Một số kiến nghị về việc mở và sử dụng tài khoản
của khách hàng tại chi nhánh NHNo&PTNT quận Ba
Đình.
Chơng I và II em đã trình bày rõ những lý luận và tình hình thực tế vấn đề
mở và sử dụng các loại tài khoản của khách hàng tại ngân hàng ở nớc ta hiện nay.
Qua đó thấy đợc những mặt hạn chế những tồn tại cần nghiên cứu cải tiến và sửa
đổi.
Thực tế cũng nh lý luận đã chứng minh cho thấy việc mở và sử dụng tài
khoản tại ngân hàng có ý nghĩa quan trọng mở rộng nguồn vốn huy động của
ngân hàng và là cơ sở cho sự phát triển thanh toán không dùng tiền mặt. Nh vậy
trong sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng thơng mại, tổ chức tín dụng trong
nớc với các ngân hàng liên doanh, chi nhánh ngân hàng nớc ngoài đã đặt ra cần
phải có biện pháp hữu hiệu nào để khuyến khích khách hàng mở và sử dụng tài
khoản tại ngân hàng ngày càng nhiều hơn. Để góp phần vào công cuộc ấy em xin
đa ra một số kiến nghị sau:
I. Kiến nghị chung
1. Về phía nhà nớc:
Thời gian tới nhà nớc nên hoàn chỉnh hệ thống pháp luật để đảm bảo quyền
lợi cho mọi tầng lớp nhân dân, giải quyết các mối quan hệ kinh tế, quan hệ thanh
toán bằng các luật định. Có nh vậy, mới tạo đợc môi trờng pháp lý để hệ thống
ngân hàng hoạt động lành mạnh, có hiệu quả thúc đẩy nền kinh tế tăng trởng tiến
kịp với các nớc trong khu vực cũng nh thế giới từ đó tạo đợc niềm tin cho khách
hàng sẽ khuyến khích khách hàng đến với ngân hàng ngày một đông hơn.
2.Về phía NHNH và NHNo&PTNT Việt Nam.
2.1. Cần có một chế độ mới về việc mở và sử dụng tài khoản của khách hàng tại ngân
hàng.
*Sự cần thiết phải xây dựng qui chế mới về việc mở và sử dụng tài khoản của
khách hàng tại ngân hàng.
Hiện nay, hoạt động Ngân hàng cũng nh các hoạt động khác trong nền kinh
tế đã có nhiều thay đổi nên các qui định cũ về việc mở và sử dụng tài khoản tại
Ngân hàng Nhà nớc, Tổ chức tín dụng (Gọi tắt là ngân hàng) đã tỏ ra không đáp
đặc thù đơn vị mình trên cơ sở các qui định mới và không trái với qui định khác
của pháp luật. Qui chế mới cần phải qui định thủ tục mở và các nội dung sử dụng
tài khoản cá nhân, tổ chức tại các TCTD không làm hạn chế quyền tự chủ kinh
doanh của các TCTD bởi :
+ Điều 2, NĐ 64 qui định: NHNN thực hiện chức năng quản lý Nhà nớc trong
hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán (cụ thể ở đây
là TCTD) bằng việc ban hành các văn bản QPPL về thanh toán theo thẩm quyền.
+ Điều 8, NĐ 64 qui định: loại tài khoản thanh toán, tính chất tài khoản thanh
toán, điều kiện, thủ tục mở và sử dụng tài khoản thanh toán do tổ chức cung ứng
dịch vụ thanh toán qui định phù hợp với qui định của NHNN và các qui định
khác có liên quan của pháp luật.
+Việc NHNN ban hành các qui định chung về mở và sử dụng tài khoản thanh
toán cho cả đối tợng là TCTD là cần thiết, bởi:
Nếu để TCTD tự qui định thì NHNN sẽ không thể kiểm soát đợc hoạt động
mở tài khoản, sử dụng các dịch vụ thanh toán qua Ngân hàng của nền kinh tế.
