BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

HOÀNG TRÚC GIANG

NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA
CÔNG TY MUA BÁN NỢ VIỆT NAM (DATC)
TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Tp. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

HOÀNG TRÚC GIANG

NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA
CÔNG TY MUA BÁN NỢ VIỆT NAM (DATC)
TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
Mã số: 60310102

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS VŨ ANH TUẤN



Mục tiêu nghiên cứu ..............................................................

3.

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu: ...........................................

4.

Câu hỏi nghiên cứu ...............................................................

5.

Phương pháp nghiên cứu: ......................................................

6.

Ý nghĩa khoa học của đề tài.: ................................................

7.

Tính mới của đề tài và điểm hạn chế ....................................

8.

Kết cấu của luận văn .............................................................

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TY MUA BÁN
NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
1.1


Việt Nam ..................................................................................................
1.2.3

Tác động củ

Nam đến hoạt động của công ty mua bán nợ .............................................
1.3

Ý nghĩa hoạt động của công ty mua bán nợ Việt Nam trong nền

trường định hướng xã hội chủ nghĩa .........................................................
1.4

Quan điểm của Đảng, Chính phủ về xử lý nợ xấu và mục tiêu ho

công ty mua bán nợ trong nền kinh tế thị trường .......................................
1.5

Đặc trưng của Công ty mua bán nợ Việt Nam ...............................

1.6

Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty mua

Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. ...............
Tóm tắt chương 1 .....................................................................................

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG VÀ ĐÁNH GIÁ H
HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY MUA BÁN NỢ VIỆT NAM (DATC) TỪ NĂM

2.2.3

Đánh giá hiệ


2.3.

Những đóng góp và hạn chế trong hoạt động của DATC hi

nhân của những hạn chế này. ....................................................................
2.3.1

Những đóng

2.3.2

Những hạn

2.3.1

Những nguy

Tóm tắt chương 2 .....................................................................................

CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP, KHUYẾN NGHỊ NHẰM
HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY TNHH MUA BÁN NỢ VIỆT NAM
(DATC) ĐẾN NĂM 2020.
3.1

Dự báo tình hình nền kinh tế và thị trường mua bán nợ Việ


Mục tiêu hoạt động của DATC đến năm 2020.....................

3.4

Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho DAT
3.4.1

Giải pháp về

3.4.2

Giải pháp về

3.4.3

Hoàn thiện c

3.4.4

Giải pháp về

DATC tham khảo .....................................................................................
3.5 Các khuyến nghị về xử lý lực cản từ những nhóm lợi ích và sự cần thiết phải có
tính độc lập của DATC .............................................................................

Trang 63


Tóm tắt chương 3 .....................................................................................

GDP
CPI
NSNN
CPH


NHTM
DNNN
MTV
TT
TNHH
DN
Đại hội XII

NHNN
TCTD
CK
HNX
Upcom


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: So sánh hoạt động của các loại công ty mua bán nợ ..................
Bảng 1.2: Hoạt động của các công ty mua bán nợ tiêu biểu ở Châu Á ......
Bảng 1.3: So sánh các mô hình nền kinh tế thị trường trên thế giới...........
Bảng 1.4: Đặc trưng của Công ty mua bán nợ Việt Nam...........................
Bảng 2.1: Tổng hợp kết quả hoạt động mua bán nợ của DATC từ 2012 – 2015, xét
theo yếu tố liên quan doanh nghiệp khách nợ ...........................................

Trang 31

cổ phần hoá từ năm 2012-2015 .................................................................

Trang 34

Biểu đồ 2.4: Quy mô vốn của một số công ty mua bán nợ đang tham gia thị trường
năm 2015 (đơn vị tính tỷ đồng).................................................................

Trang 42


DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ
Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy của DATC ..............................................

