Chuyªn ®Ò 3
ThuÕ vµ qu¶n lý thuÕ n©ng cao
Http://clubtaichinh.net – website chia sẻ tài liệu ĐH/CĐ miễn phí
1. Những vấn đề chung về thuế
1.1. Nguồn gốc của thuế
Lịch sử phát triển của xã hội loài người đã chứng minh rằng thuế ra đời là một sự
cần thiết khách quan gắn liền với sự ra đời, tồn tại và phát triển của Nhà nước.
Nhà nước là một tổ chức chính trị, đại diện quyền lợi cho giai cấp thống trị, thi
hành các chính sách do giai cấp thống trị đặt ra để cai trị xã hội. Để có nguồn lực vật chất
bảo đảm cho sự tồn tại và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình, Nhà nước phải
dùng quyền lực chính trị vốn có để huy động một bộ phận của cải của xã hội. Việc huy
động tập trung nguồn của cải xã hội vào trong tay Nhà nước có thể thực hiện bằng nhiều
cách khác nhau: đóng góp bắt buộc, vận động dân đóng góp tự nguyện hoặc vay, trong đó,
biện pháp huy động, tập trung của cải có tính bắt buộc đối với mọi thành viên trong xã hội
được gọi là thuế.
Thuế luôn gắn liền với sự tồn tại và phát triển của Nhà nước, song quan niệm về
thuế và việc sử dụng công cụ thuế mỗi thời một khác. Trong chế độ phong kiến và giai
đoạn đầu của nhà nước tư sản thuế đóng vai trò huy động nguồn lực tài chính tối thiểu để
nuôi sống bộ máy Nhà nước, đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho quốc phòng, an ninh. Sau cuộc
khủng hoảng kinh tế những năm 1929 - 1933, vai trò của Nhà nước đã có sự thay đổi: Nhà
nước cần can thiệp vào hoạt động kinh tế bằng cách lập ra các chương trình đầu tư lớn và
thực hiện tái phân phối tổng sản phẩm xã hội thông qua công cụ ngân sách nhà nước. Lúc
này, thuế được Nhà nước sử dụng như là một công cụ để điều chỉnh nền kinh tế. Cùng với
việc mở rộng các chức năng của Nhà nước và sự phát triển các quan hệ hàng hoá tiền tệ,
các hình thức thuế ngày càng phong phú hơn, công tác quản lý thuế ngày càng được hoàn
thiện hơn và thuế đã trở thành một công cụ quan trọng, có hiệu quả của nhà nước để tác
động đến đời sống kinh tế xã hội của đất nước. Bàn về mối liên hệ giữa thuế và Nhà nước,
Mác viết “Thuế là cơ sở kinh tế của bộ máy Nhà nước, là thủ đoạn đơn giản để kho bạc
thu được tiền hay tài sản của người dân để dùng vào việc chi tiêu của Nhà nước
1
”. Ang-
bù đắp những chi tiêu của Nhà nước trong việc thực hiện các chức năng kinh tế-xã hội
của Nhà nước”.
Trên góc độ phân phối thu nhập, người ta đưa ra khái niệm thuế như sau: Thuế là
hình thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân nhằm
hình thành nên quĩ tiền tệ tập trung lớn nhất của Nhà nước (quỹ ngân sách nhà nước) để
đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.
Trên góc độ người nộp thuế thì thuế được định nghĩa như sau: thuế là khoản đóng
góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước theo Luật
định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà
nước; người đóng thuế được hưởng hợp pháp phần thu nhập còn lại.
Trên góc độ kinh tế học, thuế được định nghĩa như sau: thuế là biện pháp đặc biệt,
theo đó, Nhà nước sử dụng quyền lực của mình để chuyển một phần nguồn lực từ khu vực
tư sang khu vực công nhằm thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội của Nhà nước.
Như vậy, đã có nhiều khái niệm khác nhau về thuế. Tuy nhiên, để hiểu rõ bản chất
của thuế, khi nghiên cứu khái niệm về thuế cần chú ý các đặc điểm sau:
- Thứ nhất, thuế là khoản trích nộp bằng tiền: Về nguyên tắc, thuế là một khoản
trích nộp dưới hình thức tiền tệ, điều này trái ngược với các hình thức thanh toán bằng
hiện vật đã tồn tại trước đây. Sự phát triển của quan hệ hàng hoá - tiền tệ tạo điều kiện
thuận lợi cho sự phát triển của thuế, đổi lại, nghĩa vụ của đối tượng nộp thuế được thực
hiện bằng tiền lại góp phần thúc đẩy sự phát triển của kinh tế thị trường.
- Thứ hai, thuế là khoản trích nộp bắt buộc được thực hiện thông qua con đường
quyền lực: Dù được thực hiện dưới hình thức nào, thuế vẫn thể hiện tính chất bắt buộc,
được thực hiện thông qua con đường quyền lực Nhà nước (qua hệ thống pháp luật thuế).
Do đó, đối tượng nộp thuế không có quyền trốn thuế hoặc mong muốn tự mình ấn định
hay thoả thuận mức đóng góp của mình mà chỉ có quyền chấp thuận. Những đối tượng
nộp thuế vi phạm luật sẽ bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm hoặc cưỡng
chế thi hành theo quy định của pháp luật để buộc họ phải làm tròn nghĩa vụ nộp thuế. Đây
là điểm khác biệt giữa thuế với các khoản đóng góp mang tính chất tự nguyện.
- Thứ ba, thuế là khoản thu có tính chất xác định: Thuế là khoản thu xác định của
các tổ chức thụ hưởng, đó là Nhà nước, các cấp chính quyền địa phương. Trái ngược với
1.3. Chức năng của thuế
Lịch sử phát triển của thuế đã chứng minh rằng, thuế phải thực hiện được 3 chức
năng cơ bản, đó là: chức năng bảo đảm nguồn thu cho NSNN nhằm đáp ứng nhu cầu chi
tiêu của Nhà nước; chức năng phân phối lại thu nhập và tài sản nhằm đảm bảo công bằng
xã hội và chức năng điều tiết vĩ mô nền kinh tế.