Nếu không có qui định chung của NHNN, mỗi TCTD tự qui định thì sẽ không
thống nhất, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân trong nền kinh tế khi sử
dụng các dịch vụ thanh toán qua ngân hàng.
Trong khi pháp luật về chống tẩy, rửa tiền ở nớc ta cha có thì những qui định
chung của NHNN về việc mở và sử dụng tài khoản tại ngân hàng sẽ là những
cơ sở pháp lý quan trong trong việc giám sát hoạt động mở và sử dụng tài
khoản tại ngân hàng, phát hiện kịp thời các vi phạm, lợi dụng tài khoản và
dịch vụ thanh toán Ngân hàng để tẩy rửa tiền, vi phạm pháp luật; đảm bảo
hoạt động thanh toán qua Ngân hàng lành mạnh và an toàn, ngăn ngừa các lợi
dụng, sơ hở trong hệ thống thanh toán.
* Các đề xuất cụ thể trong chế độ mới về việc mở và dụng tài khoản của khách hàng tại
ngân hàng:
-Về những qui định chung:
Trong qui chế mới nên qui định đối tợng phạm vi, hình thức mở tài khoản,
tính chất của tài khoản, nội dung sử dụng tài khoản, số d trên tài khoản.. của
hàng qua hệ thống Ngân hàng.
Tài khoản phụ: là tài khoản đợc mở theo nhu cầu của khách hàng,
theo yêu cầu của cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền hoặc phục vụ yêu cầu quản lý
và hạch toán của Ngân hàng nơi mở tài khoản.
-Mỗi đối t ợng khách hàng chỉ có một tài khoản chính và
có thể có một hay nhiều tài khoản phụ.
Nội dung sử dụng tài khoản chính, tài khoản phụ do khách hàng, Ngân hàng
quản lý tài khoản của khách hàng hoặc do cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền qui
định.
+ Nội dụng sử dụng tài khoản:
Khách hàng có thể mở tài khoản theo các nội dung sử dụng sau:
-Tài khoản thanh toán là tài khoản đợc mở theo nhu cầu
của khách hàng, phục vụ mục đích thanh toán và giao dịch của khách hàng qua
hệ thống Ngân hàng. Tài khoản chuyên chi là loại tài khoản thanh toán đặc biệt
đợc sử dụng cho một mục đích cụ thể đã đợc xác định theo yêu cầu của chủ tài
khoản, quyết định của cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền hoặc khi pháp luật có qui
định.
-Tài khoản chuyên dùng: là tài khoản đ ợc mở do nhu
cầu hệ thống thanh toán nội bộ nhằm thực hiện dịch vụ thanh toán giữa các đơn
vị phụ thuộc của Ngân hàng đó, gồm:
+ Tài khoản chuyên dùng đợc mở và sử dụng để hạch
toán theo dõi các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong nội bộ ngân hàng.
+ Tài khoản chuyên dùng do đơn vị mở và sử dụng để
hạch toán theo dõi các nghiệp vụ kinh tế phát sinh khi thực hiện cung ứng các
dịch vụ thanh toán cho khách hàng.
Việc mở các tài khoản theo nội dung sử dụng phải thực hiện theo qui định của
Hệ thống tài khoản kế toán của Ngân hàng Nhà nớc và các Tổ chức tín dụng do
cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền ban hành.
+Số d trên tài khoản:
- Số d trên tài khoản có thể là d Có hoặc d Nợ.
tài khoản tại Ngân hàng Thơng mại Nhà nớc; kho bạc Nhà nớc đợc Ngân hàng
Nhà nớc chấp thuận bằng văn bản cho phép mở thêm tài khoản phụ tại một Ngân
hàng thơng mại quốc doanh khác trên địa bàn.
