ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

HOÀNG BÍCH ĐÀO

THƠ MA TRƢỜNG NGUYÊN VÀ VÕ SA
HÀ DƢỚI GÓC NHÌN SO SÁNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ,
VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM

THÁI NGUYÊN - 2020


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

HOÀNG BÍCH ĐÀO

THƠ MA TRƢỜNG NGUYÊN VÀ VÕ SA
HÀ DƢỚI GÓC NHÌN SO SÁNH
Ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 8.22.01.21

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ,
VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. HOÀNG ĐIỆP

THÁI NGUYÊN - 2020


ốở

ây

N d
ẩ ,

ủ TS.Hoàng Điệp

s d

,

ượ

d

ủ
ị

!
T

Nu

n 20 t n
2020

6 năm


ơ

N y

ã
E

ơ
ú

ũ

ọ Sư

T

ườ

ỉ

ũ

â

ượ

â

ơ


, ướ
-

ườ

ư

y

H,

ý

ơM

ườ

ữ
Cố

T ườ

ý

ù

ơ

ầ



ẽ,

y

ự

ầy
y

ò

dẫ

ơ Võ S

ữ

ã

ọ

Đ


MỤC LỤC
Lờ

..................................................................................................................


2 Lị

s

3 M

.................................................................................................

8

4. N

.................................................................................................

8

ượ

8

5 Đố

...................

6 P ươ

9

...........................................................................................


112 M

ủ

ọ s s

ọ

ss

s s

...................................................................

10

................................................................................

ơ M T ườ N y

Võ S H .................................. 12

1 2 M T ườ N y , Võ S H ,
121Tể s

ơ M T ườ N y

122 Sự

s

Tể

s.......................................... 14

ể
ươ

19

H ......................................................................

ủ VõS

21

ủVõSH ................................................................. 22
1 ........................................................................................................

24

Chƣơng 2: NHỮNG ĐIỂM TƢƠNG ĐỒNG TRONG SÁNG TÁC CỦA MA
TRƢỜNG NGUYÊN VÀ VÕ SA HÀ DƢỚI GÓC NHÌN SO SÁNH .................. 25

iii


21C
2 1 1 Tyớ ớ ổ ố -

ươ

222 Vẻ

ườ

Võ S H ......39

sắ

46

ú

â

,

,s số

ươ

......................47

........................................... 52

2 ........................................................................................................

60

Chƣơng 3: NHỮNG ĐIỂM KHÁC BIỆT TRONG THƠ CỦA MA
TRƢỜNG NGUYÊN VÀ VÕ SA HÀ ......................................................................


- dư â

33 Sự

T
ươ

......................73

ơ Võ S H ................................ 75
ú

Võ S H ......................................................................................................................

Tể

61

ữ ..............................................................................................................

ơ M T ườ N y
80

3 ........................................................................................................

84

KẾT LUẬN .................................................................................................................


ườ

ớ

ể

Võ S H

, ã
số ,

ườ
ơ

ể

ư

ươ

ỗ

ú

ướ

H

ể


ươ

T

N
ị

M T ườ

ươ
,

,

ể

ướ

ố

ố

Đị

H ,

d

Ty



ủ

ẩ

ọ
ố

ớ

ú.T y

dyV

ở

ắ

ọ

ò

ể

ơ
ọ

Võ S H

ĩ ủ

N

ể

ườ

K

ể

Võ S H dướ

ớ

dâ

1.2.Ma Trườ

y

dâ

ướ ,

s

ố ắ

C


ừ

ờ

ơ

ể

dâ

ú

,

ơ
ờ số

Ma

ọ

.C

ơ

ã

ủ

ươ


ờ sau

sẽ

ữ
M T ườ

N y

ọ

ữ

Võ S H

ườ
ơ

1

â
ú

ầ
ể

ơ




ơ Võ S H

ặ

ẩ

C

y

ư

ể

ú

ủ

ư

ọ

: Thơ

Ma Trường Nguyên và Võ Sa Hà dưới góc nhìn so sánh,
ủ

C



dò

ự

y

ọ dâ

Võ S H ,

ướ

N

2. Lịch sử vấn đề
Để
ú

ơ M T ườ
ầ

ể

ọ s s

N

ọ s s


s

â ở
ừ

è

ỉ XIX ở C â
ố

ọ s s

“Văn ọc so s n ”

