QÚÈNG GẤNH LO ÀI VÂ VUI SƯËNG 1
M
M
M
U
U
U
Å
Å
Å
C
C
C

Diïåt têåt ûu phiïìn ài, àûâng àïí nố diïåt ta............................................... 41

Khun ai chúá cố ngưìi rưìi....................................................................... 45

Àúâi ngûúâi ngùỉn lùỉm, ai úi!...................................................................... 50
Mưåt àõnh lïå diïåt àûúåc nhiïìu nưỵi lo lùỉng................................................ 57

Àậ khưng trấnh àûúåc thò nhêån ài.......................................................... 64
"Tưëp" lo lẩi ............................................................................................... 74
Àûâng mêët cưng cûa vn mẩt cûa...........................................................80

Ngây hưm nay ......................................................................................... 91
Dale Carnegie 2 Thaóy caỏch luyùồn tinh thờỡn ùớ ỷỳồc thaónh thỳi vaõ hoan hú ................ 94

Hiùỡm thuõ rờởt tai haồi vaõ bựổt ta traó mửồt giaỏ rờởt ựổt..............................98
QÚÈNG GẤNH LO ÀI VÂ VUI SƯËNG 3
À
À
À
Ù
Ù
Ù

H
H
H
Ê
Ê
Ê
Å
Å
Å
T
T
T
Q
Q
Q
U
U
U
A
A
A
Á
Á
Á

T
T
T
Ma xn nùm 1871, mưåt thânh niïn may mùỉn àổc àûúåc mưåt
cêu vùn ẫnh hûúãng sêu xa túái tûúng lai ca châng. Hưìi êëy côn lâ sinh
viïn y khoa úã trûúâng Montreal, châng lo à thûá: lo thi ra cho àêåu,
àêåu rưìi sệ lâm gò, lâm úã àêu, sap cho cố à thên ch, kiïëm cho à ùn?
Nhúâ cêu vùn àổc àûúåc trong sấch ca Thomas Carlyle mâ châng trúã
nïn mưåt sệ cố danh nhêët thúâi àố. Chđnh châng àậ tưí chûác trûúâng y
khoa tẩi Àẩi hổc Oxford, mưåt danh dûå cao nhêët trong y giúái Anh. Vïì
sau châng lẩi àûúåc Anh hoâng phong tûúác vâ khi mêët ngûúâi ta viïët
hai cën sấch dây 1.466 trang àïí kïí lẩi thã sanh hònh.
Tïn châng lâ William Osler. Côn cêu vùn mâ châng àổc àûúåc ma
xn nùm 1871, cêu vùn àậ gip châng qúèng àûúåc gấnh lo trong àúâi
châng lâ: ”Nhûäng cưng viïåc úã ngây trûúác mùåt ta phẫi coi lâ quan
trổng nhêët, vâ àûâng bêån têm túái nhûäng cưng viïåc côn múâ múâ tûâ xa“.
Bưën mûúâi hai nùm sau, mưåt àïm xn êëm ấp, trong khi trùm
bưng àua núâ giûäa sên trûúâng, William Osler diïỵn thuët trûúác sinh
viïn Àẩi hổc Yale àậ nối rùçng, thiïn hẩ àậ lêìm khi bẫo mưåt ngûúâi
nhû ưng, lâm giấo ûå tẩi bưën trûúâng àẩi hổc vâ viïët mưåt cën sấch nưíi
danh, têët phẫi cố ”bưå ốc dõ thûúâng“. Vò nhûäng ngûúâi thên ca ưng biïët
rộ ”ốc ưng vâo hẩng têìm thûúâng nhêët“.
Vêåy thò bđ quët thânh cưng ca ưng úã àêu? Ưng àẩp lẩi bđ
quët àố úã chưỵ ưng biïët ”chia àúái sưëng ra tûâng ngùn, cấch biïåt hùèn

àấm àưng qy qìn chung quanh mònh, trïn mưåt ngổn àưìi, ưng bên
àổc mưåt diïỵn vùn mâ nhên loẩi àậ trđch lc nhiïìu hún hïët tûâ trûúác túái
giúâ. Trong diïỵn vùn cố cêu nây àûúåc lûu truìn mn thã:
”Àûâng lo túái ngây mai vò ngây mai ta phẫi lo túái cưng viïåc ca ngây
mai. Ta chó lo túái hưm nay thưi cng à khưí.
Tưi xin nhùỉc bẩn: Cêu àố khun àûâng ”lo“ túái ngây mai chûá
khưng phẫi lâ àûâng ”nghơ“. Bẩn cûá nghơ túái ngây mai, cûá cêín thêån
suy nghơ, dûå tđnh, sûãa soẩn ài, nhûng àûâng lo lùỉng gò hïët.
Trong chiïën tranh vûâa rưìi, cấc nhâ chó huy tưëi cao ca qn àưåi ta
QÚÈNG GẤNH LO ÀI VÂ VUI SƯËNG 5