1.3.1. Chức năng đảm bảo nguồn thu cho NSNN
Mức độ động viên các nguồn thu từ thuế vào ngân sách phần lớn, gắn liền với tổng
số chi tiêu của của nhà nước vì các khoản thu này là nguồn bù đắp chủ yếu cho các khoản
chi ngân sách. Nhưng các khoản thu này cũng không phải là nguồn bù đắp duy nhất mà
bên cạnh đó, thâm hụt ngân sách còn được bù đắp bằng nguồn vay hoặc phát hành tiền tệ.
Mức độ động viên thu ngân sách với tỷ lệ giữa thâm hụt ngân sách trên tổng sản phẩm
quốc nội (GDP) của mỗi nước cho thấy mức độ huy động của Nhà nước để bù đắp cho các
khoản chi này (tất nhiên kể cả khoản lãi phải trả khi hoàn trả nợ).
1.3.2. Chức năng phân phối lại nhằm đảm bảo công bằng xã hội
Về nguyên tắc, gánh nặng về thuế phải được phân chia một cách công bằng; thuế
phải có vai trò sửa chữa những khiếm khuyết của sự phân phối lần đầu để đảm bảo sự
công bằng và bình đẳng. Tuy nhiên, sự công bằng chỉ mang tính chất tương đối và tuỳ
thuộc vào quan niệm cho rằng sự phân phối phải công bằng hay không trong việc phân
chia quyền sở hữu diễn ra trên thị trường. Chính vì vậy, đánh thuế luỹ tiến, đối với một số
3
người, có thể được coi như đồng nghĩa với sự công bằng, với một số người khác, lại bị coi
là tuỳ tiện.
1.3.3. Chức năng điều tiết vĩ mô nền kinh tế hay khắc phục những bất cân bằng
của thị trường
Thuế là một công cụ của chính sách kinh tế có thể đóng vai trò khuyến khích, hạn
chế hoặc ổn định kinh tế. Thuế có thể được sử dụng để khắc phục những bất cân bằng của
thị trường, ví dụ, dựa trên cơ sở các phân tích kinh tế vi mô để quốc tế hoá những tác động
nội tại của nền kinh tế. Thuế cũng có thể góp phần thực hiện các cân bằng tổng thể trong
khuôn khổ chính sách ngân sách dựa trên cơ sở các phân tích kinh tế vĩ mô.
Cách tiếp cận kinh tế vi mô phù hợp với cách nhìn tự do về sự can thiệp của Nhà
được phép ban hành và quản lý thu các loại thuế riêng. Tất cả các nguồn thu thuế do Nhà
nước thống nhất quản lý và việc phân bổ nguồn lực cho các địa phương, phân chia các
nguồn thu từ thuế trên địa bàn được thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách Nhà
nước. Vì vậy, hiện hành ở nước ta không sử dụng cách phân loại này.
4
1.4.2. Phân loại theo tính chất kinh tế
Theo cách này, thuế có thể được phân loại dựa theo 3 tiêu thức chủ yếu: theo các
yếu tố kinh tế bị đánh thuế; theo tác nhân kinh tế chịu thuế hoặc theo lĩnh vực kinh tế bị
đánh thuế.
a) Nếu dựa theo yếu tố kinh tế bị đánh thuế, thuế được chia thành thuế đánh vào
thu nhập, thuế đánh vào tiêu dùng (sử dụng thu nhập) và thuế đánh vào tài sản (thu nhập
được tích luỹ).
b) Nếu dựa theo yếu tố và tác nhân kinh tế chịu thuế, có các loại: thuế đánh vào
doanh nghiệp, thuế đánh vào hộ gia đình và thuế đánh vào sản phẩm.
c) Nếu dựa theo lĩnh vực, thuế được phân chia theo các lĩnh vực kinh tế bị đánh
thuế, thí dụ: thuế đánh vào bảo hiểm, thuế đánh vào tiết kiệm, thuế đánh vào bất động
sản...
1.4.3. Phân loại dựa theo tính chất kỹ thuật
Cách phân loại này được dựa vào các tiêu thức kỹ thuật trong việc đánh thuế,
mang tính cổ điển, được sử dụng nhiều nhất và thường là trung tâm của các cuộc tranh
luận. Theo cách này, thuế được phân thành các nhóm chủ yếu sau:
a) Thuế trực thu và thuế gián thu:
Thuế trực thu do người chịu thuế trực tiếp nộp thuế cho Nhà nước. Thuế trực
thu trực tiếp điều tiết vào thu nhập hoặc tài sản của người nộp thuế, ví dụ như
thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân. Do thuế trực thu trực tiếp
điều tiết vào thu nhập, tài sản của tổ chức và cá nhân, có xem xét đến hoàn
cảnh, điều kiện và khả năng đóng góp của người nộp thuế nên nó rất có tác
dụng trong việc điều hoà thu nhập, góp phần giảm bớt sự chênh lệch về thu
nhập và tài sản giữa các tầng lớp dân cư. Đây cũng là ưu điểm nổi bật của thuế
trực thu so với thuế gián thu. Tuy nhiên, thuế trực thu lại có hạn chế lớn là dễ
dựa trên sự phân biệt giữa thuế trực thu và thuế gián thu.
b) Thuế tỷ lệ, thuế luỹ tiến:
Theo cách phân loại này, thuế tỷ lệ là loại thuế áp dụng một thuế suất như nhau đối
với mọi đối tượng chịu thuế, còn thuế luỹ tiến là loại thuế áp dụng các thuế suất tăng dần
đối với các nhóm đối tượng chịu thuế hoặc toàn bộ đối tượng chịu thuế. Thông thường,
đối với các sắc thuế tiêu dùng thường áp dụng thuế suất tỷ lệ; đối với các sắc thuế thu
nhập, thuế tài sản có thể áp dụng thuế suất luỹ tiến.
c) Thuế theo mức riêng biệt và thuế tính theo giá trị:
Theo cách này, được xếp vào loại thuế có mức riêng biệt (cũng có thể được dịch là
thuế đặc biệt, quen được gọi là thuế tuyệt đối) nếu trong đó, mức thuế suất được xác định
bằng mức tiền riêng biệt trên một đơn vị vật chất của đối tượng bị đánh thuế (trọng lượng,
khối lượng, diện tích...), độc lập với giá trị tiền tệ của chúng. Loại thuế này có lợi thế là
rất đơn giản, không cần phải xác định giá trị của đối tượng bị đánh thuế nhưng lại có bất
lợi là không thích ứng trong trường hợp tiền tệ bị mất giá. Ở một số nước, loại thuế này
thường được áp dụng dưới hình thức thuế rượu, thuế thuốc lá, thuế bia...
