BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
------------/------------
BỘ NỘI VỤ
----/---HỌC
VIỆN
HÀNH
CHÍNH
QUỐC
GIA
NGUYỄN
THỊ KIM
OANH
N
Ă
N
G
L
Ự
C
C
Ô
N
G
CHỨC VĂN PHÒNG –
THỐNG KÊ CẤP XÃ,
HUYỆN ĐÔNG ANH, THÀNH
LỰ
C
CÔ
NG
CH
ỨC
VĂ
N
PH
ÒN
G – THỐNG KÊ CẤP XÃ,
HUYỆN ĐÔNG ANH,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN
LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.
BÙI THỊ NGỌC MAI
HÀ NỘI - NĂM
2020
LỜI CAM ĐOAN
Nguyễn Thị Kim Oanh
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CÔNG CHỨC VĂN PHÒNG
– THỐNG KÊ CẤP XÃ..................................................................................11
1.1. Công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã............................................... 11
1.1.1. Quan niệm về công chức và công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã 11
1.1.2. Đặc điểm công việc của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã......13
1.2. Năng lực công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã................................ 19
1.2.1. Quan niệm về năng lực và năng lực của công chức Văn phòng Thống kê..........................................................................................................19
1.2.2. Yếu tố cấu thành năng lực của công chức Văn phòng – Thống kê
cấp xã..............................................................................................................21
1.2.3. Cơ sở đánh giá năng lực công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã.....23
1.2.4. Biểu hiện năng lực công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã..............28
1.3. Một số yếu tố ảnh hƣởng đến năng lực công chức Văn phòng - Thống kê
cấp xã.............................................................................................................. 30
1.3.1. Yếu tố chủ quan.....................................................................................30
1.3.2. Yếu tố khách quan.................................................................................33
Tiểu kết chƣơng 1...........................................................................................38
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CÔNG CHỨC VĂN PHÒNG THỐNG KÊ CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐÔNG ANH, THÀNH PHỐ
HÀ NỘI...........................................................................................................39
2.1. Khái quát về công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã huyện Đông Anh,
3.2.2. Khuyến khích công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã tích cực hoàn
thiện năng lực để đáp ứng tốt hơn yêu cầu công việc.....................................74
3.2.3. Nâng cao chất lượng hoạt động tuyển dụng......................................... 74
3.2.4. Sử dụng đúng người, đúng việc, đúng vị trí việc làm đối với đội ngũ
công chức Văn phòng – Thống kê...................................................................76
3.2.5. Nâng cao chất lượng hoạt động đào tạo, bồi dưỡng............................78
3.2.6. Đổi mới hoạt động đánh giá công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã
.........................................................................................................................82
3.2.7. Cải thiện điều kiện làm việc, chế độ chính sách đãi ngộ cho đội ngũ
công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã....................................................... 83
Tiểu kết chƣơng 3...........................................................................................89
KẾT LUẬN.....................................................................................................90
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................92
PHỤ LỤC........................................................................................................98
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Số lƣợng, giới tính, độ tuổi, tỷ lệ đảng viên và thâm niên đảm nhận
chức danh của đội ngũ công chức VPTK cấp xã thuộc huyện Đông
Anh tính đến 31/12/2019................................................................ 41
Bảng 2.2. Trình độ văn hóa và chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ công chức
VPTK cấp xã thuộc huyện Đông Anh tính đến 31/12/2019...........44
Bảng 2.3. Trình độ lý luận chính trị và QLNN của đội ngũ công chức VPTK
cấp xã thuộc huyện Đông Anh tính đến 31/12/2019.......................45
Bảng 2.4. Trình độ tin học và ngoại ngữ của đội ngũ công chức VPTK cấp xã
thuộc huyện Đông Anh tính đến 31/12/2019..................................46
Bảng 2.5. Tổng hợp kết quả khảo sát mức độ thành thạo các kỹ năng cơ bản
trong thực hiện nhiệm vụ................................................................48
dày lịch sử, truyền thống văn hóa, một trong những cái “nôi” của nền văn
minh sông Hồng. Trải qua hơn một nửa thế kỷ để trở thành đơn vị hành chính
và gắn bó máu thịt với sự phát triển của Thủ đô, Đông Anh luôn tự hào về
1
những thành tựu phát triển KT-XH. Cùng với cả nƣớc, Đông Anh đang ra sức
tập trung phát triển theo hƣớng CNH-HĐH và tiếp tục vun đắp, chung tay xây
dựng một Việt Nam: Giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh.