ủ M

A

,

S

và P p”, ủ W
ọ

P

Từ
ủ


”, ã ư

ượ ư

ã ượ

y

ớ

s

â

ớ sự

ọ s s

ọ s s

cứu văn ọc vượt qua p ạm v

ữ

1886,

s, “G o trìn lịc sử văn ọc so s n ”

ã ư


“G o trìn văn ọc so s n ” d
ờ

y,
ý

ữ “văn ọc so s n ”

, ớ ư

ố : “Lịc sử văn ọc P p trun đạ so s n

vớ c c nền văn ọc nước n oà ” T
ươ

ố

ị

ầy ủ ơ

một nước

ọc vớ n ữn lĩn vực tr t ức tín n ưỡn

V

c n au”, (

:



, ị

s …) T

: “So s n văn ọc của một nước vớ văn ọc của một nước

a n ều nước k c so s n

văn ọc vớ c c lĩn

n ườ ” [1, tr.3]. Từ
T

y,

s s
ướ

ữ

T

V
d
Q
ể

d

ã

ớ
ố s

ầ

:“N ữn

ã

y,

N

y
ẳ

ượ

Từ

V

ú

ướ

ầ



Bổ

bìn d ện c ủ ếu của Văn ọc so s n ”… V
B

Nư

ươ

ỉ XX N

ọc sử ếu” ủ

ể ủ NXB K

1998, G S TSKH P ươ

s

ự

-n

, L Lư O

KHXH

26


ủ H

N

2001, “Lí luận văn

ướ

ọ ý

số

H

,

ý

y

ọ s s
M

vọn ” d

ớ

ọ V

ướ


ị
d

ơ sở ể

,T
ọ

, ữ y

y

Để

ữ

ọ,V
ự

y

ễ

y

ớ,
ị

dâ


m t số

ú

ơM

T ườ

ẻ. Hoắ
Tiến, Nguyễn Đức Hạn
y
ươ

s s
d nn

N y
ữ

V Tù

ở thể lo
d

t củ

ọc v
Võ S


n nh

ủa


,
n th y những nh

ú

hầu h t mới chỉ dừng ở m

họ
,

ơ M T ườ N y
ur

nh

,

ị ,

Mặ
trọ

ểu ư

âủ


ư sau: Bản sắc

dân tộc trong thơ Ma Trường Nguyên củ

Nguyễn Thị Huy n Anh, Đặc

điểm ngôn ngữ thơ Ma Trường Nguyên củ

Đ T

Sơ , Thơ Thái

Nguyên dưới góc nhìn sinh thái (Qua thơ Ma Trường Nguyên, Võ Sa Hà,
Nguyễn Thúy Quỳnh) củ
Trần Thị Lan, Thơ Ma Trường Nguyên,Võ Sa
Hà, Nguyễn Thúy Quỳnh từ góc nhìn so sánh củ
L
T ị H i Y …T
u y
T ườ