ln ln dûå tđnh cho ngây mai vâ cẫ nhûäng ngây côn xa hún nûäa,
nhûng hổ khưng bao giúâ vò vêåy mâ ûu tû cẫ.
Àư àưëc E.J.King chó huy hẫi qn Hụ K nối: ”Tưi àậ àûa
nhûäng khđ giúái tưët nhêët cho nhûäng qn tâi cấn nhêët vâ àậ giao phố
sûá mẩng cho hổ trong lc tiïån nghi nhêët. Àố, tưi chó lâm àûúåc cố vêåy
thưi“. Àư àưëc tiïëp: ”Mưåt chiïëc tâu bõ àùỉm, tưi khưng thïí cûáu nố àûúåc.
Dng thò giúâ ca tưi àïí tđnh cưng viïåc sùỉp túái, đch lúåi nhiïìu hún lâ ûu
phiïìn vïì nhûäng lưỵi lêìm hưm qua. Vẫ lẩi nïëu tưi nghơ túái chuån c
hoâi, chùỉc tưi khưng thïí sưëng lêu“.
Trong thúâi loẩn cng nhû thúâi bònh, khếo suy vúái vng suy chó
khấc nhau úã chưỵ nây: khếo suy lâ nghơ k vïì nhên quẫ rưìi hânh àưång
mưåt cấch húåp l, hûäu đch; côn vng suy chó lâm cho thêìn kinh ta cùng
thùèng vâ suy nhûúåc thưi.
Múái rưìi tưi àûúåc cấi hên hẩnh phỗng vêën ưng Arthur
Sulzberger, ch bt mưåt túâ bấo nưíi danh nhêët thïë giúái, túâ ”Nûä ûúác
nhêåt bấo“. Ưng nối vúái tưi rùçng khi chiïën tranh thûá nhò bng lïn úã
Êu Chêu, ưng gêìn nhû chïët àiïëng, lo vïì tûúng lai àïën nưỵi mêët ng.
Nûãa àïm ưng thûúãng tónh giêëc, nhòn bống trong gûúng rưìi lêëy bt,
súån tûå vệ mùåt ưng. Ưng khưng biïët cht gò vïì mưn hưåi hoẩ hïët, nhûng

Hïët thẫy bổn chng ta àïìu nhû chiïëc àưìng hưì êëy. Bíi sấng, thûác
dêåy, ta cố hâng trùm cưng viïåc phẫi lâm trong nưåi ngây. Nhûng nïëu
chng ta khưng lâm tûâng viïåc mưåt, chêåm chẩp, àïìu àïìu nhû nhûäng
hưåt cất chui qua cấi cưí àưìng hưì kia thò chùỉc chùỉn lâ cú thïí vâ tinh
thêìn ta hû hẩi mêët“.
”Tưi àậ theo triïët l àố tûâ ngây êëy. Mưỵi lêìn chó cố mưåt hưåt cất
xëng thưi... Mưỵi lêìn chó lâm mưåt viïåc thưi. Lúâi khun àố àậ cûáu thïí
chêët vâ tinh thêìn tưi trong hưìi chiïën tranh, mâ bêy giúâ côn gip tưi
trong cưng viïåc lâm ùn nûäa. Tưi lâ mưåt viïn kiïím soất sưë hâng dûå trûä
ca mưåt cưng ty úã Baltimore. Tưi thêëy trong nghïì bn cng cố
nhûäng khố khùn y nhû trong hưìi chiïën tranh: cố cẫ chc cưng viïåc
phẫi lâm tûác thò mâ thúâi giúâ rêët hểp. Nâo lo lâm nhûäng giêëy túâ múái,
lo tđnh toấn sưë dûå trûä múái, nâo lo nhûäng thay àưíi àõa chó, lo múã thïm
hóåc àưng àống búát nhûäng chi nhấnhv.v. Nhûng tưi khưng nống nêíy
vâ ln ln nhúá lúâi khun ca bấc sơ: ”Mưỵi lêìn chó cố mưåt hưåt cất
xëng thưi. Mưỵi lêìn chó lâm mưåt viïåc thưi“. Tưi tûå nhùỉc ài nhùỉc lẩi
cêu àố vâ lâm viïåc mưåt cấch rêët hiïåu quẫ, khưng hoẫng hưët hay cố
cẫm giấc råt rưëi nhû tú vô nố lâm cho tưi chïët dúã úã mùåt trêån khi xûa
nûäa“.
Mưåt trong nhûäng tònh trẩng ghï ghúám nhêët ca àúâi sưëng bêy
giúâ lâ mưåt nûãa sưë bïånh nhên àiïìu trõ tẩi cấc nhâ thûúng lâ nhûäng
QÚÈNG GẤNH LO ÀI VÂ VUI SƯËNG 7

