Website: Email : Tel (: 0918.775.368
THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ DOANH THU VÀ XÁC
ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ TẠI CÔNG TY XI MĂNG BÚT SƠN
2.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Xi măng Bút Sơn
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Xi măng Bút Sơn
* Tên của Công ty
- Tên hợp pháp : Công ty Cổ phần Xi măng Bút Sơn
- Tên giao dịch quốc tế : BUT SON CEMENT JOINT STOCK
COMPANY
- Tên viết tắt : BUSOCO
* Trụ sở chính của Công ty: Tại xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà
Nam.
2.1.1.1. Quá trình hình thành của Công ty Cổ phần Xi măng Bút Sơn
Đáp ứng nhu cầu xây dựng ngày càng nhiều trong công cuộc công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Chính phủ đã ra văn bản số 573/TTg ngày
23 tháng 11 năm 1993 về việc triển khai xây dựng nhà máy xi măng Bút Sơn,
với tổng số vốn đầu tư được duyệt là 19 583 triệu USD. Công suất thiết kế
của nhà máy là 4000 tấn clinker/ngày, tương đương với 1,4 triệu tấn xi
măng/năm.
Tổng Công ty Xi măng Việt Nam đã đấu thầu quốc tế để chọn nhà thầu
thiết kế và cung cấp thiết bị vật tư cho dây chuyền chính, kết quả là hãng
Technip-cle đã trúng thầu. Tổng Công ty Xi măng Việt Nam đã ký hợp đồng
thương mại với hãng Technip-cle vào ngày 31/08/1994. Ngày 27/08/1995 nhà
máy xi măng Bút Sơn chính thức được khởi công xây dựng. Nhà máy được xây
dựng trên tổng diện tích khoảng 63,2ha, tại xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng,
tỉnh Hà Nam, gần quốc lộ 1A, cách Hà Nội 60 km về phía nam, với hệ thống
đường sông, đường sắt, đường bộ rất thuận tiện cho việc chuyên chở. Ngày
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
29/08/1998 công tác xây lắp đã được hoàn thành và đưa vào hoạt động.

diện chủ sở hữu): 71.016.400.000 đồng, bằng 78,9% vốn điều lệ
- Vốn sở hữu của các cổ đông là pháp nhân và cá nhân ngoài vốn Nhà
nước: 18.983.600.000 đồng, bằng 21,1% vốn điều lệ.
2.1.1.2. Quá trình phát triển của Công ty Cổ phần Xi măng Bút Sơn
Từ khi được thành lập và đi vào hoạt động Công ty đã không ngừng phát
triển và từng bước khẳng định vị thế của mình trên thị trường trong nước.
Sản phẩm xi măng Bút Sơn mang nhãn hiệu “Quả địa cầu” từ năm 1998
đến nay chủ yếu được tiêu thụ tại thị trường trong nước, cung cấp cho các
công trình trọng điểm của Nhà nước và xây dựng dân dụng.
Sản phẩm xi măng Bút Sơn đã được khách hàng và người tiêu dùng đánh
giá cao, được thể hiện qua các giải thưởng, danh hiệu cao quý mà Công ty
khách hàng, các cơ quan, tổ chức có uy tín trong nước và quốc tế bình chọn:
+ Giải thưởng chất lượng Việt Nam năm 2003
+ Giải thưởng Sao vàng đất Việt năm 2004
+ Huy chương vàng hội chợ quốc tế và triển lãm ngành từ 1999-2004
+ Giải thưởng chất lượng Việt Nam năm 2005
+ Cúp vàng thương hiệu Doanh nghiệp VLXD hàng đầu Việt Nam năm
2006
+ Huy chương vàng sản phẩm vật liệu xây dựng 2006 (Inter-Deco VN
2006).
Thị trường tiêu thụ của Công ty CP Xi măng Bút Sơn chủ yếu là Hà Nội và
các tỉnh phía Bắc như: Hà Nam, Nam Định, Thái Bình, Hà Tây, Hưng Yên….
Ngoài ra, Công ty còn cung cấp xi măng cho các trạm nghiền.
Một số chỉ tiêu tài chính của Công ty từ năm 2003 – 2007 được thể hiện
qua bảng dưới đây:
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Chỉ tiêu ĐVT 2003 2004 2005 2006 2007
1.Doanh thu Tỷ đồng 925 919 975 992 1.061

