BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
................/...............

BỘ NỘI VỤ
......../.......

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN HỒNG PHONG

TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
Ở TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
................/...............

BỘ NỘI VỤ
......../.......

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN HỒNG PHONG

TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

năm 2018


LỜI CẢM ƠN
Việc viết nên Luận văn là kết quả quá trình học tập, nghiên cứu ở

nhà trường, với sự giảng dạy, hướng dẫn nhiệt tình, trách nhiệm của thầy, cô
Học viện Hành chính quốc gia, kết hợp với kinh nghiệm trong quá trình thực
tiễn công tác và sự cố gắng nỗ lực của bản thân.

Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới

PGS.TS Vũ Trọng Hách đã trực tiếp hướng dẫn khoa học, tận tình chỉ dạy
cho tôi về kiến thức cũng như phương pháp nghiên cứu trong thời gian thực
hiện đề tài.

Tôi xin chân thành cám ơn các thầy, cô giáo Học viện Hành chính

quốc gia Hà Nội và phân viện Miền Trung; cô giáo chủ nhiệm lớp LH3 - T2,

bạn bè đồng môn và anh chị em cơ quan đã giúp đỡ tôi trong quá trình học
tập cũng như trong quá trình hoàn thành luận văn này.

Mặc dù đã có sự nỗ lực cố gắng của bản thân, luận văn sẽ không

tránh khỏi những thiếu sót. Tôi mong nhận được sự góp ý chân thành của các
Thầy Cô, đồng nghiệp và bạn bè để luận văn được hoàn thiện hơn.
Trân trọng cảm ơn !
Học viên
Trần Hồng Phong


1.6. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của công tác tổ chức thực hiện pháp luật
về trật tự, an toàn giao thông đường bộ ........................................................ 33
TÓM TẮT CHƯƠNG 1 ............................................................................... 35

Chương 2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ Ở TỈNH
QUẢNG BÌNH ........................................................................................... 37

2.1. Những yếu tố ảnh hưởng tới tổ chức thực hiện pháp luật về trật tư, an


toàn giao thông đường bộ ở tỉnh Quảng Bình ............................................... 37

2.2. Hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự, an toàn giao thông
đường bộ ở tỉnh Quảng Bình ........................................................................ 41

2.3. Đánh giá kết quả tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự, an toàn giao
thông đường bộ ............................................................................................ 59

2.4. Nguyên nhân của những kết quả đạt được và hạn chế............................ 67
TÓM TẮT CHƯƠNG 2 ............................................................................... 73

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ HOẠT ĐỘNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRẬT
TỰ, AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ .......................................... 74

3.1. Phương hướng nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật
về trật tự, an toàn giao thông đường bộ ........................................................ 74

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Các đơn vị hành chính cấp huyện thuộc tỉnh Quảng Bình ............ 37

Bảng 2.2: Xây dựng và ban hành văn bản pháp luật về trật tự, an toàn giao
thông đường bộ tỉnh Quảng Bình ................................................................. 41
Bảng 2.3: Tình hình tai nạn giao thông đường bộ ở tỉnh Quảng Bình qua các

năm .............................................................................................................. 64


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1.Tuần tra kiểm soát An toàn giao thông ...................................... 54
Biểu đồ 2.2 : Tai nạn giao thông đường bộ tại các địa bàn tỉnh năm 2014 .... 64
Biểu đồ 2.3 : Tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh năm 2015 ........................ 65

Biểu đồ 2.4. Tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh năm 2016 ......................... 65

Biểu đồ 2.5: Tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh năm 2017 ......................... 66


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

Giao thông vận tải có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển

kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của quốc gia. Giao thông vận tải nói

chung và giao thông đường bộ nói riêng tạo nên sự kết nối giao thương giữa
các miền, vùng và khu vực trên thế giới cũng như đáp ứng nhu cầu đi lại, sinh


toàn giao thông đường bộ đã được các cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm.

