BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ NHƯ TRANG

ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC CƠ QUAN
CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN
QUẬN 4 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP. HỔ CHÍ MINH – NĂM 2020


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA


tới Ban Giám đốc, các giảng viên của Học viện Hành chính Quốc gia đã
truyền đạt những kiến thức quý báu và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học
tập và nghiên cứu tại trường.
Đặc biệt xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến TS. Trịnh Thị Thủy Học viện Hành chính Quốc gia đã tận tình hướng dẫn, định hướng, động viên
và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành Luận văn Cao học
Quản lý công: Đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.
Xin được gửi lời cảm ơn đến Lãnh đạo và công chức các cơ quan
chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo
điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá trình khảo sát, lấy số liệu phục vụ
cho việc hoàn thành Luận văn này.
Kính mong nhận được sự góp ý của quý thầy giáo,cô giáo, đồng
nghiệp, các học viên cao học - Học viện Hành chính Quốc gia và quý bạn đọc
để Luận văn được hoàn thiện và hữu ích hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!


MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài luận văn ......................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài ............................................... 3
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn ...................................... 7
3.1. Mục đích ................................................................................................... 7
3.2. Nhiệm vụ ................................................................................................... 7
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn ....................................... 7
4.1. Đối tượng nghiên cứu .............................................................................. 7
4.2. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 8
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn ............... 8
5.1. Phương pháp luận .................................................................................... 8
5.2. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 9

1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá công chức ................................. 27
1.4.1. Yếu tố khách quan ........................................................................... 27
1.4.2. Các yếu tố chủ quan ........................................................................ 28
1.5. Kinh nghiệm đánh giá công chức của một số nước .......................... 30
1.5.1. Nhật Bản.......................................................................................... 30
1.5.2. Hoa Kỳ ............................................................................................ 31
1.5.3. Singapore ........................................................................................ 33
1.5.4. Trung Quốc ..................................................................................... 35
1.5.5. Kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn đánh giá công chức của một số
nước trên thế giới ............................................................................................ 36
Tiểu kết chương 1 .......................................................................................... 38


Chương 2: THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC CƠ QUAN
CHUYÊN MÔN THUỘC UBND QUẬN 4, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ
MINH.............................................................................................................. 39
2.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội của Quận
4 và cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
......................................................................................................................... 39
2.1.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội của Quận 4,
Thành phố Hồ Chí Minh ................................................................................. 39
2.1.2. Khái quát về cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố
Hồ Chí Minh .................................................................................................... 42
2.2. Công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố
Hồ Chí Minh .................................................................................................. 44
2.2.1. Số lượng công chức ......................................................................... 44
2.2.2. Về cơ cấu giới tính .......................................................................... 43
2.2.3. Trình độ của đội ngũ công chức ..................................................... 45
2.3. Thực trạng đánh giá công chức tại cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh ................................................... 47

3.2.1. Giải pháp xây dựng, hoàn thiện pháp luật về đánh giá công chức 81
3.2.2. Thay đổi nhận thức của đội ngũ công chức .................................... 83
3.2.3. Đánh giá công chức theo vị trí việc làm ......................................... 86
3.2.4. Xác định rõ các tiêu chí đánh giá công chức ................................. 86
3.2.5. Đổi mới, đa dạng hóa các phương pháp đánh giá công chức ........ 87
3.2.6. Xác định và phát huy trách nhiệm của các chủ thể tham gia đánh
giá công chức .................................................................................................. 89


3.2.7. Nâng cao vai trò trách nhiệm, năng lực của bộ phận tham mưu
công tác đánh giá công chức .......................................................................... 92
3.2.8. Sử dụng một cách hiệu quả kết quả đánh giá công chức ............... 93
3.3. Kiến nghị, đề xuất ................................................................................ 95
3.3.1. Đối với Trung ương......................................................................... 95
3.3.2. Đối với địa phương ......................................................................... 95
Tiểu kết Chương 3 .......................................................................................... 99
KẾT LUẬN .................................................................................................. 101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Cơ cấu giới tính công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận 4 giai đoạn 2015-2020 ......................................................................... 44
Bảng 2.2. Trình độ chuyên môn của công chức cơ quan chuyên môn
thuộc UBND Quận 4 giai đoạn 2015-2019 .................................................. 45
Bảng 2.3. Trình độ ngoại ngữ, tin học của công chức cơ quan chuyên môn
thuộc UBND Quận 4 giai đoạn 2018-2019 .................................................. 46
Bảng 2.4. Kết quả phân loại công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận 4 từ năm 2016 -2019............................................................................ 65


thể, không ít trường hợp còn cảm tính, nể nang, dễ dãi hoặc định kiến….” [1].
Thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá là một trong những địa phương
đi đầu trong cả nước về cải cách hành chính. Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng

1


bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ X, nhiệm kỳ 2015 - 2020 xác định một
trong những giải pháp hàng đầu trong công tác tổ chức xây dựng Đảng đó là
“Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, nhất là đánh giá cán bộ, công chức”
[11], trong đó, yêu cầu phải đổi mới nội dung, phương pháp đánh giá, xây
dựng tiêu chí đánh giá theo tiêu chuẩn chức danh, nâng cao hơn nữa hiệu quả
đánh giá, đảm bảo thực chất, đánh giá đúng đắn, khách quan, công tâm.
Thực hiện chủ trương trên, trong những năm qua, Quận 4 không ngừng
chú trọng nâng cao chất lượng cán bộ, công chức; với yêu cầu đặt ra là công
tác đánh giá công chức phải đi vào thực chất. Hàng năm, Quận 4 xây dựng và
triển khai kế hoạch đánh giá cán bộ, công chức để làm căn cứ chung cho hoạt
động đánh giá công chức trên địa bàn Quận. Tuy nhiên, cũng như hầu hết các
địa phương đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4
vẫn còn những hạn chế về tiêu chí, phương pháp và việc sử dụng kết quả đánh
giá... Công tác đánh giá chỉ mới là sự tổng kết những việc đã làm trong năm
mà chưa có nhiều sự so sánh với mục tiêu đề ra ban đầu, kết quả đánh giá
chưa là cơ sở cho việc phát triển của công chức, chưa tạo được động lực cho
công chức phát huy khả năng, quyền tự chủ, trách nhiệm đối với kết quả công
việc của mình. Và hệ quả là có không ít trường hợp công chức Quận có năng
lực đã xin ra khỏi khu vực công với lý do những kết quả cống hiến của họ
không được đánh giá đúng thực chất, chưa tạo được cơ hội phát triển.
Xuất phát từ yêu cầu trên và hiện nay bản thân đang công tác tại Phòng
Tư pháp Quận 4, do vậy tôi chọn đề tài:"Đánh giá công chức cơ quan
chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh”

giá công chức ở bất kỳ cơ quan hay cấp hành chính cụ thể nào.
- TS.Thang Văn Phúc và TS.Nguyễn Minh Phương (2005), “Cơ sở lý
luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức” [35].

3


Trong công trình này, các tác giả đã đề cập đến kinh nghiệm tuyển
chọn và sử dụng quan lại trong lịch sử Việt Nam và xây dựng đội ngũ công
chức của một số nước trên thế giới cũng như việc vận dụng kinh nghiệm đó
vào xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nước ta, trong đó có kinh nghiệm
đánh giá công chức. Qua đó, công trình có tính hệ thống lại những tiêu chí,
phương thức đánh giá, xếp hạng quan lại, công chức đã từng áp dụng trong
thời kỳ phong kiến ở Việt Nam và đang áp dụng hiện nay ở một số nền công
vụ của các quốc gia và những điểm lưu ý mang tính phương châm, yêu cầu
khi vận dụng vào đánh giá cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay. Điều giúp
chúng ta nhận thức một cách khái quát và có sự so sánh nhất định để thấy
được nhược điểm, tiến bộ và sự phát triển của công tác đánh giá công chức.
Tuy nhiên, trong công trình này, đánh giá cán bộ, công chức chỉ là một khía
cạnh nghiên cứu của vấn đề tổng thể nên các tác giả không đi sâu vào phân
tích, hệ thống hóa những vấn đề lý luận hay thực tiễn về đánh giá công chức,
công tác đánh giá được đề cập chung cho tất cả đối tượng là cán bộ, công
chức mà không có sự phân biệt.
- TS. Đào Thị Thanh Thủy (2018), “Đánh giá công chức the kết quả
thực thi công vụ” [42].
Công trình này đề cập tới những nội dung cơ bản về sự hình thành
thuyết đánh giá công chức theo kết quả và lý luận về đánh giá công chức theo
kết quả thực thi công vụ; các yếu tố then chốt trong đánh giá công chức theo
kết quả; thực tiễn đánh giá công chức theo kết quả qua thực tiễn nghiên cứu
của một số địa phương như Hà Nội, Đà Nẵng, Lào Cai và định hướng ứng

- Lê Đức Lãm (2017), “Đánh giá công chức tại các cơ quan chuyên
môn thuộc UBND Quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh”, Luận văn thạc
sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia [30].