hình thức trực tuyến chức năng. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty được thể
hiện qua sơ đồ sau:
ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG
HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ
ng qu¶n trÞ
BAN GIÁM ĐỐC
BAN KIỂM SOÁT
Các văn phòng đại diện
CN tiêu thụ tại Hà Nội
Các phân xưởng
Các phòng ban
Ban QLDA Bút Sơn 2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức bộ máy Công ty Cổ phần Xi măng Bút Sơn
* Đại hội đồng cổ đông
Bao gồm tất cả các cổ đông có quyền biểu quyết, là cơ quan quyền lực
cao nhất của Công ty, quyết định những vấn đề được luật pháp và điều lệ
Công ty quy định.
* Hội đồng quản trị
Là cơ quan quản lý Công ty, có toàn quyền nhân danh Công ty để quyết
định mọi vấn đề liên quan đến mục đích, quyền lợi của Công ty, trừ các vấn
đề thuộc thẩm quyền của ĐHĐCĐ.
* Ban kiểm soát
Là cơ quan trực thuộc ĐHĐCĐ, do ĐHĐCĐ bầu ra. BKS có nhiệm vụ
kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp trong điều hành hoạt động kinh doanh, Báo cáo
tài chính của Công ty.
* Ban giám đốc
Giám đốc: là người điều hành hoạt động hàng ngày của Công ty và chịu

quyết toán công trình, nhà máy của Công ty.
* Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban chức năng
Phòng Tổ chức lao động: Tham mưu cho GĐ về việc sắp xếp, điều động
cán bộ nhân viên trong toàn Công ty phù hợp với chuyên môn trình độ. Thực
hiện xây dựng các chế độ tiền lương, khen thưởng, xử phạt, đào tạo và bồi
dưỡng cán bộ.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phòng Kế hoạch: Tham mưu cho GĐ trong việc ký kết các hợp đồng
kinh tế, xây dựng các kế hoạch sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Phòng Hành chính quản trị: Chịu trách nhiệm quản lý và cung cấp vật tư,
thiết bị thuộc phạm vi văn phòng, lưu trữ các công văn đi, đến, điều động xe
ôtô, phục vụ chế độ ăn nghỉ cho cán bộ công nhân viên trong Công ty.
Phòng Kế toán-Thống kê-Tài chính: Chịu trách nhiệm lập kế hoạch về tài
chính, tổ chức hạch toán theo chế độ quy định của Nhà nước, thường xuyên
phản ánh và cung cấp thông tin kịp thời chính xác cho GĐ.
Phòng Tiêu thụ: Chịu trách nhiệm việc tiêu thụ sản phẩm đầu ra và chịu
trách nhiệm tổ chức mạng lưới tiêu thụ qua các chi nhánh, văn phòng đại diện
của Công ty.
Phòng Vật tư: Tham mưu cho GĐ về tình hình thu mua, cấp phát bảo
quản vật tư cả về khối lượng và chất lượng.
Phòng Cơ điện: Chỉ đạo các đơn vị thuộc lĩnh vực cơ khí, điện tử, điện tự
động hoá, xe máy... lập dự trù thiết bị trong nước và ngoại nhập để phục vụ kế
hoạch sửa chữa máy móc, thiết bị.
Phòng Kỹ thuật sản xuất: Chịu trách nhiệm trước GĐ về tổ chức, chỉ đạo,
điều hành sản xuất, đảm bảo an toàn và năng suất thiết bị, chất lượng thành
phẩm, bán thành phẩm.
Phòng Điều hành trung tâm: Chịu trách nhiệm điều hành bộ dây truyền
sản xuất thông qua hệ thống máy tính điều khiển.

