ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

LÊ THỊ NGUYỆT ÁNH

GIÁM ĐỊNH TƢ PHÁP TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
(TRÊN CƠ SỞ SỐ LIỆU THỰC TIỄN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI)

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

LÊ THỊ NGUYỆT ÁNH

GIÁM ĐỊNH TƢ PHÁP TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
(TRÊN CƠ SỞ SỐ LIỆU THỰC TIỄN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI)

Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN NGỌC CHÍ

HÀ NỘI - 2015

hình sự ...........................................................................................................6

1.1.1. Khái niệm giám định tư pháp trong tố tụng hình sự ......................................6
1.1.2. Đặc điểm của giám định tư pháp trong tố tụng hình sự .................................8
1.1.3. Phân loại giám định tư pháp trong tố tụng hình sự ........................................9
1.2.

Vai trò, ý nghĩa của giám định tƣ pháp trong tố tụng hình sự ..............15

1.2.1. Vai trò của giám định tư pháp ......................................................................15
1.2.2. Ý nghĩa của giám định tư pháp ....................................................................25
1.3.

Đối tƣợng, nội dung và thủ tục giám định tƣ pháp trong tố tụng
hình sự .........................................................................................................28

1.3.1. Đối tượng .....................................................................................................28
1.3.2. Nội dung .......................................................................................................30
1.3.3. Thủ tục..........................................................................................................31
1.4.

Giám định tƣ pháp trong Luật TTHS một số nƣớc ................................32

1.4.1. Về khái niệm và chủ thể trưng cầu giám định .............................................33
1.4.2. Về người giám định ......................................................................................34
1.4.3. Về cơ cấu các tổ chức giám định .................................................................37
1.4.4. Về việc sử dụng, đánh giá kết luận giám định .............................................37
1.4.5. Về chi phí giám định ....................................................................................38



Cơ sở và yêu cầu của hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao
chất lƣợng công tác giám định tƣ pháp trong quá trình giải quyết vụ
án hình sự.....................................................................................................90

3.2.1. Cơ sở và yêu cầu về mặt lập pháp ................................................................90
3.2.2. Cơ sở và yêu cầu về mặt thực tiễn ...............................................................90
3.3.

Hoàn thiện pháp luật về giám định tƣ pháp trong tố tụng hình sự .......91

3.3.1. Hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự ...........................................................91
3.3.2. Hoàn thiện về luật giám định tư pháp ..........................................................96
3.4.

Các giải pháp nâng cao chất lƣợng công tác giám định tƣ pháp
trong tố tụng hình sự ..................................................................................97


3.4.1. Nâng cao nhận thức và năng lực của các chủ thể về giám định tư pháp
trong tố tụng hình sự ....................................................................................97
3.4.2. Củng cố và xây dựng đội ngũ giám định viên tư pháp đủ về số lượng,
chắc về nghiệp vụ .........................................................................................99
3.4.3. Tăng cường đầu tư, hoàn thiện cơ sở vật chất phục vụ giám định tư
pháp cho các tổ chức giám định ...................................................................99
3.4.4. Hoàn thiện bộ máy tổ chức giám định tư pháp trong tố tụng hình sự........100
3.4.5.

Thực hiện xã hội hóa giám định tư pháp trong một số lĩnh vực giám định..........101

3.4.6.

Giám định viên

KLGĐ

Kết luận giám định

NLTNHS

Năng lực trách nhiệm hình sự

NTHTT

Người tiến hành tố tụng

TCGĐ

Trưng cầu giám định

TNHS

Trách nhiệm hình sự

TTHS

Tố tụng hình sự


DANH MỤC BẢNG
Số hiệu bảng


Nhiều vụ án hình sự nếu không có sự hỗ trợ chặt chẽ của công tác giám định
tư pháp có thể dẫn đến việc bế tắc, không xử lý được bị can như các vụ án kinh tế
cần giám định thiệt hại vật chất, những vụ án xâm phạm tính mạng, sức khỏe cần
giám định cơ chế hình thành dấu vết, tỉ lệ thương tật, nguyên nhân bị tử vong, giám
định năng lực trách nhiệm hình sự để xác định bị can…
Như vậy cho thấy, giám định tư pháp đóng vai trò rất lớn trong tố tụng hình sự
đặc biệt là trong giải quyết vụ án hình sự. Tuy nhiên trong thực tế hiện nay, mặc dù
công tác giám định tư pháp đã được quan tâm cả về chủ trương lẫn cơ sở vật chất, được
nâng cao về phương tiện khoa học công nghệ hiện đại, nhưng trên địa bàn thành phố
Hà Nội công tác giám định vẫn còn tồn tại những bất cập, khó khăn như sau:

1


Dù công tác giám định được đầu tư nhiều về cơ sở vật chất, tuy nhiên việc
đầu tư về kinh phí cho các địa phương không đồng đều, dẫn đến việc có địa phương
được áp dụng các công nghệ tiên tiến, hiện đại, nhưng cũng có địa phương còn phải
sử dụng các máy móc có công nghệ lạc hậu, nên chưa đáp ứng được yêu cầu của
tình hình. Hay trường hợp đối tượng phạm tội Cố ý gây thương tích, theo quy định
tại Điều 104 Bộ luật hình sự và Điều 105 Bộ luật tố tụng hình sự về trường hợp
khởi tố vụ án theo yêu cầu của bị hại thì ngoài đơn yêu cầu của bị hại, Cơ quan điều
tra phải căn cứ vào kết luận tỷ lệ thương tích của bị hại mới quyết định việc khởi tố
vụ án hay không. Tuy nhiên, có trường hợp bị hại không muốn đi giám định, hoặc
đi giám định chậm, thời gian giám định kéo dài…trong khi đó kẻ phạm tội ở bên
ngoài vẫn hung hãn, côn đồ, thậm chí còn đe dọa gây hoang mang lo lắng cho người
bị hại, nhưng không thể khởi tố vụ án kịp thời được vì chưa có kết quả giám định.
Ngoài ra, đối với các vụ án ma túy, hiện nay các cơ quan giám định chưa tách được
hàm lượng ma túy có trong số ma túy đưa giám định, dẫn đến việc khó xử lý đối với
các trường hợp đối tượng mua bán thuốc tân dược có chứa chất ma túy như: thuốc
Delcogen, Tiffy, Panadol… Đây là các loại thuốc tân dược thông dụng, có hàm

- Đề xuấ t những giải pháp khả thi, phù hợp để hoàn thiện pháp luật và nâng cao
hiệu quả hoạt động giám định tư pháp.
2.2. Mục tiêu cụ thể
Trên cơ sở kế thừa các kết quả nghiên cứu đã có kết hợp với những bất cập
từ những quy định của pháp luật và thực tiễn các vụ án hình sự trên địa bàn thành
phố Hà Nội, luận văn sẽ đề ra được những giải pháp để sửa đổi các quy định của
pháp luật về giám định trong TTHS cho phù hợp với tình hình thực tiễn tội phạm
trong giai đoạn hiện nay.
3. Tính mới và những đóng góp của đề tài
Về đề tài giám định tư pháp trong tố tụng hình sự là một lĩnh vực mới, chưa có
nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học.Luận văn phản ánh thực trạng sinh
động về giám định tư pháp trong 5 năm (từ 2010 – 2014). Từ đó tác giả tìm ra những
hạn chế, bất cập của hoạt động này trong quy định của pháp luật tố tụng hình sự.Cuối
cùng luận văn sẽ trình bày những kiến nghị, giải pháp để hoàn thiện vấn đề này.
Kết quả nghiên cứu của đề tài có ý nghĩa về mặt khoa học pháp lý, góp phần
hoàn thiện những quy định pháp luật còn bất cập và chưa hoàn thiện về giám định
tư pháp nói riêng và các hoạt động bổ trợ tư pháp trong tố tụng hình sự nói chung.