Trong những năm vừa qua, tỉnh Quảng Bình đã chú trọng công tác xây dựng,
1


ban hành, thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao
thông nhằm cụ thể hóa Luật An toàn giao thông đường bộ, các Quyết định,
Chỉ thị của Bộ Giao thông Vận tải, Ban An toàn giao thông Quốc gia...Bên

cạnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trật tự, an toàn

giao thông đường bộ, công tác tuần tra kiểm soát và xử lý vi phạm cũng được
triển khai quyết liệt góp phần kiềm chế tai nạn giao thông đường bộ. Theo số
liệu báo cáo của Ban an toàn giao thông Quốc gia, năm 2016, tỉnh Quảng
Bình xếp thứ 14/63 tỉnh, thành phố về giảm tai nạn giao thông. Mặc dù vậy,

tai nạn giao thông đường bộ vẫn liên tục xảy ra, tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó
lường, trật tự, an toàn giao thông, an toàn xã hội chưa được đảm bảo. Công

tác tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ chưa
đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Vì vậy, việc nghiên cứu lý luận, đánh giá thực

trạng tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ ở

tỉnh Quảng Bình, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
động tổ chức, thực hiện pháp luật, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông
đường bộ, ổn định trật tự xã hội mang tính cấp thiết. Xuất phát từ lý do đó,

học viên chọn đề tài “Tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự an toàn giao

khoảng từ 15 đến 44 chiếm 59% số ca tử vong do tai nạn giao thông gây ra.

Chính vì vậy, một trong các một tiêu phát triển bền vững của WHO là đến

năm 2020 giảm một nữa số tử vong và chấn thương do tai nạn giao thông
đường bộ.

Năm 2009, tác giả Golovko Vladimir Vladimrovich xuất bản cuốn

“Hoạt động hành chính pháp lý của cơ quan quản lý đường bộ”. Cuốn sách
nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý hành chính nhà nước về giao thông

đường bộ trong việc giảm thiểu tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông, phân
tích các hoạt động quản lý hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Năm 2011, tác giả Adil Aybek Nasirovich xuất bản cuốn “Về mặt lý

thuyết, khuôn khổ pháp lý và thể chế nâng cao hiệu quả làm việc của cảnh sát
trật tự công cộng tại nước Cộng hòa Kyrgyzstan”. Thông qua việc phân tích
thực trạng giao thông công cộng tại nước Cộng hòa Kyrgyzstan và vai trò của

Cảnh sát đối với việc đảm bảo trật tự, an toàn giao thông công cộng, tác giả
đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của cảnh sát trật tự
công cộng tại nước Cộng hòa Kyrgyzstan.

Ở Việt Nam, liên quan đến trật tự, an toàn giao thông đường bộ có

nhiều công trình khoa học, nhiều bài viết được công bố trên các tạp chí, hội
thảo dưới các góc độ khác nhau.


Đức Khiêm; Trung úy, ThS. Nguyễn Thế Anh và cán bộ Trung tâm Nghiên
cứu ATGT, Học viện Cảnh sát nhân dân xuất bản cuốn sách “Trật tự, an toàn

giao thông đường bộ trên địa bàn 5 thành phố trực thuộc Trung ương - Thực
trạng và giải pháp”, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội. Qua việc
nghiên cứu thực tiễn tình hình giao thông đường bộ trên 5 địa bàn thành phố
trực thuộc trung ương (Thành phố Hà Nội, Thành phố Hải Phòng, Thành phố
Đà Nẵng, Thành phố Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh), nhóm tác giả đề

xuất các giải pháp nhằm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông đường bộ trên cả
nước nói chung và trên các địa bàn nghiên cứu nói riêng.