ngûúâi mùỉc bïånh thêìn kinh hay loẩn ốc. Hổ bõ àê bểp dûúái sûác nùång
ca nhûäng lo lùỉng vïì quấ khûá lêỵn vúái tûúng lai. Mâ àẩi àa sưë nhûäng
bïånh nhên àố àïìu cố thïí khoễ mẩnh, ài àûáng nhû thûúâng, ngay tûâ
hưm nay sưëng mưåt àúâi sung sûúáng, hay hún nûäa, mưåt àúâi hûäu đch nïëu
hổ chõu nghe lúâi khun ca Wiliam Osler: ”Chia àúâi sưëng thânh
tûâng ngùn, cấch biïåt hùèn nhau, mưỵi ngùn lâ mưåt ngây“.
Bẩn vâ tưi, ngay trong lc nây àêy, chng ta àûáng tẩi chưỵ hau


vúái àúâi, tưi lo súå à thûá: Súå khong trẫ nưíi tiïìn xe: súå khưng trẫ nưỵi
tiïìn phông, khưng kiïëm à ùn, súå rưìi sệ àau ưëm khưng cố tiïìn ëng
thëc. Nhûng may cố hai àiïìu lâm cho tưi khong tûå tûã lâ nïëu tưi chïët
thò cấc em tưi sệ khưí lùỉm vâ tưi khưng cố à tiïìn àïí lẩi cho hổ lâm ma
tưi.
Rưìi mưåt hưm ngêỵu nhiïn tưi àổc mưåt bâi bấo nố kếo tưi ra khỗi
cẫnh thêët vổng vâ khiïën tưi à can àẫm àïí sưëng. Tưi sệ sët àúâi
mang ún tấc giẫ bâi àố, ngûúâi viïët cêu nây: ”Àưëi vúái mưåt àẩi nhên thò
mưåt ngây múái lâ mưåt àúâi sưëng múái“. Tưi àấnh mấy lẩi cêu êëy rưìi dấn
lïn têëm kđnh che mûa trong xe tưi, àïí trong khi cêìm lấi, lc nâo tưi
cng phẫi ngố túái. Tûâ àố, tưi thêëy chó sưëng tûâng ngây mưåt thò àúâi sưëng
khưng khố khùn gò cẫ. Tưi têåp qụn ài dơ vậng vâ khong nghơ túái
tûúng lai nûäa. Mưỵi bíi sấng tưi tûå nh: ”Ngây hưm nay lâ mưåt àúâi
sưëng múái“. Nhúâ vêåy tưi thùỉng àûúåc nưỵi lo súå cẫnh cư àún, hùng hấi vâ
u àúâi. Bêy giúâ tưi biïët rùçng ta chó sưëng àûúåc nưåi ngây hưm nay thưi,
khưng sưëng àûúåc thúâi dơ vậng vâ tûúng lai vâ ”Àưëi vúđ mưåt àẩt nhên
thò mưåt ngây múái lâ mưåt àúâi sưëng múđ“.
Bẩn cố biïët tấ góa ca nhûäng cêu thú nây lâ ai khưng?
“Ai kia sung sûúáng sët àúâi
Vûäng lông nối àûúåc "Ca tưi ngây nây'
Ngây mai, mùåc kïå: mai ngây
Vò tưi àậ sưëng hưm nay, à rưìi".
thú cố vễ múái lùỉm, phẫi khưng bẩn? Vêåy mâ cêu àố thi hâo
Horace àậ viïët 30 nùm trûúác Thiïn Cha giấng sinh àêëy.
Mưåt trong nhûäng àiïìu bi àất nhêët lâ loâi ngûúâi cố tấnh mën àêíy bỗ
àúâi sưëng hiïån àẩi ài. Hïët thẫy chng ta àïìu mú mưång nhûäng vûúân
hưìng diïỵm ẫo úã chên trúâi thùm thùèm mâ khưng chõu thûúãng thûác
nhûäng bưng hoa núã kïì ngay bïn cûãa sưí.
Tẩi sao chung ta àiïn nhû vêåy? Àiïn mưåt cấch thï thẫm nhû

