏ buộc phải tham gia một cách gián tiếp vào Hedge Fund
thông qua các fund of hedge fund, và như vậy họ đương nhiên phải trả hai lần phí quản
lý)?

Nhìn chung, các quỹ đầu tư dạng Hedge Fund thường được đăng ký ở một nước và được
quản lý ở một nước khác.

2. Các loại chiến lược đầu tư của Hedge Funds:

Các chiến lược đầu tư của Hedge Fund theo cơ sở dữ liệu MAR và HFR gồm (Xem phụ
lục 01):

Phụ lục 01: Các loại Hedge funds (phân loại theo chiến lược đầu tư) * Event driven (3,86%).
* Global (12,48%).
* Global macro (11,4%).
* Market neutral (25,43%).
* Short sellers (0,86%).
* US oppotunistics (12,41%).
* Long only leveraged (0,97%).
* Market timing (1,75%).
* Equity non – hedge (4,29%).

* Regional established (3%): Người quản lý tập trung đầu tư vào một số khu vực trên thế
giới như: châu Âu, Nhật Bản.

2.3. Global macro:

Người quản lý đầu tư vào các khu vực mà họ cho rằng ở đó có nhiều cơ hội để thu được
lợi nhuận. Trong trường hợp này, họ sử dụng hiệu quả đòn bẩy cao.

2.4. Market neutral:

Chiến lược đầu tư này bao gồm:

* Long-short equity (5,36%): Người quản lý có ý định dung hòa các rủi ro trên thị trường
thông qua việc nắm giữ cả hai vị thế long và short của nhiều loại chứng khoán.
* Convertibles arbitrage (1,57%): Người quản lý nắm giữ vị thế dài hạn (long position)
của trái phiếu chuyển đổi và thực hiện bán khống cổ phiếu của công ty phát hành trái
phiếu chuyển đổi đó nhằm tận dụng chênh lệch giá tạm thời để thu lợi nhuận.
* Fixed income (2,18%): Người quản lý tận dụng chênh lệch giá tạm thời của các chứng
khoán có thu nhập cố định (kể cả các sản phẩm phái sinh) để thu lợi nhuận.
* Stock arbitrage: Người quản lý nắm giữ đồng thời cả hai vị thế long và short trên cùng
một thị trường để hưởng chênh lệch giá. Điểm đặc biệt của chiến lược này là nó dựa trên
các mô hình về khối lượng. Các vị thế long và short thường ngang nhau về khối lượng
đầu tư.
* Mortgage backed securities (2%): Quỹ đầu tư vào các chứng khoán được cầm cố. Phần
lớn các quỹ tập trung vào các chứng khoán AAA (chứng khoán của các công ty được
định mức tín nhiệm cao). Quỹ cũng có thể sử dụng đòn bẩy và các sản phẩm phái sinh.
Cũng cần phải nói thêm rằng ở các nước, việc cầm cố chứng khoán được thực hiện dưới
dạng cầm cố một danh mục đầu tư. Người cầm cố được phép thực hiện các giao dịch
trong tài khoản cầm cố của mình nhưng phải đảm bảo giá trị của danh mục chứng khoán
cầm cố không được thấp hơn mức cấm cố ban đầu. Có thể nói, đây là một quy định về