PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY
QUẢN LÝ TẠI XÍ NGHIỆP THOÁT NƯỚC SỐ 2 HÀ NỘI
2.1 Một số đặc điểm của XN Thoát nước số 2 Hà nội ảnh hưởng tới cơ cấu
tổ chức bộ máy quản lý
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của XN Thoát nước số 2 Hà nội
 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty TNHH Nhà nước một thành
viên Thoát nước Hà nội
 Tên giao dịch: HANOI SEWERAGE AND DRAINAGE COMPANY
 Địa chỉ: 65 Vân Hồ 3- Đại Cồ Việt- Hai Bà Trưng- Hà Nội
 Điện thoại: (04) 39746225
 Fax: (04) 39745138
 Email:
Công ty là một doanh nghiệp hoạt động công ích Nhà nước chịu sự quản lý trực tiếp
của Sở Giao Thông Công Chính Hà nội, được thành lập theo quyết định số 189/QĐ-
TCCQ ngày 22/12/1973 của Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội và được chuyển đổi từ
XN Thoát nước Hà nội theo Quyết định số 980/ QĐ- TCCB ngày 30/5/1991 của Ủy ban
nhân dân thành phố Hà nội, Quyết định số 52/1998-QĐUB ngày 07/10/1998 của UBND
Thành phố Hà nội và việc chuyển công ty Thoát nước Hà nội sang Doanh nghiệp Nhà
nước hoạt động công ích.
Công ty Thoát nước là một doanh nghiệp Nhà Nước tổ chức bộ máy quản lý và điều
hành sản xuất kinh doanh theo quy mô vừa tập trung, vừa phân phối, có nhiều đơn vị
trực thuộc cụ thể theo gồm: XN Thoát nước số 1, XN Thoát nước số 2, XN Thoát nước
số 3, XN Thoát nước số 4, XN Thoát nước số 5, XN Thoát nước số 6, Xí nghiệp cơ giới
xây lắp, Xí nghiệp bơm Yên sở, Xí nghiệp Khảo sát thiết kế
Hiện tại Công ty Thoát nước Hà nội sử dụng hình thức quản lý theo 2 cấp đó là cấp
công ty và cấp xí nghiệp.
 Cấp quản lý công ty: bao gốm ban giám đốc và các phòng ban chức năng khác
Bộ máy công ty bao gồm:
+ 1 Giám đốc
+ 2 Phó giám đốc
+ 4 Phòng ban chức năng

thủ đô. Để đáp ứng yêu cầu phục vụ dân sinh- Công ty Thoát nước Hà nội đã chỉ đạo
các XN không ngừng phát triển về quy mô tổ chức con người, bộ máy cơ sở vật chất
nói chung. Để không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả trong sản xuất kinh doanh,
với tinh thần phấn đấu vượt khó, làm việc hết mình, cán bộ công nhân viên đã vượt qua
trở ngại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Hơn 30 năm, Công ty Thoát nước Hà
nội đã hoàn thành cải tạo hàng chục km ống cũ, xây mới trên 60 km cống ngầm các
loại, hầu hết 4 con sông: sông Kim ngưu, sông Sét, sông Lừ, sông Tô Lịch và nhiều
mương hở và ven nội đã được cải tạo và đào sâu, mở rộng nhằm nắn dòng giúp cho
thoát nước Hà nội thuận tiện hơn, trong đó phải kể đến thành tích đáng kể của XN
Thoát nước số 2.
Với kết quả đã đạt được, Công ty đã được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương
lao động: Hạng Ba các năm 1978, 1983, hạng Nhì năm 1991, hạng Nhất năm 1996,
Huân chương Độc lập hạng ba năm 2003, cùng nhiều bằng khen của Bộ Giao thông vận
tải và UBND Thành phố Hà nội. Hiện nay với quy mô thành phố Hà nội gấp 1,5 lần so
với trước, với việc quy hoạch xây dựng các công trình chưa đồng bộ làm cho hoạt động
của Công ty Thoát nước Hà nội cũng như XN Thoát nước số 2 trở nên nặng nề hơn đòi
hỏi sự cố gắng và phấn đấu hơn nữa của đội ngũ cán bộ công nhân viên.
2.1.2 Đặc điểm sản xuất kinh doanh của XN Thoát nước số 2 Hà nội
Xí nghiệp được giao quản lý, hoạt động trong các ngành nghề, lĩnh vực:
+Quản lý, duy trì, vận hành, bảo vệ hệ thống thoát nước đô thị.
+Quản lý thu gom phế thải thoát nước, làm dịch vụ thoát nước và vệ sinh môi
trường.
+Thi công các công trình đô thị cấp thoát nước hè đường, xây dựng dân dụng.
+Tư vấn thiết kế xây dựng, giám sát thi công các công trình thoát nước hè đường,
xây dựng dân dụng.
+Trồng, quản lý cây xanh, thảm cỏ do công ty giao
+Đầu tư khai thác dịch vụ vui chơi, giải trí, đại lý xăng dầu, kho bãi, trông giữ các
phương tiện giao thông trên đất của Xí nghiệp được công ty giao quản lý
XN Thoát nước số 2 hoạt động trên phạm vi địa bàn được giao quản lý theo các
quyết định của Tổng Giám đốc công ty. Trước kia khi chưa thành lập XN Thoát nước