phẫi lo lùỉng, phêën àêëu nûäa. Tưi bỗ tët cẫ, nghó ngúi rưìi thò, vò u
trđ àúåi chïët, tưi ng àûúåc. Àậ hâng tìn trûúác àêy, chûa bao giúâ tưi
ng àûúåc ln hai giúâ, nhûng lc êëy biïët chùỉc sệ gi sẩch núå àúâi, ng
li bò nhû mưåt em bế. Hïët lo thò thưi tưi cng hïët mïåt, ùn àûúåc vâ lïn
cên.
Vâi tìn sau, tưi chưëng nẩng ài àûúåc. Rưìi sau sấu tìn tưi ài
lâm lẩi. Trûúác kia tưi kiïëm 20.000 m kim mưåt nùm, bêy giúâ kiïëm
àûúåc mưỵi tìn 30 m kim mâ tưi thêëy hâi lông.
Dale Carnegie 10 Tưi àậ hổc àûúåc mưåt bâi hổc múái, khưng cô lo lùỉng, khưng côn
tiïëc thúâi phong lûu trûúác, khong lo vïì tûúng lai nûäa. Tưi àem hïët thúâi
giúâ, nghõ lûåc vâ hùng hấi àïí lâm nghïì múái ca tưi“.
Thïë rưìi ưng Edward S.Evans lẩi lïn nhû diïìu. Chó trong vâi
nùm àûúåc lâm hưåi trûúãng Cưng ty. Nhûäng chûáng khoấn ca Cưng ty
ưng, àûúåc Súã Hưëi àoấi Nûäu Ûúác cho lâ cố giấ trõ. Cho àïën nùm 1945,
ưng mêët thò àậ lâ mưåt trong nhûäng nhâ doanh nghiïåp mau phất àẩt
nhêët úã M. Nïëu bẩn ngưìi bấn mấy bay túái Greenland, phi cú ca bẩn
cố thïí àấp xëng phi trûúâng Evans, mưåt phi trûúâng mang tïn ưng.
Ta phẫi kïët lån rùçng: Chùỉc chùỉn khưng khi nâo ưng Edward
S.Evens àûúåc hûúãng cấi th thânh cưng nhû vêåy, nïëu ưng khưng biïët
àûúång diïåt ûu tû, nïëu ưng àậ khưng hổc àûúåc cấch chia àúâi sưëng ra
tûâng ngây mưåt, ngây nêìy cấch ngây khấc biïåt hùèn vúái ngây khấc.
Nùm trùm nùm trûúác khi Thiïn Cha giấng sinh, triïët gia Hy
lẩp Heraclite bẫo àïå tûã rùçng: ”Mổi vêåt àïìu thay àưíi. Cấc àïå tûã khưng
tùỉm hai lêìn trïn mưåt khc sưng“. Vò sưng àố cng vêåy. Àúâi sưëng lâ
mưåt cåc biïën àưíi khưng ngûâng. Chng ta chó chùỉc chùỉn mưåt àiïìu lâ
ta dang sưëng trong hiïån tẩi. Thïë thò tẩi sao lẩi nùçng nùåc àôi giẫi
quët nhûäng vêën àïì vïì tûúng lai, àïí lâm phai múâ cấi àểp ca hiïån


Dale Carnegie 12


A
Á
Á
Á
C
C
C
H
H
H
T
T
T
H
H
H
Ê
Ê
Ê
Ì
Ì
Ì
N
N
N

G
G
G
I
I
I
A
A
A
Ã
Ã
Ã
I
I
I
Q
Q
Q
U
U
U
Y
Y
Y
Ï
Ï


T
T
T
Ị
Ị
Ị
N
N
N
H
H
H
T
T
T
H
H
H
Ï
Ï
Ï
Ë
Ë
ËBẩn mën biïët mưåt phûúng phấp chùỉc chùỉn àïí giẫi quët
nhûäng tònh thïë rùỉc rưëi - mưåt thåt mâ bẩn cố thïí dng ngay bêy giúâ,
trûúác khi àổc nhûäng chûúng sau.
Vêåy xin bẩn àïí tưi kïí phûúng phấp mâ ưng Willis H. Carrier àậ
tòm àûúåc.
Ưng lâ mưåt k sû, tiïëng tùm lûâng lêỵy, àậ sấng tẩo ra k nghïå
àiïìu hoâ khưng khđ vâ hiïån nay àûáng àêìu nghiïåp àoân Carrier pûã
Syracuse. Phûúng phấp àố lâ mưåt trong nhûäng thåt khếo nhêët mâ
tưi àûúåc biïët, àïí giẫi quët nhûäng vêën àïì rùỉc rưëi. Chđnh ưng Carrier
àậ dẩy tưi bûäa cúm trûa dng vúái ưng tẩi cêu lẩc bưå k sû úã Nûäu Ûúác.
Ưng nối: ”Côn trễ, tưi gip viïåc Cưng ty luån kim Buffalo úã Nûäu
Ûúác. Ngûúâi ta giao cho tưi sấng tẩo mưåt mấy lổc húi dng trong mưåt
nhâ mấy lúán Crystal City, tẩi Missouri. Cưng viïåc àố tưën hâng vẩn
m kim cố mc àđch lổc húi trong lô hïët chêët dú, rưìi dng húi àố àïí
àưët thay than mâ khưng hẩi cho mấy. Phûúng phấp lổc húi àố côn
múái mễ, tûâ trûúác múái thđ nghiïåm cố mưåt lêìn vâ trong àiïìu kiïån khưng
thån tiïån lùỉm. Kho toi bùỉt tay vâo viïåc úã Crystal City thò nhûän trúã
lûåc bêët ngúâ múái hiïån ra. Cấi mấy tưi tẩo ra chẩy cng àûúåc, nhûng
khưng hoân m àng vúái lúâi tưi cam kïët.
QÚÈNG GẤNH LO ÀI VÂ VUI SƯËNG 13