Bƣớc vào thời kỳ Đổi mới, chỉ 5 năm sau năm 1986, huyện đã thoát ra khủng
hoảng, các giai đoạn tiếp theo, quy mô và sức sản xuất các ngành kinh tế tăng
lên rõ rệt. Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần đƣợc xác lập, phát triển
đúng hƣớng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hƣớng phát triển công nghiệpthƣơng mại, giảm tỷ trọng nông nghiệp. Qua đó, bộ mặt nông thôn huyện có
nhiều khởi sắc; đời sống nhân dân ngày một cải thiện và nâng cao đáng kể; bộ
máy chính trị đƣợc giữ vững và ổn định. Đặc biệt, an ninh chính trị đƣợc giữ
vững, niềm tin của Nhân dân vào đƣờng lối của Đảng nhờ vậy mà ngày càng
đƣợc củng cố [55].
Trong những năm qua, năng lực công chức VPTK cấp xã ở huyện Đông
Anh đã có chuyển biến tích cực, ngày càng đƣợc nâng cao về trình độ, kỹ
năng và thái độ trong hoạt động thực tiễn cũng nhƣ thích nghi tốt hơn với sự
thay đổi của môi trƣờng bên trong cũng nhƣ bên ngoài tổ chức. Bởi vậy, đội
ngũ công chức VPTK cấp xã đã có những đóng góp quan trọng trong việc đạt
đƣợc những thành tựu phát triển KT-XH của huyện đồng thời ngày càng nâng
cao vị thế của mình trong toàn bộ đội ngũ công chức trên địa bàn huyện.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay đội ngũ công chức VPTK cấp xã tuy đủ về
số lƣợng, nhƣng năng lực không đồng đều, trình độ văn hóa, chuyên môn
nghiệp vụ, lý luận chính trị, QLNN, tin học, ngoại ngữ còn hạn chế, kỹ năng
giải quyết công việc nhƣ lập kế hoạch, soạn thảo văn bản, quản lý thời gian,
tham mƣu tổng hợp, quản trị cảm xúc, giao tiếp, giải quyết xung đột, thu thập
PGS. TS. Nguyễn Phú Trọng và PGS. TS. Trần Xuân Sầm đồng chủ
biên (2001), sách Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước, Nxb. Chính trị quốc
gia, Hà Nội. Đây là cuốn sách có thể làm cơ sở cho việc xây dựng tiêu chuẩn
cán bộ, công chức nói chung. Nghiên cứu không đề cập trực tiếp công chức
3
cấp xã, nhƣng có thể tham khảo nguyên tắc chung để giúp định hƣớng cho
luận văn [13].
Lê Công Quyền (2009), bài viết Nên ĐTBD CBCC theo nhu cầu hoạt
động, Tạp chí Xây dựng Đảng, Hà Nội. Tác giả đã chỉ ra những hạn chế về
hoạt động ĐTBD CBCC nhƣ: nội dung, chƣơng trình, hình thức và phƣơng
pháp ĐTBD còn chƣa đáp ứng yêu cầu thực tiễn lãnh đạo, quản lý, nhất là
trong lĩnh vực QLNN. Một số chƣơng trình ĐTBD còn nặng về lý luận, dàn
trải, thiếu sự liên thông, kế thừa, còn trùng lặp về nội dung, thiếu tính thiết
thực, chƣa đi sâu vào rèn luyện kỹ năng, nghiệp vụ hoạt động cho CBCC.
Chính việc ĐTBD với những nội dung, chƣơng trình không sát hợp đã phát
sinh lãng phí, kém hiệu quả, ngƣời học không hứng thú, vì nội dung không
đáp ứng nhu cầu công việc. Mặc dù đã đƣợc ĐTBD, một số CBCC vẫn còn
lúng túng trong việc thực hiện nhiệm vụ, năng lực lãnh đạo, quản lý, điều
hành, giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra còn hạn chế, chƣa đáp ứng
đƣợc yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới [15].
PGS. TS. Đinh Ngọc Giang, ThS. Vũ Khánh Hoàn (2016), bài viết Hoạt
động tuyển dụng, đào tạo CBCCVC hiện nay, Tạp chí Lý luận chính trị, Hà Nội.
Bài viết đánh giá thực trạng hoạt động tuyển dụng và đào tạo CBCCVC Việt
Nam hiện nay và đề xuất một số giải pháp đào tạo CBCCVC [17].
Tác giả Lê Đình Lý (2012), Chính sách tạo động lực cho CBCC cấp xã
lực của công chức cấp xã, bao gồm năng lực chung và năng lực riêng nhằm
góp phần xây dựng bộ máy hành chính nhà nƣớc ở cơ sở trong sạch, vững
mạnh, hiện đại, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả [5].