Ngược lại, thuế tính theo giá trị là loại thuế được tính toán bằng cách áp dụng một
tỷ lệ (hoặc tỷ lệ phần trăm) trên căn cứ tính thuế. Ưu điểm của loại thuế này là tính toán
đơn giản, tiện lợi và được áp dụng chủ yếu đối với các loại thuế tiêu dùng như thuế doanh
thu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt. Riêng thuế theo mức riêng biệt ở nước ta ít
sử dụng.
Ngoài các cách phân loại trên đây, trong thực tế ở một số nước còn có những cách
phân loại khác, ví dụ như: thuế phân tích và thuế tổng hợp; thuế phân bổ và thuế định
suất...
1.5. Các yếu tố cấu thành một sắc thuế
Mỗi sắc thuế được ban hành nhằm đáp ứng các mục tiêu riêng song nhìn chung,
mỗi sắc thuế đều được cấu thành bởi các yếu tố sau:
1.5.1. Tên gọi
Tên gọi của mỗi sắc thuế thể hiện đối tượng tác động của sắc thuế hoặc mục tiêu
của việc áp dụng sắc thuế đó. Ví dụ, thuế “giá trị gia tăng” cho ta thấy loại thuế này chỉ
đánh vào phần giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ sau mỗi lần chúng được luân
dịch vụ kinh doanh vũ trường, masage, karaoke là 30%...
c) Thuế suất luỹ tiến:
Thuế suất tăng dần theo sự tăng lên của cơ sở tính thuế (thường là thu nhập chịu
thuế hoặc trị giá tài sản chịu thuế). Có hai loại thuế suất luỹ tiến: thuế suất luỹ tiến từng
phần và thuế suất luỹ tiến toàn phần.
Thuế suất luỹ tiến từng phần: Biểu thuế gồm nhiều bậc, ứng với mỗi bậc là một
mức thuế suất tương ứng, theo đó, thuế suất tăng dần theo từng bậc thuế. Thuế
được tính từng phần theo bậc thuế và mức thuế suất tương ứng của từng bậc, số
thuế phải nộp là tổng số thuế tính cho từng bậc. Ví dụ, biểu thuế luỹ tiến từng
phần áp dụng đối với thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công trực tiếp
theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân. Thuế suất luỹ tiến từng phần có
ưu điểm là do thuế được đánh tăng dần theo mức tăng của thu nhập, tài sản, sát
với khả năng đóng góp của đối tượng nộp thuế nên đáp ứng được mục tiêu công
bằng xã hội theo chiều dọc, vì vậy, thường được sử dụng trong các sắc thuế thu
nhập và thuế tài sản. Tuy nhiên, loại thuế suất này có nhược điểm là kỹ thuật
tính toán thuế phức tạp.
Thuế suất luỹ tiến toàn phần: Biểu thuế cũng gồm nhiều bậc, ứng với mỗi bậc
là một mức thuế suất và thuế suất cũng tăng dần theo sự tăng của cơ sở tính
thuế. Khác với thuế suất luỹ tiến từng phần, số thuế phải nộp được tính bằng
7
cách lấy toàn bộ cơ sở thuế áp dụng mức thuế suất tương ứng. Ưu điểm của loại
thuế suất này là việc tính toán xác định số thuế phải nộp đơn giản, nhanh chóng
hơn so với thuế suất luỹ tiến từng phần. Tuy nhiên, loại thuế suất này có nhược
điểm là gây ra sự thay đổi có tính đột biến về tổng số thuế phải nộp của đối
tượng nộp thuế, dẫn đến tình trạng bất hợp lý về mức thu nhập còn lại sau thuế
giữa những người có mức cơ sở tính thuế ở hai bậc thuế liền kề, do đó không
đáp ứng được mục tiêu công bằng xã hội. Trong trường hợp này, giá trị cơ sở
thuế giữa hai bậc thuế liền kề có sự thay đổi không đáng kể nhưng đối tượng
nộp thuế có cơ sở thuế ở bậc cao hơn phải tính thuế theo mức thuế suất tương
ứng cao hơn cho toàn bộ cơ sở thuế nên đã dẫn đến số thuế phải nộp cao hơn
nghĩa vụ của đối tượng nộp thuế, kê khai, thu nộp, quyết toán thuế, xử lý vi phạm… trước
đây được quy định trong các Luật thuế. Tuy nhiên, các quy định này đã được chuyển vào
nội dung quy định của Luật quản lý thuế (Luật số 78/2006/QH11 ngày 29/11/2006). Kể từ
ngày Luật Quản lý thuế có hiệu lực thi hành (01/7/2007) các nội dung về quản lý trong các
8
Luật thuế hiện hành bị bãi bỏ và được thực hiện thống nhất theo quy định của Luật quản
lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật này.
1.6. Cơ sở pháp lý của thuế
Thuế là một trong những nghĩa vụ cơ bản của công dân đã được quy định rõ trong
Hiến pháp - đạo luật cơ bản (luật gốc) của nước ta. Điều 80 Hiến pháp năm 1992 của nước
ta đã quy định: "Công dân có nghĩa vụ đóng thuế theo quy định của pháp luật". Việc quy
định nghĩa vụ đóng góp của dân là một vấn đề lớn của mỗi một quốc gia, cho nên phải do
cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước là Quốc hội ban hành dưới hình thức Luật hoặc
Bộ luật. Điều 84 Hiến pháp năm 1992 đã khẳng định: "Quốc hội có nhiệm vụ và quyền
hạn: làm Luật và sửa đổi Luật, quyết định chương trình xây dựng luật, Pháp lệnh thuế;
Quốc hội quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế".