xi măng rời. Tổng hợp báo cáo khối lượng chủng loại xi măng xuất xưởng
hàng ngày và hàng tháng.
Phân xưởng Cơ khí: Thực hiện công việc sửa chữa cơ khí, gia công chế
tạo phục hồi và lắp đặt các thiết bị cơ khí theo yêu cầu của sản xuất.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
9
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phân xưởng Xe máy: Quản lý sử dụng các xe vận chuyển đá vôi, đá sét,
các phương tiện vận chuyển nội bộ, máy phát dự phòng có hiệu quả.
Phân xưởng Nước: Quản lý và tổ chức khai thác hệ thống cấp nước của
Công ty, phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
Phân xưởng Điện-Tự động hoá: Có nhiệm vụ quản lý, tổ chức, vận hành
an toàn hệ thống cung cấp điện của toàn Công ty.
Xưởng Sửa chữa công trình-Vệ sinh công nghiệp: Cùng với các phòng
kỹ thuật thực hiện sửa chữa các công trình, thi công và thực hiện dọn vệ sinh
trong khu vực Công ty.
* Chi nhánh và văn phòng đại diện
- Chi nhánh Công ty CP Xi măng Bút Sơn tại Hà Nội
- Văn phòng đại diện Công ty CP Xi măng Bút Sơn tại tỉnh Hà Nam
- Văn phòng đại diện Công ty CP Xi măng Bút Sơn tại tỉnh Nam Định
- Văn phòng đại diện Công ty CP Xi măng Bút Sơn tại Hưng Yên
- Văn phòng đại diện Công ty CP Xi măng Bút Sơn tại Sơn La
- Văn phòng đại diện Công ty CP Xi măng Bút Sơn tại Vĩnh Phúc
- Văn phòng đại diện Công ty CP Xi măng Bút Sơn tại Hà Tây
- Văn phòng đại diện Công ty CP Xi măng Bút Sơn tại Thái Nguyên
2.1.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Xi
măng Bút Sơn
Công ty CP Xi măng Bút Sơn được phép lập kế hoạch và tiến hành tất cả
các hoạt động sản xuất kinh doanh theo quy định của giấy chứng nhận đăng
ký kinh doanh và điều lệ của Công ty, phù hợp với quy định của pháp luật và

Két chứa
Két chứa
Định lượng
Định lượng
Thạch cao
Thiết bị làm lạnh Clinker
Máy đập Clinker
Máy nghiền
Silô chứa xi măng
Xuất xi măng rời
Silô chứa, ủ Clinker
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
11
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Máy đóng bao
Xuất xi măng bao
Lò nung
Máy nghiền, sấy
Thiết bị đồng
Than
Dầu
Nghiền, sấy than
Hâm, sấy dầu
Máy đập
Phụ gia
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
12
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Sơ đồ 2.2: Quy trình sản xuất sản phẩm của Công ty Cổ phần Xi
măng Bút Sơn

dụng cho buồng đốt phụ với than mịn từ cyclone.
* Công đoạn nghiền xi măng
Clinker, thạch cao và phụ gia được chuyển từ kho chứa vào ba két chứa.
Trong quá trình vận hành bình thường, các phụ gia và clinker được nghiền sơ
bộ trong máy nghiền đứng, riêng thạch cao nghiền được loại bỏ kim loại bằng
thiết bị tách kim loại.
Máy nghiền xi măng kiểu nghiền bi có hai ngăn nghiền. Khí thải của
máy nghiền bi được lọc bụi tĩnh điện để thu hồi lại xi măng, sản phẩm mịn
được phân ly nhờ máy phân ly động lọc. Xi măng sau đó được tách khỏi dòng
khí chủ yếu nhờ bốn cyclone lắng và được chuyển tới các silô chứa bằng hệ
thống máng trượt, khí động, gầu năng.
* Bảo quản, đóng bao và vận chuyển xi măng
Nhà máy được trang bị bốn silô có tổng sức chứa 40.000 tấn được dùng
để chứa và bảo quản xi măng. Xưởng đóng bao của nhà máy bao gồm bốn
máy đóng bao, năng suất mỗi máy 100 tấn/giờ tương đương với 2000 bao loại
50kg. Xi măng sau khi được đóng bao được chuyển xuống xe ôtô qua 6 máng
và 2 máng qua tàu hoả nhờ các hệ thống chất tải tự động. Ngoài ra còn 2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
14
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
máng cân xuất xi măng rời bằng đường bộ năng suất 150 tấn/giờ và 1 máng
cân xuất xi măng rời cho tàu hoả năng suất 150 tấn/giờ.
2.1.3.2. Đặc điểm tổ chức kinh doanh
Công ty CP Xi măng Bút Sơn chịu sự chỉ đạo của Tổng Công ty Xi măng
Việt Nam. Tổng Công ty đã tổ chức, thành lập, phân địa bàn cho các đơn vị thành
viên và các đơn vị thành viên này quản lý khu vực mà mình được phân công.
Địa bàn tiêu thụ của Công ty chủ yếu trên tỉnh Hà Nam ngoài ra còn một
số địa bàn khác như Thái Bình, Hưng Yên, Nam Định,... các khu vực khác
bán đan xen cùng với các sản phẩm của các đơn vị thành viên khác trong
Tổng Công ty và một số công ty liên doanh.

