BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

ĐINH TUẤN LINH

XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC
MÔI TRƯỜNG TỪ THỰC TIỄN QUẬN LONG BIÊN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI - 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

ĐINH TUẤN LINH

XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC
MÔI TRƯỜNG TỪ THỰC TIỄN QUẬN LONG BIÊN,

lý đào tạo Sau đại học) cùng toàn thể các thầy, cô giáo của Học viện Hành
chính Quốc gia đã giảng dạy tận tình và truyền đạt những kiến thức quý báu,
giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Tuy có nhiều cố gắng, nhưng luận văn này không tránh khỏi những
thiếu sót, hạn chế. Tôi kính mong quý thầy, cô và những người quan tâm đến
đề tài có những đóng góp, giúp đỡ để đề tài được hoàn thiện hơn.
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn./.
Hà Nội, ngày

tháng 7 năm 2018

Học viên

Đinh Tuấn Linh


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chƣơng 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ XỬ LÝ VI PHẠM
HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC MÔI TRƢỜNG ............................... 8
1.1. Tổng quan về môi trường và bảo vệ môi trường ................................... 8
1.1.1. Khái niệm môi trường ..................................................................... 8
1.1.2. Khái niệm bảo vệ môi trường ....................................................... 10
1.1.3. Sự cần thiết bảo vệ môi trường ..................................................... 11
1.2. Tổng quan về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường ... 15
1.2.1. Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường .......... 15
1.2.2. Đặc trưng của vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường..... 17
1.2.3. Khái niệm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường . 18
1.2.4. Đặc trưng của xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi
trường ............................................................................................ 19

lĩnh vực môi trường giai đoạn hiện nay ...................................................... 72
3.2.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong
lĩnh vực môi trường................................................................................. 72
3.2.2. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ
môi trường ............................................................................................... 78
3.2.3. Củng cố, kiện toàn các cơ quan quản lý, bảo vệ môi trường và xử
lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường .................................. 80
3.2.4. Tăng cường phối hợp giữa các Bộ, ngành, kết nối giữa Trung ương
và địa phương, đối thoại giữa cơ quan quản lý nhà nước về môi trường
và người dân. ........................................................................................... 82
3.2.5. Thực hiện nghiêm minh các quy định của pháp luật về bảo vệ môi
trường ...................................................................................................... 83
Tiểu kết Chương 3 ........................................................................................... 86
KẾT LUẬN .................................................................................................... 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 90


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Mức độ vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường .................... 41
Bảng 2.2. Thống kê kết quả vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi
trường .............................................................................................................. 44
Bảng 2.3. Kết quả xử lý vi phạm hành chính theo ngành liên quan đến môi
trường .............................................................................................................. 45
Bảng 2.4. Số tiền phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường.......... 46
Biểu 2.1. Cảm nhận về vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường ........ 40
Biểu 2.2. Cảm nhận về mức độ vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi
trường .............................................................................................................. 40
Biểu 2.3. Ý kiến đánh giá về hoạt động xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh
vực môi trường trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà Nội .................. 50