Theo quy định hiện hành, trong một số trường hợp Quốc hội có thể uỷ quyền cho
cơ quan thường trực của mình là Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ban hành một số loại thuế
dưới hình thức Pháp lệnh, để sau một thời gian thi hành sẽ hoàn chỉnh, trình Quốc hội ban
hành thành luật.
Căn cứ Luật, Bộ luật do Quốc hội hoặc Pháp lệnh do Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
ban hành, Chính phủ xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật dưới các hình thức Nghị
định quy định chi tiết thi hành Luật, Nghị quyết của Chính phủ, Quyết định, Chỉ thị của
Thủ tướng Chính phủ để thực thi. Trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp luật của Chính
phủ, Bộ Tài chính ban hành các Thông tư hướng dẫn thực hiện. Trong quá trình thi hành
các văn bản quy phạm pháp luật về thuế, Bộ trưởng Bộ Tài chính có thể ban hành các Chỉ
thị, Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
1.7. Quá trình đổi mới về thuế tại Việt Nam
1.7.1. Khái quát về hệ thống chính sách thuế Việt Nam
Hệ thống chính sách thuế của Việt Nam được hình thành và phát triển trong thời kỳ
(i) Thuế giá trị gia tăng (GTGT),
(ii) Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB),
(iii) Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (XNK),
(iv) Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN),
(v) Thuế thu nhập cá nhân (TNCN),
(vi) Thuế sử dụng đất nông nghiệp,
(vii) Thuế nhà đất,
(viii) Thuế tài nguyên,
(ix) Thuế môn bài,
(x) Các loại phí và lệ phí.
Tiếp tục triển khai thực hiện Chương trình cải cách thuế, một số dự án luật thuế
đang được nghiên cứu xây dựng để áp dụng trong thời gian tới, như: dự án Luật thuế sử
dụng đất, dự án Luật thuế tài sản (thời gia đầu ban hành Luật thuế nhà, đất), dự án Luật
thuế bảo vệ môi trường.
1.7.2. Khái quát về bộ máy quản lý thu thuế hiện hành ở Việt Nam
Tổ chức bộ máy quản lý thu thuế hiện hành bao gồm hệ thống thu nội địa (Thuế
Nhà nước) và hệ thống thu thuế XNK (Xem sơ đồ tổ chức).
Hệ thống Thuế Nhà nước:
Theo Nghị định số 281-HĐBT ngày 7/8/1990 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là
Chính phủ), hệ thống thuế Nhà nước được thành lập để thực hiện công tác thu và quản lý
các loại thuế và các khoản thu khác cho NSNN trong nội địa. Bộ máy quản lý thuế được
tổ chức thành hệ thống dọc từ Trung ương đến địa phương; cơ quan thuế đặt tại địa
phương chịu sự lãnh đạo song trùng của ngành thuế cấp trên và Chủ tịch UBND cùng cấp;
Tổng cục thuế, Cục thuế, Chi cục thuế là tổ chức trong hệ thống hành chính nhà nước có
tư cách pháp nhân công quyền, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc nhà
nước.
Ngày 28 tháng 10 năm 2003, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số
218/2003/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng
cục Thuế trực thuộc Bộ Tài chính. Theo đó, bộ máy quản lý thu thuế nội địa được đổi mới
tổ chức theo mô hình chức năng, chuyển sang thực hiện việc cung cấp thông tin và dịch vụ
CHÍNH PHỦ
Bộ Tài Chính
Tổng cục Thuế
Cục thuế tỉnh, TP
trực thuộc TW
Chi cục thuế
quận, huyện
Trạm, đội thuế
xã, phường
Tổng cục hải quan
Cục Hải quan tỉnh,
thành phố trực
thuộc TW
Cục, Vụ, Viện
UBND tỉnh, TP
trực thuộc TW
UBND quận,
huyện
Hải quan cửa khẩu
phát sinh trong quá trình sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Tổng số thuế thu được ở mỗi
khâu chính bằng với số thuế tính trên giá bán cho người tiêu dùng cuối cùng. Thuế GTGT
do người tiêu dùng cuối cùng chịu, cơ sở sản xuất kinh doanh, nhà cung cấp hàng hoá,
dịch vụ là người nộp thuế vào NSNN thay cho người tiêu dùng thông qua việc cộng thuế
vào giá bán mà người tiêu dùng phải thanh toán khi mua hàng hoá, dịch vụ.
Ở Việt Nam, thuế GTGT được ban hành thành Luật và được Quốc hội Khoá IX
thông qua tại kỳ họp thứ 11 (ngày 10/5/1997) và có hiệu lực thi hành kể từ 01/01/1999,
thay thế cho Luật thuế doanh thu. Trong quá trình thực thi, Luật thuế GTGT đã được sửa
đổi, bổ sung nhiều lần
6
nhằm tháo gỡ kịp thời những vướng mắc phát sinh, phù hợp với
QH11 ngày 28/11/2002; Lần thứ năm, Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật thuế GTGT năm 1997 ngày
3/5/2003-18/6/2003; Lần thứ sáu, Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật thuế TTĐB và Luật GTGT; Luật
thuế GTGT năm 2008, có hiệu lực thi hành từ 01/01/2009 được thay thế cho các Luật thuế GTGT và các văn bản
hướng dẫn hiện hành (Luật thuế GTGT số 13/2008/QH12 đuợc Quốc hội Khoá XII thông qua ngày 3/6/3008).
12
chung là cơ sở kinh doanh); tổ chức, cá nhân có nhập khẩu hàng hoá, dịch vụ chịu thuế
GTGT (gọi chung là người nhập khẩu).
Tổ chức kinh doanh bao gồm: doanh nghiệp dưới mọi loại hình thuộc các thành
phần kinh tế, các tổ chức kinh doanh của các tổ chức chính trị xã hội, xã hội nghề nghiệp,
các loại hình HTX...;
Cá nhân kinh doanh bao gồm những người kinh doanh độc lập, hộ kinh doanh và
các cá nhân hợp tác với nhau để cùng SXKD nhưng không lập pháp nhân.