++ Các khách hàng là cá nhân, tổ chức khác chỉ đợc mở tài khoản thanh
toán tại các Tổ chức tín dụng là Ngân hàng: Các cá nhân là ngời Việt Nam và ng-
ời nớc ngoài không thuộc đối tợng ngời không c trú từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng
lực hành vi dân sự đầy đủ theo qui định của pháp luật dân sự Việt nam; đối với
ngời cha thành niên, ngời mất năng lực hành vi dân sự, ngời hạn chế năng lực
hành vi dân sự theo qui định của pháp luật: mọi thủ tục mở và sử dụng tài khoản
phải thực hiện thông qua ngời giám hộ, ngời đại diện theo pháp luật; tổ chức Việt
nam và ngời nớc ngoài không thuộc đối tợng ngời không c trú đợc thành lập theo
đúng trình tự và thủ tục, có đầy đủ năng lực pháp luật dân sự theo qui đinh.
++ Các cá nhân, tổ chức cha xác định đợc là ngời c trú hay không c trú
theo qui định của Nhà nớc về quản lý ngoại hối đợc làm thủ tục mở tài khoản
phải có ý kiến đồng ý của Ngân hàng Nhà nớc
+Qui định chung về hồ sơ mở tài khoản thanh toán:
++ Các giấy tờ trong bộ hồ sơ mở tài khoản phải hợp lệ, theo đúng yêu
càu. Các yếu tố kê khai trong bộ hồ sơ ở tài khoản phải chính xác, đúng sự thật.
Nếu có bằng chứng chứng minh các yếu tố kê khai là không đúng sự thật, có dấu
hiệu vi phạm pháp luật; Ngân hàng nơi nhận đợc bộ hồ sơ mở tài khoản có quyền
từ chối không làm thủ tục mở tài khoản.
++ Khách hàng phải chịu trách nhiệm về các yếu tố đã đăng ký trong hồ sơ
mở tài khoản và phải thông báo ngay với Ngân hàng nơi mở tài khoản nếu thay
đổi các yếu tố trong hồ sơ mở tài khoản.
+Qui định chung về Giấy đăng ký mở tài khoản thanh toán:
++Mẫu giấy đăng ký mở tài khoản do Ngân hàng qui định.
++Khi các yếu tố kê khai trên Giấy đăng ký mở tài khoản đã thay đổi,
khách hàng phải lập Giấy đăng ký sửa đổi thông tin khách hàng theo hớng dẫn
của Ngân hàng nơi mở tài khoản. Giấy đăng ký sửa đổi thông tin khách hàng đợc
lập theo mẫu của Ngân hàng nơi mở tài khoản trong đó ghi rõ các thông tin đợc
+ Giấy đăng ký mở tài khoản
+ Bản đăng ký mẫu dấu (nếu có) và mẫu chữ ký để sử dụng tài khoản và giao
dịch với Ngân hàng nơi mở tài khoản.
+ Các giấy tờ hợp lệ chững minh t cách của ngời đại diện, ngời giám hộ hợp
pháp nếu chủ tài khoản là ngời cha thành niên, ngời mất năng lực hành vi dân sự,
ngời hạn chế năng lực hành vi dân sự.
*Giấy đăng ký mở tài khoản thannh toán của cá nhân bao gồm:
+ Họ tên và địa chỉ của chủ tài khoản.
+ Họ tên và địa chỉ của những ngời đợc sử dụng tài khoản;
+ Số, ngày, tháng, năm và nơi cấp chứng minh nhân dân, hộ chiếu (nếu còn thời
hạn của chủ tài khoản và những ngời đợc sử dụng tài khoản;
+Các thông tin khác theo yêu cầu quản lý của Ngân hàng nơi mở tài khoản.
Trong trờng hợp chủ tài khoản là ngời cha thành niên, ngời mất năng lực hành vi
dân sự, ngời hạn chế năng lực hành vi dân sự thì giấy đăng ký mở tài khoản do
ngời giám hộ, ngời đại diện theo pháp luật lập và chịu trách nhiệm về mọi yếu tố
đã kê khai.
*Bản đăng ký chữ ký chữ ký và dấu của cá nhân trong mở tài khoản thanh bao
gồm:
+Mẫu chữ ký và dấu (nếu có) của chủ tài khoản và những ngời đợc chủ tài khoản
uỷ quyền sử dụng tài khoản (nếu có).