Ngoài các công trình nghiên cứu khoa học trên, còn có rất nhiều Hội

thảo khoa học, các bài nghiên cứu khoa học đăng ở các Tạp chí đã góp phần

làm sáng tỏ cơ sở lý luận về giao thông đường bộ dưới nhiều góc độ khác
nhau. Tiêu biểu có Hội thảo về cơ sở dữ liệu an toàn giao thông đường bộ

giữa các nước APEC do Bộ Giao thông vận tải phối hợp với Uỷ ban An toàn

giao thông quốc gia Việt Nam, Cục An toàn đường bộ Bộ Giao thông vận tải
Hoa Kỳ và Nhóm công tác Giao thông Vận tải APEC tổ chức ngày 54


7/9/2012. Hội thảo đã nêu bật được tầm quan trọng của việc xây dựng cơ sở
dữ liệu an toàn giao thông đường bộ giúp các nhà quản lý, các nhà hoạch định

chính sách xác định được chính xác các nguyên nhân gây tai nạn giao thông
đường bộ để từ đó đưa ra các chính sách và biện pháp hiệu quả trong phòng

ở Thái Nguyên”. Luận văn phân tích thực trạng giao thông đường bộ ở Thái
Nguyên từ đó đề xuất một số giải pháp giảm thiểu tai nạn giao thông đường
bộ ở Thái Nguyên hiện nay.

Ở Quảng Bình, năm 2010, nhóm tác giả Nguyễn Minh Lê, Sở Khoa học

Công nghệ tỉnh Quảng Bình có bài “Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình trượt

lỡ đất, đá trên sườn dốc đường giao thông miền núi tỉnh Quảng Bình. Trên cơ
5


sở nghiên cứu, khảo sát 197 điểm trượt lở thuộc tuyến đường TL10, TL11,

đường Hồ Chí Minh và quốc lộ 12A, đề tài đi sâu tìm hiểu các yếu tố dẫn đến

trượt lỡ đất, đá trên sườn dốc miền núi và những hệ lụy của hiện tượng trượt
lở đất, đá đối với giao thông đường bộ tại các xã miền núi.

Năm 2013 tác giả Đặng Quang Tuân nghiên cứu đề tài khoa học « Phổ

biến giáo dục pháp luật về an toàn giao thông - qua thực tiễn tỉnh Quảng

Bình ». Công trình nêu bật vị trí, vai trò, mục đích của phổ biến, giáo dục
pháp luật, thực tiễn công tác giáo dục pháp luật giao thông ở Quảng Bình và

đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa
bàn tỉnh Quảng Bình.

Tất cả các nghiên cứu trên đã phản ánh tính đa chiều trong lĩnh vực

4.1. Mục đích

Mục đích của đề tài là qua việc nghiên cứu lý luận về tổ chức thực hiện

pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ ở tỉnh Quảng Bình, phân
tích những thành tựu và hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật,

từ đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chức thực
hiện pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ ở tỉnh Quảng Bình.
4.2. Nhiệm vụ

Để thực hiện được mục đích trên, luận văn có các nhiệm vụ sau đây:

- Làm rõ cơ sở lý luận tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự an toàn

giao thông đường bộ.

- Nghiên cứu, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự,

an toàn giao thông đường bộ ở tỉnh Quảng Bình.

- Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật

về trật tự, an toàn giao thông đường bộ ở tỉnh Quảng Bình.

5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1. Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận của đề tài là căn cứ vào các điều luật trong bộ Luật giao


Trên cơ sở đi thực tế các tuyến giao thông đường bộ ở tỉnh Quảng Bình

để quan sát, đánh giá khách quan về thực trạng trật tự, an toàn giao thông
đường bộ trên địa bàn tỉnh Quảng Bình và công tác tổ chức thực hiện pháp

luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn. Từ đó, đề xuất các
giải pháp mang tính khả thi.

Ngoài ra, đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác như

phương pháp so sánh, thống kê toán học nhằm mục đích hỗ trợ cho việc xử lý
số liệu điều tra.