2.2.2. Đối tượng chịu thuế, đối tượng không thuộc diện chịu thuế
a) Đối tượng chịu thuế GTGT
Đối tượng chịu thuế GTGT là hàng hoá, dịch vụ dùng cho SXKD và tiêu dùng ở
Việt Nam (bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ mua của tổ chức, cá nhân ở nước ngoài), trừ các
đối tượng không chịu thuế nêu tại Mục b dưới đây.
b) Đối tượng không chịu thuế GTGT
Từ ngày 01/01/2009, khi Luật thuế GTGT số 13/2008/QH12 ngày 03/6/2008 có
hiệu lực, đối tượng không chịu thuế GTGT được rút xuống còn 25 loại hàng hóa, dịch vụ
(Thông tư hướng dẫn số 129/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 của Bộ Tài chính cụ thể hóa
thành 26 danh mục chi tiết - xem Phụ lục 01-GTGT). Hàng hoá, dịch vụ thuộc diện không
chịu thuế GTGT có thể được phân theo các nhóm chủ yếu sau:
Nhóm hàng hoá, dịch vụ là sản phẩm nông nghiệp, là dịch vụ đầu vào của sản
xuất nông nghiệp, bao gồm:
- Sản phẩm trồng trọt (bao gồm cả sản phẩm rừng trồng), chăn nuôi, nuôi trồng
thủy sản chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ sơ chế thông thường của các tổ
chức, cá nhân tự sản xuất, bán ra và ở khâu nhập khẩu;
- Hàng hóa là giống vật nuôi, giống cây trồng (bao gồm trứng giống, con giống,
cây giống, hạt giống, tinh dịch, phôi, vật liệu di truyền) trong tất cả các khâu nhập khẩu,
sách giáo khoa, giáo trình, sách văn bản pháp luật, sách khoa học - kỹ thuật, sách in bằng
chữ dân tộc thiểu số và tranh, ảnh, áp phích tuyên truyền cổ động, kể cả dưới dạng băng
hoặc đĩa ghi tiếng, ghi hình, dữ liệu điện tử; in tiền.;
- Dịch vụ phục vụ công cộng về vệ sinh, thoát nước đường phố và khu dân cư; duy
trì vườn thú, vườn hoa, công viên, cây xanh đường phố, chiếu sáng công cộng; dịch vụ
tang lễ;
- Duy tu, sửa chữa, xây dựng bằng nguồn vốn đóng góp của nhân dân, vốn viện trợ
nhân đạo đối với các công trình văn hóa, nghệ thuật, công trình phục vụ công cộng, cơ sở
hạ tầng và nhà ở cho đối tượng chính sách xã hội;
- Vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt, xe điện phục vụ nhu cầu đi lại
của nhân dân trong nội thành, nội thị, trong các khu công nghiệp hoặc giữa thành thị với
khu công nghiệp lân cận theo tuyến đường, điểm đỗ, thời gian chạy, giá vé cước do cấp có
thẩm quyền quy định.
Không thuộc diện chịu thuế để phù hợp với thông lệ quốc tế:
- Dịch vụ tín dụng, quỹ đầu tư bao gồm hoạt động cho vay vốn, bảo lãnh cho vay,
chiết khấu thương phiếu và giấy tờ có giá trị như tiền, bán tài sản đảm bảo tiền vay để thu
hồi nợ, cho thuê tài chính của các tổ chức tài chính tín dụng tại Việt Nam; các hoạt động
chuyển nhượng vốn theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Hợp tác xã, Luật Doanh
nghiệp Nhà nước (nay là Luật Doanh nghiệp); hoạt động kinh doanh chứng khoán, bao
gồm: môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư
vấn đầu tư chứng khoán, lưu ký chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, quản lý
danh mục đầu tư chứng khoán, dịch vụ tổ chức thị trường của các sở hoặc trung tâm giao
dịch chứng khoán, các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của pháp luật về chứng
khoán.
- Hàng hoá chuyển khẩu, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam; hàng tạm nhập khẩu, tái
xuất khẩu; hàng tạm xuất khẩu, tái nhập khẩu; nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia
công hàng hoá xuất khẩu theo hợp đồng sản xuất, gia công xuất khẩu ký kết với bên nước
ngoài; hàng hoá, dịch vụ được mua bán giữa nước ngoài với các khu phi thuế quan và giữa
các khu phi thuế quan với nhau.
Không chịu thuế vì một số lý do khác:
(i) Đối với hàng hoá, dịch vụ do cơ sở SXKD bán ra là giá bán chưa có thuế
GTGT. Đối với hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt là giá bán đã có thuế tiêu thụ
đặc biệt nhưng chưa có thuế GTGT;
Giá tính thuế đối với các loại hàng hóa, dịch vụ bao gồm cả khoản phụ thu và phí
thu thêm ngoài giá hàng hóa, dịch vụ mà cơ sở kinh doanh được hưởng, trừ các khoản phụ
thu và phí cơ sở kinh doanh phải nộp NSNN. Trường hợp cơ sở kinh doanh áp dụng hình
thức giảm giá bán, chiết khấu thương mại dành cho khách hàng (nếu có) thì giá tính thuế
GTGT là giá bán đã giảm, đã chiết khấu thương mại dành cho khách hàng.
(ii) Đối với hàng hóa nhập khẩu là giá nhập tại cửa khẩu cộng (+) với thuế nhập
khẩu (nếu có), cộng với thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có). Giá nhập tại cửa khẩu làm căn cứ
tính thuế GTGT được xác định là giá nhập tại cảng nhập, đã bao gồm cả phí vận tải và bảo
hiểm quốc tế (còn gọi là giá CIF).