3


Đề tài có giá tr ị đối với cán bộ làm công tác thực tiễn, trong lĩnh vực chống
tội phạm trong các cơ quan tư pháp ... Đồng thời còn là tài liệu rất bổ ích cho đô ̣i
ngũ cán bộ làm công tác nghiên cứu tội phạm học, cán bộ làm công tác nghiên cứu,
giảng dạy tư pháp hình sự.
4. Nội dung, địa điểm và phƣơng pháp nghiên cứu
4.1. Nội dung nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu các quy định của pháp luật về giám định tư pháp qua
đó tập trung làm sáng tỏ về thực tiễn hoạt động giám định xảy ra trên điạ bàn thành
phố Hà N ội. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề xuất các biện pháp nâng cao chất


5


Chƣơng 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁM ĐỊNH TƢ PHÁP
TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
1.1. Khái niệm, đặc điểm, phân loại của giám định tƣ pháp
1.1.1. Khái niệm của giám định tư pháp trong tố tụng hình sự
GĐTP là một hoạt động bổ trợ tư pháp, là công cụ quan trọng, phục vụ đắc
lực cho các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử của các cơ quan tiến hành tố tụng khi
giải quyết một số vụ án cụ thể để làm rõ các tình tiết có liên quan đến chuyên môn,
khoa học kỹ thuật. Hoạt động GĐTP ra đời và hoạt động hiệu quả đã đóng góp
không nhỏ vào việc giải quyết các vụ án hình sự được nhanh chóng, chính xác,
khách quan và đúng pháp luật. Ngược lại, nếu hoạt động GĐTP không có hiệu quả
thì việc giải quyết vụ án khó có thể chính xác và công bằng.
Theo từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ“giám định” là “việc xem xét và kết luận
về một sự vật, hiện tượng mà cơ quan nhà nước cần tìm hiểu và xác định” [33]. Từ
điển Bách Khoa Việt Nam cũng có cách định nghĩa tương tự về nghĩa của từ giám
định trong ngành luật là “kiểm tra và kết luận về một hiện tượng hoặc một vấn đề
mà cơ quan nhà nước cần tìm hiểu và xác định” [34].
Như vậy,“giám định” là việc sử dụng những kiến thức, phương tiện kỹ thuật,
kinh nghiệm thực tiễn để nghiên cứu, xem xét, đánh giá và đưa ra kết luận về một sự
vật, hiện tượng, từ đó giúp cho con người có những nhận thức khách quan để giải
quyết một vấn đề nào đó.
GĐTP là việc kiểm tra, xem xét và đi đến kết luận về một vấn đề nào đó theo
yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền nhằm đảm bảo cho việc xét xử và giải quyết các
tranh chấp của cơ quan này.
Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử các vấn đề luật pháp mà cụ thể là các
vụ án hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình, lao động, kinh doanh thương mại…nếu

sự và hình sự nhưng không quy định GĐTP trong tố tụng hình sự là gì.
Trong khoa học pháp lý hiện nay ở Việt Nam, có một số quan điểm về giám
định tư pháp trong tố tụng hình sự như sau:
Quan điểm thứ nhất, giám định tư pháp trong tố tụng hình sự là việc nghiên
cứu các vật chứng, chứng từ, tử thi, tình trạng sức khỏe và đặc điểm thể chất của

7


người sống có ý nghĩa đối với vụ án, do người có hiểu biết chuyên môn tiến hành
theo yêu cầu của cơ quan điều tra bằng quyết định trưng cầu giám định.
Khái niệm này đã cụ thể hóa các hoạt động giám định trong tố tụng hình sự
nhưng phạm vi chủ thể của khái niệm này quá hẹp vì giám định tư pháp trong tố
tụng hình sự không chỉ được tiến hành theo yêu cầu của cơ quan điều tra mà còn
theo yêu cầu của những người tiến hành tố tụng khác nữa (Viện kiểm sát, Tòa án,
Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng cảnh sát biển…)
Quan điểm thứ hai cho rằng, trong tố tụng hình sự giám định là việc nghiên
cứu, phân tích, xét nghiệm do các nhà khoa học, kĩ thuật và chuyên môn khác tiến
hành theo yêu cầu của cơ quan điều tra, viện kiểm sát hoặc tòa án về những vấn đề
có liên quan đến vụ án hình sự. (Nguyễn Mạnh Hùng, Thuật ngữ pháp lý 2011). So
với quan điểm thứ nhất, quan điểm này phù hợp hơn với các quy định của BLTTHS
năm 2003 xét về mặt chủ thể có thẩm quyền trưng cầu giám định. Tuy nhiên khái
niệm này cũng chưa bao quát hết nội hàm các quy định của pháp luật tố tụng về chủ
thể có thẩm quyền trưng cầu giám định cũng như những nội dung khác liên quan
đến GĐTP trong TTHS.
Có thể nhận thấy, GĐTP trong tố tụng hình sự là hoạt động xuất hiện trong quá
trình điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự.GĐTP chỉ được tiến hành khi được TCGĐ
theo quy định của pháp luật TTHS. Nói cách khác, chỉ có hoạt động giám định tiến
hành theo trưng cầu của CQTHTT và NTHTT theo quy định của pháp luật nhằm phục
vụ cho việc giải quyết vụ án hình sự thì mới là GĐTP trong tố tụng hình sự.