Tổng tài sản 11522 13352 15151 1830,3 15,89 1798,6 13,47
Nguồn: Tác giả tự tổng hợp, 2010
Nguồn vốn hoạt động của Xí nghiệp ít chịu ảnh hưởng của những biến động kinh tế.
Các chỉ tiêu phân tích cơ cấu vốn của XN không có nhiều thay đổi qua các năm và được
đánh giá là cao so với các doanh nghiệp hoạt động trong cũng lĩnh vực. Năm 2008 mặc
dù nền kinh tế suy thoái nhưng XN vẫn hoạt động ổn định, khả năng sinh lời của tài sản
(ROA) năm 2007 đạt 11,02%, năm 2008 là 11,12%, năm 2009 tăng lên 11,28% .Xí
nghiệp đang tăng quy mô nhưng việc sử dụng tài sản vẫn đạt hiệu quả.
Chỉ tiêu ROE phản ánh một đồng vốn bỏ ra tích lũy được bao nhiêu đồng tiền lời.
Phân tích chỉ tiêu ROE của Xí nghiệp năm 2008 (13,84%) giảm 0,46% so với năm 2007
do tốc độ tăng của vốn chủ sở hữu cao hơn so với tốc độ tăng của lợi nhuận. Sang năm
2009 ROE tăng lên 14,24% chứng tỏ XN đã sử dụng một cách có hiệu quả các nguồn
vốn chủ sở hữu.
Bảng 2.2: Trang thiết bị máy móc tháng 03/2010
Đơn vị: chiếc, %
Tên thiết bị, máy móc Năm mua Sản xuất Số lượng Chất lượng
Xe cẩu
1997 Italia 2 75
Xe phốt
1999 Nhật 3 82
Xe hút bể phốt
1995 Liên Xô 2 60
Xe phun rửa đường ống
1999 Liên Xô 4 75
Xe phun rửa đường ống áp
lực cao
2000 Italia 3 95
Xe hút chân không
2001 Nhật 3 85
Xe hút chân không cỡ nhỏ

Nghiệm thu cao độ hố đào Đổ lớp lót cát đen
Đầm chặt đáy móng tuyến ga, cống theo yêu cầu
Lắp đặt tuyến cống xây hố ga
Chít mối nối cống
Nghiệm thu tuyến cống, ga
Lấp cát đen, đàm chặt
Đổ bê tông hoặc trải nhựa mặt đườngNghiệm thu bàn giao công trình đưa vào sử dụng
Đặt biển báo giao thông
Mở nắp hố ga
Lắp và kiểm tra vòi phun
Đậy nắp ga, thu vòi ,biển
Nghiệm thu quá trình thau rửa Vận hành máy hút bùn thau rửa
 Một số quy trình công nghệ
Sơ đồ 2.1: Quy trình công nghệ xây dựng, lắp đặt hệ thống thoát
nước
Nguồn: Phòng Kế hoạch- Kỹ Thuật, XN Thoát nước số 2 Hà nội, 2010
Sơ đồ 2.2: Quy trình công nghệ hút bùn, thau rửa hệ thống ga cống
thoát nước bằng xe phun áp lực chuyên dụng
Nguồn: Phòng Kế hoạch- Kỹ Thuật, XN Thoát nước số 2 Hà nội, 2010
Trên đây là hai trong các quy trình công nghệ đang được áp dụng tại Xí nghiệp.
Nhìn chung các quy trình công nghệ đã được cải tiến, sử dụng từ năm 2001 và được
chia thành các bước công việc tỉ mỉ, thuận lợi cho việc thực hiện công việc của người
lao động. Với việc sử dụng các công nghệ hiện đại sẽ kết hợp được nhiều bước công
việc, sử dụng ít lao động hơn đòi hỏi cơ cấu tổ chức cần có những thay đổi sao cho phù
hợp. Khi đó các CBKT phải có những cải tiến về quy trình công nghệ đồng thời hướng
dẫn người lao động thích ứng nhanh với những công nghệ mới. Đồng thời các cán bộ
Tổ chức Hành chính cần phân tích quá trình làm việc của người lao động thay đổi như
thế nào để đổi mới, bổ sung công tác đánh giá thực hiện công việc khác cho người lao
động.
2.1.4 Đặc điểm về thị trường và đối thủ cạnh tranh

thái của các đối thủ cạnh tranh để đề ra những chiến lược, quyết sách hợp lý.
2.1.5 Đặc điểm lao động
Bảng 2.3: Cơ cầu lao động theo các chỉ tiêu
Đơn vị: Người
ST
T
Chỉ tiêu 2007 2008 2009
So sánh 08/07 So sánh 09/08
+/- % +/- %
1
Số lao động 214 230 197 16 7,48 -33 -14,35
2
- Theo giới tính
+ Nam
+ Nữ