Ví dụ: Cơ sở nhập khẩu ti vi nguyên chiếc, giá tính thuế nhập khẩu quy đổi ra tiền
Việt nam là 4.000.000 đ/chiếc. Thuế suất thuế nhập khẩu là 30%. Trường hợp này, ta xác
15
định giá tính thuế GTGT như sau:
- Giá nhập khẩu (CIF) là: 4.000.000 đ
- Thuế nhập khẩu phải nộp là: 4.000.000 đ x 30% = 1.200.000 đ
- Giá tính thuế GTGT là: 4.000.000 đ + 1.200.000 đ = 5.200.000 đ
Trường hợp hàng hóa nhập khẩu được miễn, giảm thuế nhập khẩu thì giá tính thuế
GTGT là giá hàng hoá nhập khẩu cộng với (+) thuế nhập khẩu xác định theo mức thuế
phải nộp sau khi đã được miễn, giảm.
(iii) Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi, tiêu dùng nội bộ, biếu, tặng cho là
giá tính thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát
sinh các hoạt động này.
Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ cơ sở kinh doanh xuất để tiêu dùng không
phục vụ cho SXKD hoặc dùng cho SXKD hàng hoá, dịch vụ không chịu thuế GTGT thì
phải tính thuế GTGT đầu ra, giá tính thuế tính theo giá bán của sản phẩm, hàng hoá, dịch
vụ cùng loại.
Đối với hàng hoá luân chuyển nội bộ như xuất hàng hoá để chuyển kho nội bộ,
- Đối với trường hợp xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên vật liệu thì giá tính thuế
bao gồm cả giá trị nguyên vật liệu.
Ví dụ: Công ty xây dựng A nhận thầu xây dựng công trình bao gồm cả giá trị vật
tư xây dựng, tổng giá trị thanh toán chưa có thuế GTGT là 1.500 triệu đồng trong đó giá
trị vật tư xây dựng là 1.100 triệu đồng thì giá tính thuế GTGT là 1.500 triệu đồng.
Trường hợp xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị
thì giá tính thuế là giá trị xây dựng, lắp đặt không bao gồm giá trị nguyên vật liệu và máy
móc, thiết bị;
Ví dụ: Công ty xây dựng X nhận thầu xây dựng công trình, vật tư do bên chủ công
trình cấp, giá trị xây dựng không có vật tư xây dựng là 600 triệu đồng thì giá tính thuế
GTGT trong trường hợp này là 600 triệu đồng.
- Trường hợp xây dựng, lắp đặt thực hiện thanh toán theo hạng mục công trình
hoặc giá trị khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành bàn giao thì giá tính thuế tính theo
giá trị hạng mục công trình hoặc giá trị khối lượng công việc hoàn thành bàn giao chưa có
thuế GTGT.
Ví dụ: Công ty dệt X (bên A) thuê Công ty Xây dựng Y (bên B) thực hiện xây dựng
lắp đặt mở rộng xưởng sản xuất. Tổng giá trị công trình chưa có thuế GTGT là 200 tỷ đ,
trong đó:
- Giá trị xây lắp: 80 tỷ
- Giá trị thiết bị bên B cung cấp và lắp đặt: 120 tỷ
- Thuế GTGT là: (80 tỷ + 120 tỷ) x 10% = 20 tỷ
- Tổng số tiền bên phải thanh toán là: 220 tỷ
Bên A nhận bàn giao nhà xưởng, hạch toán tăng giá trị TSCĐ để tính khấu hao là
200 tỷ (giá trị không có thuế GTGT). Tiền thuế GTGT đã trả 20 tỷ được kê khai khấu trừ
vào thuế đầu ra hoặc đề nghị hoàn thuế theo quy định.
Trường hợp bên A chấp nhận thanh toán cho bên B theo từng hạng mục công trình
(giả định phần xây nhà xưởng làm xong và thanh toán trước) thì khi bên A tính tiền trả
phần xây nhà 80 tỷ sẽ phải cộng thêm 10% thuế GTGT trả cho bên B; số tiền phải thanh
toán có thuế GTGT sẽ là 80 tỷ + 8 tỷ = 88 tỷ đồng.
(ix) Đối với hoạt động kinh doanh bất động sản, giá tính thuế là giá chuyển nhượng
là 8 tỷ đồng, trong đó giá bán nhà là 3 tỷ đồng, giá đất là 5 tỷ đồng. Hợp đồng quy định
thanh toán tiền theo tiến độ thực hiện: lần thứ nhất là 30% hợp đồng (2,4 tỷ đồng), lần
thứ hai là 50% hợp đồng (4 tỷ đồng), lần thứ ba thanh toán số còn lại là 1,6 tỷ đồng. Vậy,
giá tính thuế GTGT lần đầu là 0,9 tỷ đồng (2,4 tỷ - 30% x 5 tỷ); Giá tính thuế GTGT lần
thứ hai là 1,5 tỷ đồng (4 tỷ - 50% x 5 tỷ); Giá tính thuế GTGT lần thứ ba là 0,6 tỷ đồng
(1,6 tỷ - 20% x 5 tỷ).
- Ðối với cơ sở kinh doanh được Nhà nước cho thuê đất để đầu tư cơ sở hạ tầng để
cho thuê, giá tính thuế là giá cho thuê cơ sở hạ tầng chưa bao gồm thuế GTGT trừ (-) tiền
thuê đất phải nộp NSNN.
Ví dụ: Công ty phát triển hạ tầng khu công nghiệp X được Nhà nước cho thuê 200
ha đất trong thời gian 50 năm để xây dựng hạ tầng kỹ thuật cho thuê. Giá cho thuê đất là
300.000 đồng/m
2
/năm. Sau khi đầu tư hạ tầng, Công ty X cho Công ty Y thuê lại 5.000 m
2
đất đã có cơ sở hạ tầng trong 20 năm để xây dựng nhà máy sản xuất, giá thuê đất chưa có
thuế GTGT (chưa kể phí tiện ích công cộng) là 800.000 đồng/m
2
/năm; tiền thuê được trả
mỗi năm một lần.
Giá tính thuế GTGT đối với tiền thu từ cho thuê hạ tầng một năm đối với Công ty
phát triển hạ tầng khu công nghiệp X cho Công ty Y thuê là 250.000.000 đồng {5.000 m
2
x
(800.000 đ - 300.000 đ)}.
