UBND TỈNH TIỀN GIANG
ĐÁNH GIÁ THÀNH TỰU 10 NĂM THỰC HIỆN CHƢƠNG TRÌNH MỤC
TIÊU QUỐC GIA XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
TIỀN GIANG - NHỮNG KINH NGHIỆM, CÁCH LÀM HIỆU QUẢ

1. Đặc điểm tình hình:
Tiền Giang là tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, nằm dọc theo bờ bắc
sông Tiền, dòng sông bao đời mang nặng phù sa vun bồi cho những vườn cây ăn trái
xanh tươi, bốn mùa trĩu quả, là tỉnh có vị trí địa lý thuận lợi, nằm trên các trục giao thông
thủy, bộ quan trọng của khu vực, nối liền các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long với thành
phố Hồ Chí Minh và là cửa ngõ ra biển Đông của các tỉnh ven sông Tiền và Campuchia.
Đặc biệt trong lĩnh vực du lịch, Tiền Giang được xem là cầu nối du lịch giữa thành phố
Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ.
Tiếp tục kế thừa những thành quả từ lãnh đạo, điều hành và công sức lao động
của nhân dân tỉnh nhà trong suốt quá trình phát triển, bằng sự nổ lực vươn lên mạnh mẽ
với tinh thần trách nhiệm cao của cả hệ thống chính trị và sự miệt mài lao động của từng
người dân và doanh nghiệp tình hình kinh tế, xã hội của tỉnh trong những năm qua phát
triển theo xu thế năm sau cao hơn năm trước và luôn ở nhóm những tỉnh phát triển khá
cao của vùng Đồng bằng sông Cửu long; năm 2018 đạt kết quả tốt nhất trong 3 năm qua:
tăng trưởng GRDP ở mức 7,24%, đạt 46,9 triệu đồng/ người/ năm; thu nội địa của thu
ngân sách đạt hơn 8.700 tỷ đồng, tăng gần 1.400 tỷ đồng, tương đương 19% so với năm
2017; xuất khẩu đạt 2,86 tỉ USD; số doanh nghiệp đang hoạt động trên 5.000 doanh
nghiệp; độ bao phủ Bảo hiểm y tế đạt 82,5%, tỉ lệ hộ nghèo giảm còn 3,41%; tội phạm
về trật tự xã hội giảm gần 18%; tai nạn giao thông được kéo giảm cả ba tiêu chí gần
20%;
2. Những kết quả đạt đƣợc đối với Chƣơng trình mục tiêu quốc gia xây
dựng nông thôn mới:
Cũng như các tỉnh khác ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Tiền Giang
khi triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới với
nhiều khó khăn, xuất phát điểm của các xã trong tỉnh thấp. Tuy nhiên, với sự vào
cuộc quyết liệt của các cấp ủy, chính quyền, mặt trận tổ quốc, các tổ chức đoàn thể từ

dựng nông thôn mới thì cấp ủy, chính quyền địa phương đó phải có trách nhiệm và
quyết tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện. Nếu Lãnh đạo không có đủ khả năng
và không quyết tâm thực hiện thì sẽ thay thế.
Về bố trí, hỗ trợ và huy động nguồn lực nguồn lực:
Công tác rà soát, đánh giá thực trạng, đánh giá khả năng phấn đấu đạt chuẩn
nông thôn mới của các xã tại các được thực hiện rất nghiêm túc; Việc đánh giá, lựa
chọn các xã có khả năng phấn đấu đạt chuẩn qua từng năm rất rõ ràng, cụ thể. Trên cơ
sở đó, việc xác định danh mục các công trình hạ tầng kỹ thuật để đưa vào kế hoạch
đầu tư công trung hạn làm cơ sở huy động, bố trí nguồn lực để thực hiện theo quy
định; góp phần quan trọng trong việc thực hiện các tiêu chí thuộc nhóm hạ tầng tại các
xã theo kế hoạch, lộ trình đề ra (nhất là đối với tiêu chí cần vốn đầu tư lớn như Trường
học).
Để khắc phục tư tưởng, tâm lý trông chờ và ỷ lại sự hỗ trợ từ ngân sách cấp trên
và chủ động trong việc xây dựng kế hoạch, lộ trình, huy động các nguồn lực để thực
hiện xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới. Năm 2017, Ủy ban nhân dân tỉnh đã báo
cáo và đề xuất Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết số 05/NQ-HĐND ngày
14/7/2017 của Hội đồng nhân dân tỉnh về chi phân bổ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng
xây dựng nông thôn mới cấp xã trên địa bàn tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2018-2020.
Theo đó, tỉnh sẽ hỗ trợ cho các địa phương ít nhất 13 tỷ đồng/xã để thực hiện đầu tư cơ
sở hạ tầng thuộc 04 tiêu chí: giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa, cơ sở hạ tầng
thương mại nông thôn (đối với các xã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn trong giai đoạn
2018-2020); trách nhiệm của địa phương (cấp huyện, xã và cộng đồng dân cư) phải
huy động nguồn lực của mình để đảm bảo thực hiện các tiêu chí trên theo quy định.
Đây là một trong những chính sách, chủ trương mang tính đột phá và tạo được động
lực, tính năng động, sáng tạo và huy động nguồn lực của địa phương trong việc thực
hiện Chương trình; góp phần hoàn thành chỉ tiêu về số xã đạt chuẩn trên địa bàn tỉnh
sớm hơn 01 năm (đến nay đã có 67 xã được hưởng chính sách này 34 xã được công
nhận đạt chuẩn nông thôn mới và các xã còn lại sẽ phấn đấu hoàn thành trong năm
2020).


