I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

V TH PHNG LAN

ĐịNH TộI DANH ĐốI VớI TộI ĐáNH BạC
THEO LUậT HìNH Sự VIệT NAM
(TRÊN CƠ Sở số liệu thực tiễn ĐịA BàN THàNH PHố Hà NộI)
Chuyờn ngnh: Lut hỡnh s v t tng hỡnh s
Mó s: 60 38 01 04

LUN VN THC S LUT HC

Cỏn b hng dn khoa hc: PGS. TS. TRNH QUC TON

H NI - 2014


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong
bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong
Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã
hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ
tài chính theo quy định của Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để
tôi có thể bảo vệ Luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
NGƢỜI CAM ĐOAN

Vũ Thị Phƣơng Lan

LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM ....................................................................... 26

1.4.

KHÁI QUÁT LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA
LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM QUY ĐỊNH VỀ TỘI ĐÁNH BẠC
CHO ĐẾN TRƢỚC KHI BAN HÀNH BỘ LUẬT HÌNH SỰ
NĂM 1999 ...................................................................................................... 30

1.4.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trƣớc khi
ban hành Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1985............................................ 30


1.4.2. Giai đoạn từ sau khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 cho đến
trƣớc khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999 ............................................. 38
1.5.

TỘI ĐÁNH BẠC TRONG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ MỘT SỐ NƢỚC......... 42

Chƣơng 2: CÁC QUY ĐỊNH VỀ TỘI ĐÁNH BẠC TRONG BỘ
LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ LOẠI
TỘI PHẠM NÀY TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI ............. 46
2.1.

CÁC QUY ĐỊNH VỀ TỘI ĐÁNH BẠC TRONG BỘ LUẬT
HÌNH SỰ NĂM 1999 .................................................................................... 46

2.1.1. Những dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc .................................................... 46
2.1.2. Hình phạt ......................................................................................................... 51
2.1.3. Một số điểm mới sửa đổi, bổ sung ................................................................ 55

VĂN BẢN HƢỚNG DẪN ÁP DỤNG THỐNG NHẤT PHÁP
LUẬT VỀ TỘI PHẠM NÀY...................................................................... 100

3.2.1. Hoàn thiện các quy định của BLHS về tội đánh bạc................................. 100
3.2.2. Sửa đổi, bổ sung một số quy định cụ thể tại Điều 1 Nghị quyết số
01/2010/NQ-HĐTP hƣớng dẫn áp dụng quy định tại điều 248 Bộ
luật hình sự .................................................................................................... 101
3.3.

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA
VIỆC ĐỊNH TỘI DANH ĐỐI VỚI TỘI ĐÁNH BẠC ........................... 106

3.3.1. Giải pháp về chuyên môn, nghiệp vụ ......................................................... 106
3.3.2. Giải pháp về đạo đức nghề nghiệp .............................................................. 109
3.3.3. Giải pháp về tổ chức cán bộ......................................................................... 109
3.3.4. Một số giải pháp khác .................................................................................. 110
KẾT LUẬN ............................................................................................................... 121
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................ 122


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
BLHS:

Bộ luật hình sự

BLTTHS:

Bộ luật tố tụng hình sự

CQĐT:



DANH MỤC CÁC BẢNG
Stt
1

Số hiệu bảng

Tên bảng

Trang

Bảng 2.1: Tổng số vụ, số bị cáo đã xét xử về tội đánh
bạc trên tổng số vụ án số bị cáo đƣa ra xét xử
trên địa bàn thành phố Hà Nội trong thời gian
từ năm 2010 đến 2013

2

62

Bảng 2.2: Phân tích hình phạt đƣợc áp dụng đối với các
bị cáo bị Tòa án xét xử về tội danh đánh bạc
từ thời gian 2010 đến 2013