(x) Đối với hoạt động đại lý, môi giới mua bán hàng hoá và dịch vụ, ủy thác xuất
nhập khẩu hưởng tiền công hoặc tiền hoa hồng, giá tính thuế là tiền công, tiền hoa hồng
thu được từ các hoạt động này chưa có thuế GTGT.
(xi) Đối với vận tải, bốc xếp, giá tính thuế là giá cước vận tải, bốc xếp chưa có thuế
GTGT, không phân biệt cơ sở trực tiếp vận tải, bốc xếp hay thuê lại.
GTGT và doanh thu của cơ sở. Các trường hợp bán không theo giá bìa thì thuế GTGT tính
trên giá bán ra.
(xvi) Đối với hoạt động in, giá tính thuế GTGT là tiền công in. Trường hợp cơ sở
in thực hiện các hợp đồng in, giá thanh toán bao gồm cả tiền công in và tiền giấy in thì giá
tính thuế bao gồm cả tiền giấy.
(xvii) Đối với dịch vụ đại lý giám định, đại lý xét bồi thường, đại lý đòi người thứ
ba bồi hoàn, đại lý xử lý hàng bồi thường 100% hưởng tiền công hoặc tiền hoa hồng thì
giá tính thuế GTGT là tiền công hoặc tiền hoa hồng được hưởng (chưa trừ một khoản phí
tổn nào) mà doanh nghiệp bảo hiểm thu được, chưa có thuế GTGT.
Giá tính thuế GTGT đối với các loại hàng hóa, dịch vụ tại các điểm nêu trên bao
gồm cả khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá hàng hóa, dịch vụ mà cơ sở kinh doanh
được hưởng, trừ các khoản phụ thu và phí cơ sở kinh doanh phải nộp NSNN.
Giá tính thuế được xác định bằng đồng Việt Nam. Trường hợp người nộp thuế có
doanh thu bằng ngoại tệ thì phải quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch bình quân
trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời
điểm phát sinh doanh thu để xác định giá tính thuế.
2.3.2. Thuế suất thuế GTGT
Luật thuế GTGT quy định 3 mức thuế suất: 0%, 5% và 10%, cụ thể như sau:
a) Mức thuế suất 0%: Áp dụng đối với hàng hoá xuất khẩu và được coi là xuất
khẩu theo quy định của pháp luật hiện hành; dịch vụ xuất khẩu, bao gồm dịch vụ được
cung ứng trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài hoặc ở trong khu phi thuế quan.
* Danh mục hàng hoá, dịch vụ xuất khẩu được áp dụng mức thuế suất 0% (xem
19
phụ lục số 02-GTGT).
* Lưu ý về một số trường hợp đặc thù không được áp dụng thuế suất 0%:
- Hàng hoá xuất khẩu là: Tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến thành sản
phẩm khác; Xăng, dầu bán cho xe ôtô của cơ sở kinh doanh trong khu phi thuế quan mua
tại nội địa; Xe ôtô bán cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan.
- Dịch vụ xuất khẩu là: Tái bảo hiểm ra nước ngoài; chuyển giao công nghệ,
chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài; chuyển nhượng vốn, cấp tín dụng, đầu
phải khai thuế GTGT theo từng mức thuế suất quy định đối với từng loại hàng hoá, dịch
vụ; nếu không xác định theo từng mức thuế suất thì tính thuế theo mức thuế suất cao nhất
của hàng hoá, dịch vụ mà cơ sở sản xuất, kinh doanh.
20
- Đối với hàng hoá nhập khẩu thì thực hiện theo mức thuế quy định cụ thể tại Biểu
thuế suất thuế GTGT theo Danh mục Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi (ban hành kèm theo
Thông tư số 131/2008/TT-BTC của Bộ Tài chính.
- Trong quá trình thực hiện, nếu có trường hợp mức thuế GTGT áp dụng không
thống nhất đối với cùng một loại hàng hoá nhập khẩu và sản xuất trong nước thì cơ quan
thuế và cơ quan hải quan địa phương báo cáo về Bộ Tài chính để được hướng dẫn thực
hiện thống nhất.
2.4. Phương pháp tính thuế GTGT
Luật thuế GTGT quy định 2 phương pháp tính thuế: phương pháp khấu trừ thuế
(sau đây gọi là phương pháp khấu trừ) và phương pháp tính trực tiếp trên GTGT (sau đây
gọi là phương pháp trực tiếp).
2.4.1. Phương pháp khấu trừ thuế
a) Đối tượng áp dụng: cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hoá đơn,
chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán, hoá đơn, chứng từ và đăng ký nộp thuế
theo phương pháp khấu trừ thuế.
Trường hợp cơ sở kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khấu trừ thuế có hoạt
động kinh doanh mua, bán vàng, bạc, đá quý, ngoại tệ thì hạch toán riêng hoạt động kinh
doanh này để tính thuế trực tiếp trên GTGT.
b) Cách xác định thuế GTGT phải nộp:
Số thuế GTGT
phải nộp trong kỳ
=
Thuế GTGT
đầu ra
-
Thuế GTGT đầu
không chịu thuế, thuế đầu vào được tính khấu trừ theo tỷ lệ (%) doanh số của hàng hóa,
dịch vụ chịu thuế GTGT so với tổng doanh số của hàng hóa, dịch vụ bán ra trong tháng.
- Thuế GTGT đầu vào của TSCĐ dùng đồng thời cho sản xuất, kinh doanh hàng
hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT và không chịu thuế GTGT thì được khấu trừ toàn bộ, trừ các
trường hợp dưới đây không được khấu trừ mà tính vào nguyên giá TSCĐ:
+ TSCĐ chuyên dùng phục vụ sản xuất vũ khí, khí tài phục vụ quốc phòng, an
ninh;
+ TSCĐ là nhà làm trụ sở văn phòng và các thiết bị chuyên dùng phục vụ hoạt
động tín dụng của các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp kinh doanh tái bảo hiểm, bảo hiểm
nhân thọ, kinh doanh chứng khoán, các bệnh viện, trường học;
+ Tàu bay dân dụng, du thuyền không sử dụng cho mục đích kinh doanh vận
chuyển hàng hoá, hành khách, kinh doanh du lịch, khách sạn.