Trang 25


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong 3 năm trở lại đây (2013-2015), một vấn đề luôn nóng lên trong Nghị
trường Quốc hội bên cạnh các vấn đề an sinh xã hội chính là nợ xấu và việc làm thế
nào, thông qua các công cụ gì để xử lý triệt để nợ xấu. Thật sự, bất kỳ nền kinh tế,
càng tăng trưởng thì càng cần phải tăng dư nợ tín dụng, tất yếu sẽ nảy sinh nợ xấu,
chỉ là ít hay nhiều, trong tầm kiểm soát hay không kiểm soát được. Nợ xấu nếu hiểu
đúng và kiểm soát tốt sẽ giúp cho nền kinh tế tránh những thất thoát, lãng phí của cải
xã hội và không đe dọa đến sự hoạt động ổn định của hệ thống tín dụng cũng như của
doanh nghiệp. Nợ xấu nếu kiểm soát không tốt có thể dẫn đến các cuộc khủng hoảng
nợ dưới chuẩn, khủng hoảng tài chính, khủng hoảng kinh tế đe dọa không chỉ đến sự
hoạt động ổn định của nền kinh tế mà còn sự tin tưởng của người dân vào hoạt động

cảnh nợ xấu, mà phần lớn là nợ của khối DNNN, đang đe dọa sự ổn định của nền
kinh tế.
Ngày 30/06/2010, bộ trưởng bộ Tài chính đã ký Quyết định số 1494/QĐ-BTC
về việc phê duyệt Đề án chuyển đổi “Công ty mua bán nợ và tài sản tồn đọng của
Doanh nghiệp” thành “Công ty Mua bán nợ Việt Nam”, hoạt động dưới hình thức
công ty TNHH MTV do Nhà nước làm chủ sở hữu. Và đến năm 2011, thông tư
79/2011/TT-BTC ngày 08/06/2011 ra đời, tạo điều kiện cho DATC có “Điều lệ tổ
chức và hoạt động” một cách chính thức (từ năm 2003 đến trước ngày 08/06/2011,
DATC hoạt động theo điều lệ tạm thời). Từ đó đến nay, DATC vẫn trong quá trình nỗ
lực nâng cao hiệu quả hoạt động của mình.
Từ kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIII (2013), vấn đề nợ xấu của nền kinh tế bắt
đầu là đề tài quan tâm của nhiều đại biểu và thật sự là một trong những vấn đề trọng
tâm được thảo luận rất nhiều tại các kỳ họp Quốc hội, Chính phủ với mục tiêu giảm
nợ xấu còn 3% vào năm 2015. Với sự thành lập VAMC (Công ty Quản lý tài sản Việt
Nam), Chính phủ mong muốn tạo thêm một kênh xử lý nợ để nhanh chóng xử lý dứt
điểm các khoản nợ xấu, tạo thêm vốn cho nền kinh tế, giảm rủi ro vỡ nợ dây chuyền.
Trước tình hình đó, để góp phần phát triển thị trường mua bán nợ cũng như xử lý tốt
hơn các khoản nợ xấu, đưa tỷ lệ nợ xấu của nền kinh tế, đặc biệt là nợ xấu ở các ngân
hàng xuống mức an toàn theo chuẩn mực quốc tế, việc tìm kiếm các giải pháp, các
khuyến nghị để nâng cao hiệu quả hoạt động cho DATC đã được nghiên cứu nhiều
hơn. Tuy nhiên, với đặc thù nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam, khác biệt với đa số các quốc gia từng thành công trong việc lập công ty xử lý
nợ quốc gia để xử lý nợ xấu của nền kinh tế, các giải pháp, khuyến nghị vừa cần theo
đúng định hướng của Đảng, Chính phủ, vừa hỗ trợ DATC hoạt động lâu dài, ổn định,
đồng thời hoàn thành cả mục tiêu hỗ trợ DNNN củng cố vị trí chủ đạo trong nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.


3


+

Không gian: Hoạt động của DATC trên lãnh thổ Việt Nam.