GĐTP trong TTHS là hoạt động của cơ quan chuyên môn nhằm đưa ra kết
luận có tính chất khoa học về các vấn đề có liên quan đến vụ án hình sự, phục vụ
cho quá trình giải quyết vụ án hình sự. Hoạt động này được tiến hành bởi các cơ
quan chuyên môn theo trình tự, thủ tục, thời hạn do BLTTHS quy định. Các cơ
quan chuyên môn sẽ sử dụng tri thức khoa học để nghiên cứu, kết luận các vấn đề
cần giám định nhằm xác lập, thu thập, củng cố, kiểm tra và đánh giá các tài liệu,
chứng cứ phục vụ cho khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự. Từ
những phân tích trên có thể rút ra một số đặc điểm cơ bản của GĐTP trong TTHS
như sau:
Thứ nhất đây là hoạt động được thực hiện theo một quy trình bơi quy định
của BLTTHS do cơ quan, người có thẩm quyền trưng cầu trong quá trình giải quyết
vụ án hình sự hoặc người có yêu cầu giám định theo quy định của pháp luật.

9


Hoạt động giám định phải được thực hiện theo một quy trình do pháp luật tố
tụng hình sự quy định hết sức chặt chẽ về thủ tục, thời hạn, hình thức, chủ thể trưng
cầu giám định, người có quyền yêu cầu giám định, trường hợp giám định...Các thủ
tục này được quy định trong BLTTHS và trong Luật Giám định tư pháp.
Thứ hai đây là hoạt động không mang tính hành chính, mệnh lệnh – phục
tùng mà mang tính khoa học, chất lượng, giá trị của kết luận giám định không phụ
thuộc vào cấp hành chính mà phụ thuộc vào trình độ, năng lực và uy tín của tổ
chức, người giám định.
GĐTP là hoạt động mang tính khoa học, chuyên môn cao. Tính chuyên môn
khoa học trong quá trình thực hiện giám định thể hiện ở việc người thực hiện giám
định hoàn toàn độc lập và chủ động lựa chọn phương pháp giám định phù hợp và tự
chịu trách nhiệm về KLGĐ mà không bị ràng buộc, áp đặt bởi các cơ quan chủ
quản. Kết quả giám định và giá trị sử dụng của chúng cũng không phụ thuộc vào
cấp hành chính hay lần giám định mà phụ thuộc vào năng lực chuyên môn của tổ

chính xác và TCGĐ thì giám định viên sẽ tiến hành việc giám định. Đó là các
trường hợp:
+ Cần có KLGĐ làm căn cứ để quyết định tiến hành một hoặc một số hoạt
động tố tụng hình sự.
+ Cần có KLGĐ để có chứng cứ nhằm củng cố, hỗ trợ cho các chứng cứ
khác phục vụ cho việc xử lý vụ án.
+ Cần có KLGĐ để làm căn cứ xây dựng giả thuyết điều tra.
1.1.3.2. Căn cứ vào tình huống và kết quả giám định: giám định lần đầu,
giám định bổ sung, giám định lại
Giám định lần đầu là việc tiến hành giám định lần đầu tiên đối với một vấn
đề nào đó của vụ án cần được làm rõ theo quyết định TCGĐ của cơ quan điều tra
hoặc tòa án.
Giám định bổ sung là giám định tiếp theo lần giám định trước nhằm bổ sung
KLGĐ trước đó hoặc khi phát sinh những vấn đề mới liên quan đến các tình tiết đã
được kết luận trước đó. Ngoài ra, giám định bổ sung còn được trưng cầu trong
trường hợp khi ra quyết định TCGĐ lần trước đó, Điều tra viên không đưa ra hết
những câu hỏi đối với giám định viên. Giám định bổ sung có thể do người trước đó
tiến hành hoặc do người giám định khác tiến hành.
Giám định lại là việc giám định được tiến hành theo yêu cầu của cơ quan