+ TSCĐ là ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống (trừ loại sử dụng vào kinh doanh
vận chuyển hàng hoá, hành khách, kinh doanh du lịch, khách sạn) có trị giá vượt trên 1,6
tỷ đồng thì số thuế GTGT đầu vào tương ứng với phần trị giá vượt trên 1,6 tỷ đồng không
được khấu trừ.
- Thuế GTGT của hàng hoá, dịch vụ mà cơ sở kinh doanh mua vào để sản xuất
hàng hoá, dịch vụ cung cấp cho tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế để viện trợ
nhân đạo, viện trợ không hoàn lại cho Việt Nam thì được khấu trừ toàn bộ;
- Thuế GTGT đầu vào phát sinh trong tháng nào được kê khai, khấu trừ khi xác
định số thuế phải nộp của tháng đó. Trường hợp cơ sở kinh doanh phát hiện số thuế
GTGT đầu vào khi kê khai, khấu trừ bị sai sót thì được kê khai, khấu trừ bổ sung trong
thời hạn tối đa là 6 (sáu) tháng, kể từ tháng phát sinh hoá đơn, chứng từ bỏ sót.
- Đối với hộ kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp được chuyển
sang nộp thuế theo phương pháp khấu trừ, được khấu trừ thuế GTGT của hàng hoá, dịch
vụ mua vào phát sinh kể từ tháng được áp dụng nộp thuế theo phương pháp khấu trừ; đối
với hàng hoá, dịch vụ mua vào từ các trước tháng tháng đăng ký nộp thuế theo phương
pháp khấu trừ thì không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
- Không được tính khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với trường hợp: hoá đơn
GTGT sử dụng không đúng quy định của pháp luật như: hóa đơn GTGT không ghi thuế
Số thuế
GTGT
phải nộp
=
Giá trị gia tăng
của hàng hóa,
dịch vụ chịu thuế
x
Thuế suất GTGT
(%) của hàng hóa,
dịch vụ đó
Giá trị gia tăng
của hàng hóa,
dịch vụ
=
Giá thanh toán
của hàng hóa,
dịch vụ bán ra
-
Giá thanh toán của
hàng hóa, dịch vụ
mua vào tương ứng
Giá trị gia tăng xác định đối với một số ngành nghề kinh doanh như sau:
- Đối với hoạt động SXKD bán hàng là số chênh lệch giữa doanh số bán với doanh
số vật tư, hàng hoá, dịch vụ mua vào dùng cho SXKD. Trường hợp không hạch toán được
doanh số vật tư, hàng hoá, dịch vụ mua vào tương ứng với doanh số hàng bán ra thì xác
định như sau:
Giá vốn hàng bán ra bằng (=) Doanh số tồn đầu kỳ, cộng (+) doanh số mua trong
kỳ, trừ (-) doanh số tồn cuối kỳ.
Ví dụ: Một cơ sở A sản xuất đồ gỗ, trong tháng bán được 150 sản phẩm, tổng
không được tính giá trị tài sản mua ngoài, đầu tư, xây dựng làm tài sản cố định vào doanh
số hàng hoá, dịch vụ mua vào để tính giá trị gia tăng.
c) Phương pháp xác định GTGT đối với từng cơ sở kinh doanh như sau:
- Đối với cơ sở kinh doanh đã thực hiện đầy đủ việc mua, bán hàng hoá, dịch vụ có
hoá đơn, chứng từ, ghi chép sổ sách kế toán thì GTGT được xác định căn cứ vào giá mua,
giá bán ghi trên chứng từ.
- Đối với cơ sở kinh doanh đã thực hiện đầy đủ hoá đơn, chứng từ bán hàng hóa,
dịch vụ, xác định được đúng doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo hoá đơn bán hàng hoá,
dịch vụ nhưng không thể hạch toán được giá mua hàng hóa, dịch vụ thì GTGT được xác
định bằng doanh thu nhân (x) với tỷ lệ (%) GTGT tính trên doanh thu.
- Đối với cá nhân (hộ) kinh doanh chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ hoá
đơn mua, bán hàng hoá, dịch vụ thì cơ quan thuế căn cứ vào tình hình kinh doanh của từng
hộ ấn định mức doanh thu tính thuế; GTGT được xác định bằng doanh thu ấn định nhân
với tỷ lệ (%) GTGT tính trên doanh thu.
Tỷ lệ (%) GTGT tính trên doanh thu do Tổng cục thuế hướng dẫn phù hợp với từng
ngành nghề kinh doanh và hợp lý giữa các địa phương.
2.5. Quy định về hóa đơn chứng từ mua bán hàng hóa, dịch vụ
Cơ sở kinh doanh khi mua, bán hàng hóa, dịch vụ phải thực hiện chế độ hóa đơn,
chứng từ theo quy định của Pháp luật.
24
1. Cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ khi bán hàng hoá,
dịch vụ chịu thuế GTGT phải sử dụng hoá đơn GTGT, trừ trường hợp được dùng hoá đơn,
chứng từ đặc thù ghi giá thanh toán là giá đã có thuế GTGT.
Khi lập hoá đơn GTGT, phải ghi đầy đủ, đúng các yếu tố quy định trên hoá đơn: giá
bán chưa có thuế, phụ thu và phí tính ngoài giá bán (nếu có), thuế GTGT, tổng giá thanh toán
đã có thuế; trường hợp hoá đơn không ghi tách riêng giá bán chưa có thuế và thuế GTGT, chỉ
ghi chung giá thanh toán thì thuế GTGT đầu ra phải tính trên giá thanh toán.
Cơ sở kinh doanh cũng không được khấu trừ thuế đầu vào đối với trường hợp hoá
đơn GTGT mua hàng hoá, dịch vụ không ghi tách riêng thuế GTGT.
2. Cơ sở kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế theo phương pháp trực tiếp khi bán
Tháng kê khai
thuế
Thuế đầu vào
được khấu trừ
trong tháng
Thuế đầu ra
phát sinh
trong tháng
Thuế phải
nộp
Luỹ kế số thuế
đầu vào chưa
khấu trừ
25
Copyright: Tài liệu đại học ©