5


Trong những công trình này, các tác giả đã hệ thống hóa lại một số vấn
đề lý luận về đánh giá công chức hành chính như: Mục đích, nguyên tắc, chú
thể, nội dung, tiêu chí, phương pháp đánh giá...Trên cơ sở nhận xét thực trạng
đánh giá công chức, các tác giả đã kiến nghị phương hướng và những giải
pháp hoàn thiện đánh giá công chức hành chính. Tuy nhiên, các tác giả nghiên
cứu đánh giá công chức nói chung, trong khi thực tế ở Việt Nam hiện nay
công chức rất đa dạng từ công chức cơ quan đảng, đoàn thể đến công chức cơ
quan hành chính nhà nước, công chức đơn vị sự nghiệp công lập và ngay đối
với công chức hành chính nhà nước cũng khác nhau giữa công chức các cấp
và loại hình chính quyền.
Nhóm 3: Nghiên cứu vấn đề thuộc về kỹ thuật đánh giá và đưa ra
những kiến nghị, giải pháp, mô hình nhằm xây dựng một kỹ thuật đánh giá
phù hợp. Một số công trình về vấn đề này:
- TS.Nguyễn Ngọc Hiến (2002), Hoàn thiện phương pháp đánh giá cán
bộ, công chức hàng năm, Đề tài khoa học cấp Bộ, Học viện hành chính Quốc
gia [24].
- Võ Duy Nam (2006), “Xác định tiêu chí và phương pháp đánh giá
thực thi công vụ hàng năm của cán bộ, công chức - Lấy thực tiễn từ Thành
phố Cần Thơ”, Luận văn thạc sĩ Quản lý hành chính công, Học viện hành
chính Quốc gia [31].
Các công trình trên đã đi sâu vào nghiên cứu những vấn đề cụ thể, có
tính nguyên tắc, kỹ thuật trong đánh giá cán bộ, công chức nói chung và cán
bộ, công chức ở một cấp hành chính cụ thể, đồng thời đề xuất những giải

- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đánh giá công chức cơ
quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu

7


Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác đánh giá công chức cơ
quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Nghiên cứu tại 12 phòng chuyên môn thuộc UBND
Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh gồm: Văn phòng HĐND-UBND Quận 4,
Thanh tra Quận 4, Phòng Nội vụ Quận 4, Phòng Tư pháp Quận 4, Phòng Tài
chính – Kế hoạch Quận 4, Phòng Tài nguyên và Môi trường Quận 4, Phòng
Lao động – Thương binh và Xã hội Quận 4, Phòng Kinh tế Quận 4, Phòng
Quản lý đô thị Quận 4, Phòng Văn hóa thông tin Quận 4, Phòng Y tế Quận 4,
Phòng Giáo dục và Đào tạo Quận 4.
- Về thời gian: Từ năm 2016 – 2019 (sau khi Nghị định 56/2015/NĐCP ngày 09/6/2015 của Chính phủ về đánh giá, phân loại cán bộ, công chức,
viên chức có hiệu lực).
- Về nội dung: Luận văn nghiên cứu công tác đánh giá công chức hàng
năm đối với công chức chuyên môn (không bao gồm công chức giữ vị trí lãnh
đạo, quản lý), trong đó tập trung nghiên cứu các nội dung cơ bản về: nguyên
tắc đánh giá công chức; chủ thể đánh giá công chức; tiêu chí đánh giá công
chức; phương pháp đánh giá công chức; quy trình đánh giá công chức và kết
quả đánh giá công chức.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Để nghiên cứu đề tài một cách khoa học và có hiệu quả, tác giả đã sử
dụng các phương pháp sau đây:
5.1. Phương pháp luận

- Phương pháp so sánh: Luận văn sử dụng phương pháp so sánh để đối
chiếu những lý luận cơ bản về nội dung, quy trình, phương pháp đánh giá
công chức với thực trạng công tác đánh giá công chức tại cơ quan chuyên
môn thuộc UBND Quận 4. Qua đó, xác định những nét tương đồng và khác