6. Những đóng góp về khoa học của luận văn
6.1. Đóng góp về mặt lý luận

Đề tài là công trình nghiên cứu về công tác tổ chức thực hiện pháp luật

về trật tự, an toàn giao thông đường bộ ở tỉnh Quảng Bình một cách có hệ
thống. Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần làm phong phú hơn lý luận về
tổ chức, thực hiện pháp luật an toàn giao thông đường bộ. Đồng thời, đưa ra
các cơ sở khoa học để đánh giá mức độ thực thi pháp luật giao thông đường

bộ trên địa bàn tỉnh Quảng Bình. Trên cơ sở đó, đề tài là tài liệu tham khảo

cho việc nghiên cứu và giảng dạy, tuyên truyền về pháp luật giao thông
đường bộ ở tỉnh Quảng Bình.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn

Thông qua các hoạt động nghiên cứu đề tài như điều tra, phỏng vấn,


Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

1.1 Khái niệm tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự, an toàn giao thông
đường bộ

1.1.1. Khái niệm giao thông đường bộ và trật tự, an toàn giao thông
đường bộ

Giao thông nói chung và giao thông đường bộ (GTĐB) nói riêng là một

trong những nhu cầu tất yếu của con người trong cuộc sống, là thước đo văn
minh của mỗi quốc gia. Lịch sử phát triển của xã hội loài người từ xưa đến

nay đều gắn bó chặt chẽ với hoạt động giao thông mà trước hết là giao thông
đường bộ. Dưới góc độ kinh tế, giao thông đường bộ được ví là huyết mạch

kinh tế của quốc gia, là một trong những tiêu chí cơ bản phản ánh sự phát triển

kinh tế - xã hội của đất nước cũng như năng lực tổ chức quản lý và văn minh

của một quốc gia. Vì vậy, đảm bảo trật tự, an toàn giao thông là chiến lược của
bất kỳ quốc gia nào trên thế giới.

Theo Từ điển Tiếng Việt thì “Đường bộ là đường đi trên đất liền dùng

cho người và xe cộ” [16; tr 346]. Điều 3, Luật giao thông đường bộ 2008 quy


luật, đấu tranh phòng chống tội phạm trên các tuyến đường và ở từng địa bàn”

[2; tr 23]. Theo Từ điển Bách khoa Công an nhân dân thì trật tự, an toàn giao
thông đường bộ là hệ thống các mối quan hệ xã hội được hình thành và điều

chỉnh bởi các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giao thông vận tải công cộng

mà mọi người tham gia giao thông phải tuân theo để đảm bảo hoạt động giao

thông thông suốt, trật tự, an toàn, hạn chế thấp nhất tai nạn giao thông, gây
thiệt hại về người và tài sản [12; tr.130].

Mặc dù có nhiều quan niệm khác nhau về trật tự, an toàn giao thông

đường bộ nhưng đều có những điểm chung. Đó là trật tự, an toàn giao thông
đường bộ thể hiện mọi hoạt động giao thông diễn ra ở đường bộ nhanh chóng,

thuận tiện; bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, không bị ùn tắc, không có tai nạn, vệ
sinh môi trường, mĩ quan đô thị được bảo đảm. Xã hội càng hiện hiện đại, văn
minh thì yêu cầu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ càng cao.

Trật tự, an toàn giao thông nói chung và trật tự, an toàn giao thông

đường bộ nói riêng của mỗi quốc gia vừa là hiệu quả của nhiều hoạt động
11


khác nhau trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội vừa phản
ánh sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia đó. Sự hình thành, tồn tại, phát

sinh trong lĩnh vực giao thông đường bộ được thiết lập có trật tự, theo ý chí

của Nhà nước. Qua đó, Nhà nước kiểm tra, kiểm soát một cách chặt chẽ các
hoạt động trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ trên quy mô

toàn quốc, từng địa bàn, từng khu vực, đảm bảo giao thông được vận hành
thông suốt và sự an toàn của con người được bảo vệ.
12


