Lý Thuyết Giải Các Bài Toán Sáng Chế
TRIZ là từ viết tắc tiếng Nga của cụm từ Lý Thuyết Giải các Bài Tóan Sáng Chế. Cách tiếp
cận theo lối thuật tóan đã được minh chứng này để giải quyết những vấn đề kỹ thuật bắt đầu
từ năm 1946 khi kỹ sư và cũng là nhà khoa học Nga Genrich Altshuller nghiên cứu hàng ngàn
bằng sáng chế và lưu ý những mẫu hình nhất định. Từ những mẫu hình này ông đã phát hiện
ra rằng sự tiến hóa của các hệ thống kỹ thuật không phải là quá trình ngẫu nhiên,mà bị chi
phối bởi những quy luật khách quan nhất định. Những quy luật này có thể được sử dụng để
phát triển hệ thống một cách có ý thức theo con đường tiến hóa kỹ thuật của nó- bằng cách
xác định và thực thi quá trình đổi mới.
Kết quả của Lý thuyết của Altshuller -rằng việc sáng chế và sáng tạo có thể học được- đã
thay đổi một cách cơ bản mô hình tâm lý sáng tạo.
TRIZ phát triển ở Liên Xô củ, phát triển ngầm sau khi Altshuller bị đi tù vì công việc “phạm
thượng” của mình. Đến khi Liên Xô sụp đổ thì TRIZ nổi lên lại và chuyển sang phương Tây.
Ngày nay nhiều công ty trong số 500 cty có tên trong tạp chí Fortune sử dụng TRIZ thành
công. Xin kể ra đây vài cái tên nổi tiếng.
* Ford
* General Motors
* Chrysler
* Eastman Kodak
* Exxon
* Rockwell International
* Procter & Gamble
* Digital Equipment
* Xerox
* Hewlett Packard
* Motorola
Nguồn Altshuller Institute
TRIZ là gì?
Sáng tạo bao gồm việc nhìn thẳng vào vấn đề từ nhiều góc nhìn khác nhau. TRIZ đơn giản
chỉ là chuổi những thủ thuật sáng tạo giúp bạn nhìn thấy vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau,
giúp bạn hiểu thấu đáo vấn đề thực sự là gì, và nhìn ra các giải pháp có thể. TRIZ có nhiều
Quy Luật Phát Triển Hệ Thống
TRIZ cho thấy rằng tất cả các ngành công nghệ và các sản phẩm đều đi theo một mô hình
đường cong chữ S (S-Curve).
TRIZ chỉ ra cách vẽ một đường cong chữ S cho một sản phẩm, xác định đâu là vị trí của nó
trên đường cong đó và dự báo những hệ quả của đường cong này. Vì vậy TRIZ cung cấp một
phương pháp dự báo công nghệ với độ chính xác cao – Thí dụ, với một công năng bất kỳ, nó
có thể dự báo chi tiết toàn bộ dãy các thế hệ thiết kế tiếp theo để thoả mãn công năng đó.
Tính Lý Tưởng
TRIZ giúp ta tiếp cận vấn đề bằng cách nghĩ về giải pháp chứ không phải nghĩ về vấn đề.
Điều này thực hiện được nhờ ta tự hỏi Giải Pháp Lý Tưởng của Ta là gì hay được gọi là Kết
Quả Lý Tưởng Sau Cùng. Tính lý tưởng sẽ đạt được bằng cách gia tăng các lợi ích của hệ
thống đồng thời giảm cả các điểm bất lợi và giá thành. Một phần của việc đạt được tính lý
tưởng do sử dụng những nguồn lực có sẳn đối với người giải, sử dụng những nguồn lực không
đắt tiền, và chuyển những cái có hại thành có lợi. Điều này nghe có vẽ kỳ cục và không thực
tế nhưng lại mang đến những giải pháp c1o thật, giá thành rẻ và rất mạnh.
Khắc Phục Tính Ỳ Tâm Lý
TRIZ giúp ta tiếp cận vấn đề theo cách mới, sử dụng những kiến thức trước đây ta chưa biết,
và giúp ta trở nên sáng tạo hơn trong việc giải quyết vấn đề. Để làmđược điều này bạn phải
để đầu óc mình cởi mở hơn. Triz đã xác định các phương pháp và cách tiếp cận thường được
những người sáng tạo sử dụng và chỉ ta cách áp dụng một cách hiệu quả. Điều này bao gồm
việc hiểu và sử dụng hiệu quả ngôn ngữ giải quyết vấn đề, đặt mọi thứ vào đúng ngữ cảnh
của nó- học cách tư duy theo Thời Gian và Không Gian, sử dụng “Những người Tí Hon Thông
Minh” và toán tử Kích Thước - Thời Gian –Giá Thành. Tất cả các công cụ này đều được sử
dụng (trong tiềm thức) trong hầu hết những khoảnh khắc sáng tạo khoa học nổi tiếng mà con
người biết được cho tới nay.
Phân Tích Chức Năng để Hiểu Vấn Đề
TRIZ tạo ra nền tảng cho rằng mọi bài toán đều đã được giải trước đây. Phải có một cách tiếp
cận nghiêm ngặt để làm thế nào đưa bài toán của bạn khớp vào một trong những mô hình bài
toán tổng quát nhằm tìm ra lời giải đã có sẳn.
Một trong những cách như thế là Phương Pháp Phân Tích Chức Năng. Phương pháp này mô
Thus, for creative problem solving,
TRIZ provides a dialectic way of thinking,
i.e.,
to understand the problem as a system,
to image the ideal solution first, and
to solve contradictions.