9


biệt về nội dung, quy trình đánh giá, và đề xuất những giải pháp khả thi để
triển khai có hiệu quả mô hình này trong thực tiễn.
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Luận văn sử dụng phương pháp
nghiên cứu tài liệu để tiếp cận các quan điểm, đường lối, chủ trương của
Đảng; nghiên cứu các quy định pháp luật về quản lý công chức nói chung và
công tác đánh giá công chức nói riêng; nghiên cứu quy chế đánh giá công
chức tại cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 và các văn bản, tài liệu có
liên quan.
- Phương pháp đồ thị hóa: Luận văn sử dụng phương pháp đồ thị hóa
để khái quát những biểu mẫu, sơ đồ thể hiện đặc điểm, tình hình của công
chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 và kết quả đánh giá công
chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần bổ sung hoàn thiện những
vấn đề lý luận về đánh giá công chức ở Việt Nam nói chung và Quận 4,
Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu đề tài luận văn góp phần:
- Làm rõ thực trạng, phân tích các yếu tố tác động và nguyên nhân của
những hạn chế trong công tác đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.

định của pháp luật. Cơ quan chuyên môn thuộc UBND được tổ chức ở cấp
tỉnh, cấp huyện, là cơ quan tham mưu, giúp UBND thực hiện chức năng quản
lý nhà nước ở ngành, lĩnh vực và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân
công, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp trên. Cơ quan chuyên môn chịu sự
chỉ đạo về tổ chức, biên chế và công tác của UBND, đồng thời chịu sự chỉ
đạo, kiểm tra về nghiệp vụ của cơ quan nhà nước quản lý về ngành, lĩnh vực
cấp trên.
Để thực hiện chức năng quản lý nhà nước, UBND Quận sẽ thành lập cơ
quan chuyên môn để tham mưu, giúp UBND thực hiện chức năng quản lý nhà
nước về ngành, lĩnh vực trên địa bàn Quận và thực hiện các nhiệm vụ, quyền
hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp trên. Do đó, cơ
quan chuyên môn thuộc UBND Quận là cơ quan hành chính nhà nước và đội
ngũ công chức làm việc trong cơ quan chuyên môn này là công chức hành
chính nhà nước.
Theo quan điểm của tác giả khái niệm công chức cơ quan chuyên môn
thuộc UBND Quận được hiểu như sau: Công chức cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận là công dân Việt Nam được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,
chức vụ, chức danh trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận nhằm thực
12


hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực được giao trên địa bàn
Quận.
1.1.2. Đặc điểm công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
Công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận có đầy đủ những
đặc điểm của công chức nói chung. Tuy nhiên, xuất phát từ vị trí, chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận nên nhóm
công chức này có một số đặc điểm riêng, cụ thể là:
Thứ nhất, đa số công chức trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Quận chỉ thực hiện nghiệp vụ chuyên môn về một lĩnh vực mà công chức đó

quả.
1.2. Tổng quan về đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận
1.2.1. Khái niệm đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận
Đánh giá công chức là một nội dung quan trọng trong quản lý nhân sự
hành chính nhà nước. Đánh giá công chức bao gồm đánh giá chính bản thân
công chức và đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ công vụ. Nếu đánh giá con
người bao gồm các nội dung như: trình độ, quá trình đào tạo, kinh nghiệm,
tính cách, thói quen, phẩm chất, hướng phát triển...thì đánh giá việc thực hiện
nhiệm vụ tập trung vào kết quả công việc mà người công chức đảm nhiệm,
lấy kết quả thực hiện làm căn cứ chính để đánh giá, tập trung vào kết quả đầu
ra của quá trình chứ không phải là các hoạt động. Có nhiều nội dung đánh giá
khác nhau đối với công chức như: đánh giá hiệu quả làm việc; đánh giá trình
độ chuyên môn nghiệp vụ; đánh giá kỹ năng; Đánh giá động cơ làm việc;
đánh giá phẩm chất, đạo đức công vụ…
Trong đánh giá công chức, có ba yếu tố quan trọng nhất là chủ thể, tiêu
chí và phương pháp đánh giá. Chủ thể đánh giá công chức là cơ quan, tổ chức,

14


người có thẩm quyền thực hiện. Các tiêu chí đánh giá thể hiện là các tiêu
chuẩn phản ánh phẩm chất nhất định, kết quả công việc của công chức phù
hợp với mục tiêu đánh giá hướng tới. Các phương pháp đánh giá thể hiện là
các cách thức được cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền sử dụng để xác
định đúng đắn phẩm chất, kết quả thực hiện công việc của công chức.
Từ những trình bày trên đây, theo quan điểm của tác giả có thể hiểu
khái niệm đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận như
sau: Đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận là hoạt