Việc tổ chức thực hiện các chính sách về bảo vệ môi trường đã đem lại
kết quả nhất định, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, chất lượng môi trường
được cải thiện cũng như ngăn chặn, phòng ngừa sự suy giảm chất lượng môi
trường. Tuy vậy, ở nhiều nơi môi trường vẫn tiếp tục bị xuống cấp nhanh, có
nơi, có thời điểm đã đạt đến mức độ báo động; đất đai bị xói mòn, thoái hóa;
chất lượng tài nguyên nước suy giảm và không đảm bảo chất lượng; không
khí ở nhiều đô thị, khu dân cư bị ô nhiễm nặng nề; khối lượng phát sinh và
mức độ độc hại của chất thải ngày càng tăng; tài nguyên thiên nhiên trong
nhiều trường hợp bị khai thác quá mức, đa dạng sinh học bị ảnh hưởng đe dọa
nghiêm trọng; điều kiện vệ sinh môi trường, cung cấp nước sạch nhiều nơi
không đảm bảo. Trong đó đặc biệt là vấn đề ô nhiễm do chất thải ra môi
trường không qua hoặc ít qua xử lý ở hầu hết các địa phương nước ta đã và
đang ngày càng trở nên nghiêm trọng. Sự cố sông Thị Vải; sự cố môi trường
biển miền Trung tháng 4 năm 2016 diễn ra trên diện rộng 4 tỉnh miền Trung
do việc vi phạm trong hoạt động xả thải của Công ty TNHH Gang thép Hưng
nghiệp Formosa (Vũng Áng) là những minh chứng điển hình. Để ngăn chặn
tình trạng trên tái diễn, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về bảo vệ môi
trường ngày 24 tháng 8 năm 2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng
định “Kiên quyết không vì lợi ích kinh tế trước mắt mà đánh đổi môi trường,
cuộc sống bình yên của người dân”. Tuy nhiên, để đánh giá mức độ ô nhiễm
môi trường cũng như tác động của chính sách và pháp luật đối với công tác
bảo vệ môi trường thì cần phải có những nghiên cứu cụ thể, tại những địa
phương cụ thể.
Quận Long Biên, thành phố Hà Nội là một quận nằm ở phía Đông
thành phố Hà Nội. Đây là quận duy nhất nằm ở tả ngạn sông Hồng, đồng thời
là quận có diện tích lớn nhất của thủ đô. Là một quận mới được thành lập theo
Nghị định số 132/2003/NĐ-CP ngày 6 tháng 11 năm 2003. Long Biên là một

2


Ba là, tăng cường vai trò của công cụ thông tin. Công khai thông tin
hoạt động bảo vệ môi trường của các tổ chức, doanh nghiệp trên các
phương tiện thông tin đại chúng như báo, đài, trang tin điện tử… nhằm tạo
sức ép đối với doanh nghiệp có hành vi vi phạm, gây ô nhiễm môi trường
và động viên, khuyến khích những tổ chức, cá nhân thực hiện tốt công tác
bảo vệ môi trường.

85


Tiểu kết Chƣơng 3
Chương 3 luận văn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xử lý
vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường. Luận văn tập trung vào bốn
nhóm giải pháp.
Một là, hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh
vực môi trường. Cần làm rõ các quy định về hành vi vi phạm hành chính
trong lĩnh vực môi trường, thẩm quyền xử lý vi phạm, các biện pháp xử lý vi
phạm.
Hai là, tổ chức tốt công tác tuyên truyền pháp luật về xử lý vi phạm
hành chính, nâng cao nhận thức của người dân, tổ chức về các quy định liên
quan đến bảo vệ môi trường, xử lý vi phạm, nhằm tạo ý thức tuân thủ pháp
luật về môi trường, tạo dư luận đối với hành vi vi phạm.
Bà là, phân công, phân cấp thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính, nâng
cao năng của cán bộ, công chức trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh
vực môi trường.
Bốn là, thực hiện nghiêm minh các quy định của pháp luật về xử lý vi
phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường, kiên quyết xử lý các hành vi
phạm, đảm bảo tính răn đe của các biện pháp xử lý.