Khi sûå thêët bẩi êëy àậ hiïín nhiïn, tưi choấng vấng gên nhû cố
kễ nâo àẩp mẩnh vâo àêìu tưi vêåy. Bao tûã vâ råt tưi nhû qúån lẩi.
Tưi lo lùỉng túái nưỵi mêët ng trong mưåt thúâi gian dâi.
Sau cng lûúng tri nhùỉc tưi rùçng lo lùỉng nhû vêåy vư đch, va tưi
kiïëm ra mưåt phûúng phấp àïí giẫi sûå ûu tû àố. Phûúng phấp êëy àậ
àem cho tưi mưåt kïët quẫ thêìn diïåu vâ trïn 30 nùm nay tưi dng àïí
diïåt lo. Nố giẫn dõ vư cng vâ ai cng ấp dng àûúåc. Cố ba giai àoẩn:

vẩn m kim mâ côn àûúåc vẩn rûúäi m kim lâ khấc.
Tưi tin chùỉc rùçng khưng bao giúâ tưi nghơ ra àûúåc cấch cẫi tẩo àố
nïëu tưi cûá rưëi rùỉm nhû trûúác. Vò sûå lo lùỉng cố cấi kïëa quẫ khưëc hẩi lâ
lâm cho ta mêët khẫ nùng têåp trung tû tûúãng. Khi ta lo, ốc ta ln
ln chuín tûâ nây qua khấc, vâ cưë nhiïn ta mêët hùèn nùng lûåc
quët àõnh. Trấi lẩi khi chng ta can àẫm nhòn thùèng vâo nhûäng kïët
quẫ khưëc hẩi vâ ànâh lông chõu nhêån nố, thò lêåp tûác ta bỗ ngay àûúåc
hïët nhûäng nưỵi lo lùỉng tûúãng tûúång àïí tûå àùåt ta vâo mưåt tònh trang
khấch quan cố thễ gip ta têåp trung hïët tû tûúãng vâo vêën àïì mâ ta
àang giẫi quët.
Chuån tưi vûâa kïí xa ra tûâ lêu rưìi. Nhûng phûúng phấp êëy àậ
cố kïët quẫ m mận túái nưỵi tûâ àêëy túái nay tưi ln ln dng nố vâ
nhúâ nố mâ àúâi tưi gêìn nhû khưng côn biïët lo lâ gò nûäa“.
Nay xết vïì têm l thò vò àêu mâ phûúng phấp ca ưng H. Carrier lẩi
qu bấu vâ cố kïët quẫ thêìn hiïåu nhû vêåy?
Cố phẫi chó vò nố kếo theo ta qua khỗi mưåt àấm sûúng m mâ
trong àố ta àang dô dêỵm? Nố àùåt chên ta trïn mưåt khu àêët vûäng
chùỉc. Ta biïët rộ ta hiïån àûáng àêu. Khi ta khưng cố mưåt cùn bẫn chùỉc
chùỉn, thò sao cố thïí hy vổng tđnh toấn, suy nghơ k vïì mưåt vêën àïì
àûúåc?
Giấo sû William James, ngûúâi sấng lêåp ra hoa têm l thûåc
hânh, àậ mêët 38 nùm rưìi, nhûng nïëu bêy giúâ ưng ưng côn sưëng mâ
àûúåc nghe nối túái phûúng phấp àố thò chùỉc ưng cng nhiïåt liïåt hoan
nghïnh. Tẩi sao tưi biïët nhû vêåy? Vò chđnh ưng àậ khun hổc sinh
ca ưng: ”An têm nhêån cẫnh ngưå êëy ài“ vò ”nïëu ta bùçng lông chõu
nhêån sûå àậ xẫy ra, êëy lâ bûúác àêìu ài túái sûå thùỉng nhûäng tai hẩi trong
bêët k biïën cưë nâo“.
Ưng Lin Yutang trong mưåt cën sấch àûúåc rêët nhiïìu ngûúâi àổc:
”Sûå quan trổng ca cåc sưëng“, cng nghơ nhû vêåy. Triïët gia Trung
QÚÈNG GẤNH LO ÀI VÂ VUI SƯËNG 15

