BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

TRẦN KIM THANH

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC
CẤP XÃ HUYỆN ĐÔNG ANH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

HÀ NỘI - 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

TRẦN KIM THANH

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC
CẤP XÃ HUYỆN ĐÔNG ANH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản trị nhân lực
Mã số : 60340404

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC


CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI
NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ ...................................................................... 9
1.1. Một số khái niệm ............................................................................................................. 9
1.1.1. Đội ngũ công chức cấp xã..................................................................... 9
1.1.2. Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã ................................................. 12
1.1.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã .................................. 13
1.2. Các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã ............................... 14
1.2.1. Thể lực ............................................................................................... 14
1.2.2. Tâm lực .............................................................................................. 15
1.2.3. Trí lực................................................................................................. 19
1.2.4. Cơ cấu ................................................................................................ 24
1.3. Các hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã ........................ 25
1.3.1. Công tác tuyển dụng ........................................................................... 25
1.3.2. Chăm sóc sức khỏe ............................................................................. 26
1.3.3. Đào tạo, bồi dưỡng ............................................................................. 27
1.3.4. Tiền lương .......................................................................................... 28


II

1.3.5. Kỷ luật lao động ................................................................................. 29
1.3.6. Tạo động lực lao động ........................................................................ 31
1.3.7. Phân tích công việc............................................................................. 32
1.3.8. Đánh giá đội ngũ công chức ..................................................................... 33
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng ............................................................................................... 34
1.4.1. Nhóm các nhân tố bên trong ............................................................... 34
1.4.2. Nhóm các nhân tố bên ngoài............................................................... 36
1.5. Bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã tại
một số địa phương ................................................................................................................ 37
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC

2.3.3. Hoàn thiện công tác đào tạo, bồi dưỡng .............................................. 82
2.3.4. Tăng cường kỷ luật lao động .............................................................. 84
2.3.5. Thúc đẩy việc tạo động lực cho lao động ............................................ 89
2.3.6. Hoàn thiện công tác phân tích công việc ............................................ 93
2.3.7. Đánh giá công chức theo kết quả thực thi công việc ........................... 95
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .............................................................. 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................... 101
PHỤ LỤC................................................................................................... 105


IV

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ

TỪ VIẾT TẮT
CA

- Công an

CT

- Chỉ thị

CNXH

- Chủ nghĩa xã hội

CN, XD


THCS

- Trung học cơ sở

THPT

- Trung học phổ thông

T.Kê

- Thống kê

TTg

- Thủ tướng

TW

- Trung ương

UBND

- Ủy ban nhân dân

VP – TK

- Văn phòng - Thống kê

XHCN

1. Lý do chọn đề tài
Ở nước ta hiện nay, xã là chính quyền cơ sở ở vùng nông thôn và là
đơn vị chiếm dân số đông nhất và tính cộng đồng của những người dân ở đó
cũng cao hơn so với đơn vị phường hay thị trấn, do cấp xã gắn liền với nền
văn hoá làng xã lâu đời của người Việt. Trong phạm vi xã thường có các cộng
đồng dân cư nhỏ hơn như làng, xóm, thôn, bản, ấp... Đây hầu hết là những
cộng đồng dân cư tồn tại đã lâu đời, có sự gắn bó chặt chẽ với nhau về nhiều
phương diện như kinh tế, văn hóa, xã hội, huyết thống, phong tục, tập quán,
tôn giáo, ngành nghề và nhiều những sinh hoạt chung khác.
Các cơ quan chính quyền cấp xã là cầu nối giữa Nhà nước với các tổ
chức và cá nhân trong xã, đại diện cho Nhà nước, để thực thi quyền lực nhà
nước, triển khai, tổ chức thực hiện những chủ trương, chính sách của Đảng và
pháp luật của Nhà nước ở xã. Cho nên chính quyền địa phương phải vừa đủ
mạnh, phải thể hiện uy quyền của mình mới có thể thực hiện được chức năng,
nhiệm vụ mà Nhà nước giao phó; đồng thời, cũng vừa phải mềm dẻo, linh
hoạt khi tiếp xúc, làm việc với dân, những người cùng sinh sống, với những
mối quan hệ cộng đồng gắn bó khăng khít, bền chặt chi phối, phải đáp ứng
những nhu cầu, đòi hỏi đa dạng của mỗi người dân sao cho vừa đúng pháp
luật, vừa phù hợp với truyền thống và điều kiện của mỗi người dân, mỗi địa
phương. Để thực hiện được vai trò đó, đội ngũ công chức ở cơ sở có vai trò
rất quan trọng trong việc thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước, làm cầu
nối giữa công dân với Nhà nước và ngược lại. Sở dĩ như vậy vì họ là những
người trực tiếp tuyên truyền, phổ biến, vận động và tổ chức nhân dân thực
hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trên
địa bàn dân cư, giải quyết mọi nhu cầu của dân cư, bảo đảm sự phát triển kinh
tế của địa phương, duy trì trật tự, an ninh, an toàn xã hội trên địa bàn cấp xã.


