NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ
TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP
1. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm:
1.1. Khái niệm:
1.1.1. Khái niệm chi phí sản xu ất:
Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao
động vật hoá và các chi phí khác, mà doanh nghiệp bỏ ra để điều hành sản
xuất trong một thời kì .
1.1.2. Khái niệm về giá thành sản phẩm:
Là chi phí sản xuất tính cho khối lượng hoặc đơn vò sản phẩm do
doanh nghiệp sản xuất đã hoàn thành.
1.2. Phân loại:
1.2.1. Phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất:
1.2.1.1. Phân loại chi phí sản xu ất theo yếu tố:
Theo cách phân loại này thì chi phí sản xuất phát sinh nếu có cùng một
nội dung kinh tế được sắp xếp chung một yếu tố bất kể nó phát sinh ở bộ
phận nào dùng để sản xuất ra sản phẩm gì theo quy đònh hiện nay thì chi phí
sản xuất được phân thành 5 yếu tố:
- Chi phí NVL: bao gồm toàn bộ chi phí NVL chính, vật liệu phụ, nhiên liệu,
phụ tùng thay thế, CCDC...mà doanh nghiệp được sử dụng cho hoạt động sản
xuất.
- Chi phí nhân công: Là toàn bộ tiền lương,tiền công phải trả, phải triùch
BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân và nhân viên hoạt động trong sản xuất
doanh nghiệp.
- Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ số trích khấu hao TSCĐ sử dụng cho
sản xuất của doanh nghiệp.
- Chi phí dòch vụ mua ngoài: Là toàn bộ số tiền doanh nghiệp chi trả về các
dòch vụ mua ngoài: tiền điện, tiền nươcù, tiền điện thoại phục vụ cho sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp.
-Chi phí khác bằng tiền: bao gồm toàn bộ chi phí khác dùng cho hoạt động
sản xuất ngoài 4 yếu tố như trên : tiếp khách, quảng cáo...

1.2.1.4. Phân loại chi phí theo phương pháp tập hợp chi phí và mối quan hệ
với chi phí:
- Chi phí trực tiếp: là những chi phí có liên quan trực tiếp đến việc sản xuất
ra một loại sản phẩm.
- Chi phí gián tiếp: là chi phí sản xuất có liên quan đến nhiều loại sản phẩm,
những chi phí này kế toán phải tiến hành phân bổ.
1.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm:
1.2.2.1. Phân loại giá thành theo thời điểm tính và nguồn số liệu:
- Giá thành kế hoạch: là được xác đònh khi bắt đầu xác đònh quá trình sản
xuất kinh doanh và được tính trên cơ sở giá thành thực tế ở kì trứơc, các đònh
mức, các chi phí ở kì kế hoạch.
- Giá thành đònh mức: cũng được xác đònh khi bắt đầu sản xuất sản phẩm.
Tuy nhiên, khác với giá thành kế hoạch được xây dựng trên cơ sở đònh mức
không thay đổi trong suốt kì kế hoạch. Giá thành đònh mức được xây dựng
trên cơ sở các đònh mức chi phí hiện tại từng thời điểm nhất đònh trong kì kế
toán thường là vào ngày đầu tháng.
- Giá thành thực tế: được xác đònh khi kết thúc quá trình sản xuất sản phẩm
và được tính dựa vào chi phí thực tế mà doanh nghiệp đã bỏ ra.
1.2.2.2. Phân loại giá thành theo phạm vi tính toán các chi phí:
- Giá thành sản xuất: Là chỉ tiêu giá thành phản ánh tất cả các chi phí phát
sinh có liên quan đến việc sản xuất chế tạo sản phẩm trong phạm vi phân
xưởng sản xuất.
- Giá thành tiêu thụ: Bao gồm toàn bộ các chi phí phát sinh có liên quan
đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
1.3. Nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm:
- Xác đònh đối tượng hạch toán chi phí và đối tượng tính giá thành, vận dụng
các phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất, tính giá thành phù hợp
với các đặc điểm của sản xuất, qui trình công nghệ của doanh nghiệp.
- Vận dụng các phương pháp tính giá thành thích hợp để tính giá thành và
giá thành thực tế của các đối tượng tính giá thành theo đúng các khoản mục

Mức phân bổ CP cho
từng đối tượng
=
CP cần được
phân bổ
x
Tiêu thức phân bổ cho
các đối tượng
Tổng tiêu thức phân
bổ cho các đối tượng
1.4.3. Kế toán tập hợp và phân bổ CPSX: có 2 phương pháp
- Phương pháp kê khai thường xuyên.
- Phương pháp kiểm kê đònh kì.
1.4.3.1. Kế toán tập hợp và phân bổ CPNVL trực tiếp theo phương pháp KKTX.
1.4.3.1.1. Nội dung và phương pháp phân bổ CPNVL trực tiếp.
- CPNVLTT gồm tất cả những chi phí về NVL chính, NVL phụ ....được dùng
trực tiếp cho việc chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện các lao vụ dòch vụ.
- Đối với những vật liệu khi xuất dùng có liên quan trực tiếp đến từng đối
tượng hạch toán CPSX riêng biệt như phân xưởng, bộ phận sản xuất hay từng
sản phẩm lao vụ dòch vụ thì được hạch toán trực tiếp cho từng đối tượng đó.
- Nếu vật liệu xuất dùng có liên quan đến nhiều đối tượng hạch toán chi phí
không thể tổ chức hạch toán riêng được thì phải áp dụng phương pháp phân
bổ gián tiếp để phân bổ CPNVL cho các đối tượng có liên quan.
- Mức phân bổ CPNVL cho từng đối tượng:
Mức phân bổ CP cho
từng đối tượng
= Tổng CPVL cần được
phân bổ
x Tiêu thức phân bổ
cho các đối tượng

cho các đối tượng