Tưi khưng hïì àïí túái nhûäng sûå gian lêån àố mậi cho túái hưm cố
mưåt ngûúâi lã thùm tưi tûå xûng lâ Thanh tra ca chđnh ph vâ àôi tưi
mưåt sưë tiïìn trâ nûúác. Hùỉn nối hùỉn cố à tâi liïåu, bùçng cúá vïì hânh
àưång bêët lûúng ca bổn tâi xïë ca tưi vâ nïëu khưng chõu àt lốt hùỉn
sx tû nhûäng tâi liïåu àố sang Biïån l cåc. Tưi biïët chùỉc riïng tưi, tưi
Dale Carnegie 16 khưng phẫi lo gò hïët. Nhûng tưi cng lẩi biïët rùçng theo låt thò hậng
tưi phẫi chi trấch nhiïåm vïì hânh àưång ca ngûâi lâm cưng. Hún nûäa,
nïëu viïåc àố àûa ra toâ, vâ àùng tren mùåt bấo thò sệ tai hẩi cho Cưng
ty khưng đt. Mâ tưi lêëy lâm vinh dûå vïì Cưng ty ca chng tưi lùỉm; vò
chđnh ưng thên tưi àậ sấng lêåp ra nố tûâ 24 nùm trûúác.
Tưi lo lùỉng túái nưỵi hoấ àau, mêët ùn, mêët ng ba ngây ba àïm. Tưi
ln ln quay cìng. Nïn àêëm mộm nố nùm ngân m kim hay lâ
bẫo thùèng nố cûá viïåc lâm túái, mën ra sao thò ra? D quët àõnh cấch
nâo thò kïët cc cng lâ tai hẩi.
Rưìi mưåt àïm sau, bưỵng dûng tưi múã cën ”Qúèng gấnh lo ài vâ
vui sưëng“ mâ ngûúâi ta àậ phất cho tưi trong khi theo lúáp giẫng ca
ưng Carnegie vïì thåt nối trûúác cưng chng. Tưi bùỉt àêìu àổc. Túái
chuån ca ưng H. Carrier, tưi gùåp lúâi khun: ”Hậy nhòn thùèng vâo
sûå tai hẩi nhêët“ Vâ tưi tûå hỗi: ”Nïëu ta khong chõu hưëi lưå nố, mùåc cho
nố àûa tâi liïåu ra Biïån l cåc thò sûå tai hẩi nhêët nïëu cố, sệ àïën mûác
nâo?
Tûác thò tưi tûå trẫ lúâi: ”Bêët quấ thò bõ tan tânh sûå nghiïåp, bõ phấ
sẫn vò nhûäng bâi bấo rïu rao chúá khưng phẫi lệ bõ ngưìi t àûúåc!“.
Nghơ vêåy tưi liïån tûå nh: ” Àûúåc lùỉm, phấ sẫn thò cng àânh. Nhûng
rưìi sao nûäa?“
Rưìi thò chùỉc chùỉn lâ mònh phẫi ài kiïëm viïåc lâm. Mâ kiïëm viïåc
lâm thò àậ sao chûa? Mònh thẩo vïì nghïì bn dêìu xùng vâ cố thïí gùåp

di chc. Tïn anh lâ Fail P.Haney. Anh bõ ung thû trong råt. Mưåt bấc
sơ chun mưn àậ cho rùçng bïånh anh bêët trõ. Bấc sơ àố dùån anh ta
kiïëng thûác nây, thûác khấc vâ àûâng lo lùỉng gò hïët, phẫi hoân toân
bònh tơnh. Hổ cng khun anh ta nïn lêåp di chc ài thò vûâa.
Bïånh anh bùỉt båc anh phẫi bỗ àõa võ cao sang vâ àêìy hûáa hển cho
tûúng lai. Anh khưng côn viïåc gò lâm nûäa, chó côn chúâ cấi chïët nố tûâ
tûâ túái.
Bưỵng anh nêíy ra mưåt quët àõnh, mưåt quët àõnh lẩ lng vâ àểp
àệ. Anh nối: ”Chùèng côn sưëng bao lêu nûäa thò têån hûúãng th àúâi ài.
Tûâ trûúác túái nay ta vêỵn ao ûúác ài du lõch thïë giúái trûúác khi chïët nố tûâ
tûâ túái.
Bưỵng anh nêíy ra mưåt quët àõnh, mưåt quët àõnh lẩ lng vâ àểp
àệ. Anh nối: ”Chùèng côn sưëng bao lêu nûäa thò têån hûúãng th àúâi ài.
Tûâ trûúác túái nay ta vêỵn ao ûúác ài du lõch thïë giúái trûúác khi chïët. Giúâ
lâ lc nïn khúãi hânh àêy“. Rưìi ta mua giêëy tâu.
Dale Carnegie 18 Cấc võ bấc sơ ngẩc nhiïn vư cng. Hổ biïíu anh Haney: ”Chng
tưi phẫi cho ưng hay, nïëi ưng ài du lõch nhû vêåy ngûúâi ta sệ phẫi
qúèng thêy ưng xëng biïín àa!“
Anh àấp: ”Khưng àêu! Thên nhên tưi àậ hûáa chưn tưi trong mưåt
miïëng àêët nhâ tẩi Broken Bow. Vêåy tưi sệ mua mưåt quan tâi vâ
mang theo“.
Anh ta mua mưåt quan tâi, chúã xëng tâu, rưìi thûúng lûúång vúái
Cưng ty àïí khi chïët xấc àûúåc giûä trong phông lẩnh cho àïën lc tâu vïì
àïën bïën. Rưìi anh ài du lõch vúái tinh thêìn ca ưng giâ Omar trong bưën
cêu thú nây:
Ai úi têån hûúãng th trêìn
Trûúác khi xëng hưë trúã thânh àêët àen

chùng? Cng cố thïí nố giẫi quët cho bẩn mưåt vâi vêën àïì khấc mâ tûâ
trûúác bẩn cho rùçng khưng cố cấch nâo giẫi quët àûúåc, biïët àêu
chûâng?