Kiều Đặng Duy Tùng (2014), Năng lực quản lý của cán bộ UBND cấp
xã thuộc huyện Yên Lạc tỉnh Vĩnh Phúc, luận văn thạc sỹ Học viện Hành
chính Quốc gia, Hà Nội. Tác giả đã hệ thống hóa các lý luận, lý thuyết về cán
bộ chính quyền cấp xã, lý thuyết về năng lực quản lý của cán bộ chính quyền
cấp xã. Đƣa ra đƣợc các ƣu điểm, hạn chế về năng lực quản lý của đội ngũ
Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã tại huyện Yên Lạc tỉnh Vĩnh Phúc. Tuy
nhiên, chƣa đề cập đến năng lực của CBCC cấp xã tại đây [9].
5
Nguyễn Đức Hùng (2016), ĐTBD công chức văn phòng thống kê cấp
xã tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, luận văn thạc sỹ chuyên ngành
quản lý công, Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội. Tác giả luận văn đã đạt
đƣợc một số kết quả nghiên cứu nhƣ sau: Làm rõ, hệ thống hóa cơ sở lý luận
về công chức và ĐTBD công chức văn phòng thống kê cấp xã. Phân tích thực
trạng ĐTBD công chức văn phòng thống kê cấp xã trên địa bàn huyện Thuận
Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đề xuất một số giải pháp tăng cƣờng hiệu quả hoạt
động ĐTBD đội ngũ công chức văn phòng thống kê cấp xã trên địa bàn huyện
Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh thời gian tới với 03 nhóm giải pháp: Từ phía các
cơ quan quản lý; Từ phía các cơ sở ĐTBD và từ bản thân các công chức
VPTK cấp xã tại UBND huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh [7].
Ngôn Thị Hoàng (2017), Năng lực công chức văn phòng thống kê cấp
xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông, luận văn thạc sỹ chuyên ngành
quản lý công, Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội. Công trình của tác giả
Ngôn Thị Hoàng đã: Làm rõ cơ sở lý luận về năng lực công chức cấp xã; Phân
tích thực trạng năng lực công chức văn phòng thống kê cấp xã trên địa bàn
cứu đề tài: “Năng lực công chức VPTK cấp xã, huyện Đông Anh, thành
phố Hà Nội” làm luận văn thạc sĩ của mình.
3.
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1.
Mục đích nghiên cứu
Luận văn hệ thống hóa, làm rõ những vấn đề lý luận về năng lực công
chức và thực trạng năng lực công chức VPTK cấp xã, huyện Đông Anh, thành
phố Hà Nội, trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao năng lực
công chức VPTK cấp xã, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội trong giai đoạn
hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để luận văn đạt đƣợc mục đích nghiên cứu nêu trên, nhiệm vụ nghiên
cứu của đề tài tập trung vào các nội dung sau đây:
-
Nghiên cứu lý luận năng lực công chức nói chung, năng lực công
chức VPTK nói riêng;
7
- Phân tích thực trạng vấn đề năng lực công chức VPTK cấp xã, huyện
Đông Anh, thành phố Hà Nội;
Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao năng lực công chức VPTK
sử dụng để nghiên cứu cơ sở lý thuyết, các công trình nghiên cứu liên quan
đến đề tài luận văn. Phƣơng pháp này giúp tác giả nghiên cứu một cách hệ
thống lý luận về công chức, năng lực công chức VPTK cấp xã.
Trong quá trình sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu, tác giả đã
thực hiện những hoạt động sau:
8
- Sƣu tầm, nghiên cứu các công trình nghiên cứu nhƣ: các giáo trình, sách,
bài viết khoa học về năng lực công chức VPTK, ĐTBD công chức VPTK;
luận văn, luận án, tạp chí và các văn bản quy phạm về công chức VPTK và
hoạt động ĐTBD nhằm nâng cao năng lực công chức VPTK cấp xã.
-
Phân tích, đánh giá, hệ thống các tài liệu đã sƣu tầm, nghiên cứu.
-
Tổng hợp, kế thừa các kết quả nghiên cứu lí thuyết về công chức,
công chức cấp xã nói chung và công chức VPTK cấp xã nói riêng, các quan
điểm, đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà
nƣớc liên quan đến đề tài luận văn nghiên cứu.
-
Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Để phục vụ thực hiện đề tài luận văn, tác giả luận văn đã phát phiếu
đến ngày 16/12/2019.