11


THTT trong trường hợp có căn cứ xác thực nghi ngờ KLGĐ không đảm bảo tính
khách quan hoặc có mâu thuẫn với các KLGĐ khác.
Nội dung giám định lại là toàn bộ những yêu cầu giám định lần trước và
người giám định trước đó không được tiến hành việc giám định lại mà phải do
người giám định khác tiến hành.
1.1.3.3. Căn cứ vào số lượng, thành phần người tham gia giám định: giám
định cá nhân, giám định tập thể

vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử.
Hoạt động GĐTP trong lĩnh vực pháp y nhằm mục đích nghiên cứu ứng
dụng hầu hết tất cả những khoa học kỹ thuật vào việc xác định mức độ tổn hại sức
khỏe, phẩm giá con người, nguyên nhân tử vong bởi những hành vi xâm hại đến
thân thể khi CQTHTT yêu cầu giám định làm căn cứ cho việc khởi tố vụ án, xác
định tội danh, định khung hình phạt…Do vậy đối tượng của giám định pháp y là
những thương tích trên cơ thể sống; tử thi; dấu vết, tang vật như: tóc, lông, máu,
tinh dịch, nước bọt, mồ hôi, nước tiểu; vật gây thương tích như bom, mìn, súng,
đạn, vật sắc nhọn, vật sắc, vật tày; trên hồ sơ, tài liệu.
Thông qua việc giám định này, CQTHTT sẽ xác định được công cụ gây
thương tích, số lượng người có mặt tại hiện trường…để từ đó có cơ sở để thực hiện
các bước tiếp theo của quá trình tố tụng như khởi tố vụ án, khởi tố bị can, xác định
tội danh, định khung hình phạt…
Giám định pháp y tâm thần: là một bộ phận của tâm thần học, phát triển cùng
với sự phát triển chung của ngành tâm thần học. Giám định pháp y tâm thần là việc
sử dụng kiến thức trong lĩnh vực y học tâm thần để xem xét những vấn đề có liên
quan đến cá nhân như vấn đề về sức khỏe tâm thần, xác định chính xác những đối
tượng bị nghi rối loạn tâm thần có bị bệnh tâm thần hay không, mức độ nặng nhẹ, từ
đó xác định năng lực trách nhiệm hành vi phạm pháp.
Mục đích của giám định pháp y tâm thần nhằm giám định tình trạng sức
khỏe- sức khỏe tâm thần của bị can, bị cáo, người bị hại, người làm chứng. Giám
định khả năng chịu trách nhiệm dân sự, trách nhiệm hình sự dựa trên 2 tiêu chuẩn:
+ Tiêu chuẩn y học: đó là vấn đề chuẩn đoán bệnh (họ bị bệnh gì? mức độ
nặng, nhẹ?)
+Tiêu chuẩn pháp luật: xem xét khả năng nhận thức hành vi (có, hạn chế hay