4. Những tồn tại, hạn chế:
Mặc dù đạt được nhiều kết quả nổi bật, nhưng quá trình xây dựng nông thôn
mới trên địa bàn tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần có giải pháp khắc phục trong
giai đoạn tới, đó là:
- Kết quả xây dựng nông thôn mới giữa các huyện, thành, thị chưa thật sự đồng
đều nhau và có sự chênh lệch khá lớn; có đơn vị cấp huyện chưa có xã đạt chuẩn nông
thôn mới (huyện Tân Phú Đông), có nhiều đơn vị cấp huyện có số xã và tỷ lệ xã đạt
chuẩn thấp so với các địa phương khác (Châu Thành, Cái Bè, Tân Phước).
- Vẫn còn địa phương nặng về hình thức, mới quan tâm đến việc đạt được các mục
tiêu, chưa quan tâm đến chất lượng của việc đạt chuẩn; nhiều tiêu chí, kết quả thực hiện
còn chưa thật sự bền vững (môi trường, an ninh trật tự,…); một số nơi mức thu nhập bình
quân còn hạn chế, kết quả giảm nghèo chưa thực sự bền vững và vẫn còn để xảy ra tình
trạng tái nghèo.
- Tình hình an ninh trật tự xã hội chưa thực sự bền vững, trong đó, các vụ trọng
án phức tạp có xu hướng gia tăng và chưa được kiềm chế triệt để, làm ảnh hưởng
không nhỏ đến đời sống của người dân, cũng như kết quả xây dựng nông thôn mới trên
địa bàn.
- Một số địa phương có biểu hiện hài lòng với kết quả đã đạt được, phong trào

135


xây dựng nông thôn mới có dấu hiệu chững lại đối với các xã đã được công nhận đạt
chuẩn nông thôn mới; vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nguồn lực của cấp trên.
5. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế:
- Những địa phương có tỷ lệ số xã đạt chuẩn còn thấp, nguyên nhân chủ yếu là do
địa bàn rộng, địa hình phức tạp, kênh rạch nhiều, nền đất yếu, nên việc đầu tư xây dựng
các công trình hạ tầng rất khó khăn, suất đầu tư lớn. Bên cạnh đó, nhận thức của một số
cán bộ, đảng viên và nhân dân ở một số nơi chưa cao, chưa thể hiện quyết tâm mạnh mẽ,
còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự đầu tư của ngân sách Nhà nước.

quyền các cấp đưa ra giải pháp, cam kết tiến độ xử lý để đảm bảo xây dựng nông thôn
mới bền vững.
- Trong công tác chỉ đạo, điều hành xây dựng nông thôn mới, phải phân công
trách nhiệm rõ ràng cho từng cấp, từng ngành; đồng thời, nếu nhịp nhàng trong công
tác điều phối chung, sẽ tạo sức mạnh tổng hợp. Bên cạnh đó, việc phân cấp mạnh mẽ
cho chính quyền các cấp đã tạo ra sức sáng tạo ở mỗi địa phương, trong đó, vai trò chỉ

136


đạo, vào cuộc của chính quyền cấp huyện có ý nghĩa quan trọng góp phần đẩy nhanh
tiến độ xây dựng nông thôn mới.
- Việc xây dựng nông thôn mới không chỉ máy móc thực hiện theo quy định và
hướng dẫn chung, mà cần có sự linh hoạt, vận dụng sáng tạo phù hợp với điều kiện
thực tiễn của từng địa phương.
- Trong điều kiện nguồn lực hỗ trợ trực tiếp của ngân sách nhà nước có hạn,
phải đa dạng hóa việc huy động nguồn lực từ các thành phần kinh tế (doanh nghiệp,
tín dụng, đóng góp của nhân dân,....); đồng thời, mỗi địa phương cần chủ động lồng
ghép có hiệu quả nguồn lực từ các chương trình, dự án khác trên địa bàn để phục vụ
xây dựng nông thôn mới.
- Đối với Chương trình xây dựng nông thôn mới,việc chú trọng kiện toàn, củng
cố tổ chức bộ máy tham mưu, giúp việc Ban Chỉ đạo các cấp là một giải pháp quan
trọng tạo nên thành công. Chính việc có bộ máy chuyên trách, chuyên nghiệp mạnh
dạn nghiên cứu, tham mưu, đề xuất cơ chế, chính sách đủ mạnh đã góp phần đẩy
nhanh tiến độ, chất lượng và hiệu quả xây dựng nông thôn mới ở các địa phương.
7. Một số đề xuất, kiến nghị:
- Đề nghị Bộ Xây dựng có hướng dẫn thêm về việc điều chỉnh tổng thể quy
hoạch xây dựng nông thôn mới do các đồ án hiện nay lập đã đến hết giai đoạn thực
hiện (2010-2020) trong khi các đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới được thực
hiện theo Thông tư liên tịch số 13/2011/TTLT-BXD-BNNPTNT-BTN&MT ngày