86

87


Rà soát, điều chỉnh, hoặc xây dựng mới các quy chuẩn kỹ thuật quốc
gia về môi trường trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm về công tác quản lý môi
trường, hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn môi trường của các nước phát triển trên
thế giới.
Xây dựng và triển khai Đề án kiểm soát đặc biệt đối với các dự án, cơ
sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao. Xây dựng hệ thống tiêu chí về
môi trường làm cơ sở lựa chọn, sàng lọc loại hình sản xuất và công nghệ sản
xuất phục vụ cho việc thu hút đầu tư, xem xét, phê duyệt các dự án đầu tư.
Xây dựng Đề án về cơ chế đột phá huy động nguồn lực, thu hút đầu tư,
xã hội hóa BVMT, thực hiện đúng nguyên tắc: “Người được hưởng lợi từ môi
trường có nghĩa vụ đóng góp tài chính cho công tác BVMT; người gây ô
nhiễm, suy thoái môi trường phải bồi thường, chi trả chi phí xử lý, cải tạo và
phục hồi môi trường”.
Xây dựng Đề án tổng thể về tăng cường năng lực quản lý chất thải rắn
sinh hoạt đô thị và nông thôn; Đề án về quan trắc, cảnh báo môi trường vùng
kinh tế trọng điểm, khu vực tập trung nhiều nguồn thải và khu vực nhạy cảm
về môi trường giai đoạn 2018 - 2025, định hướng 2030; Đề án tăng cường
năng lực bảo tồn ĐDSH tại các khu bảo tồn và hành lang ĐDSH.
Thứ hai, cần hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong
lĩnh vực môi trường, cần đảm bảo cách hiểu thống nhất về các nội dung liên
quan đến việc xác định hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử lý trong
trường hợp thực hiện nhiều hành vi vi phạm đảm bảo tính răn đe của hoạt
động xử lý hành vi vi phạm.
Thứ ba, tổ chức tốt công tác tuyên truyền pháp luật về xử lý vi phạm
hành chính. Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận
thức của người dân, tổ chức về các quy định của pháp luật liên qua đến bảo vệ
môi trường, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường.

4. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2016), Thông tư số 31/2016/TTBTNMT ngày 14 tháng 10 năm 2016 của Bộ Tài nguyên và Môi
trường: Về bảo vệ môi trường cụm công nghiệp, khu kinh doanh, dịch
vụ tập trung, làng nghề và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
5. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011), Thông tư số 48/2011/TTBTNMT ngày 28/12 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số
08/2009/TT- BTNMT.
6. Bộ Tư pháp (2005), Bình luận pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính
năm 2002, Nhà xuất bản Tư pháp, Hà Nội.
7. Chính phủ (2003), Nghị định số 134/2003/NĐ- CP ngày 14/11 quy
định chi tiết một số điều của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002.
8. Chính phủ (2006), Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09/08/2006 quy
định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi
trường 2005.
9. Chính phủ (2006), Nghị định số 81/2006/NĐ-CP ngày 09/08 về xử lý
vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

90


10. Chính phủ (2008), Nghị định số 21/2008/NĐ-CP ngày 28/02 về sửa
đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 80/2006/NĐ-CP ngày
09/08/2006 của Chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi
hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường 2005.
11. Chính phủ (2008), Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/03 quy định
về khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế.
12. Chính phủ (2009), Nghị định số 117/2009/NĐ-CP ngày 31/12 về xử
lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
13. Chính phủ (2013), Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 18/03/2013 về một
số vấn đề cấp bách trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
14. Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Nghị quyết số 41/NQ-TW ngày 15/11 về
bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

26.Tổng cục Thống kê (2016), Động thái và thực trạng kinh tế - xã hội
Việt Nam 5 năm 2011 – 2015, Nxb Thống kê.
27. Đỗ Nam Thắng: “Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực BVMT”, Báo Nhân
dân, 2016.
28. Trường Đại học Luật Hà Nội (2008), Giáo trình Luật hành chính
Việt Nam,Nxb Công an Nhân dân, Hà Nội.
29. Trường Đại học Luật Hà Nội (2008), Giáo trình Luật môi
trường,NXB. Công an Nhân dân, Hà Nội năm 2008.
30. Viện Khoa học xã hội Việt Nam (1997), Từ điển Tiếng Việt, Nxb.
Đà Nẵng.
Tiếng Anh
31. DR. Doan Hong Nhung (2011), Land Law with sustainable
development – Green development in Vietnam, Seminar on “Law of
the transition countries an green growth”. Seoul National University
Law School. Seoam Hall. Seoul, Korea. Hosted by Korea Legislation
Research Institute (KLRI) Center for Asian Law, (21 December, 2011),
page 1-30.

92