quan trọng trong hệ thống bộ máy quản lý của Công ty.
Công ty đã áp dụng mô hình bộ máy kế toán tập trung. Theo mô hình
này, toàn bộ công việc kế toán từ khâu thu thập, xử lý, luân chuyển chứng từ,
ghi sổ kế toán, lập Báo cáo tài chính, phân tích hoạt động kinh doanh đều do
phòng kế toán của Công ty thực hiện. Các chi nhánh không có bộ phận kế
toán riêng mà chỉ có các nhân viên kinh tế làm nhiệm vụ hạch toán ban đầu,
thu thập, kiểm tra, tổng hợp và phân loại chứng từ phát sinh tại chi nhánh, sau
đó gửi chứng từ về phòng kế toán ở Công ty. Mô hình này phù hợp với đặc
điểm tổ chức quản lý và hoạt động của Công ty nhờ đó mà công tác kế toán
tại Công ty diễn ra thuận tiện và thống nhất.
Bộ máy kế toán của Công ty gồm 19 nhân viên kế toán, các nhân viên
này được phân công, sắp xếp vào các phần hành kế toán theo đúng năng lực,
chuyên môn của từng người, đảm bảo hiệu quả công việc.
Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty được thể hiện qua sơ đồ sau :
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
16
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
KẾ TOÁN TRƯỞNG
Kế toán
chi nhánh
Kế toán Ban quản lý dự án
Thống kê
phân xưởng
Bộ phận kế toán tổng hợp
Bộ phận kế toán vật tư
Bộ phận
kế toán thanh toán
Bộ phận kế toán tiêu thụ
Bộ phận kế toán XDCB
PHÓ KẾ TOÁN TRƯỞNG

quân gia quyền.
- Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang: Để phù hợp với đặc điểm của
Công ty, các bán thành phẩm đã hoàn thành ở giai đoạn chế biến này mà chưa
chuyển sang giai đoạn chế biến tiếp theo, đang còn tồn ở silô chứa thì được
coi là sản phẩm dở dang (bột liệu sang clinker), vì vậy Công ty đã áp dụng
phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo phương pháp sản phẩm
hoàn thành tương đương.
- Phương pháp tính giá thành: Công ty áp dụng phương pháp phân bước
có tính giá thành bán thành phẩm để tính giá thành xi măng.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
18
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
- Phương pháp tính thuế GTGT: Công ty tính thuế GTGT theo phương
pháp khấu trừ thuế.
- Phương pháp tính khấu hao TSCĐ: Công ty sử dụng phương pháp khấu
hao đường thẳng để tính và phân bổ chi phí khấu hao TSCĐ vào chi phí sản
xuất kinh doanh trong kỳ.
- Tỷ giá sử dụng trong hạch toán ngoại tệ: Công ty sử dụng tỷ giá hối
đoái của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là chủ yếu, trong một số trường hợp
sử dụng tỷ giá hối đoái của Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hà Nam.
2.2.2.2. Chế độ kế toán được áp dụng tại Công ty Cổ phần Xi măng Bút Sơn
* Hệ thống chứng từ kế toán
Chứng từ là một căn cứ quan trọng thể hiện các nghiệp vụ kinh tế phát
sinh và ghi sổ kế toán, cũng là căn cứ để kiểm tra, kiểm soát. Hệ thống chứng
từ mà Công ty CP Xi măng Bút Sơn được thiết kế phù hợp với quy định của
Bộ Tài chính và phù hợp với đặc điểm hoạt động của Công ty.
* Hệ thống tài khoản
Công ty sử dụng hệ thống tài khoản thống nhất với hệ thống được ban
hành theo QĐ 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài
chính, hệ thống tài khoản áp dụng cho đơn vị thuộc Tổng Công ty Xi măng