13


mất khả năng nhận thức), xem xét khả năng kiềm chế hành vi. Nên đối tượng của



văn học, nghệ thuật, văn hóa phẩm có mang nội dung đồi trụy, phản động, chống
phá Đảng và Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phù hợp với thuần
phong mỹ tục hay không? Có phải là di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, là nguyên bản,
nguyên gốc hay bản sao, đồ giả? Trên cơ sở đó đưa ra những kết luận về chuyên
môn theo trưng cầu của cơ quan THTT, phục vụ đắc lực cho công tác điều tra tội
phạm về văn hóa.
Đối tượng của giám định văn hóa là: sách, báo, tạp chí, tài liệu văn bản được
đánh máy, sao chép dưới mọi hình thức, bản vẽ kỹ thuật, bản vẽ thiết kế. Giám định
các loại tranh, tác phẩm mỹ thuật các thể loại như đồ họa, khắc kẽm, khắc gỗ, sơn
khắc, sơn dầu, sơn mài, khảm trai…Giám định phim ảnh, băng đĩa ghi âm, ghi hình,
ghi mã số, giám định đồ thủ công các thể loại và chất liệu…
Giám định giao thông công chính: do GĐV có đủ năng lực cũng như điều
kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật tiến hành để kết luận về những vấn đề về chuyên ngành
giao thông công chính có liên quan đến vụ án như việc giám định chất lượng công
trình cầu đường, giám định tính chất an toàn giao thông, giám định chất lượng
phương tiện giao thông, giám định chất lượng cây xanh trồng trên hè phố…
Đối tượng của hoạt động giám định này là: hạ tầng giao thông đường bộ, đường
thủy, đường không, đường sắt, cầu cống, bến phà, nhà ga. Giám định hạ tầng kỹ thuật
đô thị như vỉa hè, đường đô thị, hệ thống cấp thoát nước, công viên, cây xanh.
Như vậy tùy thuộc vào mục đích nghiên cứu, những căn cứ phân loại khác
nhau mà GĐTP được phân chia thành nhiều loại khác nhau. Việc phân loại này có ý
nghĩa trong công tác quản lý nhà nước về hoạt động GĐTP, xác định trách nhiệm
của các ngành, các cấp, cơ quan chủ quản. Hơn nữa, việc phân loại này cũng giúp
CQTHTT lựa chọn cá nhân, cơ quan, tổ chức phù hợp để TCGĐ.
1.2. Vai trò, ý nghĩa của giám định tƣ pháp trong tố tụng hình sự
1.2.1. Vai trò của giám định tư pháp
Trong xu thế hội nhập toàn cầu hóa trên tất cả các lĩnh vực như hiện nay, đời
sống của người dân cũng được nâng cao, trình độ dân trí cũng ngày một phát

Nhiệm vụ của các cơ quan chức năng ở đây là tổ chức khám nghiệm hiện trường,
khám nghiệm tử thi để xác định nguyên nhân cái chết. Nếu có căn cứ xác định nạn
nhân chết đuối bình thường thì cơ quan tố tụng sẽ tìm và trao trả nạn nhân cho gia
đình theo quy định. Nếu quá trình khám nghiệm tử thi, tìm dấu vết phát hiện có dấu

16


hiệu thương tích hoặc nạn nhân chết trước khi rơi xuống nước, tức là có dấu hiệu
của tội phạm, CQĐT sẽ khởi tố hình sự vụ án và truy tìm, điều tra thủ phạm.
KLGĐ sẽ tìm ra nguyên nhân, nguồn gốc của sự việc, giải thích những hiện
tượng đã xảy trong thực tế như: KLGĐ về nguyên nhân chết người, nguyên nhân
cháy… Đây là cơ sở để CQĐT xác định vụ việc xảy ra có dấu hiệu tội phạm hay
không, từ đó đưa ra những quyết định tố tụng cần thiết.
Đối với những vụ việc có liên quan đến ma túy, chất độc, chất phóng xạ, tiền
giả hay buôn lậu… chỉ có thể xác định dấu hiệu tội phạm thông qua việc xác minh
nguồn gốc, xuất xứ, thành phần hóa học, chất lượng vật phẩm.
Tương tự với các vụ việc cố ý gây thương tích, tai nạn giao thông… cần phải
xác định mức độ tổn hại sức khỏe để có căn cứ khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can.
Nếu tỉ lệ thương tật dưới 11% đối với những vụ việc có tính hình sự nhưng không
có những tình tiết ở vào 10 điểm từ a đến k điều 104 BLHS, hoặc những trường hợp
tai nạn giao thông mà tỷ lệ thương tật dưới 31% sẽ không có quyết định khởi tố vụ
án hình sự. Hay giám định xác định giá trị tài sản bị thiệt hại do hành vi nguy hiểm
cho xã hội gây ra đã đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa (như một
số tội phạm tham nhũng: điều 278, 279, 280 BLHS) là căn cứ pháp lý để cơ quan có
thẩm quyền quyết định khởi tố vụ án hình sự.
Với tội vi phạm các quy định về bảo vệ động vật hoang dã quý hiếm thì việc
xác định đó có phải là một trong những loài động vật nằm trong danh mục những
loài quý hiếm cần được bảo vệ hay không là rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định
đến việc khởi tố vụ án hình sự.