G
G
G
I
I
I
Ï
Ï
Ï
Ë
Ë
Ë
T
T
T
T
T
T
A
A
A
B
B
B

Û
Û
Û
U
U
U
S
S
S
Ê
Ê
Ê
Ì
Ì
Ì
U
U
U
"Nhûäng nhâ kinh doanh khưng biïët thùỉng ûu sêìu sệ chïët súám".
(Bấc sơ Alexis Carrel)
Múái rưìi tưi àûa mưåt ngûúâi bẩn mùỉc chûáng àố lẩi Philadephie

lêìn nâo, vêåy chùỉc chó cố nhan sùỉc ca mònh lâ gip mònh àûúåc thưi.
Tưi ài lẩi têëm gûng, ngố trong àố àậ thêëy sûå lo lùỉng lâm cho dung
nhan tưi tiïìu tu lâm sao! Nhûäng nết nhùn àậ bùỉt àêìu hiïån, do bân
tay tân phấ ca ûu tû. Rưìi tưi tûå nh: "Phi thưi ngay ài! Khưng àûúåc
ûu tû nûäa. Chó cố cai nhan sùỉc gip ta àûúåc viïåc. Vêåy àûâng tân phấ
nố bùçng cấch chëc lêëy lo phiïìn".
Ta thêëy đt ngun nhên nâo phấ hoẩi nhan sùỉc mưåt ngûúâi àân
bâ mau chống bùçng ûu tû. Nố lâm cho hổ giâ ài, tđnh tònh hoấ chua
cay. Nố hu dung nhan hổ, lâm cho hai hâm rùng nghiïën chùåt lẩi,
lâm cho nết nhùn hiïån lïn mùåt. Hổ cố vễ ln ln cấu kónh, tốc hổ
bẩc hóåc rng, nûúác da hổ sinh ra à thûá mn, nhổt, ghễ, lấc.
Bïånh àau tim lâ tïn sất nhên sưë 1 úã M. Trong chiïën tranh vûâa rưìi,
khong mưåt phêìn ba triïåu ngûúâi chïët trïn trêån àõa, nhûng cng trong
thúâi gian àố, bïånh àai tim giïët túái hai triïåu nhên mẩng, trong sưë àố
cố mưåt nûãa àau vò quấ lo lùỉng vâ sưëng mưåt àúâi ưì ẩt, rưån rõp quấ. Phi,
chûáng àau tim lâ mưåt ngun nhên chđnh, khiïën bấc sơ Alexis Carrel
thưët ra cêu nây: "Nhûäng nhâ kinh doanh khưng biïët thùỉng ûu sêìu sệ
chïët súám".
Ngûúâi da àen úã phûng nam vâ ngûúâi Trung hoa đt khi àau tim
vò lo lùỉng, nhúâ hổ àậ nhòn àúâi mưåt cấch bònh tơnh. Sưë bấc sơ chïët vò
àau tim nhiïìu gêëp 20 lêìn nưng phu chïët vïì bïånh àố, vò cấc bấc sơ
sưëng mưåt àúâi rưån rõp quấ. Àố lâ cấi lệ nhên nâo qu nêëy.
William James nối: "Trúâi cố thïí tha lưỵi cho ta àûúåc, nhûng bưå thêìn
Dale Carnegie 22 kinh ca ta thò khưng khi nâo cố thïí dung thûá cho ta hïët".
Vâ àêy lâ mưåt àiïìu ngẩc nhiïn vư cng, gêìn nhû khưng tin àûúåc. tẩi
M mưỵi nùm, sưë ngûúâi tûå tûã lẩi nhiïìu hn sưë ngûúâi chïët trong nùm
bïånh truìn nhiïỵm lan rưång nhêët.