đối số phát sinh cuối tháng lập Báo cáo tài chính.
* Hệ thống Báo cáo kế toán
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
20
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Hệ thống Báo cáo tài chính của Công ty CP Xi măng Bút Sơn gồm 4 Báo cáo:
- Bảng cân đối kế toán
- Báo cáo kết quả kinh doanh
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
- Thuyết minh Báo cáo tài chính
Các Báo cáo của công ty được lập phù hợp với chế dộ kế toán hiện hành,
sau khi được lập sẽ được nộp cho các cơ quan: Tổng Công ty Xi măng Việt
Nam, Cục thuế tỉnh Hà Nam, Cục Thống kê, Sở Tài chính tỉnh Hà Nam, Ngân
hàng Đầu tư phát triển Hà Nam, Ngân hàng Công thương Hà Nam, Ngân
hàng Nhà nước Việt Nam.
Báo cáo thuế của Công ty sẽ được nộp cho Cục thuế tỉnh Hà Nam.
2.3. Thực tế kế toán chi phí, doanh thu và xác định kết quả tiêu thụ tại
Công ty Cổ phần Xi măng Bút Sơn
2.3.1. Kế toán giá vốn hàng bán
2.3.1.1. Kế toán thành phẩm
* Chất lượng và chủng loại sản phẩm
Hiện nay, Công ty CP Xi măng Bút Sơn đang sản xuất hai loại sản phẩm
khác nhau được đăng ký với cơ quan quản lý chất lượng sản phẩm đó là:
- Xi măng PCB30
- Xi măng PC40
Các sản phẩm của Công ty được khách hàng chấp nhận dưới hình thức sau:
- Xi măng bao PCB30
- Xi măng bao PC40
- Xi măng rời PCB30
- Xi măng rời PC40

1 275 475 020
(đồng)
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
22
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Công ty đánh giá thành phẩm xuất kho trong tháng theo phương pháp
bình quân cả kỳ dự trữ. Phương pháp được tính như sau:
Giá trị thành
phẩm xuất bán
Số lượng TP
xuất bán
Giá thành sản xuất thực
tế đơn vị bình quân
=
x

Giá thành sản
xuất bình quân
Zsxtt TP tồn
đầu kỳ
Zsxtt TP nhập kho
trong kỳ
Số lượng TP
tồn đầu kỳ
Số lượng TP
nhập trong kỳ
=
+
+
Trong đó:

Công ty không có hiện tượng hàng bán bị trả lại nên kế toán không phải
theo dõi trường hợp này.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
24
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Đơn vị: Công ty Xi măng Bút Sơn Mẫu số: 01 - VT
Địa chỉ:……………. (Ban hành theo QĐ số: 15/2006/QĐ-BTC
Ngày 20/3/2006 của Bộ trưởng BTC)
PHIẾU NHẬP KHO
Ngày 21 tháng 12 năm 2007
Họ tên người nhận hàng: Trung tâm tiêu thụ xi măng
Địa chỉ:
Lý do nhập kho:
Xuất tại kho:
STT
Tên vật tư và quy
cách
ĐVT
Số lượng
ĐG Thành tiền
Ghi
chú
Hoá
đơn
Thực
tế
1 Xi măng bao
PC40
Tấn 3000 3000 425 158,34 1 275 475 020
Cộng: 1 275 475 020