2



thiện việc xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước chuyên nghiệp ở
Việt Nam”. Nội dụng luận án tác giả chủ yếu đề cập đến những quan niệm về
công chức nhà nước của một số quốc gia khác nhau, làm cơ sở việc phân tích, so
sánh với thực tiễn ở Việt Nam, từ đó góp phần vào việc hệ thống hoa cơ sở lý
luận về đội ngũ công chức hành chính nhà nước vè tính chuyên nghiệp của đội
ngũ này. Tác giả đã phân tích đánh giá thực trạng về xây dựng và phát triển đội
ngũ công chức hành chính ở Việt Nam, và nêu một số giải pháp nhằm xây dựng
đội ngũ công chức hành chính nhà nước chuyên nghiệp ở Việt Nam.
GS.TSKH Vũ Huy Từ: Một số giải pháp tăng cường năng lực đội ngũ
cán bộ cơ sở, đăng trên Tạp chí Quản lý nhà nước số 5/2002. Nội dung bài viết
đưa ra những giải pháp cơ bản nhằm tăng cường năng lực của đội ngũ cán bộ
cấp cơ sở.
Dưới góc độ khoa học, các công trình nói trên là hết sức có giá trị đối
với những người đã và đang nghiên cứu về chất lượng cán bộ, công chức. Tuy
nhiên, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu có hệ thống dưới góc độ một
luận văn khoa học về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã ở một
huyện cụ thể như đề tài luận văn: Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ
công chức cấp xã huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội. Trong các công
trình đã được công bố có những nội dung liên quan đến đề tài sẽ được tác giả
luận văn tham khảo có kế thừa, chọn lọc.
3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục tiêu nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề chất lượng đội ngũ
công chức chính quyền cấp xã; đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ công
chức chính quyền cấp xã ở huyện Đông Anh, qua đó đưa ra những quan điểm,
giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức chính quyền cấp xã, đóng


6

nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã huyện Đông Anh, thành phố
Hà Nội.
Trong chương 2, khi đánh giá thực trạng đội ngũ công chức cấp xã
huyện Đông Anh ngoài phương pháp phân tích, tổng hợp tác giả có sử dụng
phương pháp thống kê, so sánh, phân tích các tài liệu thứ cấp, phương pháp
khảo sát điều tra để đánh giá được chất lượng của đội ngũ công chức cấp xã.
Riêng đối với phương pháp khảo sát điều tra, tác giả chọn ra 04 xã Cổ
Loa, Kim Chung, Tàm Xá, Xuân Nộn là đơn vị để tiến hành điều tra đối với
các vị trí công chức ở các nội dung như trình độ chuyên môn, kỹ năng làm
việc, động lực lao động… Đối tượng khảo sát gồm công chức cấp xã, người
dân trên địa bàn và cán bộ lãnh đạo, quản lý tại xã nhằm đảm bảo tính khách
quan khi đánh giá về vấn đề được khảo sát. Số liệu thu thập được phân loại
theo nhóm nội dung, phân tích và so sánh thống kê, sau đó được xử lý bằng
phần mềm Excel.
6. Những đóng góp mới của luận văn
- Luận văn góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn về chất
lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã. Đặc biệt làm rõ đặc
điểm của đội ngũ công chức của một huyện ngoại thành của thành phố Hà
Nội.
- Trên cơ sở đánh giá thực trạng về chất lượng đội ngũ công chức
huyện Đông Anh, luận văn đề xuất các phương hướng, giải pháp nhằm nâng
cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã, đáp ứng nhiệm vụ cách mạng hiện
nay đối với một huyện ngoại thành đang trên đà phát triển như huyện Đông
Anh.
- Luận văn có thể làm tư liệu tham khảo cho những ai quan tâm đến
vấn đề này.