4

Giới hạn nghiên cứu: Không nghiên cứu hoạt động mua bán nợ của công ty mua
bán nợ Việt Nam bên ngoài lãnh thổ Việt Nam và các khoản nợ được giao mua chỉ
định trước thời điểm 2012.
4. Câu hỏi nghiên cứu
Công ty Mua bán nợ là gì? Ý nghĩa các hoạt động của công ty Mua bán nợ đối
với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN tác động như thế nào đối với hoạt động của các công ty Mua bán nợ? Có cần
thiết phải nâng cao hiệu quả hoạt động của một công ty Mua bán nợ hay không?
DATC đang hoạt động theo như thế nào? Hiệu quả ra sao? Thành tựu và hạn
chế của DATC hiện nay? Có cần thiết phải nâng cao hiệu quả hoạt động cho DATC
hay không?
Cần làm gì để nâng cao hiệu quả hoạt động của DATC trong thời gian tới cho
phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN?
5. Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp mô tả: cái nhìn tổng quan về hoạt động của DATC.
Phương pháp lịch sử: So sánh, đối chiếu thông tin quá khứ, tìm ra nguyên nhân
và đi đến kết luận về hoạt động của DATC, các vấn đề còn tồn tại.
Phương pháp phân tích: Phân tích thông tin và các số liệu thu thập được.
Phương pháp tổng hợp: Tổng hợp kết quả nghiên cứu
6. Ý nghĩa khoa học của đề tài
Đánh giá thực trạng hoạt động của DATC để có cái nhìn cụ thể về hiệu quả hoạt
động và đánh giá được đóng góp và hạn chế của DATC hiện nay, nguyên nhân của
các hạn chế này.

nợ quốc gia của Trung Quốc dù Trung Quốc cũng xây dựng nền kinh tế thị trường
chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc để làm bài học kinh nghiệm cho Việt Nam vì
cho rằng hoạt động của các công ty này khác với DATC về bản chất. Tác giả cũng
không đi sâu so sánh hoạt động của DATC và VAMC để xem cách thức hoạt động xử
lý nợ của đơn vị nào hiệu quả hơn.
8. Kết cấu của luận văn:
Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về công ty mua bán nợ trong nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa.
Chương 2: Thực trạng hoạt động và đánh giá hiệu quả hoạt động của công ty
Mua bán nợ Việt Nam (DATC) từ năm 2012 đến năm 2015.
Chương 3: Các giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho
công ty Mua bán nợ Việt Nam (DATC) trong nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa ở Việt Nam.


6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TY MUA BÁN NỢ TRONG NỀN
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
1.1 Lý luận chung về công ty mua bán nợ:
8.1.1.

Khái niệm công ty mua bán nợ (Công ty quản lý tài sản – AMC)

Công ty mua bán nợ (AMC: Asset Management Company) là một định chế có
mục tiêu đặc biệt, có trách nhiệm và quyền lực đặc biệt trong việc thực hiện chức
năng mua, quản lý các khoản nợ khó đòi từ hệ thống ngân hàng và xử lý các khoản
nợ đó một cách tối ưu.
8.1.2.

Bảng 1.1: So sánh hoạt động của các loại công ty mua bán nợ.
Tiêu chí
Mục tiêu
hoạt động

Thời gian
hoạt động

Nguồn vốn

Quyền lực
đặc biệt
Ảnh hưởng của
thể chế chính trị
Bảng 1.1 cho thấy hoạt động của công ty mua bán nợ quốc gia trước tiên nhằm
mục tiêu giảm nhanh tỷ lệ nợ xấu của nền kinh tế, củng cố lại hoạt động của hệ thống
ngân hàng và có thể không quan tâm đến lợi nhuận, chủ yếu hoạt động vì mục tiêu
chính trị. Do đó, các thể chế chính trị sẽ có ảnh hưởng nhất định đối với sự hình
thành, vai trò, thời gian hoạt động, cách thức hoạt động của các công ty mua bán nợ
quốc gia, cụ thể là hoạt động của công ty mua bán nợ quốc gia phụ thuộc gần như
hoàn toàn vào quyết định của Chính phủ; nói cách khác, công ty mua bán nợ quốc gia
thể hiện mong muốn và cách giải quyết của Chính phủ đối với nợ xấu của toàn nền
kinh tế.
8.1.4.

Hoạt động của các công ty mua bán nợ ở Châu Á:

Bảng 1.2: Hoạt động của các Công ty mua bán nợ tiêu biểu ở Châu Á



10

Tiêu chí

Quyền
đặc biệt

Nguồn nhân
lực

Tiêu
về
bạch

Tỷ
mua

lệ


trị khoản nợ