142
72

132
98

130
67

-10
26

-7,04
36,11

-14,36
4
- Theo trình độ
+ Đại học
+ Trung cấp, sơ cấp
+ Phổ thông

18
8
188

16
12
202

15
10
172

-2
4
14

-11,11
50
7,45

-1
-2
-30


8,82
5,75
19,15
-33,33

-10
-17
-5
-1

-13,51
-18,48
-8,93
-12,50
Nguồn: Phòng tổ chức- hành chính, XN Thoát nước số 2, 2010
 Biến động lao động
Số lượng lao động của xí nghiệp tương đối ổn định qua các năm. Hàng năm lao
động tuyển thêm chủ yếu là lao động trực tiếp. Lao động gián tiếp của Xí nghiệp thay
đổi không đáng kể, những người về hưu, tuyển thêm Xí nghiệp sẽ đề xuất khi có nhu
cầu dựa trên kế hoạch, chỉ tiêu của Công ty giao. Nguồn tuyển dụng chủ yếu là nguồn
bên trong với sự giới thiệu của các nhân viên. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo nguồn tuyển
dụng là nguồn trong Công ty với sự đề bạt trong Xí nghiệp hoặc luân chuyển giữa các
Xí nghiệp.
Số lao động tại XN giảm đi do nhiều nguyên nhân như về hưu, nghỉ mất sức, đi
nghiên cứu sinh, nghĩa vụ…nhưng phần lớn sự thay đổi nhân sự là dịch chuyển giữa
các XN theo sự chỉ đạo của Công ty. Nghiên cứu biến động lao động qua 3 năm 2007,
2008, 2009 như biểu đồ 2.1 nhận thấy số lượng lao động biến động ít. Năm 2007 thành
lập XN Thoát nước số 5, XN chuyển 60 lao động, tháng 9/2009 thành lập XN Thoát
nước số 6, XN chuyển 70 lao động, năm 2008 lượng lao động ổn định.

độ tay nghề cao và tuổi đời trên 35 chiếm đa số. Độ tuổi trung bình của khối lao động
trực tiếp sản xuất thấp hơn độ tuổi trung bình của khối lao động gián tiếp là 7 tuổi. Do
công việc thoát nước thường xuyên làm trong môi trường nặng nhọc, độc hại, tăng ca
liên tục nên những người lao động trực tiếp đã gắn bó trên 20 năm với công việc thì sức
khỏe giảm xuống rõ rệt. Vì vậy, thực hiện theo Nghị định 41/2002/NĐCP về chính sách
đối với lao động dôi dư do sắp xếp doanh nghiệp Nhà nước, khi chuyển từ doanh
nghiệp 100 % vốn Nhà nước sang mô hình TNHH NN một thành viên, dưới sự chỉ đạo
của Công ty, Xí nghiệp tiến hành sắp xếp lại lao động, hỗ trợ nghỉ hưu sớm cho lao
động dôi dư không còn đủ sức khỏe, năng lực làm việc. Hiện nay Xí nghiệp đang mở
rộng thêm các hoạt động sản xuất nên tuyển thêm nhiều lao động trẻ có sức khỏe, có
khả năng lao động tốt nên độ tuổi trung bình của Xí nghiệp đã giảm. Những người lao
động trẻ sẽ trở thành nòng cốt cho các hoạt động của tổ chức như hoạt động Đoàn,
Đảng, tiếp thu nhanh những tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện đại, năng động, sáng tạo tạo
hiệu quả cao trong công việc.
 Cơ cấu lao động theo trình độ
Phần lớn lao động trong công ty là lao động phổ thông, trình độ tốt nghiệp phổ
thông cơ sở là chủ yếu, do công việc là làm trong cống ngầm, cống ngang, mương, nhặt
rác nên đòi hỏi nhiều về sức khỏe, thể lực. Trước khi nhận vào làm việc, họ đều chưa
được đào tạo nghề liên quan tới lĩnh vực thoát nước, nhưng do đặc điểm công việc hoàn
toàn có thể đào tạo theo kiểu chỉ dẫn công việc. Trong tương lai với áp dụng thêm máy
móc thiết bị hiện đại trong quá trình lao động thì việc đào tạo, nâng cao tay nghề cho
lao động trực tiếp là cần thiết.
Bảng 2.4 : Các cấp bậc công nhân trực tiếp sản xuất từ 2007 đến
2009
Đơn vị: người
1/7 2/7 3/7 4/7 5/7 6/7 7/7
2007 24 11 18 44 12 60 24
2008 20 13 15 49 17 62 26
2009 18 9 10 43 7 62 26
Nguồn: Phòng Tổ chức- Hành chính, XN Thoát nước số 2 Hà nội, 2010