N

ã

y

2.2.1. N ữn


ĩa” Ô

ắm t ôn

ã

ư: T y

ơ

ừ

: “Là một n à văn n ữn

qua t c p ẩm của mìn ”. T

“K ôn p ả v ết n ư t ế nào mà c ín

là sốn

k ó mà ọc sốn t ì lạ càn k ó ơn c o n n
suốt đờ . Nếu lấ v ệc ọc là sự b ểu

ã ừ

ỗ
T

s


cũn

ủ

ơ

số s ,
T ịH

ồ

N
ủ

y
,T

ểu số V ệt Nam ện đạ ”, NXB Đ
T ịV

T

N u n số 11(306) n à

4

tì

y



Hy

10/06/2010”, d

,


P
trong

VVũự

N
y sâ

Tầ TịNươ
n ữn

ã

ổ ủ M T ườ N yã
ủ

: “Ta

ọ

ặp tron c c t c p ẩm của ôn


am ọc ỏ qu ết
ốn ước mơ về một

tươ đẹp”.
S

ọơ ủ M T ườ N y ,

s

ủ

Lâ T

ồ

ã

: “Về n ữn cuộc đờ

n ườ v n ềm k ao k t mãn l ệt về tìn
ớ
tìn
u đô lứa” [18, 3] C ẽ ây

u và

ạn

số p ận con

t

nà

p on tục

cợp

m tâm ồn

ủ

ắ
sắ
K

ắ

ố

ớ

ủ dâ
ắ

ỗ
,

c c tran


c

tr t m”

ớ “d n vẻ c ân

ủ N yễ T

ơ M T ườ
ữa t

ẻ

ớ

ờ

ọ

ườ ớ d

ườ

: “N ườ đốt lửa bằn tr

n của con n ườ sốn
xo

m sức sốn


N

“ ện ra đẹp đẽ

lễ ộ nàn trăn

, â

â

k ắc

n n n m ền nú

xứ mâ ” [18, tr.1].

tập qu n n ữn lễ ộ lễ cướ n ữn câu c u ện cổ tíc

oạ … là òa qu ện tron

p ú sâu sắc t

Lâ T

nn

N

y


ằ
,

dẫ
P

Nu

D ễn đàn văn n

số

ườV

N

y

ươ

ớ
ẳ

ể ự

y

nay ọ

ễ ể

y

ta t ấ

ơ K

ố

ờ số

ự

ươ

y
ồ

6

ọ
ủ

ườ

y

: “L n

ồn


sâ

ắ

ữ
ủ

t ơ Võ Sa Hà đậu tr n c ốn qu
ã

ố

, Võ S H

sâu k ôn

ố

ượ số
T

ầ

sơ: “T ơ Võ Sa Hà c ỉ dẫn c o c ún

an nú cao rừn

ườ

ã


ữ

ớ

ơ ú

của dân tộc Tà

n cứu về t ơ Võ Sa Hà

ư

ú

s s

ơTy ủ

s

ơT

rằn c ỉ k ôn

ẹ

ưở

Ty ặ

ọn dân ca và âm đ ệu đàn Tín

ữ

nu

V
ượ

ườ ,

ắ

M T ườ

ằ

Ty

ữ

y

ơ ã

vớ n ữn

: “Tâm ồn n ều sa đắm” và “T ơ Ma Trườn

N y

V

T

Nư

ệT

N y :

:“Ma Trườn N u n là n à t ơ dân tộc Tà

bà t ơ có cấu tứ độc đ o vớ n ữn
ơ

TơT

Xâ

T

sĩ. T c k ỏ c ốn qu
ơ Võ S H
ơ

y

nà
ồ



ã ư

ý

nú ", B

ủ

ơ

rằn Võ Sa Hà là n ườ tìn

một tran nào k ôn

360

số

sâu n

ơ "C n c

ĩa nặn vớ

m về nú " dườn

dín d n ít n ều đến cản sắc con n ườ vùn

cao địa đầu Tổ quốc".

y 01/06/2016

leo nú bằn

ã

,

sợ mà k ôn

đen c

ồ

ơVõS

ề nao nún về sự k ắc n

c của t ế
L

an nà đ n

TịH Y

sợ

ơn t ế

óa”,


ũ

ệt và ạn ẹp của đủ loạ bón

sĩ

: “Võ Sa Hà là n à t ơ sốn

ầ

mở ra n ữn

(2016), “T ơ Ma Trườn N u

Quỳn từ óc n ìn văn

t ơ”