8


nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ
máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự
nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối
với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập
thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy
định của pháp luật” [21, Điều 4].
* Công chức cấp xã:


10

Theo Luật Cán bộ, công chức ban hành ngày 13/11/2008, công chức
cấp xã được hiểu là:
Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một
chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên
chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Công chức cấp xã do cấp huyện
quản lý và có các chức danh sau đây:
- Trưởng Công an
- Chỉ huy trưởng Quân sự
- Văn phòng - thống kê
- Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với phường, thị
trấn) hoặc địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã)
- Tài chính - kế toán
- Tư pháp - hộ tịch
- Văn hóa - xã hội
* Cán bộ cấp xã:
Theo Luật Cán bộ, công chức ban hành ngày 13/11/2008, cán bộ cấp
xã được hiểu là:
Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân

dung như: quyền và nghĩa vụ, bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm; đào tạo, bồi
dưỡng; điều động, luân chuyển; đánh giá; ... Cụ thể:
- Bên cạnh các quyền và nghĩa vụ chung mà cán bộ và công chức đều
có, đối với cán bộ do chịu sự điều chỉnh của cơ chế bầu cử, phê chuẩn, bổ
nhiệm nên cán bộ còn phải chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước, nhân dân


12

và trước cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền
hạn được giao. Điểm này thể hiện trách nhiệm chính trị của cán bộ. Đối với
công chức, do chịu sự điều chỉnh của cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm nên công
chức còn phải chịu trách nhiệm trước cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về việc
thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Điểm này thể hiện trách nhiệm
hành chính của công chức.
- Quy định đánh giá cán bộ có những nội dung khác với đánh giá
công chức. Theo Luật quy định, đánh giá cán bộ thực hiện theo 5 nội dung,
trong đó điểm khác khi đánh giá cán bộ là: cán bộ phải đánh giá năng lực lãnh
đạo, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; tinh thần trách nhiệm trong công
tác; kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao. Còn đánh giá công chức gồm 6 nội
dung đánh giá. Điểm khác với cán bộ là đánh giá công chức gắn với năng lực,
trình độ chuyên môn nghiệp vụ; tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ; tinh
thần trách nhiệm và phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ; thái độ phục vụ nhân
dân.
- Việc áp dụng hình thức kỷ luật đối với cán bộ cũng khác với công
chức. Cán bộ có 4 hình thức kỷ luật (khiển trách, cảnh cáo, cách chức, bãi
nhiệm), còn công chức có 6 hình thức kỷ luật (khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc
lương, giáng chức, cách chức, buộc thôi việc).
1.1.2. Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
Mỗi công chức không tồn tại một cách biệt lập mà phải được đặt trong

cơ cấu, số lượng, độ tuổi, thành phần của cả đội ngũ công chức cấp xã.
1.1.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
Chất lượng đội ngũ công chức xã, thị trấn được thể hiện thông qua
hoạt động của bộ máy chính quyền cấp xã, ở việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả
hoạt động của chính quyền cấp xã. Do đó, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt


14

động quản lý nhà nước của UBND cấp xã, cần thiết phải nâng cao chất lượng
của đội ngũ công chức xã trên tất cả các mặt như: phẩm chất đạo đức, trình độ
năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ, trình độ năng lực, sự tín nhiệm
của nhân dân, khả năng thích ứng, xử lý các tình huống phát sinh của người
công chức đối với công vụ được giao,…
Từ đó, có thể hiểu: Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã là
tổng thể các hình thức, phương pháp, chính sách và biện pháp nhằm hoàn
thiện và nâng cao chất lượng cả đội ngũ công chức cấp xã (trí tuệ, thể chất,
phẩm chất tâm lý - xã hội và cơ cấu) đáp ứng đòi hỏi về chất lượng đội ngũ
công chức cấp xã cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn phát
triển.
Để nâng cao chất lượng của đội ngũ công chức xã cần phải giải quyết
tốt mối quan hệ giữa chất lượng và số lượng công chức. Trong thực tế chúng
ta cần phải chống hai khuynh hướng: Khuynh hướng thứ nhất là chạy theo số
lượng, ít chú trọng đến chất lượng dẫn đến cán bộ nhiều về số lượng nhưng
hoạt động không hiệu quả; Khuynh hướng thứ hai, cầu toàn về chất lượng
nhưng không quan tâm đến số lượng. Đây là một nguyên nhân quan trọng làm
cho tuổi đời bình quân của đội ngũ công chức ngày càng cao, thiếu tính kế
thừa.
Trong giai đoạn hiện nay, cần thiết phải coi trọng chất lượng của đội
ngũ công chức cấp xã trên cơ sở đảm bảo số lượng công chức cấp xã theo quy

trong hoạt động công vụ của người cán bộ, công chức nhằm xây dựng một
nền công vụ trách nhiệm, chuyên nghiệp và trong sạch, tận tụy, công tâm.
Đạo đức công vụ của người cán bộ, công chức gắn liền với đạo đức xã
hội, những chuẩn mực được xã hội coi là giá trị, nhưng đồng thời đạo đức
công vụ là đạo đức nghề nghiệp đặc biệt – thực thi công vụ của cán bộ, công
chức, do đó đạo đức công vụ gắn chặt với quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm


16

những điều cán bộ, công chức không được làm, cách ứng xử của cán bộ, công
chức khi thi hành công vụ do pháp luật quy định. Vì vậy, đồng thời với những
cố gắng để biến những quy định pháp luật đối với cán bộ, công chức thành
những chuẩn mực đạo đức công vụ, nêu cao tính tự giác, trách nhiệm phục vụ
nhân dân của cán bộ, công chức, cần thể chế hoá những chuẩn mực, nguyên
tắc đạo đức thàn những quy phạm pháp luật.
Ở nước ta hiện nay, các quy định về đạo đức công vụ của công chức
đã được thể hiện trong nhiều văn bản như Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên
chức, Luật Phòng chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng
phí…
Luật Cán bộ, công chức quy định đạo đức của cán bộ, công chức:
“Cán bộ, công chức phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
trong hoạt động công vụ”. Điều 18 quy định những việc cán bộ, công chức
không được làm liên quan đến đạo đức công vụ, gồm:
“1. Trốn tránh trách nhiệm, thoái thác nhiệm vụ được giao; gây bè
phái, mất đoàn kết; tự ý bỏ việc hoặc tham gia đình công. 2. Sử dụng tài sản
của Nhà nước và của nhân dân trái pháp luật. 3. Lợi dụng, lạm dụng nhiệm
vụ, quyền hạn; sử dụng thông tin liên quan đến công vụ để vụ lợi. 4. Phân biệt
đối xử dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo dưới mọi
hình thức”.

- Trong quan hệ với cơ quan, tổ chức, phải trung thực, công bằng,
không thiên vị; thực hiện nhiệm vụ bằng hết khả năng của mình với tinh thần
tận tụy, nhiệt tình; bảo vệ và sử dụng tiết kiệm tài sản của Nhà nước.
- Trong quan hệ với đồng nghiệp, với cấp trên và với cấp dưới, phải
biết hợp tác, giúp đỡ và tư vấn, khuyên bảo; thường xuyên quan tâm tới tư
cách, động cơ và lợi ích của cấp dưới; có tinh thần tương trợ lẫn nhau khi thi