3

Bảng 2.3: Phân tích đặc điểm nhân thân các bị cáo bị
xét xử về tội đánh bạc


nhân của tình trạng oan sai đang tồn tại hiện nay.
Nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa (XHCN) của nƣớc
ta, bên cạnh những thành tựu về kinh tế, văn hóa, xã hội đạt đƣợc. Thì mặt
trái của sự phát triển này cũng đã và đang tác động sâu sắc tới đời sống xã hội
của đất nƣớc. Biểu hiện là các tội, tệ nạn xã hội gia tăng và diễn biến phức
tạp, trong số đó có tội phạm đánh bạc. Đánh bạc xuất phát từ các trò chơi,
nhƣng nó không mang mục đích giải trí thông thƣờng mà nhằm sát phạt nhau
về kinh tế, tác động tiêu cực đến xã hội. Trong những năm gần đây, mặc dù
công tác phòng chống tội đánh bạc đã thực sự đƣợc chú trọng, nhƣng thực sự
đƣợc chú trọng, nhƣng thực tế cho thấy tình hình tội đánh bạc diễn ra hết sức
phức tạp. Tội đánh bạc tồn tại dƣới nhiều hình tức với quy mô lớn nhỏ khác
nhau, tài sản là phƣơng tiện thanh toán việc đƣợc thua có giá trị không ngừng
tăng lên theo nhịp độ phát triển kinh tế, những thủ đoạn mà các chủ thể sử
dụng ngày càng tinh vi, xảo quyệt hơn. Gắn liền với những thông số đó, thiệt
hai mà tội đánh bạc gây ra cho xã hội cũng tăng lên đáng kể. Ở bình diện

1


rộng, chúng trực tiếp xâm hại đến trật tự công cộng, ở bình diện hẹp, chúng
gây ra những thiệt hại nặng nề về cả vật chất và tinh thần cho gia đình ngƣời
phạm tội và bản thân những ngƣời đó. Các con bạc xuất hiện ở tất cả các tầng
lớp, ngành nghề trong xã hội, thậm chí không ít quan chức giữ những vị trí
quan trọng, then chốt trong bộ máy Nhà nƣớc cũng tham gia tệ nạn này. Thêm
vào đó là những sai phạm trong xử lý của các cơ quan tố tụng, hành vi tham
nhũng, bảo kê của một bộ phận không nhỏ của cơ quan lực lƣợng chức
năng… là những nguyên nhân khiến tệ nạn cờ bạc ngày càng nhức nhối, thách
thức chính quyền, làm mất niềm tin của nhân dân. Tội đánh bạc là loại tội
phạm nguy hiểm gây hậu quả nghiêm trọng cho toàn xã hội, xâm hại đến các
quan hệ xã hội, gây mất trật tự công cộng của xã hội. Loại tội phạm này còn

học Quốc gia Hà Nội; Bình luận khoa học của Viện Khoa học Pháp lý, Bộ Tƣ
pháp, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1987 (tái bản năm 1992, 1997).
Sau khi ban Bộ luật hình sự năm 1999 ban hành, tội đánh bạc tiếp tục
đƣợc đề cập trong giáo trình Giáo trình luật hình sự Việt Nam – của trƣờng
Đại học Luật HN, NXB Công an nhân dân, Hà Nội 2000; Giáo trình Luật
hình sự Việt Nam (phần các tội phạm) khoa Luật, Đại học Quốc Gia HN,
NXB Đại học Quốc gia Hà Nội 2002; Bình luận khoa học BLHS năm 1999
NXB Công an nhân dân…
Ngoài ra còn có các công trình khoa học khác đã nghiên cứu đến tội
đánh bạc nhƣ: Các công trình nêu trên trong góc độ nào đó đã đề cập đến các
dấu hiệu của tội đánh bạc, tình hình đấu tranh, phòng chống trách nhiệm hình
sự đối với loại tội này… tuy nhiên chƣa có công trình nào nghiên cứu một
cách toàn diện và có hệ thống về việc ĐTD đối với tội đánh bạc.
3. Mục đích, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của luận văn là trên cơ sở lý luận và thực tiễn đấu tranh
phòng chống tội đánh bạc, nêu ra những giải pháp mang tính hệ thống làm cơ