ữ

Hà leo nú nú đờ và nú t ơ suốt p ận k ếp của mìn
k ôn

Võ S H

ọ V

N



k ôn

làm d n . An

V

ẻ, “Võ Sa Hà đ

c m về nú ” ã
ản dị tron

oan

vào lũn

: “T ơ Võ Sa Hà k ôn

n ôn n ữ tự c ắt lọc và n

tạo. An làm t ơ n ư n ườ kể c u ện mà c u ện của an

về nỗ n ườ

ều s n
nỗ đờ

đau xót vô cùn .”
Q


y ằ

ơ

ẩ
â

số, ù

ườ
y

ớ

,
số

ú
ữ
ườ


ú T
ẫ

â
T

ờ


ể

ữ

ọ

,

ầ

ú dâ

ẳ

ị

ầ

ể số

3. Mục đích nghiên cứu
Cú

y ớ

L
s

ể



s

ơ ủ
ũ

y

ú

ườ

ố

ọ

ể

ủ

ặ

ồ

dâ

ể

ơ dâ


s

s :
s

sắ

y ượ sự

y

y
dâ

ở

ữ,

,

ủ

ươ

ượ

,

ể


ữ

ừ
ú

ẩ

Nư
sâ

Cú

ơ

d

ể

số

s

ơ: Trái tim không ngủ, (H

ể

ể

ơ ủ M T ườ
V

Bắc cầu vồng thăm nhau, (NXB H
Cò

2007).

ơ ủ Võ S H

tôi, (NXB V

ọ

2006);

ủy

yể

: Sóng nhạc hồn

1998); Ngựa đá, (NXB Q â

Cánh chim về núi, (NXB H N

Nâ

dâ

2004);

2004)

P ươ

dâ

ọ

Pươ

ọ

Pươ

ữ ọ

7. Đóng góp của luận văn
S

,
ự

T

ã

ủ

ầ

M T ườ


ự

dò

N

y

Cú

ể

s

ơ

ể
ủ

ơ.
ọ
dưỡ

ũ

,

ý

dy

,

ầ N

d

ươ :
Chương 1: Giới thuyết chung.
Chương 2: Điểm tương đồng trong thơ của Ma Trường Nguyên và thơ Võ

Sa Hà.
Chương 3: Sự khác biệt giữa thơ Ma Trường Nguyên và thơ Võ Sa Hà

9


NỘI DUNG
Chƣơng 1
GIỚI THUYẾT CHUNG
1.1. Nguyên lí chung của văn học so sánh
1.1.1. Khái niệm văn học so sánh
T

ữ “Văn ọc so s n ”

ượ s d

ừ ầ

s : “Văn ọc so s n

y

s s

ù

ủ

T

ã ừ

s s

s

T

, ã ị

s

n cứu
V

“dân

,

ặ

,

T

sự s

dự

â

ố ớ

s s

s s

ọ

văn ọc địa p ươn văn
,

dâ

ươ

ố

ể ượ
â



Nư

y

ố

ọ, ủ ị s - ã

ư â

ã

ủ

ố

ủ
ố

“quốc

ừ

y

ị

ươ : “qu mô


ỉ

n ân V ệt Nam”,

y

ở

54 dâ

: “tộc n ườ ”

ườ

,

, ặ

ướ

ư

“c c mố quan

sự ươ

ệ ữa c c nền văn ọc dân tộc”
ĩ

ẳ

ĩ

ọc dân tộc” (hay các nền văn học quốc gia) V

c c mố “quan ệ đồn đẳn ”

s s

ể ị

là một bộ môn văn ọc sử n

ữa c c nền văn ọc dân tộc”