+
Số liệu khảo sát đƣợc xử lý chủ yếu bằng Excel 2013, tham khảo
phần mềm SPSS.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Trên cơ sở kế thừa các kết quả nghiên cứu trƣớc đó luận văn góp phần
hệ thống hóa, phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận về năng lực công chức
VPTK cấp xã về cả kiến thức, kỹ năng và thái độ. Làm rõ khái niệm, quan
điểm, vai trò, yếu tố cấu thành, biểu hiện, cơ sở đánh giá và một số yếu tố ảnh
hƣởng đến năng lực công chức VPTK cấp xã.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn phân tích, làm rõ thực trạng năng lực công chức VPTK cấp xã
trên địa bàn huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội ở cả khía cạnh những kết quả
đạt đƣợc, những bất cập và chỉ ra nguyên nhân bất cập về năng lực công chức
VPTK để có căn cứ đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực công chức
VPTK cấp xã trên địa bàn huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội trong tƣơng
lai. Ngoài ra, luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm
đến vấn về mà luận văn nghiên cứu.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, bảng số
liệu, phụ lục, luận văn đƣợc kết cấu làm 03 chƣơng nhƣ sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận - pháp lý về năng lực công chức Văn phòng –
thống kê cấp xã;
Chương 2. Thực trạng năng lực công chức VPTK cấp xã trên địa bàn
huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội;
Chương 3. Phƣơng hƣớng và giải pháp nâng cao năng lực công chức
VPTK cấp xã trên địa bàn huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.
ra khái niệm về công chức, công chức cấp xã đƣợc tách bạch để quy định rõ
ràng, cụ thể hơn.
Tại Điều 4, Luật CBCC năm 2008 quy định: “Công chức là công dân
Việt Nam, đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong
11
cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội ở
trung ƣơng, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân
dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc
phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ
quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị
sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị
- xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và
hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc; đối với công chức trong bộ máy lãnh
đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lƣơng đƣợc đảm bảo từ quỹ
lƣơng của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” [50].
Tại Điều 1, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công
chức và luật Viên chức năm 2019: “Công chức là công dân Việt Nam, đƣợc
tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tƣơng ứng với vị trí
việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức
chính trị - xã hội ở trung ƣơng, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị
thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp,
công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà
không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công
nhân công an, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc” [51].
Tại khoản 3, Điều 4 Luật CBCC năm 2008 quy định: “Công chức cấp
xã là công dân Việt Nam đƣợc tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn
nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách
-
Tƣ pháp – Hộ tịch;
-
Văn hoá – Xã hội;
Từ các văn bản pháp luật trên cho thấy Công chức VPTK là một trong những
chức danh chuyên môn, nghiệp vụ do UBND cấp xã trực tiếp quản lý và sử dụng, có
đặc điểm riêng và đƣợc hiểu nhƣ sau: Công chức VPTK cấp xã là công dân Việt
Nam, được tuyển dụng giữ chức danh chuyên môn nghiệp vụ VPTK thuộc UBND
cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
1.1.2. Đặc điểm công việc của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã
Đặc điểm công việc của đội ngũ công chức VPTK cấp xã đƣợc thể hiện
qua một số khía cạnh dƣới đây:
1.1.2.1. Nhiệm vụ, quyền hạn của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã
Công chức VPTK tham mƣu giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện các nhiệm
vụ, quyền hạn theo quy định. Công chức VPTK có nhiệm vụ bao trùm nhiều
lĩnh vực khác nhau trong hoạt động QLNN cấp xã, với hai công tác chủ
đạo là công tác “văn phòng” và công tác “thống kê”.
Theo quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn công tác VPTK ở các
xã hiện nay, công chức VPTK cấp xã có các nhiệm vụ, quyền hạn chủ yếu sau:
-
Giúp UBND cấp xã xây dựng chƣơng trình công tác, lịch làm việc và
lên cấp trên có thẩm quyền giải quyết.
-
Quản lý công văn, sổ sách, giấy tờ, quản lý việc lập hồ sơ lƣu trữ,
biểu báo cáo thống kê; theo dõi biến động số lƣợng, chất lƣợng cán bộ, công
chức cấp xã.
Công tác văn thƣ lƣu trữ của UBND cấp xã bao gồm: quản lý và giải
quyết văn bản đi; quản lý và giải quyết văn bản đến; quản lý và sử dụng con
dấu; lập hồ sơ và nộp hồ sơ vào lƣu trữ cơ quan Ủy ban; thu thập, bảo quản
an toàn và tổ chức sử dụng có hiệu quả tài liệu lƣu trữ thuộc thẩm quyền quản
lý của Ủy ban theo pháp luật.
-
Giúp UBND về công tác thi đua khen thƣởng ở cấp xã. Căn cứ vào
văn bản hƣớng dẫn của cơ quan nhà nƣớc cấp trên, công chức VPTK có trách
nhiệm giúp UBND tổ chức thực hiện công tác thi đua khen thƣởng trong cơ
14