3


sở cho hoạt động ĐTD đối với loại tội phạm này, góp phần nâng cao hiệu quả
trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm đánh bạc.
Trên cơ sở đó, luận văn chỉ ra một số vƣớng mắc, tồn tại trong công tác
định tội, xử lý để đề xuất những kiến nghị giải pháp hoàn thiện pháp luật và
các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định của Bộ luật hình sự
(BLHS) Việt Nam hiện hành về tội đánh bạc.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn đúng nhƣ tên gọi của nó "Định tội
danh tội đối với tội đánh bạc theo Luật hình sự Việt Nam. Trên cơ sở số liệu

Luận văn có thể đƣợc sử dụng làm tài liệu tham khảo cho cán bộ làm
công tác nghiên cứu, giảng dạy về khoa học pháp lý nói chung, khoa học luật
hình sự, tội phạm học nói riêng và các cán bộ thực tiễn đang công tác tại các
cơ quan bảo vệ pháp luật.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 3 chƣơng:
Chương 1: Một số vấn đề chung về định tội danh đối với tội đánh bạc
Chương 2: Những quy định về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự năm
1999 và thực tiễn xét xử loại tội phạm này trên địa bàn Thành phố Hà Nội
Chương 3: Một số kiến nghị, giải pháp hoàn thiện pháp luật và
nâng cao hiệu quả của việc định tội danh đối với tội đánh bạc theo Luật
hình sự Việt Nam.

6


Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG
VỀ ĐỊNH TỘI DANH ĐỐI VỚI TỘI ĐÁNH BẠC
1.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, Ý NGHĨA VÀ ĐIỀU KIỆN CỦA
HOẠT ĐỘNG ĐỊNH TỘI DANH ĐỐI VỚI TỘI ĐÁNH BẠC
1.1.1. Khái niệm định tội danh
Một trong những hoạt động tố tụng quan trọng, xuyên suốt tất cả các
giai đoan tố tụng từ điều tra, truy tố, xét xử và có ý nghĩa quyết định đến toàn
bộ quá trình giải quyết vụ án, đó là hoạt động ĐTD. ĐTD đƣợc các cơ quan
tiến hành tố tụng thực hiện từ giai đoạn tiền khởi tố cho đến giai đoạn xét xử
phúc thẩm, thậm trí có thể xảy ra cả trong trƣờng hợp tái thẩm, giám đốc thẩm
nếu có căn cứ… nhằm tìm ra bản chất thật sự của hành vi phạm tội, từ đó áp
dụng đúng điều luật, đúng khung hình phạt đối với ngƣời phạm tội.

cơ quan khác có thẩm quyền thực hiện, nhằm giải quyết vụ án cụ thể. Hình
thức này có giá trị pháp lý và đƣợc bảo đảm thực hiện.
- Hai là ĐTD không chính thức: Do các luật gia, luật sƣ, cán bộ nghiên
cứu khoa học, cơ quan, tổ chức, báo chí… thực hiện, nhằm nêu lên những
quan điểm cá nhân về một hành vi có dấu hiệu tội phạm. Hình thức này không
có giá trị pháp lý để giải quyết vụ án.
Nhƣ vậy theo quan điểm trên, mỗi tác giả đã xây dựng một khái niệm
ĐTD riêng, mang bản sắc của mình. Trong đó, khái niệm ĐTD của TS. Lê
Văn Đệ mặc dù phần nào đã đề cập đến hai dạng ĐTD chính thức và không
chính thức, nhƣng nội dung còn chung chung, chƣa cụ thể và chƣa phản ánh
đƣợc các chủ thể của hoạt động ĐTD là ai. Bên cạnh đó, trong khái niệm
ĐTD của TS Lê Văn Đệ có nêu “các dấu hiệu của hành vi phạm tội cụ thể”,
nghĩa là ở đây ông đã khẳng định có “Tội phạm” xảy ra. Tuy nhiên trong thực
tiễn, bƣớc đầu tiên của ĐTD là xác định xem có tội phạm xảy ra hay không,
sau khi xác định có tội phạm xảy ra, mới đến bƣớc tiếp theo là xác định tội
phạm đó tên là gì, đƣợc quy định tại điều nào của BLHS.
Còn khái niệm ĐTD của TS Dƣơng Tuyết Miên, khái niệm này đã phản
ánh cụ thể hơn, sát với thực tiễn hơn và đã chỉ ra đƣợc chủ thể của hoạt động