T

ớ ừ

y

ủ

ủ

y s s

ố

cho


ện đạ ”. N

d , ố ượ s s

ú, ở

ọ, ủ

ố

,

ị s dâ

M ể

y

ố

ủ dâ

,

ở

ặ

d


y

ẩ
Đố ượ

ốn

ọ s s

đồn của t ực tạ ” [1,
k

c b ệt tron

c

â, ớ

Nữ y

qu t của văn

ố

ọc dân tộc”. C ú

ữ

đ
ể

ể

a từ n

dướ

ốc va mượn n ữn ả
ưởn trực
n
n au ữa c c ện tượn văn ọc được

ố ượ
ù

a s u quốc

ươ

ỉ

tín k

t ực t ễn đò

vă ọc từ nền văn ọc quốc a nà
n
k c rồ t ếp đến n
n cứu n ữn
quốc


k ẳn địn tín

t ếp mà còn để c ỉ ra n ữn

ị

dự

ọ s

mn

y

G s

s s
ị

y

ọc so s n

ừ

ướ

vừa tìm c

ớ : “c

c u ” [37, tr.30].
n
M T ườ N y
VõS H

dò
ượ ự
N yC

y

ọ Dâ

ơ ã

ể số

ọ ể

dy
ơ

ọ
ươ

ể ươ

ú T

ẩ

Mặ dù

ỏ

y

â

ơ Võ S H

ọ ò ,

ư

ữ

ể

ữ

ể

d

ườ K
ủ

ớ
sắ



ú

ưở
ủ

V

Võ S H dướ

ườ
Bằ

ã

s

sự

s

C

,

ượ

N y
ọ



: “Tươn đồn là

ốn n au” (B

ữ

)
M T ườ
ướ

N y

Võ S H

ò

,
ớ V

ướ ú
ố

y

ờ

â

ờ ổ


ổ

ù C

, ừ

ươ

,

ớ

ủ dâ

ự , số
ơ

ys

y,

sắ

ơ

V

T



sự

,

ườ

ườ

số
y,

sự

ơ sở ể

ể s

ể y

sự

ưở

ố
ớ

ủ
Mặ


ự
ươ ,

C

ồ

ố, ừ
ầ

t ức về qu

ố

ỉ

sâ

ã ượ
ị

Mỹ

C

ự
ơ ã

ố


ố ượ

ắ

ớ

ể số
ể số V

y

ữ

d


K

ọ

ơ ủ Võ S H

ơ

sự
ũ

ơ ã

ồ

ys
ọ

ắ

ươ

ủ

Nư
sẽ

H ,N

rừn cọ”,

ữ

N

dâ

13

sự

ã
“T ến l

y

”…
Đây ũ

ơ M T ườ
ị

ắ

Đ

số

Nôn Quốc C ấn Y P ươn
ư

M

A,M

ư ờ
Dâ

dâ

ú
ể

ý,

Đ


ự

ườ

ướ :T

dâ

ườ

sữ

sĩ

ắ

ư ủ

ươ ,

ắ

â

â

ọ

ườ


ủ

ọ

ưở

ườ
ơ

sĩ

y

, sự ố

y ã

ầ

â

ượ

ẽ

ã

ủ


ã
,

ư

ư
N

yể

y

ố ượ

y

ớ

ở T ị Cầ
Bằ

ườ

y

ũ

ã ơ

ớ

ớ
ổ

ủ

ồ

rừn

ơ

sự

ầ

ũ

ổ

ồ
ầ

ườ

ọ

ơ,

ẽ



â

ờ

Võ S H
,

ố
N y

ườ


dâ

Ty

ã ượ

ý

ể

ự

Song

ố



ặ

d

y

s

ồ

ơ

ư: "nú và trăn ",
,

ữ

,

sự

ượ

ơ M T ườ

ể
ò

,


,

ể

ữ dâ

ơ

dâ

ữ

T y,

dâ

ữTy

ơ ượ

ủ

ồ

sắ

ừ

ữ


y ây

ơ

ể

ơ
C

ơ M T ườ