Bẩn cố giûä àûúåc nhû vêåy chùng? Nïëu bẩn lâ mưåt ngûúâi bònh thûúâng,
vo beenhj, bẩn cố thễ tr lúâi. "Cố". Chùỉc chùỉn ta cố nhûäng nùng lûåc
tiïìm tâng mâ cố lệ chûa bao giúâ dng túái. ƯNg Thoreo àậ nối trong
cën "Walden" bêët h ca ưng: "Tưi khưng thêëy cấi gò lâm tưi phêìn
khúãi bùçng kh nùng nêng cao àúâi sưëng ca cư tưi do sûå gùỉng sûác cố
thûác. Khi ta tûå tin, tiïën theo con àûúâng àûåp àệ tûå vẩch ra vâ gùỉng
sûác sưëng theo àúâi sưëng àậ phấc hoẩ trong àêìu, thò ta cố thïí thânh
cưng mưåt cấch rêët khưng ngúâ".
Chùỉc chùỉn nhiïìu àưåc gi cng àêìy nghõ lûåc vâ nùng lûåc tiïìm
tâng nhû cư Olga K Jarvey úã Coeur d'Alêne. Mưåt hưm, trong nhûäng
trûúâng húåp bi àất nhêët, cư nhêån thêëy cưë cố thïí diïåt àûúåc ûu tû. Vêåy
thò tưi tin chùỉc bẩn vâ tưi, chng ta cố thïí diïåt àûúåc ûu tû àûúåc, nïëu
chng ta theo nhûäng chên l cưí truìn mâ tưi bân túái trong cën nây.
Cêu chuån ca cư
Olga K Jarvey chếp lẩi cho tưi nhû vêåy: "Tấm nùm rûúäi trûúác
tưi bõ chûáng ung thû, nố sut lâm tưi chïët lêìn môn, vo cng àau àúán.
Nhûäng y sơ tâi giỗi nhêët trong nûúác, tûác lâ cấc bấc sơ úã dûúäng àûúâng
nhû úã mưåt con àûúâng cng, àûáng trûúác cûãa Êm ti múã sùén. Trong cn
thêët vổng tưi dng àiïån thoẩi kïu võ bấc sơ dûng chûäa cho tưi àïën àïí
mâ rïn la, mâ kïí lïí nưỵi thêët vổng àang chiïëm cûá lông tưi. Song bấc sơ
nống ny ngùỉt lúâi ngay: "Cấi gò vêåy, cư Olga K Jarvey?"Phi can àm lïn
chúá! Nïëu cûá la hết nhû vêåy thò mau chïët lùỉm. Bïånh ca cư rêët nguy
hiïím thiïåt àêëy. Nhûng phi can àm chưëng vúái nố... Àûâng ûu phiïìn nûäa
mâ kiïëm viïåc gò lâm cho khy kho ài". Ngay lc àố, tưi nùỉm chùåt
tay, thïì mưåt cấch qu quët àïën nưỵi mong tay àêm sêu vâo da thõt,
àïën nưỵi thêëy lẩnh mònh, mưì hưi chy rông rông theo sưëng lûng. Tưi thïì
rùçng: "Ta khưng ûu phiïìn nûäa! Ta khưng rïn lâ nûäa! Vâ nïëu tinh
thêìn thùỉng àûúåc thïí chêët, ta sệ sưëng".
Bïånh nùång khưng thïí dng quang chêët àûúåc, phi cho chẩy
tuën vâo ung thû ln trong 30 ngây, mưỵi ngây mûúâi pht rûúäi.

Nûäu ûúác cố tấm ngûúâi lïn àêåu vâ hai ngûúâi chïët. Hai ngûúâi chïët
trong dên sưë gêìn tấm triïåu ngûúâi!.
Tưi àậ sưëng trïn 37 nùm úã Nûäu ûúác, vêåy mâ vêỵn chûa cố mưåt
ngûúâi nâo lẩi gộ cûãa bo tưi phi àïí phông chûáng ûu sêìu, mưåt chûáng do
cm xc sinh ra mâ trong 37 nùm qua àậ giïët ngûúâi mưåt vẩn lêìn nhiïìu
hn bïånh àêåu!
Khưng cố mưåt ngûúâi nâo lẩi gộ cûãa cho tưi hay rùçng hiïån trong
nûúác M, cûá mûúâi ngûúâi cố mưåt ngûúâi bõ chûáng thêìn kinh suy nhûúåc
mâ àẩi àa sưë nhûäng kễ àố àïìu do ûu tû vâ cm xc bêët an mâ sanh
QÚÈNG GẤNH LO ÀI VÂ VUI SƯËNG 25

bïånh. Cho nïn tưi phi viïët chûng nây àïí gộ cûãa bẩn vâ xin bẩn àïì
phông.
Bấc sơ Alexis Carrel, ngûúâi àûúåc gii thûúãng Nobel vïì y hổc, àậ
nối: "Nhûäng nhâ kinh doanh khưng biïët thùỉng ûu sêìu sệ chïët súám".
Mâ cấc bâ nưåi trúå cng vêåy, cấc ưng th y cng vêåy, cấc bâ thúå nïì
cng vêåy.
Mêëy nùm trûúác nhên dõp nghó, tưi àấnh xe dẩo vng Texas vâ
New Mexico vúái bấc sơ O.F.Gobe, mưåt trong nhûäng võ trûúãng ban y tïë
súã Ho xa Santa Fế. Chng tưi bân vïì nhûäng tai hẩi ca lo lùỉng vâ bấc
sơ nối: "By chc phêìn trùm bïånh nhên ài tòm bấc sơ àïìu cố thïí tûå
chûäa hïët bïånh nïëu bỗ àûúåc nưỵi lo lùỉng vâ súå sïåt. êëy xin àûâng nghơ
rùçng tưi cho bïånh ca hổ lâ bïånh tûúãng! Hổ cố bïånh thiïåt nhû nhûäng
ngûúâi àai nùång vêåy. Mâ cố khi bïånh ca hổ côn nguy hiïím h nhiïìu
nûäa, chùèng hẩn nhû bõ thêìn kinh suy nhûúåc nâ trng thûåc, cố ung
thû trong bao tûã, àau tim, mêët ng, nhûác àêìu vâ bõ chûáng tï liïåt.
Nhûäng bïånh àố khưng phi lâ tûúãng tûúång, tưi biïët rộ vêåy, vò chđnh toi
àậ bõ ung thû bao tûã trong 12 nùm trúâi.
Súå sinh ra lo. Lo lâm cho thêìn kinh cùng thùèng, ta cấu kónh hẩi
cho nhûäng dy thêìn kinh trong bao tûã, lâm cho dõch võ biïën chêët ài vâ