9


ĐTD là các cơ quan tiến hành tố tụng. Điểm đáng lƣu ý trong khái niệm ĐTD
của TS. Dƣơng Tuyết Miên so với khái niệm ĐTD của TS. Lê Văn Đệ là bà
đã nêu ra đƣợc bƣớc đầu tiên của ĐTD, đó là “ xác định một ngƣời có phạm
tội hay không” (bƣớc định tội) và sau đó “ nếu phạm tội thì đó là tội gì” (bƣớc
ĐTD). Tuy nhiên, mặc dù bà đã thừa nhận có hai hình thức ĐTD là: ĐTD
chính thức và ĐTD không chính thức, nhƣng trong khái niệm của bà chỉ mới
đề cập đến ĐTD ở dạng chính thức, mà chƣa đề cập đến dạng không chính
thức. Điều này đƣợc thể hiện ở chỗ bà nêu rõ các chủ thể trong hoạt động

Khái niệm ĐTD nêu trên chỉ là việc ĐTD trong hoạt động tố tụng nói
chung, mang ý nghĩa khoa học áp dụng cho toàn bộ các loại tội phạm. Còn
đối với việc ĐTD đối với tội đánh bạc là một hoạt động tố tụng cụ thể của các
cơ quan tiến hành tố tụng và những ngƣời tiến hành tố tụng thực hiện, mang ý
nghĩa thực tiễn. Trong đó, trên cơ sở các dấu hiệu cơ bản của cấu thành tội
đánh bạc, các cơ quan tiến hành tố tụng (hoặc cơ quan có thẩm quyền theo
quy định của BLTTHS) phân tích, đánh giá nhằm xác định hành vi phạm tội
đó có phải là hành vi đánh bạc hay không để từ đó ban hành các quyết định tố
tụng theo quy định của pháp luật.
Trong BLHS năm 1999, tại Điều 248 có tên gọi là “ Tội đánh bạc”.
Nhƣ vậy trên cơ sở lý luận về ĐTD, căn cứ theo quy định tại Điều 248 của
BLHS và các dấu hiệu đặc trƣng cấu thành tội đánh bạc, có thể đƣa ra khái
niệm về việc ĐTD đối với tội đánh bạc nhƣ sau: “ ĐTD tội đánh bạc là hoạt
động của các cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa
án) hoặc các cơ quan khác có thẩm quyền theo quy định của BLTTHS, nhằm
xem xét đánh giá, phân tích một hành vi phạm tội có thỏa mãn những dấu
hiệu của tội đánh bạc hay không, nếu đúng thì nó thuộc điểm, khoản nào của
Điều 248 BLHS”.
1.1.2. Các đặc điểm của hoạt động định tội danh
- ĐTD đối với tội đánh bạc là hoạt động tố tụng hình sự đƣợc tiến hành

11


bởi cơ quan tiến hành tố tụng (bao gồm cơ quan đƣợc giao nhiệm vụ tiến hành
một số hoạt động điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án) và ngƣời tiến hành tố tụng
hình sự (Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán).
+ ĐTD trong giai đoạn điều tra: ĐTD ở giai đoạn này do cơ quan điều
tra (bao gồm cả cơ quan đƣợc giao một số hoạt động điều tra đƣợc quy định
trong tổ chức điều tra hình sự) thực hiện.