+Ngời hiện đang giám hộ, đại diện hợp pháp của chủ tài khoản nếu chủ tài khoản
là ngời cha thành niên, ngời mất năng lực hành vi dân sự, ngời hạn chế năng lực
hành vi dân sự.
+Ngời đợc toà án giao quản lý tài sản của chủ tài khoản là cá nhân bị toà án
tuyên bố là chết hoặc bị mất tích mà cha có ngời thừa kế.
Đối với tài khoản của tổ chức:
*Hồ sơ mở tài khoản thanh toán của tổ chức, bao gồm:
+ Giấy đăng ký mở tài khoản ;
+ Bản đăng ký mẫu dấu (nếu có) và chức ký để sử dụng tài khoản và giao dịch
với Ngân hàng nơi mở tài khoản;
+Giấy đăng ký mở tài khoản đồng sở hữu;
+ Bản đăng ký mẫu dấu (nếu có) và mẫu chữ ký để sử dụng tài khoản và giao
dịch với đơn vị nơi mở tài khoản;
+ Các giấy tờ hợp lệ chứng minh t cách đại diện hợp pháp của ngời đại diện cho
tổ chức tham gia tài khoản đồng sở hữu;
+ Văn bản thỏa thuận giữa các bên đồng sở hữu trtong việc quản lý và sử dụng
tài khoản chung.
*Giấy đăng ký mở tài khoản thanh tóan của đồng sở hữu:
+ Tên của các bên đồng sở hữu, quan hệ giữa các bên đồng sở hữu;
+ Họ, tên và chức vụ của các đồng sở hữu;
+ Địa chỉ của các đồng của tài khoản và địa chỉ giao dịch chung của các chủ tài
khoản (nếu có);
+ Số, ngày, tháng, năm và nơi cấp giấy chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu (nếu
còn thời hạn) của những ngời đợc sử dụng tài khoản đồng sở hữu;
+Các thông tin khác phục vụ cho yêu cầu quản lý của Ngân hàng nơi mở tài
khoản.
*Bản đăng ký mẫu dấu và chữ ký của đồng sở hữu trong mở tài khoản thanh toán
:
+ Bản đăng ký mẫu dấu và chữ ký của đồng sở hữu lập trong dó bao gồm mẫu
chữ ký của các đồng của tài khoản và những ngời đợc sử dụng tài khoản đồng sở
hữu; mẫu dấu cua đồng sở hữu là tổ chức (nếu có sử dụng ).
+ Những ngời đợc sử dụng tài khoản đồng sở hữu:
++ Những ngời đợc đồng chủ tài khoản ủy quyền sử dụng tài khoản;
++ Những ngời khác do chủ tài khoản và Ngân hàng nơi quản lý tài khoản
thỏa thuận cho phép sử dụng tài khoản trên cơ sở các qui định pháp luật hiện
hành.
Về sử dụng và quản lý tài khoản (trong đó nêu rõ quyền và trách nhiệm của
ngân hàng và chủ tài khoản)
*Các qui định chung về sử dụng và quản lý tài khoản thanh toán:
+ Chủ tài khoản là ngời có quyền sử dụng số tiền trên tài khoản thanh toán thông
++ Chịu trách nhiệm về những hành vi hay các sai sót, lợi dụng trên các
giấy tờ giao dịch, thanh toán với Ngân hàng quản lý tài khoản do lỗi của mình;
++ Tuân thủ các hớng dẫn của Ngân hàng quản lý tài khoản về việc lập
các phơng tiện, chứng từ thanh toán và sử dụng tài khoản; đảm bảo các yếu tố
trên chứng từ giao dịch khớp đúng với các yếu tố đã đăng ký với Ngân hàng;
++Thực hiện các hớng dẫn của Ngân hàng nơi quản lý tài khoản của
khách hàng về việc luân chuyển, lu trữ chứng từ giao dịch với Ngân hàng;