ữ

T

V

úy dâ

ã

d

â
ẩ

ú

Nư

s

s s

ể
ẩ

ữ

ư ưở

ườ

y,

ữ

s d

s d

ượ
ượ

ơ

ý

Nờ


y sự

ướ

ơ dướ

y - dở

ớ

ủ

ỉ

ượ sự ươ

ồ

â dẫ ớ sự

1.2. Ma Trƣờng Nguyên, Võ Sa Hà, và quá trình sáng tác
1.2.1. Tiểu sử nhà thơ Ma Trường Nguyên
T
Cẩ,
T

M T ườ

ã P ú Đị
N y

y ,s

y 17

H , ỉ

T

N y

ố

â

Nơ ây ã

ơ

ơ ểs
sắ

14

5
ờ

Ô

1944,



ữ

ưở

ã ượ
Lượ ,

sâ sắ
ữ
sâ

ủ

ắ

â

đốt lửa bằn tr

T

ươ

t m”

ư

vẻ c ân tìn



ọ dâ

ữ

ướ

dù ở ươ

ơ

,

N

ướ

ầ
ã

V

ủ

M T ườ
,

ị

dị

T

1982

ở

ã

ỉ XXI

ở

N

T

ượ

ừ
ồ

V

ồ

ỉ XX ầ

ến tran "

ừ


ơ, ã ể

ư

ể số V

ươ
ườ

ắ

ọ

: “d n

N y

y

ò

T

ữ

V

:P


y

, ố số

,

ươ

ướ

s ố

ú,

ươ

ủ

y

ã

â

C

s

ồ


B

ơ
,

d

ở

ầ

ơ M T ườ

N

y

ố s

ở

ầ

sự

ơ ầ

: "Cờ ồn "

Ty

ể

ư

ắ

s

ớ

ườ

sĩ y ũ
ư

ự

ươ

ườ

ư ướ

y

ườ

số
â


ư

".

ủ

â

ơ

ượ
ù,

ặ

,

ầ

ơ

, ằ

è hay

ù

ỉ ớ
ể ằ


ườ s

, ở ú
ĩ

:

s

ờ

một đờ / P ả sốn

â
ò ý

s

ơ ớ

ồ

ị

sươ

sĩ y

N



ơ

ờ

y

y ú

Cũ

Vầ

ớ

ờ

ữ

ở

ờ

ẽ

sự

ơ

N ườ

sự

V

Nư

ọ

ầ

ủ

â

"T

ố

ầy ầ

ườ

ắ

ơ ã ự

ườ

ườ



cuộc". Lờ â
ươ

ơ : "Buôn

ở

sự
số

n ẹ cuộc đờ một

p út â / Sẽ ân ận cả muôn n àn n à / Đã c ậm t ến còn ơn k ôn t ến/ Đứn n u n c ỗ
cún sẽ ật lù ".

16


M

ồ

d

ở

ể

ữ


y

ờ

ỉ
ố

N
ố

“Mũi tên ám khói”

T

6

ủy

ã

ể

ơ ã
H

ượ

V



V

ọ

5

8

y ,

,

y

ơ ã

: “Gió hoang”, năm

(1992),“Tình xứ mây”, năm (1993), “Trăng yêu”, năm (1993),“Bến đời”,
(1995),“Mùa hoa hải đường”
1997). Đ

2004,
ư: Tự

ở

y


ýNữ

ườ

ầ

ây

,

2012

ố

ể

y

“Phượng

Hoàng núi”.
Để
N y

ượ

ữ

ự


ườ
ươ

y

y M T ườ
ẫ s y sư

â

y

ớ

ư

, ầ

ữ

M T ườ

ữ

dò

,

d


1.2.3. Quan niệm nghệ thuật của Ma Trường Nguyên
T
ò

s
s y

ĩ

ẩ
s

ũ

M T ườ

N y

ọ

ỉ dự

ẩ
ủ

â

Cũ

s