đình chỉ vụ án thay đổi tội danh trong quá trình điều tra, phục hồi điều tra,
khởi tố bị can, kết luận điều tra. Việc ĐTD ở giai đoạn này là tiền đề cơ sở
cho hoạt động ĐTD ở giai đoạn truy tố và xét xử.
+ ĐTD trong giai đoạn truy tố: ĐTD ở giai đoạn này do Viện kiểm sát
thực hiện. Việc ĐTD đƣợc tiến hành trong các trƣờng hợp: Truy tố bị can,
đình chỉ điều tra, trả hồ sơ điều tra bổ sung.
Việc ĐTD ở giai đoạn này là tiền đề và cơ sở cho hoạt động ĐTD ở
giai đoạn xét xử và là cơ sở cho việc ĐTD lại ở giai đoạn điều tra nếu vụ án bị
trả hồ sơ để điều tra bổ xung.
+ ĐTD ở gia đoạn xét xử: ĐTD ở giai đoạn này do Tòa án quyết định.
Việc ĐTD đƣợc tiến hành trong các trƣờng hợp: Xét xử vụ án, đình chỉ vụ án,
trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ xung.
Việc ĐTD ở giai đoạn này là cơ sở cho việc kết luận vụ án hoặc là cơ
sở cho việc định danh lại của giai đoạn điều tra truy tố nếu vụ án bị trả hồ sơ
để tiến hành điều tra lại hoặc điều trả bổ sung.
- ĐTD đối với tội đánh bạc đƣợc tiến hành trên cơ sở áp dụng Pháp luật
hình sự và pháp luật tố tụng hình sự. Pháp luật tố tụng hình sự (luật về hình
thức) và pháp luật hình sự (luật về nội dung) đều là những căn cứ pháp lý để
ĐTD đối với tội đánh bạc.
Việc áp dụng pháp luật tố tụng hình sự có thể xem là hình thức pháp lý
của hoạt động ĐTD. Ở tội Đánh bạc đó là việc ghi nhận vào biên bản bắt quả
tang phải thể hiện một cách khách quan, chính xác hay việc xử lý vật chứng,

13


phƣơng tiện phạm tội (quân bài, tiền, …) phải rõ ràng. Hay việc ra các quyết
định từ giai đoạn khởi tố vụ án cho đến giai đoạn xét xử, việc thay đổi hoặc
áp dụng các biện pháp ngăn chặn giam giữ đối với đối tƣợng thuộc tội này
đều phải tuân thủ và đảm bảo trình tự của luật tố tụng hình sự.

hình sự để áp dụng đối với hành vi đánh bạc đƣợc thực hiện.
Thứ ba, ĐTD tội đánh bạc chính là hoạt động đối chiếu sự phù hợp
giữa các dấu hiệu thực tế của cấu thành tội phạm với các dấu hiệu pháp lý của
cấu thành tội phạm đƣợc quy định tại Điều 248 BLHS.
1.1.3. Ý nghĩa của việc định tội danh trong hoạt động tố tụng
Hoạt động ĐTD của các chủ thể có thể theo 2 xu hƣớng. ĐTD đúng
hoặc ĐTD sai.
- Đối với hoạt động ĐTD đúng: ĐTD đúng làm tiền đề cho việc phân
hóa trách nhiệm hình sự và cá thể hóa hình phạt một cách công minh và có
căn cứ.
ĐTD đúng sẽ hỗ trợ cho việc thực hiện một loạt các nguyên tắc tiến bộ
đƣợc thừa nhận trong Nhà nƣớc Pháp quyền nhƣ: nguyên tắc pháp chế, trách
nhiệm do lỗi, trách nhiệm do cá nhân, bình đẳng trƣớc pháp luật hình sự,
nguyên tắc nhân đạo và nguyên tắc không tránh khỏi trách nhiệm.
ĐTD đúng là một trong những cơ sở để áp dụng chính xác các quy
phạm pháp luật tố tụng hình sự về tạm giam về thẩm quyền điều tra, xét xử
qua đó góp phần hữu hiệu cho việc bảo vệ các quyền tự do dân chủ của công
dân trong lĩnh vực tƣ pháp hình sự.
- Đối với hoạt động ĐTD sai: ĐTD sai sẽ dẫn đến một loạt các hậu quả
tiêu cực nhƣ: không đảm bảo đƣợc tính công minh có căn cứ đúng pháp luật,
truy cứu trách nhiệm hình sự đối với ngƣời vô tội, bỏ lọt ngƣời tội phạm tội,
xâm phạm thô bạo danh dự nhân phẩm các quyền tự do dân chủ của công dân
là giá trị xã hội cao quý nhất đƣợc thừa nhận trong Nhà nƣớc.
ĐTD sai làm giảm uy tín của cơ quan tƣ pháp, vi phạm pháp chế
XHCN, ảnh hƣởng đến hiệu quả của đấu tranh phòng chống tội phạm.