Để quản lý xã hội, Nhà nước phải ban hành pháp luật và để pháp luật đi

vào cuộc sống cần phải tổ chức thực hiện pháp luật. Thực tiễn chứng minh
rằng, quản lý nhà nước chỉ được đánh giá là có hiệu quả khi pháp luật đi

vào cuộc sống, hay nói cách khác pháp luật phải được tổ chức, thực hiện hiệu
quả trong thực tế. Tổ chức thực hiện pháp luật là hoạt động đặc biệt quan

trọng vì nhờ đó pháp luật đi vào thực tế cuộc sống. Với ý nghĩa đó, tổ chức
thực hiện pháp luật về an toàn giao thông đường bộ là hoạt động không thể

thiếu trong quá trình thiết lập trật tự pháp luật. Đó là trách nhiệm của Đảng,

các cơ quan, tổ chức, cá nhân từ trung ương đến địa phương, trong đó trực
tiếp nhất là các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thuộc lĩnh vực giao

thông mà trước hết là cảnh sát giao thông, cảnh sát 113, Thanh tra giao thông,

đội quy tắc đô thị... bằng các hình thức, phương pháp phù hợp nhằm tổ chức
cho các đối tượng liên quan thực hiện các quy định pháp luật về trật tự, an

suốt, an toàn nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng,

an ninh và hội nhập quốc tế. Đây là hoạt động tiếp nối sau khi ban hành các
văn bản quy phạm pháp luật về an toàn giao thông đường bộ. Trên thực tế,
việc tổ chức thực hiện pháp luật là giai đoạn quan trọng của thực hiện pháp
luật. Ở giai đoạn này cần tiến hành những hoạt động có tính tổ chức, kĩ thuật,

điều hành nhằm đảm bảo về mặt vật chất, kĩ thuật cho việc thực hiện đúng
đắn các văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành và có hiệu lực thi

hành. Trên cơ sở các quy định pháp luật ban hành văn bản áp dụng pháp luật
trong lĩnh vực trật tự, giao thông đường bộ và tổ chức thi hành, tổ chức, cá
nhân có liên quan trong thời hạn quy định của pháp luật tiến hành tổ chức,

thực hiện văn bản áp dụng pháp luật đó. Đồng thời, ở giai đoạn này cần tiến

hành các hoạt động kiểm tra, giám sát việc thi hành quyết định áp dụng pháp

luật giao thông đường bộ, giám sát các hoạt động mang tính pháp lý và các
hoạt động khác nhằm tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự, an toàn giao

thông đường bộ. Đó là một trong những điều kiện quan trọng bảo đảm pháp
luật được thực hiện nghiêm chỉnh trong cuộc sống.

Như vậy, tổ chức thực hiện pháp luật về trật tự, an toàn giao thông

đường bộ là hoạt động có mục đích, có định hướng của các cơ quan hành

chính nhà nước có thẩm quyền nhằm triển khai và thực thi các quy định pháp
luật trong thực tế đời sống xã hội.

trưởng Bộ Công an quy định quy trình tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ của Cảnh sát giao thông;

Thông tư số 41/2016/TT-BCA ngày 12/10/2016 của Bộ trưởng Bộ Công an
quy định quy trình đăng ký xe... Ở Quảng Bình, ngày 2/5/2013, Uỷ Ban nhân
dân (UBND) tỉnh ban hành Quyết định số 970/QĐ-UBND về việc phê duyệt

Chiến lược bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ một cách bền vững
trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Chiến

lược có những nội dung chính như giảm tai nạn giao thông trên cả ba tiêu chí
số vụ tai nạn, số người chết và số người bị thương; tránh ùn tắc giao thông,
phát triển kết cấu hạ tầng giao thông; xóa bỏ 100% các điểm đen, các vị trí có
nguy cơ tiềm ẩn tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh; giáo dục, truyên truyền

về trật tự, an toàn giao thông đường bộ trong trường học, trong khu dân cư,

cho lái xe. Ngoài ra, UBND tỉnh Quảng Bình cũng đã ban hành nhiều văn bản
15


khác nhau điều chỉnh quan hệ pháp luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ
trên địa bàn.

1.2. Vai trò của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ

Pháp luật với tư cách là công cụ điều chỉnh các hành vi của các chủ thể

trong xã hội nên có vai trò rất lớn lớn trong việc thiết lập trật tự, an toàn giao
thông nói chung và giao thông đường bộ nói riêng.

pháp luật, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

16