15


Đối với tội đánh bạc là hành một trong những tệ nạn xã hội làm cho

môn của ngƣời ĐTD là một trong những điều kiện quan trọng hàng đầu đảm
bảo cho việc ĐTD đƣợc đúng. Đây là điều kiện có tính chất nền tảng, là cái
gốc mà ngƣời ĐTD phải có năng lực chuyên môn sẽ đảm bảo cho ngƣời ĐTD
khi tiến hành hoạt động này có đủ sự tự tin cần thiết trong hoạt động nghề
nghiệp của mình. Để có năng lực chuyên môn vững vàng, trƣớc hết ngƣời
ĐTD cần phải là ngƣời đƣợc đào tại về cơ bản (phải có bằng đại học Luật
hoặc tƣơng đƣơng trở lên). Đồng thời, họ không chỉ là ngƣời nắm chắc kiến
thức đƣợc giảng dạy ở trƣờng đại học mà còn phải thƣờng xuyên trau rồi
chuyên môn, thƣờng xuyên cập nhật văn bản pháp luật mới, chịu khó học hỏi
kinh nghiệm của những thế hệ đi trƣớc. Trong thực tế, các vụ án xẩy ra rất đa
dạng muôn màu muôn vẻ. Ngay cả đối với một loại tội, các vụ án xẩy ra cũng
rất khác nhau về những tình tiết cũng nhƣ chứng cứ rất phức tạp trong vụ án.
Ở tội Đánh bạc có tính đa dạng, các hình thức biểu hiện của hành vi đánh bạc
thƣờng bao gồm: Lợi dụng kết quả xổ số kiến thiết (đánh lô đề), xóc đĩa, tá lả,
liêng, sâm, chắn, cá độ, bán độ,… Điển hình vừa qua Công an tỉnh Ninh Bình
khởi tố 2 cầu thủ là Trần Mạnh Dũng và Nguyễn Mạnh Dũng đã có hành vi cá
độ và dàn xếp tỷ số ở CLB V. Ninh Bình. CQĐT Công an tỉnh Ninh Bình đã
khởi tố 2 đối tƣợng trên tội Đánh bạc theo Điều 248 BLHS.
Nhƣ vậy, chỉ với khả năng chuyên môn vững vàng của mình, ngƣời
ĐTD mới có điều kiện cân nhắc, đánh giá toàn bộ các tình tiết vụ án thông
qua chác chứng cứ xác thực, đối chiếu hành vi đã thực hiện với quy định của
BLHS để từ đó xác định hành vi đó phạm tội gì tƣơng ứng với điều luật nào
của BLHS. Năng lực chuyên môn là yếu tố ảnh hƣởng rất lớn đến việc ĐTD.
Ngƣời ĐTD cho dù có đạo đức tốt, tinh thần nhiệt tinh công tác nhƣng nếu
không có chuyên môn vững vàng thì khó có thể làm tốt công tác của mình
đƣợc (trong hoạt động ĐTD) và trong quan hệ công tác với cấp trên, đồng
nghiệp, họ khó có thể là ngƣời độc lập, có chính kiến riêng trong hoạt động

17